II SA/Kr 1554/10

WyrokWSA w Krakowie2011-07-15

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Joanna Tuszyńska, Krystyna Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nabyła nieruchomość w drodze umowy działu spadku i zniesienia współwłasności po 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem deklaratoryjnej decyzji potwierdzającej przejście własności nieruchomości drogowej na jednostkę samorządu terytorialnego, jest uprawniona do odszkodowania za tę nieruchomość, jeśli właściciel na dzień 31 grudnia 1998 r. złożył wniosek o odszkodowanie w ustawowym terminie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uprawnionym do odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, która z mocy prawa przeszła na własność jednostki samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r., jest właściciel tej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Fakt zawarcia umowy działu spadku i zniesienia współwłasności po tej dacie, a przed wydaniem deklaratoryjnej decyzji potwierdzającej przejście własności, nie wpływa na prawo do odszkodowania pierwotnego właściciela, który złożył wniosek w ustawowym terminie. Decyzja wojewody potwierdzająca przejście własności ma charakter deklaratoryjny i nie tworzy nowego stanu prawnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość (działka nr 1) zajętą pod drogę publiczną, której własność z mocy prawa przeszła na Miasto K. z dniem 1 stycznia 1999 r. Właścicielami nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. byli J.M. oraz spadkobiercy T.S. (W.S., E.S., A.S.). J.M. twierdził, że stał się jedynym właścicielem nieruchomości na mocy umowy działu spadku i zniesienia współwłasności z 2001 r. i w związku z tym jest jedynym uprawnionym do odszkodowania. Organy administracji oraz pozostali spadkobiercy utrzymywali, że wszyscy właściciele na dzień 31 grudnia 1998 r. są uprawnieni do odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia 28 października 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania skargę oddala Starosta K. decyzją z [...] kwietnia 2010 r., na podstawie art. 73 ust. 2 pkt 2, ust. 4 i 5 ustawy z 13. 10. 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261 póz. 2603 z późn. zm. orzekł: - w punkcie 1 o ustaleniu odszkodowania na rzecz J.M. , W.S. , A.S. i E.S. w wysokości 328 806,00 zł za nieruchomość oznaczoną jako działka nr 1 o pow. 0,0608 ha, poł. w obr. [...] ewid. K._k. , objętą księgą wieczystą nr [...] , zajętą pod drogę publiczną o kategorii drogi powiatowej - ul. [...] w K. której własność nabyło z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Miasto K. -miasto na prawach powiatu, zgodnie z decyzją Wojewody z [...] czerwca 2002 r. nr [...], - w punkcie 2 o wypłacie odszkodowania w wysokości ustalonej w pkt 1 decyzji na rzecz: J.M. - za udział wynoszący 1/2 części w kwocie 164 403,00 zł, W.S. - za udział wynoszący 1/6 części w kwocie 54 801,00 zł, A.S. - za udział wynoszący 1/6 części w kwocie 54 801,00 zł, E.S. za udział wynoszący 1/6 części - w kwocie 54 801,00 zł, - w pkt 3 o tym, że do wypłaty odszkodowania zobowiązuje się Prezydenta Miasta K. - miasta na prawach powiatu, reprezentującego Skarb Państwa, - w pkt 4 o tym, że zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stosownie do treści art. 9 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stanie się wykonalna, a także o tym, iż do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, oraz o tym, iż odszkodowanie wpłaca się do depozytu sądowego, jeżeli osoba uprawniona odmawia jego przyjęcia albo wypłata odszkodowania natrafia na trudne do przezwyciężania przeszkody. W uzasadnieniu organ podał, że 15 lipca 2002 r. J.M. wystąpił do organu z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr 1 o pow. 0,0608 ha, poł. w obr. [...], m. K. , zajęta pod drogę publiczną o kategorii drogi powiatowej - ul. [...] w K. Z kolei pismem z 21 grudnia 2004 r. w wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za ww. nieruchomość wystąpili spadkobiercy T.S. , tj. W.S. , E.S. i A.S. Postanowieniami z [...] marca 2005 r. i [...] lipca 2005 r. Wojewoda wyznaczył Starostę K. do załatwienia ww. wniosków. Organ l instancji ustalił, że zgodnie z wpisami dokonanymi w księdze wieczystej KW nr [...] współwłaścicielami ww. nieruchomości ujawnionymi 31 grudnia 1998 r. byli: J.M. w 1/2 części oraz T.M. w1/2 części. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. –K. Wydział l Cywilny z 10 lutego 1989 r. sygn. akt [...] spadek po T.S. z d. M. nabyli: W.S. oraz E.S. i A.S. - wszyscy po 1/3 części. Wyżej opisane postanowienie nie zostało jednak ujawnione w księdze wieczystej, natomiast 22 sierpnia 2001 r. w formie aktu notarialnego zawarta została umowa działu spadku i zniesienia współwłasności, w wyniku której działka nr 1 pół. w obr. [...], m. K. , stała się wyłączną własnością J.M. . Wojewoda decyzją z [...] czerwca 2002 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Miasto K. - miasto na prawach powiatu, własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1 o pow. 0,0608 ha, pół. w obr. [...]. ewid. K. , m. K. , objętej księgą wieczystą KW [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K. –P. , Wydział Ksiąg Wieczystych w K. , stanowiącej w całości własność J.M. . Aktualnie w/w nieruchomość objęta jest księgą wieczystą [...], a jako właściciel wpisane jest Miasto K. - miasto na prawach powiatu. Organ wskazał, że z przepisu art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wynika, iż ustalenie i wypłata odszkodowania następuje przy spełnieniu następujących przesłanek: dana nieruchomość musi być zajęta pod pas drogi publicznej, nieruchomość taka nie stanowiła 31 grudnia 1998 r. własności Skarbu Państwa czy jednostek samorządu terytorialnego, z wnioskiem o ustalenie odszkodowania występuje właściciel nieruchomości w terminie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. przy czym wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. W przedmiotowej sprawie właściciela nieruchomości ustalono na podstawie przepisów dokonanych w księdze wieczystej [...] , zgodnie z którą współwłaścicielami byli: J.M. w 1/2 części i T.M. w 1/2 części. W związku ze śmiercią T.S. z d. M. w dniu 7. 11. 1988 r. właścicielami nieruchomości, na dzień 31. 12. 1998 r., byli: J.M. w 1/2 części, W.S. w 1/6 części, E.S. w 1/6 części i A.S. w 1/6 części, którym przysługuje prawo do występowania z wnioskiem o odszkodowanie za w/w nieruchomość. Nadto organ wskazał, że zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. W związku z powyższym, wartość rynkowa działki nr 1 została ustalona na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, przy czym wartość nieruchomości ustalona została według jej stanu z 29 października 1998 r. (tj. dnia wejścia w życie ustawy z 13. 10. 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną) oraz cen bieżących, bez uwzględnienia nakładów dokonanych po utracie przez osoby uprawnione prawa władania gruntem. Organ wskazał, że operat szacunkowy określający wartość rynkowa przedmiotowej nieruchomości, został sporządzony prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, rozporządzenia Rady Ministrów z 21. 09. 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomościami i sporządzenia operatu szacunkowego. Zastrzeżenia zgłaszane przez strony w toku postępowania odnośnie sporządzonego operatu majątkowego zostały wyjaśnione przez biegłego. Podmiot zobowiązany do zapłaty odszkodowania został ustalony zgodnie z art. 73 ust. 2 wyżej powołanej ustawy. Odwołanie od ww. decyzji wniósł J.M. . Wskazał, że w wyniku przeprowadzonego 16 sierpnia 2001 r. działu spadku działka w całości została przyznana jemu, w konsekwencji czego jest jedynym uprawnionym do otrzymania odszkodowania za jej przejęcie pod drogę publiczną. Wojewoda decyzją z [....] października 2010 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzją w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja Starosty K. jest prawidłowa. Z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka 1 wystąpiły uprawnione do tego osoby, w zakreślonym przez ustawę terminie, nadto przedmiotowa nieruchomość została w dniu 1 stycznia 1999 r. nabyta z mocy prawa przez Miasto K. , co stwierdzone zostało w stosownej decyzji Wojewody . Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie został wydany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2008 r. , r. sygn. akt l OSK 1825/07, którym jest związany. Wskazano w nim, że "zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie to jest ściśle związane z utratą prawa własności, stanowiąc rekompensatą za przejęte w tym trybie nieruchomości. Skoro nieruchomość staje się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, to uprawnionym do odszkodowania jest właściciel nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r., bowiem to on utracił własność zajętej pod drogę publiczną nieruchomości Na jego wniosek ustalane i wypłacane jest - zgodnie z art. 73 ust. 4 powołanej ustawy - odszkodowanie. Konsekwencją powyższej regulacji jest wyłączenie możliwości nabywania po tej dacie gruntów zajętych pod drogi publiczne w drodze wszelkich umów cywilnoprawnych. Właściciele nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. nie mogli wiec skutecznie rozporządzić tą nieruchomością w ramach dokonanego aktem notarialnym z 16 sierpnia 2001 r. działu spadku i zniesienia współwłasności. Bez znaczenia dla omawianej kwestii dotyczącej uprawnienia do ubiegania się o odszkodowanie pozostaje zarówno data ujawnienia w księdze wieczystej przejścia prawa własności, jak i data wydania przez Wojewodę decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 ustawy. Decyzja ta ma bowiem charakter deklaratoryjny i potwierdza jedynie stan prawny, który nastąpił z mocy prawa w dniu 1 stycznia 1999 r., z którą to datą własność nieruchomości przeszła na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a dotychczasowy właściciel uzyskał uprawnienie do ubiegania się o odszkodowanie z tytułu sui generis wywłaszczenia w trybie art. 73 ust. 4 ustawy. Z przedstawionych wyżej względów również w odniesieniu do omówionej wyżej kwestii zarzuty skarżących kasacyjnie uznane zostały za usprawiedliwione. W świetle powyższego należy, w ocenie Wojewody , uznać, że Starosta K. w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalił strony uprawnione do ubiegania się o odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako działka nr 1 . Organ odwoławczy stwierdził, że opinia rzeczoznawcy majątkowego została sporządzona w sposób nienaruszający przepisów prawa, a w szczególności ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Nadto wskazał w uzasadnieniu opinii przesłanki, na jakich oparł swoje ustalenia i określił wartość przedmiotowej nieruchomości oraz w sposób obszerny oraz przekonywujący ustosunkował się do zarzutów podniesionych jeszcze na etapie postępowania pierwszoinstacyjnego przez W.S. , A.S. i E.S. . Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewody z [...] 10. 2010 r. złożył J.M.. i wniósł o jej uchylenie zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez odmowę wypłaty całego odszkodowania na jego rzecz oraz przewlekłe prowadzenie sprawy. W jego ocenie, działka nr 1 obr. [...]. ewid. w K. została przejęta przez Miasto K. dopiero w 2002 r. - wcześniej pozostawała jedynie we władaniu Zarządu Dróg i Komunikacji - a zatem już po przeprowadzeniu działu spadku, w wyniku którego stała się jego własnością w całości. W piśmie z 13. 06. 2011 uzupełniającym skargę zarzucił organom błędną interpretację art. 73 ust. 4 ustawy z 13. 10. 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną a także pominięcie w sentencji zaskarżonej decyzji materialno-prawnej podstawy rozstrzygnięcia tj. art. 73 cyt. ustawy. Powołał także treść wyroku NSA z 11. 01. 2010 r. sygn. akt l OPS 3/09. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do przepisu art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 2070 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi stosownie do treści art. 134 § p.p.s.a. W wyniku dokonanej kontroli należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ w niniejszej sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l Instancji. Na wstępie należy zauważyć, mając na uwadze przepisy art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 190 p.p.s.a., że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia (art. 153). Zgodnie natomiast z art. 190 zd. pierwsze p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Należy przy tym podkreślić, że unormowanie z art. 153 p.p.s.a stanowi "gwarant spójności działania systemu władzy państwowej, zapewniając realność konstytucyjnej zasady działalności administracji publicznej (wyrok NSA z 8. 01. 2010 r. , sygn. akt II FSK 1365/08, Lex 558897). W konsekwencji dyspozycja z art. 153 p.p.s.a. wyznacza obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie administracji publicznej i sądzie. Naruszenie przez organ administracji publicznej normy z art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi do sądu administracyjnego powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Obowiązek, o którym mowa w art. 153 może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (wyrok WSA w Kielcach z 14. 01. 2010 r. , sygn. akt l SA/Ke 524/09, Lex 559454). Mając na uwadze powyższe i przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji zostały wydane w wyniku ponownego rozpoznania sprawy - toczącej się z wniosku J.M. z 15. 07. 2002 r. oraz z wniosku spadkobierców T.S. z d. M. : W.S. , E.S. i A.S. złożonego 21.12. 2004, którzy wystąpili o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działkę nr 1 o pow. 0,0608 ha, położoną w obr. [...] w K. - na skutek wyroku WSA w Krakowie z 27. 04. 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 306/09, który rozpoznał sprawę po przekazaniu jej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2.12. 2008 r. sygn. akt l OSK 1825/07 do ponownego rozpoznania. W sprawie bezspornym jest, ze nieruchomość oznaczona jako działka nr 1 w obr. [...] w K. w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła współwłasność J.M. w 1/4 części oraz W.S. w 1/6 części, E.S. w 1/6 części oraz A.S. w 1/6 części, przy czym w księdze wieczystej KW nr [...] wpisana była jako współwłaścicielka w 1/4 części -obok J.M. - zmarła 7. 11. 1988 r. T.M./ , po której spadek na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla K.-K. , Wydz. l Cywilny z 10. 02. 1989 r. sygn. akt [...] nabyli W.S. , E.S. i A.S. . Poza sporem jest również, że 16. 08. 2001 r. pomiędzy ww. osobami został zawarty akt notarialny do Rep. A. Nr [...] - umowa działu spadku i zniesienia współwłasności, zgodnie z postanowieniami której przedmiotowa działka nr 1 stała się wyłączną własnością J.M. . Nadto nie budzi wątpliwości, że Wojewoda decyzją z [...] czerwca 2002 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ww. działki przez miasto K. - miasto na prawach powiatu. Nie stanowi również przedmiotu sporu wysokość odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr 1 ustalonego na kwotę 328 806,00 zł. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest natomiast kwestia podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość przejętą pod drogi publiczne, która z mocy art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z 13. 10. 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, póz. 872 ze zm.) z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się własnością m. K. - miasta na prawach powiatu. Powyższe wiąże się pytaniem o skuteczność czynności obrotu cywilnoprawnego dotyczących takich nieruchomości, mających miejsce po 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem przez wojewodę deklaratoryjnej decyzji potwierdzającej przejście nieruchomości drogowej z dniem 1 stycznia 1999 r. na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie ze stanowiskiem skarżącego J.M. jest on jedynym uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za nieruchomość drogową na skutek zawarcia w dniu 16. 08.2001 r. notarialnej umowy o dział spadku i zniesienie współwłasności nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1 obr. [...] ewid. w K. Skarżący wskazał, że jego prawo do całości działki nr 1 obr. [...] zostało ujawnione wpisem z 11. 05. 2002 r. do nowo założonej księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości KW [...]. Skarżący podkreślił, że zarówno ww. umowa notarialna jak i wpis do księgi wieczystej miały miejsce przed wydaniem w dniu 28. 06. 2002 r. deklaratoryjnej decyzji przez Wojewodę o przejściu z mocy prawa własności działki nr 1 na rzecz m. K. Ze stanowiskiem skarżącego nie zgadzają się organy l i II instancji oraz uczestnicy postępowania tj. W.S. , E.S. i A.S. wskazując, że uprawnionymi na podstawie art. 73 ust. 4 cyt. ustawy są także ww. uczestnicy postępowania, którym jako spadkobiercom T.S. z d. M. -zmarłej 7.11. 1988 r. przysługiwało w dniu 31 grudnia 1998 prawo własności działki nr 1 w 1/6 części dla każdego, niezależnie od tego czy było ujawnione w księdze wieczystej. Zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z 13. 10. 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, póz. 872 ze zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem (ust. 1). Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 wypłaca: 1) Gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, 2) Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg (ust. 2). Zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody. Zgodnie z art. 73 ust. 4 cyt. ustawy odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2 będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Należy podkreślić, że zgodnie wykładnią cyt. przepisu art. 73 ust. 4 dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2. 12. 2002 r., sygn. akt l OSK 1825/07 uwzględnionym w wyroku WSA w Krakowie z 27. 04. 2009 r,, sygn. akt 306/09 - którą w całości podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie - uprawnionym do odszkodowania jest właściciel nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r., bowiem to on utracił własność zajętej pod drogę publiczną nieruchomości. Na jego wniosek złożony w terminie wskazanym w art. 73 ust. 4 ustalane jest i wypłacane odszkodowanie. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy -poza sporem jest, że w dniu 31 grudnia 1998 r. własność działki nr 1 przysługiwała J.M. oraz W.S. , E.S. i A.S. - po 1/6 części. W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje fakt, że spadkobiercy T.S. z d. M. nie byli ujawnienie w księdze wieczystej jako współwłaściciele działki nr 1 . Nadto trzeba przyjąć, mając na uwadze jednoznacznie brzmiący przepis art. 73 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, że na skutek przejścia z dniem 1 stycznia 1999 r. - z mocy prawa - własności przedmiotowej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na własność miasta K. , wyłączona została możliwość skutecznego rozporządzenia tą nieruchomością przez dotychczasowych właścicieli (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2008 r. sygn. akt l OSK 1825/07 zapadły w sprawie odszkodowania za przedmiotową działkę nr 1 ). Przejścia własności z mocy prawa oznacza także, iż decyzja wojewody, o której mowa w art. 73 ust. 3 cyt. ustawy ma charakter deklaratoryjny, a więc jedynie potwierdza stan prawny, który nastąpił w dniu 1 stycznia 1999 r., nie tworzy natomiast nowego stanu prawnego i wbrew stanowisku skarżącego decyzja ta nie ma charakteru konstytutywnego. A zatem fakt, że w rozpatrywanej sprawie Wojewoda wydał decyzję potwierdzającą przejście własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz Miasta K. - miasta na prawach powiatu dopiero 28 czerwca 2002 r. nie wpływa na datę utraty własności przez dotychczasowych właścicieli w dniu 1 stycznia 1999 r. W tej sytuacji nie mają również znaczenia ewentualne pomyłki w decyzji Wojewody, który błędnie stwierdził, że działka nr 1 stanowiła w dniu 31 grudnia wyłączną własność J.M. . Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania tj, art. 12 kpa w zw z art. 8 kpa poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania oraz art. 107 § 1 kpa poprzez pominięcie w sentencji decyzji drugoinstacyjnej podstawy materialno-prawnej decyzji należy stwierdzić, że w ocenie Sądu nie mogły one mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. .Należy także stwierdzić, że w niniejszej sprawie, w oparciu o operat szacunkowy sporządzony zgodne i z prawem przez mgr inż. B.L., w dniu 27 listopada 2009 r., prawidłowo zostało ustalone odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Na koniec trzeba wskazać, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11. 01. 2010 r., sygn. akt l OPS 3/09, na które powołuje się strona skarżąca w piśmie 13. 06. 2011 r., dotyczyło szczególnej sytuacji, w której właściciel nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. nie złożył do dnia 31 grudnia 2005 r. wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z 13. 10. 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, natomiast w terminie tym złożyła wniosek jego córka, powołując się na notarialną umowę darowizny - dokonaną przed wydaniem deklaratoryjnej decyzji przez wojewodę, obejmującą działkę zajętą pod drogę publiczną oraz wpis do księgi wieczystej. Przyjęta w wyroku NSA z 11. 01. 2010 r. interpretacja właściciela nieruchomości zajętej pod drogę publiczną (art. 73 cyt. ustawy) dotyczyła zatem szczególnej sytuacji konstytucyjnego uprawnienia do uzyskania odszkodowania za przejętą nieruchomość w sytuacji gdy osoba uprawniona tj. właściciel na dzień 31. 12. 1998 r. nie złożył wniosku w wyznaczonym terminie, nie jest bowiem możliwe -według konstytucyjnych standardów - odebranie własności bez odszkodowania. Świadczy o tym teza ww. wyroku NSA, w której wskazano, że uprawnionym do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 73 ust. cyt. ustawy może być także osoba, która pod dniu 31 grudnia 1998 r. , a przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy zawarła umowę w formie aktu notarialnego nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z osobą która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31. 12. 1998 r. i została wpisana jako właściciel do księgi wieczystej. Natomiast, jak zostało wyżej wskazane, w niniejszej sprawie wszyscy uprawnieni na dzień 31 grudnia 1998 r. właściciele działki nr 1 obr. [...] w K. w ustawowym terminie złożyli wniosek i wystąpili o odszkodowanie za utraconą działkę, w związku z czym organy l i II instancji dokonały prawidłowo literalnej wykładni przepisu art. 73 ust. 4 cyt. ustawy i w oparciu o tak ustaloną normę wydały prawidłowe decyzje. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło