II SA/Kr 1552/16
PostanowienieWSA w Krakowie2018-01-31
Skład orzekający: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony po raz kolejny przez stowarzyszenie powinien być rozpoznany w trybie art. 165 p.p.s.a. jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, a jeśli tak, to czy nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca przyznanie pomocy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego zmieniającego lub utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego, orzeka jako sąd drugiej instancji. W przypadku ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, należy go traktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy na podstawie art. 165 p.p.s.a., co wymaga wykazania zmiany okoliczności sprawy, w szczególności pogorszenia sytuacji finansowej. W niniejszej sprawie, mimo uzyskania przez stowarzyszenie dodatkowych środków z dotacji celowych, składek członkowskich i szkoleń, nie nastąpiła taka zmiana okoliczności, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe złożyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję o nakazie rozbiórki. Po oddaleniu wniosku przez referendarza sądowego i utrzymaniu w mocy postanowienia przez WSA, stowarzyszenie złożyło kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, argumentując brak środków finansowych na opłatę sądową od skargi kasacyjnej. Stowarzyszenie podało, że prowadzi działalność ratowniczą, nie osiąga dochodów zarobkowych i nie posiada majątku poza sprzętem ratowniczym. Referendarz sądowy oddalił ponowny wniosek, uznając brak wykazania pogorszenia sytuacji materialnej. Stowarzyszenie wniosło sprzeciw, kwestionując stanowisko referendarza i podkreślając specyfikę działania organizacji non-profit. Sąd rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Zmienić zaskarżone postanowienie Referendarza sądowego z dnia 7 listopada 2017 r. oddalające wniosek [...] Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w ten sposób, że odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr [...].Pełny tekst orzeczenia
Dnia 31 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego z dnia [...] listopada 2017 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego w K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 7 października 2016 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie Referendarza sądowego z dnia 7 listopada 2017 r. oddalające wniosek [...] Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w ten sposób, że odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr [...].
[...] Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe w K. zawarło we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze na decyzję Inspektorat Nadzoru Budowlanego z dnia 7 października 2016 r. (znak: [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 27 lutego 2017 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek [...] Pogotowia Ratunkowego w K. o zwolnienie od kosztów sądowych.
Po rozpoznaniu sprzeciwu strony skarżącej, postanowieniem z dnia 30 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie utrzymał w mocy ww. postanowienie Referendarza sądowego z dnia 27 lutego 2017 r.
Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę wniesioną w przedmiotowej sprawie.
Następnie [...] Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe w K. zawarło we wniesionej skardze kasacyjnej z dnia 25 sierpnia 2017 r. ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, iż nie ma jakichkolwiek środków, które pozwoliłyby na uiszczenie opłaty sądowej od niniejszej skargi kasacyjnej. Skarżące Stowarzyszenie podało przy tym, że prowadzi działalność ratowniczą, mającą na celu ratowanie zdrowia i życia osób, które uległy wypadkom, bądź są narażone na niebezpieczeństwo i nie prowadzi jakiejkolwiek działalności zarobkowej, a w związku z tym nie osiąga żadnych dochodów. Strona skarżąca zaznaczyła również, że nie posiada żadnego majątku (poza sprzętem ratowniczym) oraz nie ma środków finansowych na pokrycie opłaty sądowej. Ponadto ze złożonego oświadczenia o majątku i dochodach Stowarzyszenia wynika, że nie posiada ono kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych oraz środków trwałych wnioskodawcy, natomiast posiada rachunek bankowy w Banku Spółdzielczym w B., na którym zgromadzona jest kwota [...]zł, z czego, jak wskazało skarżące Stowarzyszenie ponad [...] zł stanowi dotację celową z Urzędu Marszałkowskiego na zakup paliwa, koszty obsługi sprzętu, radiostacji, które to środki mogą być wyłącznie przeznaczone na cel dotacji.
Zarządzeniem z dnia 12 września 2017 r. Referendarz sądowy wezwał stronę skarżącą, w trybie art. 255 p.p.s.a., o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie historii rachunku bankowego Stowarzyszenia za ostatnie trzy miesiące z aktualnym saldem, przedłożenie uchwały o wysokości składek, oświadczenie ilu obecnie członków liczy Stowarzyszenie, jaki majątek ruchomy i nieruchomy posiada Stowarzyszenie, przedłożenie decyzji o przyznaniu dotacji celowej z Urzędu Marszałkowskiego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem oddalenia wniosku. W odpowiedzi na powyższe w dniu 27 września 2017 r. (data stempla pocztowego) strona skarżąca przedłożyła historie rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wraz z jego saldem na dzień 18 września 2017 r., uchwałę nr [...] Zarządu [...] WOPR z dnia 30 grudnia 2011 r. w przedmiocie ustalenia rocznej składki członkowskiej w wysokości [...] zł oraz oświadczenie Prezesa Zarządu Stowarzyszenia z dnia 26 września 2017 r. w przedmiocie wskazania stanu liczby członków [...] WOPR na dzień 26 września 2017 r. (104 członków), wykazu majątku nieruchomego (wiata drewniana ratownicza, budynek wielofunkcyjny ratowniczy) oraz wykazu majątku ruchomego będącego na stanie [...] WOPR wykorzystywanego w działalności statutowej – ratownictwa wodnego (pozycje od 1 do 103 przedłożonego wykazu). Ponadto skarżące Stowarzyszenie przedłożyło umowę z dnia 26 lipca 2017 r. o realizację zadania publicznego "Utrzymanie gotowości ratowniczej i operacyjnej sprzętu ratowniczego na terenie Powiatu G. " zawartą przez [...] WOPR z Wojewodą [...] na udzielenie dotacji w kwocie [...]zł, jak również umowę nr [...] z dnia 24 lipca 2017 r. o powierzenie realizacji zadania publicznego zawartą przez [...] WOPR z Wojewodą [...] na udzielenie dotacji w kwocie [...]zł.
Postanowieniem z dnia 7 listopada 2017 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek [...] Wodnego Pogotowia Ratunkowego w K. o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że strona skarżąca nie wykazała, aby jej sytuacja materialna od chwili złożenia pierwszego wniosku pogorszyła się. W ocenie Referendarza sądowego, uzyskane dotacje celowe, na które powołuje się strona skarżąca nie są jedynymi środkami pieniężnymi jakimi dysponuje Stowarzyszenie i które może pozyskać w związku z prowadzoną działalnością. Referendarz sądowy wskazał bowiem, że uzupełniając aktualnie rozpoznawany wniosek Stowarzyszenie oświadczyło, iż liczba jego członków wynosi 104 osoby, zaś roczna składka członkowska wynosi [...] zł, co zdaniem Referendarza sądowego daje kwotę uzyskiwaną z tego tytułu w wysokości [...] zł rocznie. Według Referendarza sądowego, zebrane w ten sposób środki Stowarzyszenie powinno przeznaczyć na prawidłowe jego funkcjonowanie, w tym na koszty sądowe. Ponadto Referendarz sądowy zaznaczył, że w dalszym ciągu nie jest znana wysokość opłat za szkolenia prowadzone przez Stowarzyszenie. Dodatkowo Referendarz sądowy podniósł, że skarżące Stowarzyszenie przedłożyło jedynie wydruk z posiadanego konta bankowego, który – zdaniem referendarza sądowego – nie stanowił historii rachunku, w następstwie czego trudno było stwierdzić jakimi faktycznie środkami dysponowało i dysponuje Stowarzyszenie i na jakie cele były one wykorzystywane. Mając na uwadze powyższe, referendarz sądowy uznał, iż Stowarzyszenie nie wykazało skutecznie, że w obecnej sytuacji majątkowej nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w wysokości [...] zł, a jego sytuacja materialna uległa takiemu pogorszeniu, iż skutkowałoby to przyznaniem mu pomocy we wnioskowanym zakresie.
W dniu 17 listopada 2017 r. (data stempla pocztowego), strona skarżąca wniosła sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu sprzeciwu [...] Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe w K. wskazało, że wbrew twierdzeniom referendarza sądowego, nie posiada ono środków finansowych, które mogłoby przeznaczyć na opłaty sądowe w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazują na brak znajomości oraz specyfiki działania takich instytucji skarżących, które działając w formie stowarzyszenia realizuje swe cele statutowe w oparciu o społeczną pracę swoich członków, niewielkie składki członkowskie przeznaczane na bieżącą działalność oraz darowizny i dotacje celowe. Strona skarżąca wskazała, że jest stowarzyszeniem nieprowadzącym działalności gospodarczej, którego cele statutowe polegają na prowadzeniu przez członków stowarzyszenia działalności polegającej na ochronie życia i zdrowia osób korzystających z kąpielisk wodnych, a konkretnie [...]. Biorąc pod uwagę powyższe strona skarżąca podkreśliła, że podejmowane przez nią działania opierają się na realizacji celów statutowych, a konkretnie prowadzeniu działań w zakresie ochrony zdrowia i życia osób korzystających z kąpielisk. Stowarzyszenie nadmieniło przy tym, że działalność ta jest prowadzona bezpłatnie i dobrowolnie przez członków Stowarzyszenia, którzy nie pobierają z tego tytułu żadnych wynagrodzeń, ani innych profitów. Ponadto strona skarżąca wskazała, że członkowie uiszczają dobrowolne składki członkowskie w kwocie [...]zł rocznie, które są przeznaczane w całości na bieżące potrzeby związane z funkcjonowaniem stowarzyszenia, tj. przede wszystkim zakup paliwa do motorówek i ich remonty. Stowarzyszenie podniosło również, że składki te są przeznaczane w pierwszej kolejności na zakup paliwa do motorówek, gdyż bez paliwa członkowie nie mogliby prowadzić działań ratowniczych oraz prewencyjnych związanych z ochroną zdrowia i życia osób korzystających z [...]. Jednocześnie strona skarżąca podkreśliła, że za kwotę opłaty sądowej w niniejszej sprawie w wysokości [...] zł, mogłaby zakupić paliwa w ilości ok. 50 litrów, co pozwoliłoby na zabezpieczenie paliwa do motorówek na okres kilku dni ochraniania osób korzystających z Z. w sezonie. Strona skarżąca dodała przy tym, że bez tej kwoty, przez okres kilku dni, osoby korzystające z ww. Z. byłyby pozbawione ochrony ratowniczej, bowiem Stowarzyszenie nie mogłoby patrolować zalewu z uwagi na brak paliwa do motorówek. W ocenie Stowarzyszenia za bezzasadne należało uznać twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że stowarzyszenie powinno zadbać o podwyższenie składek członkowskich do poziomu zapewniającego możliwość finansowania opłat sądowych. Stowarzyszenie powtórzyło bowiem, że składki są uiszczane przez jego członków dobrowolnie i regularnie, lecz kwoty te są w całości przeznaczane na cele statutowe, natomiast ich wielkość ustalona na poziomie kwoty [...]zł rocznie, w ocenie strony skarżącej, nie odstaje od wysokości składek w innych Wodnych Ochotniczych Pogotowiach Ratunkowych. Zdaniem Stowarzyszenia, uwadze referendarza sądowego uszło, iż członkami stowarzyszenia są w przeważającej większości młode osoby, które jeszcze się kształcą i których nie byłoby stać na płacenie składek w wyższej wysokości, tym bardziej, że oprócz płacenia składek członkowie pracują na rzecz stowarzyszenia bezpłatnie, realizując cele statutowe. Tym samym zdaniem strony skarżącej zwiększenie wysokości składki spowodowałoby zmniejszenie liczby członków stowarzyszenia, a przez to doprowadziłoby do jego likwidacji, jako że bez swoich członków nie byłoby ono w stanie wypełniać swoich celów statutowych. Jednocześnie w ocenie Stowarzyszenia, składki członkowskie są przeznaczane na bieżące funkcjonowanie stowarzyszania i realizację jego celów statutowych, do których nie należy prowadzenie postępowań sądowych przed sądami administracyjnymi. Zdaniem strony skarżącej za bezzasadne należy również uznać twierdzenie referendarza sądowego, że strona skarżąca nie wskazała wysokości środków, którymi dysponuje po organizacji szkoleń, skoro referendarz sądowy nie wzywał Stowarzyszenia o podanie tych okoliczności. W ocenie strony skarżącej, wykazała ona brak środków do poniesienia opłaty sądowej od skargi, wypełniając przy tym wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia braków wniosku w przedmiocie zwolnienia. Stowarzyszenie dodało również, że w jego ocenie referendarz sądowy wydając zaskarżone postanowienie naruszył dyspozycję art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., bowiem w tym punkcie nie wymieniono takiego rozstrzygnięcia jak oddalenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem z dnia 22 grudnia 2017 r. strona skarżąca została wezwana do wykazanie wysokości środków jakie strona skarżąca uzyskała z tytułu organizowanych przez nią szkoleń, kursów, itp. w 2017 r. (faktury VAT, umowy o organizację szkolenia, kursu, z których wynikałaby wysokość uzyskanego dochodu, itp.) oraz wskazanie jakimi obecnie środkami z tego tytułu dysponuje (ewentualnie wskazania na co i w jakim zakresie środki te zostały przez stronę skarżącą wydatkowane), a także wskazanie podstawy prawnej, z której wynikałoby, iż ustalona uchwałą nr [...] Zarządu [...] WOPR z dnia 30 grudnia 2011 r. roczna składka członkowska jest uiszczana dobrowolnie, gdyż informacja taka nie wynika z treści uchwały, jak również wykazanie w jakiej wysokości zostały uiszczone składki roczne za rok 2017 (podanie ilu członków uiściło składkę) oraz wskazanie jakimi obecnie środkami z tego tytułu strona skarżąca dysponuje (ewentualnie wskazania na co i w jakim zakresie środki te zostały przez stronę skarżącą wydatkowane), a ponadto wskazania wszystkich posiadanych obecnie przez stronę skarżącą środków finansowych – poza dotacjami celowymi – pozostających w jej dyspozycji oraz wykazania tego faktu stosownymi dokumentami (np. wyciąg z rachunku bankowego).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie w dniu 5 stycznia 2018 r. (data stempla pocztowego) strona skarżąca wyjaśniła, że nie zawierała żadnych umów na przeprowadzanie szkoleń, ani też nie wystawiała żadnych faktur VAT, a jedynie przyjmowała od uczestników opłaty za szkolenia na podstawie dokumentu KP. Zaznaczono, że w podobny sposób przyjmowane były wpłacane składki członkowskie za rok 2017. Skarżące Stowarzyszenie wskazało, że wszystkie dokumenty KP zostały przekazane do księgowej będącej członkiem Stowarzyszenia, która na stałe pracuje w W. i wyjaśniło, że tam też znajdują się ww. dokumenty. Podkreślono również, że składki nie są dobrowolne lecz obowiązkowe, jednak strona skarżąca nie ma żadnych podstaw do ich egzekwowania, a jedyną możliwością statutową wobec członków nie płacących jest podjęcie w stosunku do nich uchwały w przedmiocie wykreślenia ich z listy członków Stowarzyszenia. Podano także, że środki, jakimi dysponowała strona skarżąca na koniec roku – zgodnie z załączonym wydrukiem z rachunku bieżącego Stowarzyszenia za okres 1 października do 31 grudnia 2017 r. – wynoszą [...] zł i będą przeznaczone na cele statutowe związane z utrzymanie gotowości ratowniczej na terenie powiatu [...] oraz zakupem paliwa i sprzętu ratowniczego. Skarżące Stowarzyszenie załączyło również oświadczenie Prezesa Zarządu [...] WOPR z dnia 5 stycznia 2018 r., w którym wskazano, że wysokość środków uzyskanych ze szkoleń ratowniczych w 2017 r. wynosiła [...] zł. Podkreślono, że kwoty te były przez uczestników wpłacane na podstawie dokumentu KP i w całości zostały rozdysponowane na cele statutowe Stowarzyszenia, tj. utrzymanie gotowości ratowniczej na terenie powiatu [...], zakup paliwa oraz sprzętu ratowniczego). W oświadczeniu tym wskazano również, że z tytułu rocznej składki członkowskiej uzyskano kwotę [...]zł, która podobnie jak w przypadku wpływów ze szkoleń została w całości rozdysponowana na cele statutowe Stowarzyszenia, tj. utrzymanie gotowości ratowniczej na terenie powiatu [...], zakup paliwa oraz sprzętu ratowniczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.), Sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia referendarz sądowy zasadnie zauważył, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być rozpoznawany w trybie art. 165 p.p.s.a., na co wskazał m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II OZ [...] (LEX nr 1450992), w ocenie którego "możliwość zmiany bądź uchylenia prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy daje art. 165 p.p.s.a., jednak tylko przy spełnieniu wskazanego w nim warunku – zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy (B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wolters Kluwer 2013, uw. 2 do art. 165)". Podobnie w postanowieniu z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ [...] (LEX nr 1450414) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "w sprawie, w której wydano postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy należy traktować jako wniosek o zmianę tego postanowienia na podstawie art. 165 p.p.s.a. W myśl art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, a którego zmiany domaga się strona (postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., I FZ [...])".
Nie ulega zatem wątpliwości, że istnieją znaczne różnice pomiędzy rozpoznaniem pierwszego w danej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, a rozpoznaniem kolejnego wniosku tej samej strony. W pierwszym przypadku bada się bowiem przesłanki, o których mowa w art. 246 p.p.s.a., w drugim zaś przypadku bada się przede wszystkim, czy nastąpiła zmiana stanu faktycznego poprzez pogorszenie sytuacji finansowej strony do tego stopnia, że przesłanki z art. 246 p.p.s.a. zostały spełnione.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że referendarz sądowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyraził prawidłowe stanowisko, jednakże nie znalazło ono odzwierciedlenia w sentencji postanowienia. Z orzeczenia o oddaleniu wniosku nie wynika bowiem, że jest to rozstrzygnięcie zapadłe na skutek rozpoznania ponownego wniosku w trybie art. 165 p.p.s.a. Dlatego też z przywołanych powyżej powodów, postanowienie referendarza sądowego wymagało zmiany w zakresie brzmienia sentencji.
W ocenie Sądu, prawidłowe natomiast było negatywne rozstrzygnięcie wniosku strony skarżącej.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmował zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Referendarz sądowy prawidłowo uznał, że w sprawie nie nastąpiła taka zmiana okoliczności, która uzasadniałaby przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy. Jak zasadnie wskazano, sytuacja materialna skarżącego Stowarzyszenia nie uległa bowiem pogorszeniu od chwili złożenia pierwszego wniosku.
Wskazać w tym miejscu należy, że jak wynika z przedłożonych przez stronę skarżącą umów o udzielenie dotacji celowych z dnia 26 lipca 2017 r. oraz z dnia 24 lipca 2017 r., uzyskała ona odpowiednio [...] zł (okres realizacji zadania od 1 lipca 2017 do 31 października 2017 r.) oraz [...] zł (okres realizacji zadania publicznego od dnia 1 lipca 2017 r., nie wcześniej jednak niż od dnia zawarcia umowy do 14 listopada 2017 r.) na realizację zadań statutowych, w tym przede wszystkim utrzymanie gotowości ratowniczej i operacyjnej sprzętu ratowniczego na terenie Powiatu [...] oraz utrzymanie gotowości ratowniczej na terenie Powiatu [...] Jak zasadnie wskazała w tym zakresie strona skarżąca środki te, przekazane Stowarzyszeniu w ramach dotacji celowej musiały zostać wydane na cele wskazane w umowach, a związane z działalnością statutową Stowarzyszenia – ratownictwem wodnym. Niemniej jednak wymaga podkreślenia, że pozyskane przez Stowarzyszenie dodatkowe środki na prowadzoną przez nie działalność statutową, stworzyły stronie skarżącej możliwość poczynienia pewnych oszczędności w zakresie przeznaczanych uprzednio na ten cel środków uzyskiwanych z tytułu składek członkowskich oraz opłat za prowadzone przez Stowarzyszenie szkolenia. W takim bowiem przypadku, w którym strona skarżąca pozyskała dotacje celowe na prowadzoną przez nią działalność statutową w zakresie ratownictwa wodnego, środki przeznaczane przez nią na ten cel ze składek członkowskich i opłat za prowadzone szkolenia mogła ona przeznaczyć na inny cel, w tym m.in. na pokrycie kosztów prowadzonych przez nią spraw sądowych. Dodatkowo, co wynika z przedłożonego przez Prezesa Zarządu [...] WOPR oświadczenia z dnia 5 stycznia 2018 r., strona skarżąca uzyskała z tytułu składek członkowskich za rok 2017 kwotę [...]zł, która przewyższała należną za ten rok kwotę uzyskiwaną z tego tytułu przez Stowarzyszenie (104 członków po [...] zł co daje [...] zł) o [...] zł. Tym samym także i ta nadwyżka mogła zostać przez stronę skarżącą przeznaczona na pokrycie kosztów sądowych związanych z wniesioną przez skarżące Stowarzyszenie skargą kasacyjną. Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji finansowej strony skarżącej pozostaje również kwota uzyskiwanych przez nią wpływów z tytułu prowadzonych szkoleń, która za 2017 r. wyniosła [...] zł, z której również mogła ona poczynić oszczędności pozwalające na pokrycie kosztów sądowych. Tym samym należało przyjąć, że od chwili złożenia pierwszego wniosku nie nastąpiła taka zmiana okoliczności, która uzasadniałaby przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie.
Mając powyższe na uwadze, należało zmienić sentencję zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego na podstawie art. 260 p.p.s.a. w zw. z art. 245 i art. 246 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło