II SA/Kr 1561/15
PostanowienieWSA w Krakowie2016-01-25
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. Zwolnienie od kosztów stanowi pomoc państwa dla osób w trudnej sytuacji materialnej, które poczyniły oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący jest bezrobotny, utrzymuje się z prac dorywczych i niewielkiego gospodarstwa rolnego, a jego miesięczny dochód wynosi 464 zł. Posiada dom jednorodzinny i grunty rolne, ale nie dysponuje oszczędnościami ani cennymi przedmiotami. Korzysta z pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 8 października 2015 r. Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
W dniu 15 stycznia 2016 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego J. M. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, zawartego we wniosku wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi 464 zł i stanowią go: dopłaty bezpośrednie do gruntów w wysokości 92,25 zł, dopłaty ONW w kwocie 54,75 zł i zasiłek GOSP w wysokości 317 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom jednorodzinny drewniany z 1930 roku o powierzchni 80 m² i wartości ok. 100 tys. zł oraz gospodarstwo rolne stanowiące grunty rolne o areale 1,50 ha i las wielkości 0,50 ha. Skarżący nie posiada budynków gospodarczych, maszyn, ani urządzeń. Nie posiada również żywego inwentarza. Nie dysponuje oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 5.000 zł.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż od 15 lat jest bezrobotnym, zarejestrowanym w Powiatowym Urzędzie Pracy w N., bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wnioskodawca utrzymuje się z przypadkowych robót wykonywanych doraźnie oraz z posiadanego niewielkiego gospodarstwa rolnego. W 2015 roku skarżący otrzymał dopłaty obszarowe oraz "górskie" w łącznej kwocie 1.800 zł. Od czerwca 2015 roku jest on zmuszony do korzystania z pomocy społecznej Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L.. Wydatki skarżącego przedstawiają się następująco: energia elektryczna 158 zł, usługi telekomunikacyjne 42 zł, RTV 20 zł miesięcznie, a także podatek od nieruchomości 110 zł i ubezpieczenie 45 zł rocznie.
Do wniosku skarżący załączył następujące dokumenty: opinię Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia 12 stycznia 2016 roku, kopie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa: z dnia 7 października 2015 roku w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) i z dnia 18 grudnia 2015 roku w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz kopię karty zgłoszeń do działu pośrednictwa pracy Powiatowego Urzędu Pracy dla Powiatu [...].
Mając powyższe na względzie, zważono, co następuje:
Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (por. postanowienie SN z dnia 24.09.1984 r. sygn. II CZ 104/84).
W ocenie orzekającego J. M. uwiarygodnił, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie posiada aktualnie stałego źródła dochodu. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się z prac dorywczych oraz niewysokiego dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Uzyskiwane przez niego dochody przeznaczane są na pokrycie bieżących wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem. Budynek, w którym zamieszkuje wymaga kapitalnego remontu. O trudnej sytuacji materialnej skarżącego świadczy fakt korzystania przez niego z pomocy społecznej w formie zasiłków na zakup artykułów potrzebnych do prawidłowej egzystencji, na zakup obuwia i odzieży zimowej oraz okresowego. Skarżący nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami, które mogłyby zostać spieniężone.
Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że sytuacja materialna J. M. nie jest łatwa, dlatego nie jest on w stanie wygospodarować środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu sądowym. Biorąc powyższe pod uwagę uwzględniono wniosek skarżącego w całości i orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, w zw. z art. 258 § 1 i § 2, pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło