II SA/Kr 1581/24
WyrokWSA w Krakowie2025-01-24
Skład orzekający: WSA Paweł Darmoń, WSA Jacek Bursa, WSA Monika Niedźwiedź
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie przystąpienia do zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, podjęta po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej przepisy o planowaniu przestrzennym, ale bez spełnienia przesłanek określonych w przepisach przejściowych, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie przystąpienia do zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, podjęta po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. (tj. po 24 września 2023 r.), która nie spełnia żadnej z przesłanek określonych w art. 65 ustawy nowelizującej, jest niezgodna z prawem. Brak podstawy prawnej do procedowania takiej zmiany uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały.Stan faktyczny
Wojewoda Małopolski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Grybów z dnia 26 lutego 2024 r. w sprawie przystąpienia do zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, wskazując, że zmiana studium została podjęta po uchyleniu przepisów regulujących ten tryb, bez spełnienia warunków określonych w przepisach przejściowych. Rada Gminy Grybów podjęła uchwałę w celu skorygowania błędów dotyczących obiektów zabytkowych, dóbr kultury oraz granic obszaru NATURA 2000.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Protokolant: starszy referent sądowy Adrianna Garus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę nr LXI/570/2024 Rady Gminy Grybów z dnia 26 lutego 2024 r. w sprawie przystąpienia do zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Grybów stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Grybów z dnia 26 lutego 2024 r. nr LXI/570/2024 w sprawie przystąpienia do zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Grybów
Wojewody Małopolskiego, na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 609 ze zm.) w związku z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r, poz. 935) zaskarżył ww. uchwałę w całości i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
Skarżący zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023, poz. 1688) poprzez przystąpienie do zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego podczas gdy stosowne przepisy regulujące tryb uchwalania/zmiany studiów zostały uchylone z dniem 24 września 2023 r. i w aktualnym porządku prawnym brak jest podstawy prawnej do podjęcia uchwały w sprawie zmiany/uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, poza sytuacjami wskazanymi przez ustawodawcę, które nie mają zastosowania w niniejszym przypadku.
Skarżący stwierdził, że w jego ocenie przedmiotowa uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa. Kwestionowaną uchwałą Rada Gminy Grybów przystąpiła do zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Grybów przyjętego uchwałą Rady Gminy Grybów nr XLIX/469/2023 z dnia 24.02.2023 r., która to zmiana miała na celu skorygowanie pomyłek w oznaczeniach obiektów i obszarów wpisanych do rejestru Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz dobrach kultury współczesnej - sakralnej i świeckiej, a także skorygowanie błędnie oznaczonego (w części) przebiegu granic obszaru NATURA 2000 - Beskid Niski oraz rezerwatu "Cisy w Mogilnie." Zgodnie ze stanowiskiem Gminy Grybów, podstawą rzeczonej zmiany była ochrona interesu publicznego (pismo z dnia 31.07.2024 r, znak: IR.6722.2.2024).
Ustawodawca ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (w art. 1 pkt 11) uchylił dotychczasowe przepisy art. 9-13 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, regulujące tryb uchwalania/zmiany studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Dotychczasowe studia będą obowiązywać do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r.
Ustawodawca, w przepisach przejściowych - art. 65 ww. ustawy - dopuścił możliwość procedowania zmiany studium po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. (tj. po dniu 24 września 2023 r.) pod warunkiem spełnienia jednej z przesłanek:
1) przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej wystąpiono o opinie
i uzgodnienia projektów studiów albo ich zmian,
2) zmiana studiów dotyczy wyłącznie lokalizacji inwestycji celu publicznego lub
3) zmiana studiów dotyczy wyłącznie lokalizacji inwestycji w zakresie gospodarowania strategicznymi zasobami naturalnymi kraju w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz. U. z 2018 r. poz. 1235) lub działalności, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2023 r. poz. 633).
Jak wskazuje Wojewoda Małopolski - w przypadku zaskarżonej uchwały nie wystąpiła żadna z podstaw, uprawniających do procedowania zmiany studium po dniu 24 września 2023 r.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Grybów pozostawił skargę do uznania Sądu.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W przeciwnym razie sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.) Zgodnie natomiast z art. 134 § p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli jest uchwała nr LXI/570/2024 Rady Gminy Grybów z dnia 26 lutego 2024 r. w sprawie przystąpienia do zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Grybów.
Skarga Wojewody Małopolskiego wywiedziona jest w oparciu o art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 609 ze zm.) w związku z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r, poz. 935) i dotyczy istotnego naruszenia prawa związanego z podjęciem zaskarżonej uchwały.
Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały według powyższych kryteriów stwierdzić należy, że nie jest ona zgodna z prawem, a zarzuty skargi są zasadne.
Organom samorządu gminnego przysługuje, na podstawie art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.) tzw. władztwo planistyczne. Władztwo to realizowane jest przede wszystkim poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale także poprzez uchwalenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Przyznanie gminie władztwa planistycznego nie może oznaczać podejmowania działań arbitralnych, bądź niezgodnych z prawem. Studium jest aktem prawa wewnętrznego wiążącym organy planistyczne gminy przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Co istotne, w rozpoznawanej sprawie Rada Gminy Grybów zaskarżoną uchwałą przystąpiła do zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Grybów przyjętego uchwałą Rady Gminy Grybów nr XLIX/469/2023, z dnia 24 lutego 2023 r., a zmiana ta miała na celu skorygowanie pomyłek w oznaczeniach obiektów i obszarów wpisanych do rejestru Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora zabytków oraz dobrach kultury współczesnej, a także skorygowanie błędnie oznaczonego (w części) przebiegu granic obszaru NATURA 2000-Beskid Niski oraz rezerwatu "Cisy w Mogile".
Jak trafnie wskazuje strona skarżąca - ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r, poz. 1688 z dnia 24 sierpnia 2023 r) - w art. 1 pkt 11 uchylono dotychczasowe przepisy art. 9-13 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, regulujące tryb uchwalania/zmiany studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Dotychczasowe studia będą obowiązywać do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r.
Ustawodawca, w przepisach przejściowych –w art. 65 ww. ustawy - dopuścił możliwość procedowania spraw opracowywania i uchwalania studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy albo ich zmian po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. (tj. po dniu 24 września 2023 r.) z zastosowaniem przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, pod warunkiem spełnienia jednej z przesłanek:
1) przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej wystąpiono o opinie
i uzgodnienia projektów studiów albo ich zmian,
2) zmiana studiów dotyczy wyłącznie lokalizacji inwestycji celu publicznego lub
3) zmiana studiów dotyczy wyłącznie lokalizacji inwestycji w zakresie gospodarowania strategicznymi zasobami naturalnymi kraju w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz. U. z 2018 r. poz. 1235) lub działalności, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2023 r. poz. 633).
W przypadku zaskarżonej uchwały nie wystąpiła żadna z podstaw, uprawniających do procedowania zmiany studium po dniu 24 września 2023 r.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art.147 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło