II SA/Kr 1601/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie WSA Mariusz Kotulski Aldona Gąsecka-Duda / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 27 sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego J. U. kwotę 457 / czterysta pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją Starosty T. z dnia [...].10.2005r. znak [...], po rozpoznaniu wniosku J.U. , na podstawie art. 3 ust.1 pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266 ) oraz art. 104 k.p.a. odmówiono podjęcia czynności w celu zabezpieczenia procesu dewastacji i degradacji gruntów na skutek działalności nierolniczej oraz ruchów masowych ziemi w obrębie działki 1 , w S. Orzekając w ten sposób podano , że stosownie do art. 3 ust.1 pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ochrona gruntów rolnych polega na zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodom w produkcji rolniczej, powstałym wskutek działalności nierolniczej. Grunty będące przedmiotem wniosku J.U. , zgodnie z zapisami aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. położone są w obrysie oznaczonym symbolem 1.RM, który wyznacza tereny zabudowy zagrodowej w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został uzgodniony ze Starostą T. w zakresie terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych, w oparciu o opracowanie wykonane przez Państwowy Instytut Geologiczny - Oddział [...] w K. w listopadzie 1997r. Z przytoczonego zaś brzmienia planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. wynika, że przedmiotowe grunty nie są gruntami rolnymi, w konsekwencji czego, w przedmiotowej sprawie nie mają więc w ogóle zastosowania przepisy ustawy z dnia 3.02.1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych . Na skutek odwołania J.U. , decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...]11.2005r. znak [...], na podstawie art. 138 §2 k.p.a., art. 5 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 1 – 10 i art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266 ) uchylono powyższą decyzję oraz przekazano sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że z mocy art. 3 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 3.02.1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ochrona gruntów rolnych polega między innymi na zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodom w produkcji rolniczej , powstałym wskutek działalności nierolniczej i ruchów masowych ziemi . Wskazano również na zawartą w art. 2 ust. 1 tej ustawy legalną definicję pojęcia "gruntów rolnych", na mocy której gruntami rolnymi są między innymi grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne i grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno - spożywczemu. Fakt przeznaczenia gruntów pod budownictwo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie przekreśla zatem ich rolnego charakteru w rozumieniu powyższej ustawy, czego nie uwzględniono wydając kwestionowana decyzję. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji winien zatem w oparciu o wypis z ewidencji gruntów ustalić , czy grunt objęty wnioskiem J.U. określony jest w tej ewidencji jako "użytek rolny" (art. 2 ust.1 pkt 1 ustawy), bądź czy stanowi on grunt pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi w łącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno - spożywczemu (art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy). Podejmując rozstrzygnięcie winien mieć również na uwadze , że stosownie do treści art. 110a ust.1 ustawy z dnia 27.04.2001r. - Prawo ochrony środowiska, to na staroście spoczywa obowiązek prowadzenia obserwacji terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których występują takie ruchy, a także rejestru zawierającego informację o tych terenach. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy , decyzją Starosty T. z dnia [...].05.2006r. znak [...], na podstawie art. 3 ust.1 pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266 ) oraz art. 104 k.p.a. odmówiono podjęcia czynności w celu rekultywacji gruntów w obrębie działki nr 1 w S. , wskazując w motywach rozstrzygnięcia na brak dowodów potwierdzających występowanie na jej terenie ruchów masowych ziemi lub innych zjawisk geodynamicznych. W związku z odwołaniem J.U. , decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...].07.2006r., na podstawie art. 138 §2 k.p.a., art. 5 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 1 – 10 i art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266 ) uchylono zaskarżoną decyzję i przekazano sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Podsumowując rozważania dotyczące wad kwestionowanej decyzji polegających na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy podkreślono , że z mocy art. 110a ustawy z dnia 27.04.2001r. - Prawo ochrony środowiska do obowiązków starosty należy prowadzenie obserwacji terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów , na których występują te ruchu, a także rejestru zawierającego informację o tych terenach. Przesądzanie o zakwalifikowaniu danego terenu jako zagrożonego ruchami masowymi ziemi, bądź takiego, na którym te ruchu występują, w żadnym razie nie może ograniczać się do przeprowadzenia wizji w terenie i to bez udziału osoby posiadającej specjalistyczną wiedzę z zakresu geologii, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Decyzją Starosty T. z dnia [...].12.2008r. znak [...] , rozpatrzywszy sprawę po raz kolejny, na podstawie art. 3 ust.1 pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266 ) oraz art. 104 k.p.a. odmówiono podjęcia czynności w celu usunięcia lub zabezpieczenia osuwiska w obrębie działki nr 1 położonej w miejscowości S. Uzasadniając powyższe podano, że z materiału dowodowego nie wynika aby teren posesji J.U. był zagrożony masowymi ruchami ziemi lub innymi zjawiskami geodynamicznymi. W obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego gminy S. teren ten nie jest oznaczony jako osuwiskowy. Przeprowadzone wizje w terenie ujawniły natomiast, że wnioskodawca na skutek swoich działań w istotny sposób sam przyczynia się do erozji stoku. Odnosząc się do żądania J.U. dotyczącego wykonania z urzędu opinii geologicznej w celu stwierdzenia czy na danym terenie występują ruchy masowe ziemi podkreślono , że zgodnie z art. 25 ustawy o ochronie gruntów rolnych środki Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych przeznacza się na rekultywację i poprawę jakości gruntów rolnych, a w szczególności przeciwdziałania erozji gleb i ruchom masowym ziemi na gruntach rolnych. Wykonanie ekspertyzy geologicznej stwierdzającej czy na danym terenie występuje osuwanie się mas ziemnych nie należy do zadań finansowanych ze środków tego Funduszu. Wnioskodawca nie przedłożył zaś stosownej opinii, ani też nie wpłacił zaliczki na pokrycie kosztów jej sporządzenia przez uprawnioną osobę . Wskazano nadto , że w roku 2010 przewidziane jest dla terenu Gminy S. wykonanie map osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...]01.2009r. znak [...] na podstawie art. 138 §2 k.p.a., art. 5 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 1 – 10 i art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 20 ust. 2 i 2a, art. 25 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266 ) uchylono zaskarżoną decyzję i przekazano sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Takie rozstrzygnięcia wydano po rozpatrzeniu odwołania J.U. od decyzji powyższej decyzji, Starosty T. , w którym zarzucał on naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 w związku z art. 75 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla spray w następstwie nieprzeprowadzenia z urzędu opinii geologicznej dotyczącej działki nr 1 w S. , jak również art. 267 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że wnioskodawca ma realną możliwość zapłaty kosztów związanych z przeprowadzeniem opinii geologicznej. W uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. wskazano na przedmiot rozpatrywanego w sprawie wniosku J.U. , który domaga się podjęcia niezbędnych działań, w celu usunięcia lub zabezpieczenia osuwiska gruntu na terenie posesji [...] oraz na posesjach sąsiednich. Dla podjęcia żądanych we wniosku działań niezbędnym jest wcześniejsze ustalenie, czy teren działki nr 1 w S. rzeczywiście zagrożony jest ruchami masowymi ziemi, tj. powstającymi naturalnie lub na skutek działalności człowieka, spełzywaniem lub obrywaniem powierzchniowych warstw skał , zwietrzeliny i gleby, stosownie do art. 3 pkt 32a Prawa ochrony środowiska . Jak wynika z art. 110 a ust. 1 tej ustawy obserwacja terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których ruchy te występują oraz prowadzenie rejestru zawierającego informację o tych terenach należy do obowiązków starosty. W obowiązującym stanie prawnym, jednoznaczne ustalenie terenów zagrożonych masowymi ruchami ziemi oraz terenów , na których występują te ruchy winno nastąpić w trybie przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska z dnia 20.06.2007r. w sprawie informacji dotyczących ruchów masowych ziemi ( Dz. U. Nr 121, poz. 840 ), przy czym konieczność przeprowadzenia badań ma miejsce wyłącznie w sytuacji w skazanej w §2 ust. 2 rozporządzenia, tj. gdy na podstawie sposobów, o których mowa w §2 ust. 1 pkt 1- 5 nie ma możliwości ustalenia terenów zagrożonych masowymi ruchami ziemi oraz terenów , na których te ruchy występują. Niezależnie od powyższego, przyznano rację skarżącemu, że postępowanie prowadzono z naruszeniem art. 267 k.p.a., w tym sensie, że ponowny wniosek J.U. o zwolnienie od obowiązku wpłacenia zaliczki na pokrycie kosztów sporządzenia specjalistycznej opinii nie został rozpatrzony w przewidzianej prawem formie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji powinien w pierwszej kolejności ustalić na podstawie rejestru, o którym mowa w art. 110a ust. 1 Prawa ochrony środowiska czy grunt rolny J.U. jest terenem zagrożonym takimi ruchami i dopiero w razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie następnie wydać rozstrzygnięcie w zakresie żądania dotyczącego podjęcia działań w celu usunięcia lub zabezpieczenia osuwiska, a więc w istocie jego rekultywacji. Uwzględniając zaś treść art. 25 ust. 1 pkt 4 Prawa ochrony środowiska, rozpatrując możliwość pozyskania środków z Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych winien mieć na względzie, że teren przedmiotowej działki jako teren wchodzący w skład gospodarstwa rolnego pod budynkami stanowi użytek rolny ( teren rolny ). Decyzją Starosty T. z dnia [...].06.2009r. znak [...], na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3.02.1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( tekst jednolity Dz. U. Nr 121 z 2004r., poz. 1266 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., odmówiono podjęcia czynności w celu zabezpieczenia osuwiska w obrębie działki nr 1 położonej w miejscowości S. , gmina S. Orzekając w ten sposób wskazano w uzasadnieniu na wydane uprzednio decyzje oraz niżej podane okoliczności uwzględnione przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy, zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy S. Nr [...] z dnia 22.03.2005r., grunty będące przedmiotem wniosku położone są w konturze urbanistycznym l.RM, który wyznacza tereny zabudowy zagrodowej w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych. W granicach terenów l.RM dopuszcza się między innymi lokalizację : zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, obiektów garażowo-gospodarczych, budynków rekreacji indywidualnej, a także dopuszcza się przeznaczenie części budynków mieszkalnych pod usługi podstawowe lub małe zakłady rzemieślnicze. W obszarze konturu l.RM (zabudowanego w około 70 %) znajdują się nowe budynki mieszkalne, które są jeszcze w trakcie budowy. Z pisma Wójta Gminy S. z dnia 15.03.2006r. wynika, że w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy S. zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] z dnia 30.12.1980r. ( Dz. Urz. [...].) działka nr 1 oraz działki sąsiednie w miejscowości S. były położone w konturze o symbolu E 21MR stanowiącym tereny zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem budownictwa nierolniczego mieszkaniowego i usługowego nieuciążliwego związanego z funkcją osadniczą obszaru. Ustalenia tekstu planu z dnia 25.05.1994r. w sprawie zmiany Nr [...] planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. dla tego konturu nie zawierały zapisu, że realizacja zabudowy powinna być poprzedzona badaniami geologicznymi. Zapis o obowiązku badań geologicznych po raz pierwszy zaznaczony był w tekście planu zagospodarowania przestrzennego z 1994r., ale dotyczył on tylko kilku wyznaczonych terenów budowlanych, m.in. terenu położonego ok. 150 m od działki nr 1 w S. Projekt nowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. w zakresie terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemi został uzgodniony przez Starostę T. postanowieniem znak [...] z dnia [...]07.2004r. Uzgodnienia dokonano na podstawie opracowania wykonanego w listopadzie 1997r. przez Państwowy Instytut Geologiczny - i pt. "Rejestracja osuwisk i innych zjawisk geodynamicznych na terenie [...] powstałych w wyniku katastrofalnych opadów i powodzi", z którego wynika, że obszary potencjalnych zagrożeń zjawiskami geodynamicznymi pokrywają z terenami przedstawionymi w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy. Pismem z dnia 3.03.2006r. zwrócono się do Naczelnika Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa z prośbą o udzielenie szczegółowej informacji, czy działka nr 1 i działki sąsiednie położone w miejscowości S. , przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego do zabudowy mieszkaniowej oznaczony symbolem l RM są zaliczone do terenów dotkniętych lub zagrożonych ze względu na warunki geologiczne masowymi ruchami ziemi. W odpowiedzi Naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska pismem z dnia 8.03.2006r. znak [...] wyjaśnił, że z uwagi na brak stosowanego rozporządzenia nie prowadzi rejestru zawierającego informację o terenach zagrożonych ruchami masowymi, a wszystkie uzgodnienia i opinie dokonywane są na podstawie powołanego wcześniej opracowania Państwowego Instytutu Geologicznego. W dniu 3.03.2006r. wystąpiono do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w T. z prośbą o udzielenie informacji, czy na przedmiotowym terenie występowało niszczenie i pękanie budynków oraz jakie były tego przyczyny. W odpowiedzi, pismem znak [...] z dnia 10.03.2006r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego poinformował, że poczynając od 1999r. nie prowadził żadnego postępowania w sprawie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 1 w S. , stanowiącej własność J.U. , a także nie prowadził innych postępowań w sprawie budynków mieszkalnych zlokalizowanych na działkach sąsiednich. Pismem z dnia 18.04.2006r. J.U. zwrócił się ponownie do Starosty T. o zajęcie się sprawą osuwiska w związku z bezpośrednim zagrożeniem życia i zdrowia mieszkańców spowodowanym osuwaniem się ziemi, które spowodowało zniszczenie wodociągu i mogącym doprowadzić do uszkodzenia znajdującego się w pobliżu gazociągu. W dniu 20.04.2006r. przeprowadzono rozmowę telefoniczną z pracownikiem nadzoru sieci wodociągowej [...] Wodociągów S.A., na podstawie której ustalono, że J.U. nie zgłaszał awarii wodociągu na swojej posesji, jak również nie odnotowano uszkodzeń sieci wodociągowej na działkach sąsiednich. W dniu 21.04.2006r. ustalono telefonicznie z osobą sprawującą nadzór nad siecią gazowniczą w KOZG w T. , że w dniu 20.04.2006r. było zgłoszenie od J.U. , ale wysłana na miejsce ekipa interwencyjna nie stwierdziła uszkodzenia gazociągu w obrębie jego posesji , ani nie zaobserwowała występowania innych przyczyn, które mogłyby sugerować wystąpienie takiego zagrożenia. W dniu 21.04.2006r. przeprowadzono też oględziny przedmiotowej działki z udziałem syna wnioskodawcy. Ustalono, że działka nr 1 jest działką zagrodową, zabudowaną w części południowo-zachodniej murowanym budynkiem inwentarsko-gospodarczym, zaś w części północno-wschodniej murowanym budynkiem mieszkalnym. Działka jest porośnięta trawą. Teren na wschód od budynku mieszkalnego opada w kierunku drogi stanowiącej działkę nr 2 W odległości ok. 8-9 m na wschód od budynku mieszkalnego znajduje się studzienka kanalizacyjna, do której są odprowadzane ścieki sanitarne z budynku mieszkalnego. Wokół studzienki na linii odpowiadającej przebiegowi rury kanalizacyjnej teren jest miękki i grząski oraz słabo porośnięty trawą i jest wyraźnie obniżony w stosunku do otaczającego go gruntu. Przy budynku mieszkalnym znajdują się 4 rynny, które służą do odprowadzania wody opadowej z dachu budynku mieszkalnego. Woda ta nie jest odprowadzona do kanalizacji deszczowej, ale spływa po stoku w kierunku drogi. Od budynku inwentarsko-gospodarczego w kierunku drogi jest poprowadzony rowek, którym odprowadzana się wodę z gnojownika oraz z wód opadowych po stoku w kierunku drogi. Budynki mieszkalny i inwentarski są wybudowane z cegły i są posadowione na betonowych fundamentach. Fundamenty i mury budynków nie mają szczelin, pęknięć ani innych znaków mogących sygnalizować, że ulegają przemieszczeniu. Działka nr 1 od strony działki nr 3 jest ogrodzona drewnianym ogrodzeniem ze sztachet. Ogrodzenie to jest własnością sąsiada J.U. , jest w złym stanie, przechyla się. Od strony działki nr 4 znajduje się ogrodzenie z drewnianych sztachet na betonowej podmurówce, jest ono w dobrym stanie, stanowi własność J.U. . Znajdujące się w sąsiedztwie działki nr 1 słupy zachowują pion i nie przechylają się. Towarzyszący oględzinom syn wnioskodawcy nie potrafił określić co na działce stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia, ale wskazał, że chodzi głównie o budynek mieszkalny. W dniu 14.06.2006r. J.U . przedłożył kopię opinii mgr inż. M.C. biegłego sądowego z zakresu inżynierii środowiska, sporządzoną do sygn. akt [...] Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny w T. , w sprawie ustanowienia drogi koniecznej do działek nr 5 i nr 6 , położonych w miejscowości S. , gmina S. . Z powyższej opinii wynika, że teren na którym proponowany jest przebieg szlaku drogi koniecznej znajduje się w niedużej odległości od zinwentaryzowanych czynnych osuwisk w związku z tym, aby ocenić zagrożenie związane z wykonaniem szlaków drożnych należałoby wykonać badanie geologiczne jednoznacznie określające poziom ruchu warstwy podziemnej. W opinii odnotowano wnioski J.U. o dokonanie oględzin budynku mieszkalnego i gospodarczego znajdującego się na jego posesji, które jego zdaniem ulegają osuwaniu ,czego dowodem są liczne pęknięcia i rysy ha ścianach budynków. W opinii nie odniesiono się do powyższych uwag. Jedynie ustalono, że wykonanie szlaku drożnego stoku szlakiem "V" wymagającego uzyskania jednolitego spadku w kierunku drogi mogło ze względu na bliską lokalizację czynnych osuwisk, słabą nośność gruntów pylastych i warunki hydrologiczne spowodować uaktywnienie czynników osuwiskowych, co stanowi zagrożenie dla stabilności budynków mieszkalnych nr[...] i nr [...]. Na podstawie załącznika graficznego do powyższej opinii nie można jednoznacznie stwierdzić przebiegu szlaku "V". Z opinii nie wynika również, że teren posesji J.U. jest zagrożony osuwaniem się ziemi, a jedynie zawiera ona informacje związane z ekonomiczni i technicznymi skutkami wyboru każdego z przedstawionych wariantów. W przypadku wykonania szlaku na istniejącej skarpie koniecznym będzie wykonanie badania geologicznego, w celu określenia poziomu ruchu warstwy podziemnej. W dniu 11.09.2006r. dokonano oględzin nieruchomości położonej w miejscom S. oznaczonej jako działka nr 1 z udziałem J.U. i jego pełnomocnika, przedstawiciela Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, geodety powiatowego oraz pracownika Wydziału Geodezji, Katastru i Gospodarki Nieruchomością . J.U. wskazał liczne zapadnięcia terenu na jego działce, pęknięcia ścianach budynku mieszkalnego i gospodarczego, a także na odchylenie ganku budynku mieszkalnego. Geolog powiatowy potwierdził, że przedmiotowy teren, zgodnie z posiadanymi przez Wydział Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa danymi nie znajduje na obszarze potencjalnego zagrożenia zjawiskami geodynamicznymi, jednak aby stwierdzić czy na danym terenie występuje osuwanie się mas ziemnych należałoby wykonać badania geologiczne przez uprawnionego geologa. Pracownik Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego stwierdził pęknięcia ławy fundamentowej betonowej oraz liczne drobne pęknięcia wewnętrznych budynku mieszkalnego. Ocenił, że w obecnym stanie technicznym budynek nie zagraża bezpieczeństwu użytkowników. Odchylenia ganku ocenił jako następstwo błędnego wykonania, tj. nie przywiązania ścian ganku do budynku mieszkalnego. Wody opadowe z budynku mieszkalnego odprowadzane są bezpośrednio przy ścianie fundamentowej budynku. W stosunku do budynku gospodarczego stwierdził liczne pęknięcia na ścianie fundamentowej oraz tynkach wewnętrznych, brak rynien i otworów spustowych. Ocenił, że budynek ten nie stwarza zagrożenia dla użytkowników. Na ogrodzeniu zaobserwowano liczne pęknięcia cokołu. W dniu 25.09.2006r. pełnomocnik J.U. złożył wniosek o przeprowadzenie opinii geologicznej w celu ustalenia na działce nr 1 warunków geologicznych gruntu, przedkładając jednocześnie zdjęcie posesji jako dowodu dla ustalenia niestabilności geologicznej. W związku z powyższym żądaniem zwrócono się do Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w T. o przeprowadzenie opinii geologicznej na działce nr 1 w S. Naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska pismem z dnia 6.10.2006r. znak [...] wyjaśnił, że zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4.02.1994 r. - Prawo geologie i górnicze do zakresu działania administracji geologicznej należy wykonywanie zadań określonych ustawą, a w szczególności: nadzór nad projektowaniem i wykonywaniem badań geologicznych oraz prawidłowością sporządzenia dokumentacji geologicznej. Protokół sporządzony w związku z wykonywaniem prac geologicznych, których wykonanie wymaga uzyskania koncesji, przedkłada do zatwierdzenia właściwemu organowi administracji geologicznej podmiot, który sfinansował wykonanie tego projektu. W związku z powyższym pismem wezwano J.U. do przedłożenia opinii geologicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje. W odpowiedzi na wezwanie J.U. powołując się na art. 7 k.p.a. złożył w dniu 13.11.2006r. wniosek o przeprowadzenie z urzędu opinii specjalistycznej dla ustalenia warunków geologicznych gruntu. Środki Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych można przeznaczyć na przeciwdziałanie erozji gleb i ruchom masowych ziemi na gruntach rolnych. Zgodnie z pismem Dyrektora Departamentu Geodezji i Kartografii Urzędu Województwa [...] opracowania ekspertyzy geologicznej w celu stwierdzenia ruchów masowych ziemi dotyczących budynku mieszkalnego i gospodarczego, ogrodzenia i drogi nie można zaliczyć do zadań finansowanych z Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych. Wnioskodawca wezwany ponownie do wpłacenia zaliczki na pokrycie kosztów sporządzenia specjalistycznej opinii geologicznej złożył w dniu 8.01.2007r. wniosek o zwolnienie z tych kosztów, powołując się na brak środków finansowych. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że J.U. nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że nie może ponieść kosztów opinii geologicznej, w związku z czym Starosta odmówił zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku wpłacenia zaliczki . J.U. złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z dnia [...]07.2007r. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o odmowie zwolnienia z obowiązku wpłacenia zaliczki na pokrycie kosztów opinii geologicznej. J.U. złożył też zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za nieuzasadnione. W dniu 24.08.2007r. przekazano całość akt sprawy znak [...] , dotyczących J.U. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. w związku ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W dniu 20.02.2008r. zwrócono akt sprawy z informacją o oddaleniu skargi. Wezwano ponownie J.U. do wpłacenia zaliczki na pokrycie kosztów specjalistycznej opinii geologicznej. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik złożył w dniu 30.04.2008r. kolejny wniosek o zwolnienie J.U. od opłaty. Wobec wcześniej przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalającego sytuację materialną wnioskodawcy, poinformowano J.U. o treści postanowienia z dnia [...] 06.2007r. odmawiającego zwolnienia z obowiązku wpłacenia zaliczki i potraktowaniu czasu oczekiwania na jej wpłacenie, jako okresu opóźnienia w toku postępowania spowodowanego z winy strony. Pełnomocnik wnioskodawcy złożył w dniu 3.06.2008r. pismo, w którym zażądał rozpatrzenia wniosku z 30.04.2008r. jako nowego wniosku strony, wymagającego rozstrzygnięcia w formie postanowienia. J.U. nie przedstawił żadnych nowych dowodów świadczących o zmianie jego sytuacji materialnej wymagających przeprowadzenia kolejnego postępowania dowodowego. W dniu 24.06.2008r. , na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. wezwano pełnomocnika J.U. do zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań, przedstawienia dokumentów i innych dowodów mogących mieć wpływ na wydanie decyzji oraz do złożenia końcowych oświadczeń. Pełnomocnik przedstawił w dniu 7.07.2008r. pismo w którym podnosi, że postępowanie zostało tylko w niewielkiej części poświęcone wyjaśnieniu istotnych dla sprawy okoliczności, nie przeprowadzono opinii geologicznej mającej wykazać zagrożenie gruntu. Zarzucił nierozpatrzenie kolejnego wniosku o zwolnienie wnioskodawcy z obowiązku wpłacenia zaliczki. W dniu 14.07.2008r. wpłynęło do organu pierwszej instancji pismo Wojewody znak [...] z dnia 9.07.2008r. jako odpowiedź na złożone przez J.U. pismo z prośbą o podjęcie interwencji w sprawie ruchów masowych ziemi na posesji, w którym wyjaśniono, że nie jest on organem właściwym do podjęcia decyzji w tej sprawie. Z uwagi na wytyczne zawarte w ostatniej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w dniu [...].02.2009r. zwrócono się do Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa tut. Urzędu z prośbą o udzielenie informacji, czy działka nr 1 i działki sąsiednie, położone w miejscowości S. , gmina S. , znajdują się w rejestrze terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemie. W odpowiedzi poinformowano, że stan nie uległ zmianie w stosunku do poprzedniego pisma. W 16.03.2009r. zawieszono z urzędu postępowanie w sprawie do czasu uzyskania informacji, czy przedmiotowe działki wykazane są w rejestrze jako teren, na którym występują ruchy masowe ziemi, lub który jest takimi ruchami zagrożony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia uchyliło zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania, wskazując na obowiązek starosty posiadania rejestru określonego w przepisach ustawy - Prawo ochrony środowiska. Zwrócono się ponownie do Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa o udzielenie informacji, czy przedmiotom działka wykazana jest w rejestrze terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi jako teren, na których występują takie ruchy lub są nimi zagrożone. W dniu 2.06.2009r. Naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa pismem znak [...] poinformował, że powyższy obszar nie jest ujęty w rejestrze terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemie oraz terenów, na których występują te ruchy. W załączeniu przesłał wycinek Mapy Geologiczno-Gospodarczej Polski w skali 1:50 000, które uwzględnia osuwiska. W tym kontekście wskazano, że ustawa z dnia 3.02.1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w art. 3 ust. określa, że ochrona gruntów rolnych polega m.in. na zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodom w produkcji rolniczej, powstającym wskutek działalności nierolniczej i ruchów masowych ziemi. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby teren posesji J.U. był zagrożony masowymi ruchami ziemi lub innymi zjawiskami geodynamicznymi. W obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy S. teren ten nie jest oznaczony jako osuwiskowy. Z uzyskanej z Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa informacji wynika, że teren ten nie jest wykazany w rejestrze zagrożonych ruchami masowymi ziemi jako teren zagrożony ruchami. Przeprowadzone wizje w terenie ujawniły, że właściciel na skutek swoich działań w istotny sposób sam przyczynia się do erozji stoku, co ma związek z odprowadzaniem wód opadowych z czterech rynien budynku mieszkalnego spływających w kierunku drogi, odprowadzaniem wody rowkiem z budynku inwentarskiego. Właściciel nie podjął odpowiednich czynności dla umocnienia skarpy, która została naruszona wykopem pod przyłącz kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego, wykonanego w 2004r. Stwierdzono, że płoty uległy przechyleniu ze względu na upływ czasu, bądź brak troski ze strony właścicieli. Zgodnie z art. 15 ust. 1 powołanej ustawy, właściciel gruntów stanowiących użytki rolne obowiązany jest do przeciwdziałania degradacji gleb, w tym szczególnie erozji i ruchom masowym ziemi. Degradacja taka w sprawie niniejszej nastąpiła wskutek zaniechania czynności prawidłowej gospodarki rolnej przez właściciela gruntów rolnych. Ponadto, zgodnie z art. 20 ust.1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, to osoba powodująca utratę lub ograniczenie wartości użytkowej gruntów rolnych jest zobowiązana do ich rekultywacji na własny koszt. We wniesionym w terminie odwołaniu od powyższej decyzji organu pierwszej instancji J.U. zarzucał naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 2 k.p.a. - polegające na pominięciu wskazówek organu wyższego stopnia, to jest nierozpoznaniu wniosku strony o zwolnienie strony od zaliczki na sporządzenie specjalistycznej opinii geologicznej, oraz art. 7 w związku z art. 75 § 1 i 78 § 1 k.p.a.- poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na nieprzeprowadzeniu z urzędu opinii geologicznej dotyczącej działki nr 1 w S. , ustalającej stan podłoża. Zarzucał nadto naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów leśnych, poprzez błędną jego wykładnię, polegająca na przyjęciu, że wnioskodawca swoim zachowaniem nie przedsięwziął żadnych kroków mających na celu przeciwdziałanie degradacji gleby i ruchom masowym ziemi, w związku z czym ponosi odpowiedzialność za stan działki. Skarżący wnosił o uchylenie kwestionowanej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, względnie uchylenie tej decyzji i orzeczenie o podjęciu czynności zabezpieczenia osuwiska na działce nr 1 w S. W uzasadnieniu wskazał, że nie zgadza się z kwestionowanym przez siebie rozstrzygnięciem. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie doprowadziło do ustalenia przyczyn degradacji gruntu, gdyż okoliczność ta mogła być tylko stwierdzona na podstawie stosownej ekspertyzy. Konieczność sporządzenia takiej opinii wynikała już z ustaleń organu poczynionych w trakcie wizji nieruchomości, co za tym idzie nie można podzielić opinii, że za nieprawidłowości odpowiada sam wnioskodawca źle eksploatując działkę. Nadto, wnioskodawca przedłożył organowi pierwszej instancji opinię sporządzoną do sprawy cywilnej sygn. akt [...], z której wynika, że teren znajduje się w bliskiej odległości od zinwentaryzowanych czynnych osuwisk, w związku z tym koniecznością jest przeprowadzenie opinii geologicznej. Skoro we wnioskach sformułowanych w protokole oględzin przedstawiciel Starostwa wyraźnie wskazał na konieczność przeprowadzenia opinii specjalistycznej, a nadto w toku dalszego postępowania organ czynił starania o zapewnienie finansowania tej czynności (wezwanie o wpłatę zaliczki, wnioski do innych organów), to poza wszelką wątpliwością wyjaśnienie przedmiotowej kwestii wymagało ekspertyzy. Odstąpienie od sporządzenia opinii w gruncie rzeczy było więc uwarunkowane względami finansowymi, nie zaś merytorycznymi. Zwracał też uwagę na znaczną dowolność w zakresie przypisania stronie odpowiedzialności za uszkodzenia stabilności gruntu. Kwestia te nie została również poddana specjalistycznym rozstrzygnięciom i pozostać może jedynie przypuszczeniem. Podnosił również , że organ pierwszej instancji w żaden sposób nie ustosunkował się do wskazówek Samorządowego Kolegium Odwoławczego podanych w decyzji z dnia [...].01.2009r. znak [...]. Zgodnie z depozycją art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy przekazując sprawę wskazał jakie okoliczności organ pierwszej instancji ma wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy akcentując, że nie rozpoznany został ponowny wniosek strony o zwolnienie od ponoszenia zaliczki na poczet kosztów opinii geologicznej. Starosta w tym zakresie nie podjął żadnych czynności. Po rozpoznaniu powyższego odwołania, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...].08.2009r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 ust.1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt. 1 - 10 i art. 3 ust.1 pkt 2, art. 20 ust. 2 i 2a, art. 25 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3.02.1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), art. 110 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27.04.2001r. - Prawo ochrony środowiska ( tekst jednolity Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz. 150) § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20.06.2007r w sprawie informacji dotyczących ruchów masowych ziemi (Dz. U. Nr 121, poz. 840) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i § 1 pkt 6 lit c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17.11.2003r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003r. Nr 198, poz. 1925), utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organu drugiej odwoławczego przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Jak wyjaśniono dalej, organ pierwszej instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe oraz ustalił na podstawie treści pisma Naczelnika Wydziału Ochrony Środowiska i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w T. z dnia 2.06.2009r., że działka nr 1 położona w miejscowości S. , gmina S. , nie jest ujęta w rejestrze terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów na których występują te ruchy. Informacja ta udzielona została w oparciu o Mapę Geologiczno - Gospodarczą Polski opracowaną przez Państwowy Instytut Geologiczny w W. . Wskazano dalej, że dla podjęcia działań zmierzających do usunięcia bądź zabezpieczenia osuwiska niezbędne było wcześniejsze ustalenie, czy teren działki nr 1 w S. rzeczywiście zagrożony jest ruchach masowych ziemi, tj. powstającym naturalnie lub na skutek działalności człowieka osuwaniem, spełzywaniem lub obrywaniem powierzchniowych warstw skał, zwietrzeliny i gleby (art. 3 pkt 32a ustawy - Prawo ochrony środowiska). Minister Środowiska rozporządzeniem z dnia 20.06.2007r. w sprawie informacji dotyczących ruchów masowych ziemi określił: 1) sposób ustalania terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których występują te ruchy; 2) metody, zakres i częstotliwość prowadzenia obserwacji terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których występują te ruchy; 3) informacje, jakie powinien zawierać rejestr terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których występują te ruchy, zwany dalej "rejestrem"; 4) sposób prowadzenia, formę i układ rejestru. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, tereny zagrożone ruchami masowymi ziemi oraz tereny, na których występują te ruchy, ustala się na podstawie : analizy dostępnych w tym zakresie materiałów archiwalnych; analizy dostępnych materiałów kartograficznych; analizy dostępnych dokumentacji geologicznych; 4) analizy dostępnych zdjęć lotniczych, map satelitarnych i ortofotomap; 5) wizji w terenie; 6)badań geologiczno-inżynierskich, hydrogeologicznych, geotechnicznych i geofizycznych. Jeżeli na podstawie powyższych sposobów, o których mowa w ust. 1 pkt 1-5, nie ma możliwości ustalenia terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których występują te ruchy, przeprowadza się badania, o których mowa w ust. 1 pkt 6. Informacje o terenach, które w wyniku analizy materiałów archiwalnych i przeprowadzonych badań zostaną wskazane jako tereny, na których występują ruchy masowe ziemi, oraz informacje o terenach zagrożonych tymi ruchami wprowadza się do rejestru. Jak wyjaśniono, w obowiązującym obecnie stanie prawnym jednoznaczne ustalenie występowania terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których występują te ruchy winno nastąpić w trybie przewidzianym powoływanym wyżej rozporządzeniem, przy czym konieczność przeprowadzenie badań zachodzi wyłącznie w sytuacji, gdy na podstawie sposobów, o których mowa w ust.1 pkt 1 - 5 rozporządzenia nie ma możliwości ustalenia terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów na których występują te ruchy (§ 2 ust.2 rozporządzenia). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że teren działki nr 1 w S. nie jest terenem zagrożonym ruchami masowymi ziemi, ani też terenem, na którym występują te ruchy. Taką jednoznaczną w swej treści informację zawarto w piśmie z dnia 2.06.2009r., wydanym w oparciu o mapę Geologiczno - Gospodarczą Polski opracowaną przez Państwowy Instytut Geologiczny w Warszawie. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ochrona gruntów rolnych polega na zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodom w produkcji rolniczej, powstającym wskutek działalności nierolniczej i ruchów masowych ziemi. Artykuł 20 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy stanowi, że osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów jest obowiązana do ich rekultywacji na własny koszt (ust. 1); rekultywacji na cele rolnicze gruntów położonych, w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, na obszarach rolniczej przestrzeni produkcyjnej, zdewastowanych lub zdegradowanych przez nieustalone osoby, w wyniku klęsk żywiołowych lub ruchów masowych ziemi, dokonuje właściwy organ wymieniony w art. 5, przy wykorzystaniu środków Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych, a rekultywacji gruntów leśnych i gruntów przeznaczonych do zalesienia - przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu państwa, na zasadach określonych w przepisach o lasach (ust. 2). W niniejszej sprawie konieczność przeprowadzenia rekultywacji nie jest wynikiem ruchów masowych ziemi, a tym samym zastosowanie znajduje art. 20 ust. 1 powyższej ustawy, z którego wynika, że J.U. powinien na własny koszt dokonać rekultywacji gruntu. Zebrany materiał dowodowy nie pozwala bowiem na przyjęcie, że rekultywacja ma być prowadzona na skutek ruchów masowych ziemi przez Starostę Powiatu w T. przy wykorzystaniu środków Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych. Artykuł 20 ust. 2 ustawy nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania. Prawidłowym jest zatem odmowa spełnienia żądań J.U. mających na celu podjęcie czynności w celu zabezpieczenia osuwiska. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazano, że w sprawie nie jest konieczne wykonanie dodatkowych opinii, czy też ekspertyzy, bowiem z prowadzonego przez Starostę rejestru wynika, iż działka nr 1 w S. nie jest terenem zagrożonym ruchami masowymi ziemi, ani też terenem, na którym te ruchy występują. Brak konieczności przeprowadzenia dodatkowego dowodu w sprawie powoduje, że wniosek J.U. o zwolnienie od obowiązku uiszczenia zaliczki na poczet kosztów związanych z wydaniem opinii jest bezprzedmiotowy. Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...].08.2009r. znak [...] , J.U. domagał się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucał naruszenia przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, polegająca na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji specjalistycznej opinii w przedmiocie zbadania działki nr 1 w S. , w konsekwencji zaniechanie przez organ administracyjny dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Zarzucał nadto naruszenia § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20.06.2007r. w sprawie informacji dotyczących ruchów masowych ziemi, poprzez błędne jego zastosowanie polegające na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie przeprowadzenie specjalistycznej opinii nie jest konieczne. Skarżący wnosił również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z pism organów administracji na okoliczność występowania osuwisk. W uzasadnieniu skargi podnosił, że nie zgadza się z treścią zapadłego rozstrzygnięcia. Nie można podzielić opinii Kolegium, że w przedmiotowej sytuacji zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję starosty w przedmiocie odmowy podjęcia żądanych czynności. Ustalenie wystąpienia ewentualnych terenów zagrożonych osuwaniem na podstawie enumeratywnie wymienionych w rozporządzeniu podstaw, a to wywiadu i analizy w materiałów archiwalnych, dostępnych materiałów kartograficznych, dostępnych dokumentacji geologicznych, dostępnych zdjęć lotniczych, wizji w terenie - akurat w tym przypadku jest niewystarczające. W przedmiotowej sytuacji zasadnym jest przeprowadzenie specjalistycznej opinii z zakresu geologii lub innej, ostatecznie stwierdzającej, czy działka objęta postępowaniem jest zagrożona ruchami masowymi ziemi. Potrzeba wykonania badań geologicznych i sporządzenia stosownej opinii z tego zakresu wynikła już w czasie wizji lokalnej w miejscu zamieszkania skarżącego. Należy zwrócić uwagę, że już w latach wcześniejszych, przeprowadzane były kontrole związane z nieprawidłowościami występującymi w obrębie działki nr 1, położonej w S. Przez okres trzydziestu lat nadal uwidaczniały się w mniejszym lub większym stopniu osuwiska terenu działki i budynku. Najdokładniejszym sposobem zbadania właściwości działki jest przeprowadzenie specjalistycznej opinii z zakresu geologii lub innej właściwej . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, które wszczęto na wniosek J.U. z dnia 10.08.2005r. było wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie zgłoszonego w nim żądania podjęcia działań zmierzających do usunięcia lub zabezpieczenia osuwiska znajdującego się na jego posesji oznaczonej nr [...] w S. , a także na posesjach sąsiednich. W zaskarżonej decyzji jako materialnoprawną podstawę prawną orzekania wskazano prawidłowo przepisy ustawy z dnia 27.04.2001r. - Prawo ochrony środowiska ( tekst jednolity Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz. 150) oraz ustawy z dnia 3.02.1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.). Jak wynika z art. 81 ust. 1 - 4 Prawa ochrony środowiska, regulacje zawarte w tej ustawie mają charakter ramowy, zaś szczegółowe rozwiązania znajdują się oddzielnych aktach prawnych. Powyższe nie budzi zastrzeżeń i nie jest przedmiotem zarzutów skargi. Postępowanie w tej sprawie winno toczyć się na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej , której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego - w tym na rozłożenie ciężaru dowodu, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 §1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie - a więc także toczącej się na wniosek - jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Przepisy proceduralne nie przewidują obowiązku strony wskazywania dowodów potrzebnych dla rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, natomiast przyznają jej w postępowaniu dowodowym prawo zgłaszania wniosków oraz uczestniczenia w czynnościach. Stosownie bowiem do treści art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a w myśl § 2 tego artykułu organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania wskazanego w § 1, jedynie wtedy, gdy nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Artykuł 79 §1 – 2 k.p.a. stanowi, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem, oraz że ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. W kwestii obciążenia stron kosztami postępowania administracyjnego zasadnicze znaczenia ma treść art. 262 k.p.a. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej uzasadnienia faktycznego - które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także uzasadnienie prawnego, zwierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przestrzeganie obowiązków organów w zakresie uzasadniania faktycznego decyzji ma też ścisły związek z przyjętą w art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów, która nie może być jednak dowolna. W związku z obowiązkiem dokonania wnikliwej oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego pozostaje treść art. 11 k.p.a., stosownie do którego organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę w ramach motywowania podjętej decyzji jest ustosunkowanie się w jej uzasadnieniu do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.04.2005r. III SA/Wa 180/05, zam. zb. LEX nr 166546 ). Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego w nich materiału i przebiegu postępowania należy uznać, że zaskarżona oraz poprzedzająca ja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem wszystkich wyżej wymienionych przepisów proceduralnych, zaś występujące w tym zakresie uchybienia mogły mieć istotny w pływ na wynik sprawy. Taka negatywna ocena dotyczy również decyzji wydawanych uprzednio przez Starostę T. , które prawidłowo uchylano kolejno w postępowaniu odwoławczym przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Przechodząc do szczegółowych rozważań dotyczących legalności zaskarżonej i poprzedzającej jej wydanie decyzji Starosty z dnia [...].06.2009r. znak [...] należy zwrócić uwagę na tle żądania zawartego we wniosku, że w żadnej z nich nie wyjaśniono, jakie w istocie nieruchomości ( działki) położone w S. są poza działką nr 1 przedmiotem postępowania. Takie ustalenia należy uznać za istotne, albowiem determinują one krąg stron, którymi są osoby wskazane w art. 28 k.p.a. Obowiązkiem organów administracji publicznej jest zaś w myśl art. 61 § 4 k.p.a. zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania, a także zapewnienie im czynnego udziału w sprawie na zasadach przewidzianych w art. 10 § 1 k.p.a. oraz innych przepisach proceduralnych, których naruszenie skutkuje wystąpieniem przesłanki do wznowienia postępowania ( art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. ). Nadto, brak w obu decyzjach ustaleń pozwalających na kwalifikację działki nr 1 , jako podlegającej przepisom ustawy o ochronie gruntów i leśnych, czego nie sanuje wskazanie na określone okoliczności w niektórych wydawanych uprzednio . Wcześniejsze decyzje Starosty T. zostały bowiem uchylone przez organ odwoławczy i nie istnieją w obrocie prawnym. W przeciwieństwie do rozstrzygnięć dokonanych w poprzednio wydanych decyzjach Samorządowego Kolegium Odwoławczego , ustalenia tego organu nie obowiązują i nie wiążą przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, podobnie jak ocena prawna oraz zalecenia co do dalszego toku postępowania, które mogą wywołać jedynie taki skutek pośrednio , poprzez wzgląd na autorytet organu drugiej instancji. Ustalenia, w myśl których na przedmiotowej działce nie ma osuwiska, nie występują ruchy masowe ziemi i teren nie jest nimi zagrożony należy uznać za dowolne, jako dokonane po części bez uwzględnienia i oceny całego zebranego materiału dowodowego, po części zaś sprzecznie z treścią dowodów. Materiał ten nie jest także kompletny. W przedstawionych aktach administracyjnych brak aktualnej mapy sytuacyjno-wysokościowej określającej podstawowe parametry charakteryzujące położenie działki nr 1 . W toku oględzin nie sporządzono zdjęć, ani szkiców poszczególnych fragmentów terenu i znajdujących się na nim budynków obrazujących stan faktyczny w zakresie istotnych dla badanych zjawisk. Jedynie niektóre zapisy w protokołach czynności w terenie naprowadzają, że przedmiotowa działka położona jest na skarpie, bez bliższego zresztą oznaczenia spadku terenu. W obu wydanych w sprawie decyzjach nie poddano ocenie znaczenia protokołu sporządzonego z upoważnienia Wójta Gminy S. dnia 23.08.2005r., do którego organ ten nawiązuje w postanowieniu z daty [...].08.2005r. znak [...]. W powyższym protokole zapisano między innymi, że " ...teren działki nr 7 oraz sąsiednie działki jest terenem pofałdowanym, o znacznym wzniesieniu w kierunku istniejących zbudowań. Pofałdowanie terenu, liczne nierówności na gruncie świadczą o czynnej erozji gruntu na w/w obszarze. Istnienie osuwiska na przedmiotowym terenie potwierdza sołtys wsi (...), który twierdzi, że istnieje ono już od ponad 20-lat. Z tego względu teren ten nazwany został " Urwą" ..." Pierwsze oględziny w sprawie niniejszej Starosta przeprowadził w dniu 21.04.2006r. z naruszeniem zasad przewidzianych w art. 79 §1 i 2 k.p.a., albowiem nie uczestniczył w nich działający wówczas bez pełnomocnika J.U. , który nie był o nich zawiadomiony. Tak przeprowadzona czynność pozbawiana jest waloru dowodowego oględzin, niemniej jednak nie można nie dostrzegać, że w protokole i załączniku graficznym odnotowano wówczas istnienie " zapadliska " wokół przyłącza kanalizacyjnego wykonanego dwa lata wcześniej. Protokół kolejnych oględzin, których dokonano dnia [...].09.2006r. zawiera w swej treści fragmenty mogące świadczyć o występowaniu na działce nr 1 ruchów masowych ziemi, których skutkiem mogą być liczne wskazane wówczas zapadnięcia terenu, pęknięcia oraz rysy stropu, nadproży, ścian wewnętrznych, fundamentów budynków mieszkalnego i gospodarczego, a także popękany cokół betonowy ogrodzenia. W tym kontekście należy zauważyć, że w sprawie nie zgromadzono żadnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że wyżej wskazane zjawiska pozostają wyłącznie lub także w związku z nieprawidłowym odprowadzaniem wód odpadowych i wadliwym wykonaniem prac przy przyłączu kanalizacji, zaś uczestniczący w oględzinach starszy inspektor PINB w T. wskazał jedynie na niezgodne z zasadami sztuki budowlanej powiązanie ganku z budynkiem mieszkalnym. Co istotne, uczestniczący oględzinach geolog powiatowy z Wydziału Ochrony Środowiska i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w T. wyjaśnił, że z dostępnych materiałów wynika, że przedmiotowy teren nie leży na obszarze potencjalnego zagrożenia zjawiskami geodynamicznymi, jednakże aby stwierdzić, czy na danym ternie występuje osuwanie się mas ziemnych, należałoby wykonać badania geologiczne. Materiały , o których wspomina się wyżej, to wykorzystywane też przy planowaniu przestrzennym opracowanie sporządzone w 1997r. przez Państwowy Instytut Geologiczny - Oddział [...] w K. pt. "Rejestracja osuwisk i innych zjawisk geodynamicznych na terenie województwa [...] powstałych w wyniku katastrofalnych opadów i powodzi". Uwzględniając tytuł tegoż opracowania wskazujący na zawężenie badania zjawisk dotyczących masowych ruchów ziemi do związanych z katastrofalnymi opadami i powodziami, a także datę jego wykonania materiał w nim zawarty należy uznać w sprawie niniejszej za nieaktualny oraz niekompletny, przy czy tej ostatniej kwestii nie podano bliższej analizie. Skarżący przełożył w toku postępowania administracyjnego dowody z dokumentów potwierdzające występowanie osuwiska na terenie działki nr 1 ( posesji nr [...] ) w S. , których nie uwzględniono w obu kontrolowanych decyzjach. I tak w piśmie Naczelnika Gminy S. do J.U. z dnia 15.09.1977r. znak [...], sporządzonym po wizji w terenie mowa wprost o występowaniu takiego zjawiska, zaś zobowiązuje się w nim adresata do przekwaterowania się wraz z rodzina do mieszkania zastępczego na czas nieokreślony, tj. do chwili zaprzestania osuwania się stoku, a także stałego kontaktu z Urzędem Gminy w S. lub Urzędem Wojewódzkim w [...] Wydział Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska celem informacji o stanie osuwiska. Dokumenty z tego okresu dołączono także do skargi. W toku postępowania administracyjnego, wbrew obowiązkowi wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla wydanego rozstrzygnięcia okoliczności zaniechano jednakże poszukiwania akt spraw , z których one pochodzą, mogących zawierać materiał archiwalny stwierdzający w sposób niebudzący wątpliwości badane zjawiska. W sprawie nie przesłuchano też świadków, czy skarżącego na ujawnione w piśmie okoliczności, które to zaznania mogły nie tylko stanowić ważny dowód, ale także ujawnić źródła poszukiwania dalszych materiałów. Takim istotnym , a przedstawionym przez skarżącego dowodem jest także opinia mgr inż. .M.C. , biegłego sądowego z zakresu inżynierii środowiska sporządzoną dnia 28.11.2003r. po oględzinach przeprowadzonych z udziałem stron, do sygn. akt [...] Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny w T. w sprawie ustanowienia drogi koniecznej do działek nr 5 i nr 6 położonych w miejscowości S. , gmina S. . Jej przedmiotem w myśl pkt 1 opinii jest ustalenia stanu gruntu na nieruchomościach, przez które przebiegają proponowane szlaki dróg, zaś dotyczy ona także przedmiotowej działki. W istotnych fragmentach wskazano w niej, że " – szlak oznaczony na szkicu "V" biegnący na wprost wysokiej skarpy jest nieuczęszczany i w chwili obecnej jest to niemożliwe z uwagi na ukształtowanie terenu (...) skarpa na tym szlaku nie jest o jednostajnym nachyleniu lecz tworzą ją charakterystyczne tarasy co świadczy, że teren ten niegdyś uległ osunięciu (...) na odcinku [..]na gruncie jest to szlak trawiasty i podczas jego oględzin dołączył Pan J.U., , który wnosił by dokonać oględzin budynku mieszkalnego, który jego zdaniem ulega usuwaniu na dowód czego wskazuje pęknięcia ganku oddzielającej go od ściany budynku mieszkalnego i szczeliny pęknięć są widoczne z obu stron ganku (...) szlak ten przebiega bezpośrednio przy ławie fundamentowej budynku gospodarczego gdzie P. J.U,. pokazuje istniejące rysy pęknięć z obydwu stron fundamentu ściany wschodniej budynku (...) W załączniku graficznym nr 1 przedstawiono teren objęty czynnymi osuwiskami już zinwentaryzowany i dotyczy on obszaru bardzo blisko położonego i powstałego z takich samych utworów glebotwórczych jak teren dotyczący niniejszego opracowania. Rozważając powyższe czynniki jak słaba nośność gruntów pylastych i złe warunki hydrologiczne oraz lokalizację szlaków drożnych na stoku wykonanie w terenie drogi szlakiem oznaczonym " V " wymagałoby prac sprzętu mechanicznego wykarczowania istniejących drzew w celu uzyskania jednolitego spadku w kierunku drogi publicznej podcięcie istniejącej skarpy przyczyniło by się do uaktywnienia czynników osuwiskowych i stworzyć by mogło zagrożenie dla stabilności budynków mieszkalnych [...] i [...] (...) Opisane zagrożenia jakie mogą wystąpić przy wykonywaniu i użytkowaniu szlaków drożnych można wyeliminować przez stabilizacje osuwiska. Jednak aby rozważyć techniczne możliwości zabezpieczenia przed mogącymi wystąpić skutkami należałoby wykonać badania geologiczne w celu jednoznacznego określenia poziomu ruchu warstw podziemnych poprzez wykonanie odwiertów i opracowanie dokumentacji technicznej stabilizacji. Jednak gdyby wystarczającym zabezpieczeniem okazał się drenaż tego terenu jako najprostsze rozwiązania to i tak poniesione nakłady przewyższały by wartość rynkowa gruntu zajętego pod którykolwiek pas drogi . " Co istotne w stanie faktycznym sprawy treść powyższej opinii naprowadza na fakt niewykonania do daty jej sporządzenia w latach poprzednich dla przedmiotowego terenu badań geologicznych, stwierdza istnienie osuwiska tak na przedmiotowej działce jak i z nią sąsiadujących , charakteryzuje cechy budowy terenu jako zbudowanego z określonych, sprzyjających ruchom masowym ziemi utworów glebotwórczych, analogicznych jak w bardzo blisko , zinwentaryzowanym już osuwisku, wskazuje jako czynniki mogące prowadzić do uaktywnienia ruchów masowych ziemi jakiekolwiek zmiany w ukształtowaniu terenu, czy używanie sprzętu mechanicznego. W tym kontekście należy zauważyć, że niektóre zgromadzone w sprawie dowody naprowadzają, że przedmiotowe postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto niedługo po wykonaniu w przedmiotowym terenie kanalizacji i gazu, zaś z twierdzeń skarżącego wynika, że właśnie powyższym wiąże uaktywnienie procesów związanych z ruchami masowymi ziemi. Wbrew temu, co przyjmuje się w zaskarżonych decyzjach fakt , że przedmiotowa działka nie figuruje w powadzonym przez Starostę rejestrze terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemie oraz terenów, na których występują te ruchy wskazanych na dostępnej w aktach sprawy Mapie Geologiczno-Gospodarczej Polski w skali 1:50 000, nie może zostać uznana za dowód przesądzający sposobie rozstrzygnięcia sprawy. Jak dotąd nie wyjaśniono bowiem, czy i jakie dane odnośnie przedmiotowego terenu uwzględniono tworząc rejestr, w szczególności zaś, czy przy jego tworzeniu przeprowadzone zostały badania geologiczne. Takie rejestry prowadzone przez starostów w ramach wynikającego ustawy - Prawo ochrony środowiska ogólnego obowiązku monitoringu, o którym mowa w art. 110a ust. 1 . W celu ułatwienia realizacji tego zadania w art. 110a ust. 2 ustawy zobowiązano ministra właściwego do spraw środowiska do wydania rozporządzenia określającego metody, zakres i częstotliwość prowadzonych obserwacji terenów oraz informacje, jakie powinien zawierać rejestr o tych terenach. Wykonując tę delegację, Minister Środowiska wydał rozporządzenie z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie informacji dotyczących ruchów masowych ziemi (Dz. U. Nr 121, poz. 840). Zarówno brzmienia art. 110 ust. 2 ustawy, jak i § 1 i następnych rozporządzenia wynika jednoznacznie, że wskazane regulację dotyczą zasad prowadzenia rejestru w wykonaniu obowiązku monitoringu , nie zaś trybu postępowania w sprawach rozstrzyganych decyzją administracyjną z zakresu ochrony powierzchni ziemi. Przedmiotowy rejestr oraz związane z nim dokumenty mają niewątpliwie znaczenie pomocnicze dla organów administracji publicznej oraz różnych innych podmiotów w kwestiach dotyczących oceny zjawisk . Fakt powadzenia przez starostów rejestrów oraz zapisy w nim figurujące pozostają jednakże bez wpływu na obowiązki organów administracji publicznej w zakresie prowadzenia postępowania wyjaśniającego w konkretnych sprawach indywidualnych zgodnie z ogólnymi zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisami dotyczącymi dowodów. W sprawie niniejszej, w żadnej z wydanych decyzji lub postanowieniu nie dokonano wykładni przepisów dotyczących kosztów postępowania administracyjnego, w szczególności zaś art. 262 k.p.a. wskazującego, które z nich obciążają stronę. Powyższe stanowi uchybienie, zaś jego stwierdzenie czyni bezzasadnym i dowolnym żądanie od J.U. wpłacenia zaliczki na poczet kosztów przeprowadzenia dowodu. Gdyby nawet uznać hipotetycznie, że są spełnione przesłanki warunkujące żądanie wpłacenia przez stronę zaliczki na poczet kosztów przeprowadzenia dowodu, istotnych uchybieniem w sprawie niniejszej jest nierozpoznanie w formie prawem przewidzianej ponownego wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów postępowania. W świetle powyższego zarzuty skargi należy uznać za zasadne. Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich obowiązków orzeczniczych, przy czym wskazane wyżej uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt " c " p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego, w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. W sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn taka kontrola jest niemożliwa, a wypowiadanie wiążących ocen z zakresu prawa materialnego przedwczesne ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku , zaś rzeczą organów administracji publicznej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie eliminacja wytkniętych uchybień. Podstawę prawną orzeczenia zawartego w pkt II. sentencji wyroku stanowi art. 200 oraz art. 205 §2 p.p.s.a.