II SA/Kr 1566/25

WyrokWSA w Krakowie2026-02-19

Skład orzekający: Sędzia WSA Mirosław Bator, WSA Małgorzata Łoboz, WSA Monika Niedźwiedź (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę budynku gospodarczego po upływie blisko 20 lat od zawiadomienia o zakończeniu budowy, w sytuacji gdy organ nie zgłosił sprzeciwu wobec tego zawiadomienia, mimo że inwestorka poinformowała o istotnych odstępstwach od projektu budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, umarzając jednocześnie postępowanie administracyjne. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego, nie zgłaszając sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy, mimo wiedzy o istotnych odstępstwach od projektu, dokonały dorozumianej akceptacji stanu faktycznego. Wszczęcie postępowania naprawczego po blisko 20 latach stanowi naruszenie przepisów prawa budowlanego oraz zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego, wydanego na podstawie art. 51 ust. 5 P.b. z powodu nieprzedłożenia projektu zamiennego. Inwestorka zawiadomiła o zakończeniu budowy w 2004 r., informując jednocześnie o odstępstwach od projektu. Organ nadzoru budowlanego nie zgłosił sprzeciwu w ustawowym terminie. Po blisko 20 latach organ wszczął postępowanie naprawcze, nakładając obowiązek sporządzenia projektu zamiennego, a następnie nakazując rozbiórkę z powodu jego niewykonania. Inwestorka zarzuciła naruszenie przepisów prawa, w tym brak możliwości ponownego kwestionowania legalności budowy po upływie terminu na zgłoszenie sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, umorzono postępowanie administracyjne w sprawie oraz zasądzono od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz E. P. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję nr 509/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 26 września 2025 r., znak WOB.7721.337.2024.AMLYN/GTWO w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. umarza postępowanie administracyjne w sprawie; III. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz E. P. kwotę 997 zł (słownie:dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: MWINB) z dnia 26 września 2025 r. utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki (dalej: PINB) z dnia 6 września 2024 r., znak: ROIK I 5160.224.2023.ABU, którą na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418 ze zm., zwanej dalej P.b.) nakazującą E. P. rozbiórkę budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 80,25 m˛, w związku z niewykonaniem obowiązku nałożonego na inwestora ostateczną decyzją PINB w Krakowie - Powiat G. nr [...] z dnia 15.11.2022r. znak: ROIK 1.5160.14.2021.ABU. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Sporna inwestycja została zrealizowana w oparciu o ostateczną decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nr [...] z dnia 6 listopada 1997 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę inwestycji pn. "Przebudowa budynku gospodarczego (stodoły)". Pismem z dnia 20 marca 2004 r. inwestorka zawiadomiła organ o zakończeniu budowy (k.1 akt adm.), zaś pismem z dnia 29 marca 2004 r. zwróciła się "z prośbą o zalegalizowanie wybudowanego z odstępstwami od zatwierdzonego projektu i pozwolenia na budowę budynku gospodarczego" (k. 13). W następstwie powyższego wniosku, PINB przeprowadził w dniu 25 lutego 2005 r. oględziny, w ramach których stwierdził, że obiekt został zrealizowany w sposób niezgodny z zatwierdzoną dokumentacją (protokół z kontroli robót budowlanych, k. 22). Pismem z dnia 21 lipca 2021 r. PINB zawiadomił inwestorkę o wszczęciu postępowania w sprawie budowy budynku w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w projekcie budowlanym. Postanowieniem z dnia 15 września 2022 r. na podstawie art. 50 ust. 1 P.b. organ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, a decyzją z dnia 15 listopada 2022 r. nałożył obowiązek sporządzenia i przedłożenia 4 egzemplarzy projektu zamiennego. Następnie, Prezydent Miasta Krakowa wydał w dniu 27 lutego 2023 r. decyzję o uchyleniu w trybie art. 36a ust. 2 P.b. decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 6 listopada 1997 r. Decyzją z dnia 6 września 2024 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 5 P.b. PINB nakazał inwestorce rozbiórkę budynku gospodarczego wobec nieprzedłożenia przez nią żądanych projektów zamiennych. W odwołaniu od powyższej decyzji inwestorka podniosła, że w dniu 2 kwietnia 2004 r. złożyła pismo informujące o zakończeniu budowy, w którym wskazała, że budynek został wybudowany z odstępstwami od zatwierdzonego projektu oraz wniosła o jego zalegalizowanie. Po dokonanych oględzinach, organ nie wniósł sprzeciwu, co zdaniem strony oznaczało, że dokonane zmiany organ ocenił jako nieistotne, a budynek został dopuszczony do użytkowania. Strona zarzuciła, że organ w żaden sposób nie uzasadnił, dlaczego podjął po prawie 20 latach postępowanie w trybie art. 51 P.b. Odwołanie okazało się nieskuteczne, bowiem MWINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że zobowiązanie do przedłożenia projektu zamiennego było efektem uprzedniego stwierdzenia, że w trakcie robót budowlanych doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego poprzez odsunięcie budynku od budynku mieszkalnego o ok. 80 cm, realizację ścianek kolankowych o wysokości 90 cm, podwyższenie przedmiotowego budynku o 90 cm, wykonanie stropu na częścią parteru o wymiarach 7,7 x 2,8 m, wykonanie wrót wjazdowych oraz zmianę kształtu dachu i powiększenie powierzchni poddasza. Mając na uwadze powyższe nieprawidłowości organ prowadził postępowanie w celu likwidacji skutków tych uchybień. Procedura legalizacyjna wymagała nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia projektu zamiennego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. Decyzja w tym przedmiocie stała się ostateczna. Brak jej wykonania pociągał za sobą konieczność wydania rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. W odpowiedzi na zarzuty odwołania organ wyjaśnił, że powołane pismo z dnia 2 kwietnia 2004 r. nie zostało zakwalifikowane jako zawiadomienie o zakończeniu budowy, bowiem główną jego tezą była prośba o zalegalizowanie budynku. Zatem organ I instancji słusznie wdrożył procedurę w trybie art. 50-51 P.b. Natomiast brak wydania w sprawie wniosku decyzji o sprzeciwie w sytuacji zakończenia budowy z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, nie dawało podstaw do legalnego przystąpienia do użytkowania obiektu. E. P. złożyła skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa materialnego i procesowego: 1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo że decyzja ta jest obarczona wadami prawnymi, które powinny prowadzić do jej wyeliminowania z obrotu prawnego; 2. art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 P.b. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy, wobec którego organy nadzoru budowlanego nie zgłosiły sprzeciwu w konsekwencji uznania, że odstępstwa od dokumentacji projektowej nie mają charakteru zmian istotnych, co wyłącza prawo organów nadzoru budowlanego do dokonania ponownej oceny prawidłowości wykonanych robót budowlanych, a skarżona decyzja obarczona jest wadą nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., dotyczy bowiem sprawy już poprzednio rozstrzygniętej poprzez milczące załatwienie sprawy; 3. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, niedokładne zbadanie materiału dowodowego, w szczególności brak uwzględnienia, że po złożeniu przez skarżącą zawiadomienia o zakończeniu budowy organy nadzoru budowlanego w sposób dorozumiany uznały, iż odstępstwa mają charakter nieistotny, co skutkowało brakiem wyrażenia sprzeciwu, brak wyjaśnienia, czy w przedmiotowej sprawie zachodzi możliwość doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu poprzedniego; 4. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez wszczęcie przedmiotowego postępowania po upływie 16 lat od dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy przez skarżącą, w którym to wskazane zostały wszystkie odstępstwa od projektu budowlanego, co prowadzi do konieczności spełnienia przez nią przepisów prawa budowlanego nieobowiązujących w dacie zakończenia robót budowlanych i w konsekwencji prowadzi do utraty zaufania Skarżącej do organów nadzoru budowlanego; 5. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętej decyzji, które nie jest wystarczające do pełnego poznania motywacji jaką kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję. Wobec wskazanych powyżej naruszeń wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zawiadomienie o zakończeniu robót budowlanych zostało złożone w dniu 2 kwietnia 2004 r., w związku z czym termin na złożenie sprzeciwu wynoszący 21 dni, upłynął w dniu 23 kwietnia 2004 r. Podkreślono, że skarżąca w celu uzyskania potwierdzenia, że prace budowlane zostały zrealizowane zgodnie z przepisami, w sposób szczegółowy opisała zakres dokonanych zmian, a pismo zatytułowała jako wniosek o legalizację. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego nie był to jednak wniosek o legalizację w rozumieniu P.b., a jedynie zawiadomienie o zakończeniu budowy z wyszczególnieniem wprowadzonych zmian. Wobec skutecznego zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych oraz braku wydania decyzji o sprzeciwie pomimo pełnej wiedzy o zakresie dokonanych odstępstw od projektu, organ nadzoru stracił możliwość zakwestionowania wykonanych robót budowlanych. Podkreślono też, że od momentu oględzin, które odbyły się w lutym 2005 r. aż do dnia 21 lipca 2021 r. organy nadzoru nie podjęły żadnych czynności w stosunku do przedmiotowej inwestycji. Organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz.1267) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 roku, poz. 143 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA W-wa z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07). Ramy prawne sądowej kontroli skarżonej decyzji w aspekcie prawa materialnego wyznaczają przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418 ze zm, dalej p.b.). Stosownie do art. 50 p.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Zgodnie z art. 51 ust. 1 p.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Stosownie do art. 51 ust. 3 p.b. po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W przedmiotowej sprawie pismem z dnia 21 lipca 2021 r. PINB zawiadomił inwestorkę o wszczęciu postępowania w sprawie budowy budynku w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w projekcie budowlanym. Postanowieniem z dnia 15 września 2022 r. na podstawie art. 50 ust. 1 P.b. organ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, a decyzją z dnia 15 listopada 2022 r. nałożył obowiązek sporządzenia i przedłożenia 4 egzemplarzy projektu zamiennego. Następnie, Prezydent Miasta Krakowa wydał w dniu 27 lutego 2023 r. decyzję o uchyleniu w trybie art. 36a ust. 2 P.b. decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 6 listopada 1997 r. Decyzją z dnia 6 września 2024 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 5 P.b. PINB nakazał inwestorce rozbiórkę budynku gospodarczego wobec nieprzedłożenia przez nią żądanych projektów zamiennych. Analiza całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych w przedmiotowej sprawie prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji były wadliwe oraz zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie. Sporna inwestycja została zrealizowana w oparciu o ostateczną decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nr [...] z dnia 6 listopada 1997 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę inwestycji pn. "Przebudowa budynku gospodarczego (stodoły)". Pismem z dnia 20 marca 2004 r. inwestorka zawiadomiła organ o zakończeniu budowy (k.1 akt adm.), zaś pismem z dnia 29 marca 2004 r. zwróciła się "z prośbą o zalegalizowanie wybudowanego z odstępstwami od zatwierdzonego projektu i pozwolenia na budowę budynku gospodarczego" (k. 13). W następstwie powyższego wniosku, PINB przeprowadził w dniu 25 lutego 2005 r. oględziny, w ramach których stwierdził, że obiekt został zrealizowany w sposób niezgodny z zatwierdzoną dokumentacją (protokół z kontroli robót budowlanych, k. 22). Zaakcentować należy, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte dopiero po kilkunastu latach od dnia zawiadomienia organu przez Skarżącą o zakończeniu budowy wraz z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. W tym kontekście zauważyć należy, że według stanu prawnego obowiązującego w momencie zawiadomienia organu o zakończeniu budowy obowiązywał art. 54 p.b. w brzmieniu następującym "Do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji". Zgodnie zaś z art. 55 p.b. w brzmieniu wówczas obowiązującym "przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli: 1) na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVII, XX, XXII, XXIV, XXVII, XXVIII i XXX, o których mowa w załączniku do ustawy; 2) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 3; 3) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych". Z akt sprawy wynika, że dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego nie było w owym czasie wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wobec zgłoszenia o zakończeniu robót, które nastąpiło w ślad za pismem z dnia 20 marca 2004 r. organ nie wyraził w zakreślonym terminie, który upływał w przedmiotowej sprawie dnia 23 kwietnia 2004 r. sprzeciwu. Jednocześnie istotnym jest, że w okresie biegu terminu do wyrażenia sprzeciwu organ otrzymał również dnia 2 kwietnia 2004 r. (data wpływu) od Skarżącej pismo wskazujące na odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego (k. 6-13 a.a.). Mimo to nie wyraził sprzeciwu wobec zgłoszenia o zakończeniu robót. Zaznaczyć należy, że zawiadomienie o zakończeniu robót oraz informacja o poczynionych odstępstwach od zatwierdzonego projektu budowlanego miały postać odrębnych pism skierowanych do organu. Dodatkowo należy zaznaczyć, że według stanu prawnego obowiązującego w momencie zawiadomienia o zakończeniu robót oraz poinformowaniu organu o dokonanych odstępstwach obowiązywał art. 36a w brzmieniu następującym: "1. Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. 2. W przypadku naruszenia przepisu ust. 1, właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę. 3. Inwestor, w przypadku wątpliwości co do charakteru planowanego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, występuje do właściwego organu, dołączając opinię projektanta, o udzielenie informacji, czy odstąpienie to wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. 4. Właściwy organ udziela odpowiedzi w terminie 14 dni od dnia przedstawienia planowanych rozwiązań. Nieudzielenie informacji w tym terminie jest równoznaczne z uznaniem planowanego odstąpienia za nieistotne." Zgodzić należy się w tym miejscu ze stanowiskiem Skarżącej, że przepisy prawa budowlanego pozostawiały ocenę istotności wprowadzenia odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego ocenie organów nadzoru budowlanego i dopiero nowelizacja, która weszła w życie 31 maja 2004 r. sprecyzowała, jakie zmiany uznać należy za istotne odstępstwo od projektu budowlanego. W tym stanie faktycznym i prawnym należy dokonać oceny konsekwencji braku zgłoszenia sprzeciwu przez organ. W orzecznictwie wskazuje się, że "skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy bądź wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzaniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organu nadzoru budowlanego. W takiej sytuacji, kiedy prace budowlane zostały zrealizowane, a następnie skutecznie zawiadomiono o zakończeniu budowy, to nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50-51 p.b. Brak sprzeciwu organu, bądź decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego." (zob. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. OSK 2370/1). Stanowisko to w pełni znajduje zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy. Skoro organ miał realną możliwość wyrażenia sprzeciwu wobec zgłoszenia o zakończeniu budowy wraz z odstępstwami oraz realną możliwość zajęcia na podstawie art. 36a ust. 4 p.b. stanowiska wobec informacji o poczynionych odstępstwach i nie zrobił tego, oznacza to, że dokonał w ten sposób oceny stanu faktycznego uznając go za zgodny z przepisami, a zmiany za nieistotne. Zatem w realiach niniejszej sprawy wszczynanie po blisko 20 latach postępowania naprawczego stanowi w ocenie Sądu naruszenie przepisów prawa, jak również pogwałcenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a., w szczególności uprawnionego oczekiwania jednostki, że organy zachowają się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Jak wynika z powyższego wszczęcie i prowadzenie przedmiotowego postępowania naprawczego oraz zakończenie go najbardziej dotkliwym z obowiązków (nakazem rozbiórki) stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego, t.j. art. 50 i 51 p.b. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zatem zarówno decyzja organu odwoławczego, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 §1 lit a p.p.s.a. Z kolei zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Przepis art. 145 § 3 p.p.s.a. jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty. W ten sposób, kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego w takiej sytuacji definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publicznej tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 997 złotych, na którą składają się: kwota uiszczonego wpisu od skargi (500 złotych) koszty zastępstwa procesowego (480 złotych) oraz kwota uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 złotych).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło