II SA/Kr 1600/11
PostanowienieWSA w Krakowie2012-06-01
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona wnosi o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, a jej sytuacja materialna nie uległa znaczącej zmianie od czasu oddalenia poprzedniego wniosku, sąd powinien przychylić się do wniosku o przyznanie prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd powinien przychylić się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jeśli następstwem odmowy byłoby istotne ograniczenie prawa strony do sądu, zwłaszcza poprzez uniemożliwienie złożenia skargi kasacyjnej, która obligatoryjnie wymaga sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika. Fakt wystąpienia przymusu działania przez profesjonalnego pełnomocnika stanowi zmianę okoliczności sprawy, uzasadniającą ponowne rozpatrzenie wniosku, nawet jeśli sytuacja materialna strony nie uległa znaczącej zmianie.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jej skargi na decyzję Wojewody o odmowie ustalenia odszkodowania. Wniosek motywowany był chęcią złożenia skargi kasacyjnej, która obligatoryjnie wymaga profesjonalnego pełnomocnika. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, a strona zwolniona od kosztów sądowych. Sytuacja materialna strony nie uległa znaczącej zmianie.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla M. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi M. K. i F. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 sierpnia 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania p o s t a n a w i a ustanowić dla M. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.
Wyrokiem z dnia 2 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi M. K. i F. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 sierpnia 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania.
W dniu 23 kwietnia 2012 roku do tut. sądu wpłynął wniosek M. K., na urzędowym formularzu "PPF", o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w niniejszej sprawie. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem F. K.. Ich miesięczny dochód wynosi 2.760 zł i stanowi go emerytura wnioskodawczyni w wysokości 890 zł oraz renta emerytura jej męża w wysokości 1.870 zł. W skład majątku M. K. wchodzi dom o powierzchni 180 m² oraz działka wielkości 30 arów. Skarżąca nie posiada zasobów pieniężnych, jak również cennych przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż jest emerytką, a wysokość pobieranego przez nią świadczenia wynosi 890 zł. Ze środków tych pokaźną kwotę (około 200 zł) przeznacza na leki, które musi zażywać do końca życia. Pozostałe wydatki przedstawiają się następująco: gaz, prąd, woda, śmieci ok. 400 zł, rata pożyczki 150 zł, telefon 600 zł, życie 900 zł.
Wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy M. K. przesłała następujące dokumenty: sześć odcinków płatności za energię elektryczną opiewających na kwoty 148,20 zł (4 szt.), 148,29 zł i 128,98 zł wraz z pięcioma dowodami potwierdzającymi dokonanie płatności, fakturę za gaz z dnia 3 listopada 2011 roku opiewającą na kwotę 78,61 zł, fakturę za gaz z dnia 16 kwietnia 2012 roku opiewającą na kwotę 108,76 zł, wezwanie do zapłaty zaległych należności za energię elektryczną z dnia 24 stycznia 2012 roku, decyzję z dnia 13 stycznia 2011 roku w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2011, nakaz płatniczy z dnia 14 stycznia 2011 roku w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego z dnia 13 stycznia 2011 roku, cztery faktury za usługi telekomunikacyjne opiewające na kwoty 92,75 zł, 106,80 zł, 72,30 zł i 105,26 zł wraz z potwierdzeniami zapłaty, dziesięć potwierdzeń wpłaty kwoty 150 zł tytułem spłaty raty pożyczki, decyzję ZUS z dnia 1 marca 2010 roku o waloryzacji emerytury skarżącej (wysokość świadczenia do wypłaty 809,42 zł), decyzję ZUS z dnia 28 stycznia 2011 roku o przeliczeniu emerytury skarżącej (wysokość świadczenia do wypłaty 814,51 zł), decyzję ZUS z dnia 16 marca 2009 roku o waloryzacji emerytury F. K. (wysokość świadczenia do wypłaty 1.640,70 zł), decyzję ZUS z dnia 16 marca 2010 roku o waloryzacji emerytury F. K. (wysokość świadczenia do wypłaty 1.895,81 zł), decyzję ZUS z dnia 15 marca 2011 roku o waloryzacji emerytury F. K. (wysokość świadczenia do wypłaty 1.952,69 zł) oraz trzy faktury za leki: z dnia 8 września 2009 roku opiewającą na kwotę 156,39 zł, z dnia 24 lutego 2012 roku na kwotę 227,35 zł i z dnia 18 maja 2012 roku na kwotę 257,09 zł. Skarżąca podała, że rachunków za wodę, wywóz śmieci i zakup opału nie gromadzi, a wydatki ponosi jak tylko kasa na to pozwala.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że obecnie rozpoznawany wniosek skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 listopada 2011 roku M. K. została zwolniona od kosztów sądowych w całości, a jej wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zastał oddalony.
Zgodnie z art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) postanowienia referendarza sądowego, od których nie wniesiono sprzeciwu mają skutki prawomocnego orzeczenia sądu. Rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącej winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Dane zawarte w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy dotyczące stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawczyni nie uległy znaczącej zmianie (aktualnie wyższa o kwotę 40 zł jest suma dochodów z emerytur skarżącej i jej małżonka). Należy jednak odnotować, iż zmianie uległy okoliczności sprawy ze względu na fakt, iż zapadł wyrok Sądu I instancji, a ponowny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego lub adwokata motywowany jest chęcią złożenia skargi kasacyjnej od tego orzeczenia. Art. 175 p.p.s.a. przewiduje zaś obligatoryjne sporządzenie skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika.
Z uwzględnieniem tego właśnie aspektu został rozpoznany obecnie złożony wniosek skarżącej. Fakt wystąpienia przymusu działania przez profesjonalnego pełnomocnika jest zmianą okoliczności sprawy, niezależną od ewentualnych zmian w sytuacji materialnej strony skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2005 roku, sygn. akt II FZ 492/05, niepubl.).
W orzecznictwie przyjmuje się, iż sąd nie może odmówić przyznania prawa pomocy, jeżeli następstwem takiego rozstrzygnięcia byłoby istotne ograniczenie prawa strony do sądu, zwłaszcza poprzez uniemożliwienie złożenia skargi kasacyjnej ze względu na obligatoryjne jej sporządzenie przez profesjonalnego pełnomocnika (teza postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2005 roku, sygn. akt II FZ 651/05).
Z tych względów przychylono się do wniosku skarżącej o ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika i orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 roku, poz. 270). Ze względu na fakt, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wystąpiła o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata wybór pozostawiając uznaniu orzekającego - biorąc pod uwagę przedmiot sprawy - postanowiono przyznać skarżącej radcę prawnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło