II SA/Kr 1570/25
WyrokWSA w Krakowie2026-03-12
Skład orzekający: Joanna Człowiekowska, Małgorzata Łoboz, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego powinien badać kwestię posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nawet jeśli roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i przepisami technicznymi, ale z naruszeniem prawa własności sąsiednich nieruchomości?Ratio decidendi
W postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek badać kwestię posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak takiego prawa, nawet jeśli roboty są zgodne z projektem i przepisami technicznymi, uniemożliwia doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, w tym również w aspekcie prawa cywilnego regulującego prawo własności.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nienakładaniu obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych związanych z przebudową budynku. Skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie prawa materialnego przez brak prawa do dysponowania nieruchomościami sąsiednimi na cele budowlane, mimo prac budowlanych w granicy z działką sąsiednią. W trakcie postępowania ustalono, że wykonano roboty budowlane (ocieplenie, otwory okienne, elementy systemu wentylacji) z naruszeniem prawa własności sąsiednich działek, jednak organy uznały, że roboty te są zgodne z prawem i projektem budowlanym, a kwestia naruszenia prawa własności nie leży w gestii nadzoru budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w K. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik – Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2026 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w K. na decyzję nr 559/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 27 października 2025 r. znak: WOB.7721.158.2020.JNOW w przedmiocie nienałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w K. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki decyzją z dnia 13 lutego 2020r., nr 235/2020, znak: ROIK I.5160.264.2019.KMA, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm., dalej: "Pr. bud.") orzekł o nienakładaniu na inwestora: Prowincja Polska Zgromadzenia Księży św[...] "obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych związanych z przebudową budynku użytkowego specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego nr [...] w K., usytuowanego na dz. nr [...], obręb [...] j. ewid. Ś. , przy ul[...] w K., na specjalistyczny ośrodek edukacyjno — dydaktyczny [...], z uwagi na fakt, iż przedmiotowe roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem "
W odwołaniu Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w K. zarzuciła błędy i braki w ustaleniach faktycznych, a także naruszenie prawa materialnego przez brak dysponowania nieruchomościami sąsiednimi na cele budowlane pomimo prac budowlanych w granicy z działką sąsiednią.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 27.10.2025r. nr 559/2025 Znak: WOB.7721.158.2020.JNOW na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 Kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 i art. 51 ust. l pkt. 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Pr. bud., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu podkreślono, iż jako strony postępowania uznani zostali: inwestor, a zarazem właściciel działki nr [...] - Prowincja Polska Zgromadzenia Księży-św[...], oraz właściciele działek sąsiednich w granicy, z którymi wykonane zostały sporne roboty budowlane, w tym Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w K. (właściciel działki nr [...] i [...]). Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, iż na działce nr [...] obr. [...] przy ul. św. [...] w K. zlokalizowany jest budynek użytkowy, w którym realizowana jest inwestycja polegająca na przebudowie budynku użytkowego specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego nr [...] w K. na specjalistyczny ośrodek edukacyjno - dydaktyczny [...]. Ww. inwestycja realizowana jest w oparciu o pozwolenie na budowę i projekt budowlany zatwierdzony ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 18 stycznia 2017r. Nr 47/6740.2.2017, znak: AU-01-3.6740.2.1564.2016.JUR zmienione ostateczną decyzją PMK z dnia 11 lipca 2019r., Nr 697/6740.2/2019, znak: AU-01-2.6740.2.633.2019.JUR. Inwestorem przedmiotowych robót jest Prowincja Polska Zgromadzenia Księży św. [...]. Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych na przedmiotowej działce przez przedstawicieli PINB ustalono, że inwestor realizuje roboty budowlane w oparciu o ww. pozwolenie na budowę. Ustalono, że bezpośrednio przy ścianie zewnętrznej budynków usytuowanych na dz. nr [...] od strony nieruchomości usytuowanych na dz. nr [...], [...] oraz [...] i na ich terenie wykonana została opaska żwirowa. Dodatkowo w obrębie ściany zlokalizowanej w granicy między ww. nieruchomościami w części parterowej tzw. "dobudówki" zlokalizowano sześć otworów o wymiarach ok. 60 x 230 cm, zabudowanych stolarką okienną wykonaną z PVC oraz trzy otwory, w których zamontowane zostały końcowe elementy systemu wentylacji przebudowywanego budynku. W ścianie granicznej, w części obejmującej ścianę szczytową budynku oficyny usytuowanego na działce nr [...], przylegającego bezpośrednio do działki nr [...] zlokalizowany został otwór o wymiarach ok. 100 x 210 cm zabudowany stolarką drzwiową oraz dwa otwory w których zamontowano końcowe elementy systemu wentylacji (czerpnia umieszczona bezpośrednio nad otworem drzwiowym, wyrzutnia zlokalizowana w poziomie poddasza nieużytkowego nad ostatnią kondygnacją budynku oficyny w niewielkiej odległości od połaci dachowej.
Ponadto w zatwierdzonym projekcie budowlanym w informacji dotyczącej obszaru oddziaływania obiektu wskazano: "Kamienica niemalże w 100% zajmuje obszar działki na której jest usytuowana. Ze względu na fakt, że projektowana przebudowa budynku ogranicza się do granic nieruchomości, na której jest zlokalizowany, to obszar odziaływania obiektu mieści się w granicach własnych nieruchomości. Ponadto projekt został opracowany w taki sposób, że wyklucza wszelkie zagrożenia dla środowiska oraz wyklucza wszelkie zagrożenia dla higieny i zdrowa użytkowników zarówno projektowanego obiektu jak i użytkowników istniejących sąsiednich budynków. Projektowana przebudowa nie narusza interesów osób trzecich."
Powyższe ustalenia doprowadziły do powzięcia przez PINB wątpliwości co do prawidłowości i zgodności z przepisami wykonywanych robót budowlanych. Organ poddał w wątpliwość kwestię zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. póz. 1225 z późn. zm., dalej: WT) - § 12 oraz § 232 ust. 1 WT oraz doszedł do przekonania, że wykonanie opaski żwirowej doprowadziło do zwiększenia obszaru oddziaływania, poza działkę, na której został zaprojektowany budynek. I tak PINB postanowieniem z dnia 13 grudnia 2019r., nr 1454/2019, znak: ROIK 1.5160.264.2019.KMA, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt. 4 ust. 2 i ust. 3 wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z przebudową budynku użytkowego specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego nr [...] w K., usytuowanego na dz. nr [...], obręb [...] j. ewid. Ś. , przy ul[...] w K., na specjalistyczny ośrodek edukacyjno - dydaktyczny [...], jako robót realizowanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Wg organu II instancji, PINB dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu niniejszego postępowania wskazując, iż wykonywanie robót budowlanych związanych z przebudową spornego budynku odbywało się w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach Dokonane przez PINB ustalenia wymagały więc wnikliwej analizy i przeprowadzenia stosownego postępowania naprawczego. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2019r., nr 1463/2019, znak: ROIK 1.5160.264.2019 wstrzymano inwestorowi prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowej przebudowie, orzekając o konieczności wykonania niezbędnych zabezpieczeń oraz nakładając obowiązek przedłożenia dokumentacji technicznej związanej z przeprowadzonymi robotami. Decyzja wydana została w terminie, o którym mowa w art. 50 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 Pr. bud., wobec czego postanowienie o wtrzymaniu robót budowlanych nie utraciło ważności. Podstawą materialnoprawną skarżonej decyzji jest art. 51 ust. 1 pkt. 2 Pr. bud. zgodnie z którym: Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Przedmiotowy budynek zlokalizowany na działce nr [...] obręb [...] j. ewid. Ś. e przy ul. św. [...] wpisany jest do gminnej i wojewódzkiej ewidencji zabytków, nie został jednak wpisany indywidualną decyzją do rejestru zabytków. Dodatkowo przedmiotowa nieruchomość usytuowana jest na orzasze uznanym z pomnik historii "K. - historyczny zespół miasta" zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polski z dnia 8 września 1994r. oraz leży w obrębie układu urbanistycznego dawnego miasta Kazimierza ze Stradomiem, wpisanego do rejestru zabytków pod numerem A-12 decyzją z dnia 23 lutego 1934r. oraz na Listę Dziedzictwa Światowego UNESCO.
Przechodząc do oceny wykonanych robót budowlanych wskazano, że z akt sprawy wynika, iż wykonane roboty budowlane zostały zrealizowane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz zasadami sztuki budowlanej i wiedzy technicznej. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby stwarzały one zagrożenie dla życia lub bezpieczeństwa mienia. W kwestii wykonanej opaski żwirowej, która nie została ujęta w pierwotnej dokumentacji projektowej oraz która została wykonana na działce nr [...] od strony nieruchomości usytuowanych na dz. nr [...], [...] oraz [...] i na ich terenie, to wskazać należy, iż została ona rozebrana jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji (vide: protokół z dnia 12 lutego 2020r. oraz załączona do niego dokumentacja fotograficzna). Tak więc wobec rozbiórki spornych robót, brak było podstaw do inferencji organów w tym zakresie. W odniesieniu zaś do wykonanych otworów okiennych w ścianie granicznej ustalono, że zostały one wykonane zgodnie z pierwotnie zatwierdzoną dokumentacją projektową (vide: opis techniczny oraz rysunki wchodzące w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, akta PINB, k: 66-86) oraz zgodnie z ekspertyzą techniczną z marca 2019r. sporządzoną przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych inż. H. D., uzgodnioną z Komendantem Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w K.. Projekt budowlany nie przewidywał zaś zmian istniejących otworów drzwiowych prowadzących z parteru budynku na zewnątrz dziedzińca (działka nr [...]) a jedynie doszło do wymiany stolarki na nowa (w projekcie uwidoczniony istniejący otwór drzwiowy). Zgodnie z zalegającymi w aktach opracowaniami, wykonane w ścianach granicznych otwory i przeszklenia stałe budynku (przewidziane w decyzji o pozwoleniu na budowę) spełniają wymogi odpowiednich przepisów technicznych w tym wymogów przeciwpożarowych (vide: opinia techniczna, styczeń 2020r., autorstwa mgr inż. arch. K. M.-B.). Podobnie rzecz ma się z konstrukcją wsporczą pod zewnętrzne jednostki systemu klimatyzacji jak i z morami, w których umieszczono elementy systemu, które również zostały wykonane zgodnie z "zatwierdzonym projektem. Dodatkowo z akt sprawy wynika, że projekt zamienny obejmował również wykonanie osłon akustycznych dla urządzeń instalacji klimatyzacji, usytuowanych na dachu budynku, ujętych w projekcie pierwotnym. Osłony zostały zaprojektowane w oparciu o opracowanie autorstwa mgr inż. P. Ś. (vide: opracowanie stanowiące akta sprawy).
W zakresie wykonania ocieplenia ściany tylnej zatwierdzony projekt budowlany przewidywał wykonanie robót obejmujących "docieplenie zewnętrzne tylnej elewacji budynku głównego i oficyny (w tym likwidacja płyty balkonowej, częściowe przemurowanie otworów okiennych, rozbiórkę wyrzutni z okapu kuchennego wraz z okalającą ścianką i daszkiem) od strony wewnętrznej przestrzenie własnej kamienicy nad dachem istniejącej dobudówki (sali gimnastycznej) bez ingerencji w działki sąsiednie". Zgodnie z zalegającymi w aktach oświadczeniami przedłożonymi za pismem z dnia 31 stycznia 2020r., ocieplenie wykonane zostało z wełny mineralnej wraz z wyprawą tynkarską na murze posadowionym na własnym istniejącym fundamencie o szerokości odstającego cokołu. Do akt przedłożono także uwierzytelnioną za zgodność z oryginałem kopię geodezyjnej mapy sytuacyjnej z elementami ocieplenia ściany tylnej, która przedstawia wykonane ocieplenie, sporządzona przez uprawnionego geodetę mgr inż. M. R. oraz kopię rysunku obrysu parteru względem granic ewidencyjnych z zaznaczonym cokołem sporządzony przez mgr inż. M. G., z której wynika, że istniejący cokół ma szerokość 7-8 cm (zob. akta PINB, k: 147-148). Z przedłożonej dokumentacji i wyjaśnień wynika, że ocieplenie budynku ściany frontowej kamienicy zajmuje ok. 8 cm działki [...] po długości ściany - tj. ok. 0,61 m2, natomiast w odniesieniu do ocieplenia ściany "dobudówki" grubość ocieplenia wynosi ok. 13-14 cm - zajęcie działki nr [...] ok. 1,16m2 oraz 0,15m2 zajęcia działki nr [...]. W zatwierdzonym projekcie w opisie technicznym wskazano zaś "Ściany elewacji tylnej — docieplenie od strony zewnętrznej wełną mineralną o parametrach zgodnych z projektem instalacji sanitarnych wewnętrznych. Ściana tylna dobudówki ocieplona od cokołu w górę po linii cokołu po zdjęciu starego ocieplenia (styropian 9 cm) i dodaniu 7 cm nowych warstw z tynkiem". Roboty związane z ociepleniem wykonane zostały na podstawie pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy nie dopatrzył się zaś nieprawidłowości związanych z wykonaniem ww. robót polegających na wykonaniu ocieplenia, które wymagałyby podjęcia działań przez organu nadzoru budowlanego. Z akt wynika, że roboty te wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną i nie stwarzają zagrożenia dla życia bądź mienia. Kwestia zaś naruszenia prawa własności nie leży w gestii nadzoru budowlanego.
W aktach sprawy zalega kopia pisma z dnia 8 maja 2018r., którym Spółdzielnia Mieszkaniowa wyraża zgodę na wykonanie min. "wykopu w celu ocieplenia ściany fundamentowej wzdłuż budynku inwestycji przy ul[...]". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się niekiedy, że doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem dotyczy przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego, regulującego kwestie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniami inwestora oraz ochrony własności. Wskazać należy, że poszkodowani właściciele mogą dochodzić swych praw nie przed organami nadzoru budowlanego, lecz przed sądem powszechnym (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2013r., sygn. akt IV SA/Po 128/13 wydany na tle postępowania naprawczego prowadzonego w oparciu o tryb określony w art. 50, 51 upb). Funkcją postępowania naprawczego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego nie jest sprawowanie ochrony właściciela lub współwłaściciela obiektu budowlanego przed wkraczaniem w jego sferę praw cywilnych. Wykonywanie robót budowlanych spowodowałoby naruszenie dóbr chronionych przepisami prawa cywilnego, to doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w tym zakresie powinno nastąpić w postępowaniu przed sądem powszechnym na podstawie odpowiednich przepisów kodeksu cywilnego, w tym art. 144, 145, 147, 151,222 k.c. (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 13 września 2018 r. sygn. akt: II SA/Kr 436/18 i z dnia 4 lutego 2019 r. sygn. akt: II SA/Kr 1157/18).
W odniesieniu więc do zarzutu zawartego w odwołaniu, a dotyczącego braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane MWINB wskazał, że prezentowane przez skarżących stanowisko (co do konieczności wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu naprawczym) jest co do zasady trafne, jednakże nie ma zastosowania do układu faktycznego niniejszej sprawy. Poglądy sądów administracyjnych zobowiązujące do badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu naprawczym dotyczą układów, w których zachodzi konieczność zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. - nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W takim skonfigurowaniu uprzednia weryfikacja, czy istnieje prawna możliwość ingerencji w cudzą własność w celu wykonania nałożonych decyzją obowiązków jest oczywista. Na gruncie niniejszej sprawy podstaw do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. nie ma. Organy ustaliły, że przeprowadzone roboty budowlane są zgodne z prawem (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt: II SA/Rz 1246/21). W zakresie zaś naruszenia przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności § 12 WT - sporne otwory wykonane zostały w oparciu o pozwolenie na budowę (i zgodnie z tą dokumentacją). Decyzja o pozwoleniu na budowę jest uprawnieniem inwestora, dopóki więc inwestor realizuje inwestycję zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i przepisami organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do kwestionowania tego prawa. Organ wydający pozwolenie na użytkowanie tj. organ nadzoru budowlanego nie bada prawidłowości projektu i ewentualnych jego wad, bo to nie leży w jego kompetencji, ma tylko stwierdzić, czy obiekt wykonano zgodnie z projektem i czy nadaje się do użytkowania. Tak więc jak już wspomniano celem postępowania prowadzonego w tzw. trybie naprawczym jest doprowadzenie wykonanych lub wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale po uprzednim wyjaśnieniu okoliczności faktycznych sprawy co do zakresu robót, ich kwalifikacji oraz ich jakości i poprawności technicznej. Zastosowanie art. 51 Pr. bud. jest uzasadnione bowiem tylko w przypadku, gdy spełniona jest przynajmniej jedna z przesłanek określonych w art. 50 ust. 1 Pr. bud. W przeciwnym wypadku brak jest podstaw do rozstrzygania o istocie postępowania naprawczego i wydawania decyzji w przedmiocie nałożenia jakichkolwiek obowiązków na inwestora. Na niniejszym etapie postępowania naprawczego Organ nie znalazł podstaw do stwierdzenia, iż wykonane roboty prowadzone są w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 a tym samym nie widzi podstaw do działania organu nadzoru budowlanego. Organ wskazał, że podziela ocenę techniczną prawidłowości wykonanych robót budowlanych przedstawiona w przedłożonych przez inwestora opracowaniach. Organ nadzoru budowlanego nie ma także podstaw kwestionować wiarygodności przedłożonej przez inwestora dokumentacji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie złożyła strona odwołująca, zarzucając naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
- art 51 ust. I pkt 2 w zw. z art. 4 Pr. bud. poprzez pominięcie kwestii braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu naprawczym, co miało wpływ na wynik sprawy, bo stanowiło istotną przesłankę legalności orzeczenia weryfikowanego przez Organ nadzoru,
- art 51 ust 1 pkt 2 Pr. bud. w zw. treścią Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ti. poprzez wydanie decyzji opartej o projekt budowlany niezgodny z wymogami, zgodnie z treścią odwołania Skarżącej,
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art 6 i 7 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji administracyjnej w okresie blisko pięciu lat po dacie zgromadzenia materiału dowodowego i de facto oparciu się na okolicznościach ustalonych w dacie sprzed 5 lat, podczas gdy organ winien rozstrzygnąć sprawę administracyjną wg stanu obowiązującego w dniu wydania orzeczenia.
- art 40 § 2 k.p.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz doręczenie decyzji administracyjnej oraz poprzedzających ją pism na adres byłego pełnomocnika, który wypowiedział Skarżącej swoje umocowanie pismem z 13.09.2024 r., co mogło prowadzić do niekorzystnych dla skarżącej skutków procesowej.
- art. 30 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 5 Konkordatu między Stolica Apostolska i Rzeczpospolitą Polską, podpisanego w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r. (Dz. U. z 1998, Nr 51, poz, 318, cyt dalej Konkordat) w zw. z art 2 i 8 ust 1 pkt 6) i 7) w zw. z ust 2 pkt 5J- 8) ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1989, Nr 29, poz. 154 ze zm., cyt dalej u.kk.) w zw. z kan. 683 § 1 i 3 Kodeksu Prawa Kanonicznego - poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz niezbadanie, czy Inwestor w toku postępowania był należycie reprezentowany i posiadał zgodę swojej władzy przełożonej na 1) działanie w postępowaniu naprawczym, 2) na działanie w postępowaniu w zakresie uzyskania pozwolenia na budowę, co mogło prowadzić do niekorzystnych dla inwestora skutków
procesowej,
- art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. - poprzez ich niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie i dowolną w miejsce swobodnej oceny dowodów,
- art. 136 § 1 i 2 k.p.a. - zignorowanie wniosków Stron o przeprowadzenie dodatkowego
postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 § 1 kpa) oraz o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy - z uwagi na fakt, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów w postępowaniu, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej strzygnięcie (art. 136 § 2 kpa) faktycznej zgodności planowanego obiektu z wz oraz oddziaływania na sąsiednie działki co w ostateczności - w zakresie wszystkich w/w zarzutów doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem prawa.
Wniesiono o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Za uzasadniony należy uznać zarzut, dotyczący zrealizowania przez inwestora fragmentu robót budowlanych na terenach nieruchomości - m.in. strony skarżącej – które nie są jego własnością i co do których nie dysponuje on prawem do dysponowania nimi na cele budowlane.
Jak wynika z ustaleń organu, część zrealizowanych robót, związanych z ociepleniem ściany frontowej kamienicy oraz ściany tzw. "dobudówki" nastąpiło z naruszeniem prawa własności podmiotów, będących właścicielami działek nr: [...], [...] oraz nr [...]. Organ ustalił przy tym, że roboty budowlane dotyczące ocieplenia ścian zostały wykonane zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, zgodnie ze sztuką budowlaną i nie stwarzają zagrożenia dla życia bądź mienia, a w związku z tym nie wymagają podjęcia działań przez organu nadzoru budowlanego albowiem pomimo tego, że roboty te wykonane zostały z naruszeniem prawa własności innych podmiotów, to jednak kwestia naruszenia prawa własności nie leży w gestii organów nadzoru budowlanego. Z tym ostatnim poglądem nie można się jednak zgodzić.
O ile w orzecznictwie w podobnych proporcjach wyrażane były poglądy, że kwestia naruszenia prawa własności w trakcie realizowania robót budowlanych powinna lub nie powinna być brana pod uwagę w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, to jednak sytuacja w tym względzie uległa zmianie po wydaniu przez NSA uchwały 7 sędziów z dnia 10 stycznia 2011 r., sygnatura akt II OPS 2/10.
Po jej wydaniu, jako dominujący w orzecznictwie zarysował się pogląd - który wyraża także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę - że o ile przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązku złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to jednak istota wyrażonego w powyższej uchwale wiążącego stanowiska wyraża się w tym, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 prawa budowlanego, bada się kwestię posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oznacza to, iż w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50-51 prawa budowlanego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podlega badaniu i ma wpływ na treść podejmowanego rozstrzygnięcia. Skoro bowiem celem postępowania wszczętego przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a więc z wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami, to brak jest możliwości akceptacji ingerencji w prawo własności innego podmiotu w trakcie doprowadzania wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Z powyższych przyczyn zaskarżoną decyzję należy ocenić za wadliwą w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. A w ponownym postępowaniu organ winien będzie doprowadzić przedmiotowe roboty budowlane do zgodności z prawem również na płaszczyźnie prawa cywilnego, regulującego prawo własności.
Natomiast pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W zakresie zgodności rozwiązań projektowych z przepisami techniczno-budowlanymi, czy przepisami przeciwpożarowymi, to w sytuacji kiedy inwestor realizuje roboty budowlane na podstawie ostatecznej i wykonalnej decyzji o pozwoleniu na budowę i zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym tą decyzją, to zarzuty te nie mogą być skuteczne nawet w sytuacji, kiedy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę byłaby z nimi niezgodna. Dopóki taka decyzja występuje w obrocie prawnym, organ bada jedynie zgodność wykonanych robót z decyzją o pozwoleniu na budowę, a nie z przepisami, które winny być uwzględniane w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. A w kwestii reprezentacji w niniejszym postępowaniu inwestora robót, to w myśl poglądów wyrażanych obecnie w orzecznictwie, taki zarzut w przypadku wydania decyzji, która nie nakłada na niego żadnych obowiązków, skutecznie może być podnoszona jedynie przez niego, a nie przez inne strony postępowania.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w pkt II w oparciu o 205 § 2 w/w ustawy, zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 997 zł, na którą składają się: 500 zł. tytułem uiszczonego wpisu od skargi, 480 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w stawce podstawowej i 17 zł tytułem opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło