II SA/Kr 1609/12

WyrokWSA w Krakowie2013-02-13

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Anna Szkodzińska, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać zmianę sposobu użytkowania części budynku gospodarczego (pomieszczenia inwentarskiego) na pomieszczenie składowe, jeśli sam budynek jest legalnie usytuowany zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, ale jego obecne wykorzystanie (chów trzody chlewnej) powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W sytuacji, gdy sam budynek jest legalnie usytuowany zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego i nie stwarza zagrożenia, ale jego sposób użytkowania (chów trzody chlewnej) powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, organ może nakazać zmianę sposobu użytkowania części obiektu. Tolerowanie przez sąsiadów nielegalnego stanu rzeczy przez lata nie ma znaczenia prawnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu zmiany sposobu użytkowania części budynku gospodarczego (pomieszczenia inwentarskiego) na pomieszczenie składowe, wydanego A.R. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Budynek został wybudowany bez pozwolenia na budowę przed 1995 r., ale zgodnie z planami zagospodarowania przestrzennego. Chów trzody chlewnej w pomieszczeniu inwentarskim powodował uciążliwości zapachowe dla sąsiadów, co potwierdziły opinie sanitarne i weterynaryjne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. A.R. wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów i podnosząc, że hodowla jest jego źródłem utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 20 września 2012 r. nr[...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. decyzją z [...] czerwca 2012 r., na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z 7. 04. 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 póz. 1623 ze zm.) oraz art. 40 ustawy Prawo budowlane z 24. 10. 1974 r. (Dz. U. Nr 38 póz. 229 ze zm.) nakazał A.R. właścicielowi działki nr [...] w celu doprowadzenia do zgodności z przepisami budynku gospodarczego z pomieszczeniem inwentarskim zmianę sposobu użytkowania pomieszczenia inwentarskiego na pomieszczenie gospodarcze składowe, w terminie do 30 grudnia 2012 W uzasadnieniu organ wskazał, że 29 listopada 2006 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budynku składowego (stodoła) z pomieszczeniem inwentarskim położonego na działce nr [...] w M. , stanowiącej własność A.R. wybudowanego bez pozwolenia na budowę przed 1 stycznia 1995 r. W wyniku oględzin przeprowadzonych 10. 05. 2007 r. ustalono, że na działce został wzniesiony budynek o wymiarach 17,06 x 9,05 o ścianach murowanych z bloczków wapienno-piaskowych, przekryty dachem dwuspadowym o pokryciu z płyt typu onduline, więźbie dachowej drewnianej. Budynek ten pełni funkcję składową na zboże i inne płody rolne, w części północnej zostało wydzielone stropem płytowym i ścianami pomieszczenie inwentarskie (w dniu oględzin 20 szt. trzody chlewnej) o wysokości 1,90 m i powierzchni 28 m2 . Budynek jest zlokalizowany wzdłuż drogi [...], przy wjeździe na teren działki nr [...] w odległości od osi drogi dojazdowej 7,62 m. A.R. oświadczył, że budynek ten został wybudowany przez poprzednich właścicieli S. i J.R. w 1978 r. J.R. 16. 03. 1978 r. uzyskała zatwierdzony plan realizacyjny na budowę stodoły, nie uzyskała jednak decyzji pozwolenia na budowę i nie zrealizowała obiektu typowego stodoły[...], natomiast w miejscu budynku starej stodoły wybudowała istniejący obecnie budynek wydzielając w nim chlew. W 1989 r. umową darowizny przeniesiona została własność gospodarstwa rolnego w tym zabudowań mieszkalno-gospodarczych na A.R. Od tego czasu w budynku tym nie prowadzono robót budowlanych poza wymianą pokrycia dachowego w 2005 r. W wyroku z 11. 06. 2010 r . sygn.. akt II SA/Kr 224/10 WSA w Krakowie uchylił poprzednio wydaną w sprawie decyzję WINB w K. z [...].12. 2009 r. i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji wskazując, że istotnym jest ustalenie czy w ogóle w tym budynku może być prowadzona hodowla z uwagi na niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, W związku z powyższym postanowieniem z [...] maja 2011 r. PINB zobowiązał A.R. do uzupełnienia orzeczenia technicznego budynku o ocenę istniejącego pomieszczenia inwentarskiego w zakresie spełnienia wymagań zawartych w § 109 i 110 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać pomieszczenia dla inwentarza (Dz. U. z 2002 r. Nr 75 póz. 690 ze zm.). W piśmie z 10 stycznia 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził, że kontrole sanitarne potwierdzały, iż wskazana hodowla jest źródłem nieprzyjemnego zapachu, co jest uciążliwe dla mieszkańców sąsiedniej posesji państwa S. . Takie oddziaływanie zapachowe może mieć wpływ na powstanie dolegliwości zdrowotnych u osób narażonych na ten czynnik stresogenny, jakkolwiek z uwagi na jego uporczywość jest stanem niepożądanym, to nie stanowi on bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia osób narażonych. Wojewódzki Lekarz Weterynarii w piśmie z 17 lutego 2012 r. stwierdził, że budynki gospodarcze A.R. mogą zostać użyte do produkcji zwierzęcej jednakże w bardzo ograniczonym zakresie jeśli chodzi o intensywność produkcji i koncentracji zwierząt gospodarskich - trzody chlewnej. Aby poprawić parametry środowiskowe obiektu oraz dobrostanu zwierząt należy również limitować ilość i koncentrację zwierząt w tych obiektach W dniu 19 października 2007 r. postanowieniem nałożono obowiązek na A.R. dostarczenia zaświadczenia z Urzędu Gminy zgodności budowy przedmiotowego budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Zgodnie z wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy K.-L. z 18. 07. 2004 r. (Dz.Urz. Województwa [...]) działka nr [...] w M. jest położona w obszarze oznaczonym symbolem MR1 w pasie szerokości 84 m od drogi lokalnej KL7 15 m w liniach rozgraniczających - tereny zabudowy mieszanej mieszkaniowej i zagrodowej położona w strefie podmiejskiej. W obrębie tego obszaru dopuszcza się zabudowę mieszkaniową i zagrodową z usługami wbudowanymi lub przybudowanymi do budynku mieszkalnego jako funkcję podstawową terenu oraz dopuszcza się lokalizację obiektów związanych z nieuciążliwą wytwórczością i rzemiosłem. Z ograniczeniem uciążliwości funkcjonowania do granic terenu do którego odnosi się tytuł prawny. Działka nr [...] od zachodu graniczy zgodnie z rysunkiem planu z drogą klasy KL -lokalna, której min. szerokość w liniach rozgraniczających wynosi 15 m. Nadto zgodnie z planem zagospodarowania zatwierdzonym zarządzeniem Naczelnika Powiatu K. Nr. [...] z 14. 12. 1974 r. przedmiotowa działka w pasie 80 m od drogi oznaczona symbolem MR była położona w terenie zabudowy zagrodowej. Plan ten obowiązywał do 1993 r. W wykonanej ekspertyzie technicznej, w której poddano ocenie stan techniczny budynku, stwierdzono że, stan ten jest dobry i wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną i warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz nie powoduje zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi. W związku z wątpliwościami dotyczącymi lokalizacji budynku w pasie drogowym po przeanalizowaniu planu miejscowego planu i inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej stwierdzono, że przedmiotowy budynek jest położony poza liniami rozgraniczającymi drogę wyznaczonymi przez plan miejscowy. W chwili obecnej najbliższy od drogi lokalnej narożnik budynku jest położony w odległości 5,12 m od krawędzi jezdni (protokół oględzin z 10. 05. 2007 r.) Szerokość pasa jezdnego wynosi 5m, tym samym budynek jest położony w odległości 7,62 m od osi drogi zatem znajduje się poza linią rozgraniczająca drogę lokalną. A.R. do akt sprawy załączył operat pomiarowy oraz protokół wznowienia znaków granicznych sporządzony przez uprawnionego geodetę z których wynika, że przedmiotowy budynek nie zajmuje pasa drogowego drogi [...] . Dalej organ wskazał, że na podstawie badań przeprowadzonych przez specjalistyczne laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w dniach 11-14 .07 2005 r. wykazane stężenie amoniaku w powietrzu było niższe od dopuszczalnego stężenia godzinowego, jak również średniego rocznego. W ocenie organu, chów świń na działce nr [...] nie stanowi wprawdzie bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi nie mniej jednak - co potwierdza zarówno Państwowy Inspektor Sanitarny, jak również Wojewódzki Lekarz Weterynarii -stanowi dużą uciążliwość dla otoczenia i nie jest obojętne dla zdrowia zarówno ludzi jak i zwierząt, powoduje zatem niewątpliwie pogorszenie warunków użytkowych i zdrowotnych dla otoczenia. Budynek ten został wybudowany bez decyzji o pozwoleniu na budowę jest położony w terenie przeznaczonym pod tego typu budownictwo zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania. Stan techniczny budynku jest dobry, jednak pomieszczenie przeznaczone dla trzody chlewnej zgodnie z ustaleniami kontroli z 18 października 2011 r. oraz inwentaryzacji zawartej w ocenie technicznej nie spełnia w pełni wymogów dotyczących pomieszczeń inwentarskich zawartych w rozdziale 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12. 04. 2002 r. warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - pod względem przede wszystkim wysokości pomieszczenia (190 cm), braku odprowadzenia ze stanowisk ścieków do zewnętrznego lub wewnętrznego zbiornika szczelnego oraz odpowiedniej wentylacji zapewniającej wymianę powietrza dla określonego gatunku zwierząt i brak wentylacji grawitacyjnej. Organ konkludował, że budynek składowy (stodoła) spełnia przesłanki art.37 ustawy Prawo budowlane, gdyż jest położony w terenie przeznaczonym pod tego rodzaju zabudowę, jak również nie powoduje pogorszenia warunków użytkowych otoczenia czy zdrowotnych, natomiast jedno pomieszczenie stodoły, w którym jest przetrzymywany inwentarz nie jest przystosowane dla tego celu i z tego względu należy zmienić jego przeznaczenie, stosownie do treści art. 40 cyt. ustawy. Odwołania od ww. decyzji wnieśli A.R. i M.S. . A.R. wskazał, że w 1978 r., jego rodzice przebudowali budynek stodoły z lat 1910-1920 r., wymieniając ściany drewniane na murowane. Od 1979 r. był prowadzony chów świń w ilości do 20 sztuk. Postępowanie zostało wszczęte na skutek złośliwości sąsiadów, którzy przez kilkadziesiąt lat nie protestowali przeciwko prowadzonej hodowli. Odwołujący się wskazał również, że nie może się zgodzić na opuszczenie z chowem budynku inwentarskiego, gdyż wyznaczony termin jest nierealny, nie ma bowiem dokąd przenieść zwierząt. Wniósł o uchylenie decyzji. M.S. nie zgodził się z ustaleniem dotyczącym odległości stodoły od pasa drogi, sugerując, że oparto się na dokumencie sfałszowanym. Wniósł o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę budynku, jak również ogrodzenia, podkreślając, że zasłaniają widoczność w czasie wyjazdu z jego posesji co zagraża życiu. Wyraził swoje niezadowolenie z prowadzonego postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z [...]września 2012 r., znak:[...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 103 ust. 2 ustawy z 7. 07. 1994 r. - Prawo budowlane w zw. z art. 40 ustawy z 24. 10. 1974 r. Prawo budowlane, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Organ l instancji trafnie zastosował w zw. z treścią art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., w szczególności art. 37 i 40 powołanej ustawy. Jak wynika z powołanych przepisów, PINB winien był stwierdzić w pierwszej kolejności, czy przedmiotowy obiekt nie spełnia przesłanek określonych w art. 37 ust. 1, których spełnienie prowadzić musi do nakazania jego rozbiórki, a jeśli przesłanek takich nie stwierdzi - zastosować przepis art. 40 ustawy. Organ l instancji zasadnie stwierdził, że odnośnie przedmiotowego obiektu nie ma zastosowania przepis art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Jak bowiem wynika z załączonych do akt sprawy dokumentów, usytuowanie w/w budynku jest zgodne z wszystkimi obejmującymi teren działki nr [...] w M. planami zagospodarowania przestrzennego, obowiązującymi od momentu budowy obiektu do chwili obecnej. Organ odwoławczy podkreślił, że w kolejnych miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego działka nr [...] była przeznaczona pod zabudowę zagrodową. Niewątpliwie zatem na przedmiotowej działce mógł zostać wybudowany budynek inwentarsko - składowy czy. też składowy. Sposób wykorzystania tegoż budynku nie stanowi natomiast okoliczności, o której mowa w art. 37 ust. 1 powołanej ustawy, przepis ten dotyczy bowiem samego usytuowania obiektu, a nie sposobu jego wykorzystywania. W związku z powyższym niewątpliwie nie zachodzi w niniejszym przypadku usytuowanie w/w obiektu na terenie, który nie jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy), nadto -jak ustalono - budynek ten nie jest usytuowany na terenie pasa drogowego, co również spełniałoby przesłanki powołanego wyżej przepisu. Odnośnie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy organ odwoławczy stwierdził, że zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi musi stwarzać sam fakt usytuowania obiektu, a nie sposób jego wykorzystania, a samo usytuowanie obiektu inwentarskiego czy inwentarsko - składowego (z pominięciem kwestii chowu w tymże budynku trzody chlewnej) nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z przeprowadzonych przez właściwe służby kontroli i stanowiących ich efekt pism jednoznacznie wynika, iż także chów świń w przedmiotowym obiekcie nie stwarza bezpośredniego zagrożenia dla ludzi (opinie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii oraz Powiatowego Inspektora Sanitarnego). Niewątpliwie natomiast doszło do niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, ale wynikających nie z usytuowania obiektu, lecz z faktu chowu w nim trzody chlewnej (a więc sposobu jego użytkowania), co nie mieści się w dyspozycji art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Trafnie zatem przyjął organ, że zastosowanie w niniejszej sprawie mieć będzie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Możliwe do nakazania czynności ustawodawca określił jako "zmiany lub przeróbki", a więc nie muszą to być roboty budowlane, ale także inne czynności. Zdaniem WINB w K. w tej kategorii mieści się także nakazanie zmiany sposobu użytkowania części obiektu. Zmiana taka będzie stanowiła bowiem doprowadzenie obiektu do postaci zgodnej z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który pozwala na lokalizację obiektów służących dla celów wytwórczości z ograniczeniem uciążliwości ich funkcjonowania do granic terenu, do którego odnosi się tytuł prawny. Nakazanie zaprzestania wykorzystywania części w/w obiektu na potrzeby hodowli trzody chlewnej zlikwiduje bowiem nieakceptowaną uciążliwość dla nieruchomości sąsiednich, związaną z aktualnym sposobem użytkowania tego obiektu. Organ odwoławczy podzielił również ustalenie pokonane przez organ l instancji, że pomieszczenie inwentarskie, wydzielone z przedmiotowego budynku stodoły, nie spełnia wymagań technicznych, przewidzianych dla tego typu obiektów. Tego rodzaju naruszenie przepisów mogłoby zostać oczywiście usunięte, lecz nakazywanie właścicielowi obiektu wykonania tego typu prac byłoby bezprzedmiotowe wobec faktu, że zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i tak aktualny sposób wykorzystania tego obiektu (czyli prowadzenie chowu trzody chlewnej na skalę półprzemysłową, związane z ciągłą emisją fetoru o znacznym nasileniu) jest niedopuszczalne. Odnosząc się do kwestii podniesionych w odwołaniach WINB w K. stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniósł A.R. , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji. Skarżący ponownie podniósł, że jego rodzina i on hodują świnie od kilkudziesięciu lat i wydana decyzja pozbawia go środków utrzymania. Wskazał, że w 2005 r. przeprowadził przegląd ekologiczny który wykluczył możliwość negatywnego wpływu ma środowisko, stwierdzając, że gospodarstwo emituje około 20 razy mniej amoniaku i siarkowodoru niż dopuszczają normy. Podkreślił, że nie ma norm "zapachowych", a ponadto z uwagi na fakt, że świnie hodowane są również przez sąsiada nie sposób oddzielić zapachu wydzielanego przez jego zwierzęta i sąsiada. Wreszcie zakreślony termin jest nierealny i minimalny termin do wykonania decyzji to 8 miesięcy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30. 08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. W wyniku dokonanej kontroli należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, a w toku postępowania organy obu instancji nie naruszyły przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik postępowania lub skutkujący wznowieniem postępowania. Na wstępie należy wskazać, że w sprawie poza sporem jest, iż usytuowany na działce nr [...] w M. budynek gospodarczo - składowy (stodoła) w części użytkowany jako pomieszczenie inwentarskie został wybudowany w końcu lat 70—tych, a zatem przed 1 stycznia 1995 r. Budynek ten został wybudowany bez pozwolenia na budowę w miejscu starej stodoły drewnianej z wydzielonym w nim pomieszczeniem inwentarskim o pow. 28 m 2, użytkowanym jako chlew, w którym w dniu oględzin przeprowadzonych przez organ l instancji w dniu 18. 10. 2011 r. przebywało 22 sztuk trzody chlewnej. Stosownie do treści art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc przepisy ustawy z 24. 10.1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, póz. 229 ze zm.). Organy trafnie zastosowały zatem przepisy poprzednio obowiązującego Prawa budowlanego skoro przedmiotowy obiekt został wybudowany wraz z wydzieloną w nim częścią inwentarską przed 1.01. 1995 r. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1. znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2. powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgodnie natomiast z treścią art. 40 ustawy z 1974 r. w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ustawy, organ wydaje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Należy przy tym podkreślić, że w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. mają zastosowanie także do likwidacji samowoli budowlanej polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego, bez uzyskania stosownej decyzji administracyjnej uzyskanej przed 1. 01. 1995 r. (por. Z. Znaniecki (red.) Prawo budowlane. Komentarz, C. H. Beck 2006, art. 103). Nadto podkreślić należy, że organ prowadząc postępowanie dotyczące samowoli budowlanej w pierwszym rzędzie dokonuje oceny czy w sprawie zachodzą przesłanki z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. , a dopiero po wykluczeniu przesłanek z art. 37 winien zbadać czy istnieją podstawy do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 40 (por. wyrok WSA w Krakowie z 16. 11. 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 510/10, Lex 753549). Istotne jest zatem ustalenie przesłanek, które uprawniają do zastosowania przepisu art. 40 cyt. ustawy co wiąże się z uprzednim zbadaniem czy nie zachodzą w sprawie przesłanki z art. 37. W ocenie Sądu przepis art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. należy bowiem wykładać łącznie z art. 37 ust. 1 pkt 2 rozważając czy źródłem ewentualnego niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, względnie źródłem niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia jest sam nielegalnie wzniesiony obiekt budowlany i czy istnieje możliwość usunięcia tych źródeł poprzez nakazanie czynności w trybie art. 40. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 26.11. 2010 r. sygn. akt II SA/Po 560/10, Lex 754472). Analogicznie w sytuacji gdy źródłem ewentualnego niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, względnie niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia jest nie sam budynek, ale jego sposób użytkowania realizowany bez uzyskania stosownej decyzji, organ musi rozważyć czy istnieje możliwość nakazania określonych czynności celem usunięcia ewentualnych niebezpieczeństwa lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy trzeba wskazać, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że w zgodnie z planem zagospodarowania obowiązującym w dacie budowy przedmiotowego budynku gospodarczego zatwierdzonym zarządzeniem Naczelnika Powiatu K. Nr.69/74 z 14. 12. 1974 r., przedmiotowa działka nr [...] w M. znajdowała się w terenie zabudowy zagrodowej oznaczonym symbolem MR. Przede wszystkim należy jednak wskazać, że sama lokalizacja przedmiotowego budynku składowego nie narusza ustaleń obowiązującego planu miejscowego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy K.-L. z 18. 07. 2004 r. (Dz. Urz. Województwa [...]) ponieważ działka nr [...] w M. jest położona w obszarze oznaczonym symbolem MR1 w pasie szerokości 84 m od drogi lokalnej KL7 15 m w liniach rozgraniczających - tereny zabudowy mieszanej mieszkaniowej i zagrodowej położona w strefie podmiejskiej. W obrębie tego obszaru dopuszcza się zabudowę mieszkaniową i zagrodową z usługami wbudowanymi lub przybudowanymi do budynku mieszkalnego jako funkcję podstawową terenu oraz dopuszcza się lokalizację obiektów związanych z nieuciążliwą wytwórczością i rzemiosłem. Z ograniczeniem uciążliwości funkcjonowania do granic terenu, do którego odnosi się tytuł prawny. Działka nr [...] od zachodu graniczy zgodnie z rysunkiem planu z drogą klasy KL -lokalna, której min. szerokość w liniach rozgraniczających wynosi 15 m. Sam budynek stodoły jak wynika z ustaleń poczynionych prawidłowo przez organy obu instancji w oparciu o ekspertyzę techniczną wykonaną dla budynku składowego (stodoła) z pomieszczeniem inwentarskim zlokalizowany na działce nr [...] w "M , , sporządzoną w grudniu 2007 r. przez mgr. Inż. arch. A.M. jest w dobrym stanie technicznym i został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną i warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz nie powoduje zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi. Nadto należy się także zgodzić z ustaleniami, że sam przedmiotowy budynek nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia. Natomiast odnosząc się do zmiany sposobu użytkowania części budynku stodoły jako budynku inwentarskiego , w którym hodowane są świnie w ilości co najmniej 20 sztuk (co wynika z przedłożonych akt administracyjnych sprawy w tym protokołu oględzin z 18. 10. 2011 r. gdy w przedmiotowym budynku znajdowały się 22 świnie) należy wskazać, na ustalenia poczynione przez Państwowego Powiatowego Inspektora sanitarnego w K. , przedstawione w piśmie z 10 stycznia 2012 r. skierowanym do organu l instancji. W ww. piśmie PPIS wskazuje , że dokonane przez niego kontrole sanitarne pozwalają stwierdzić, że prowadzona w przedmiotowym budynku hodowla jest źródłem nieprzyjemnego zapachu , co jest uciążliwe dla mieszkańców sąsiedniej posesji państwa S . Zgodnie z tą opinią takie oddziaływanie zapachowe może mieć wpływ na powstanie dolegliwości zdrowotnych u osób narażonych na ten czynnik stresogenny jakkolwiek nie powoduje to bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, jest jednak stanem niepożądanym. Wziąwszy zatem pod uwagę, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki z, art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. rozpatrywane w odniesieniu do samego budynku powstała sytuacja uprawnia do zastosowania art. 40 cyt. ustawy, z tym jednak zastrzeżeniem, że przedmiotem w stosunku, do którego należy rozważyć możliwość zastosowania normy z art. 40 jest sposób użytkowania części przedmiotowego budynku, w którym w wydzielonej jego części prowadzona jest półprzemysłowa hodowla świń, powodująca niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. Należy także mieć na względzie ustalenia obowiązującego planu miejscowego dla terenu obejmującego działkę nr [...], , zgodnie, z którym w obrębie tego obszaru dopuszcza się zabudowę mieszkaniową i zagrodową z usługami wbudowanymi lub przybudowanymi do budynku mieszkalnego jako funkcję podstawową terenu oraz dopuszcza się lokalizację obiektów związanych z nieuciążliwą wytwórczością i rzemiosłem. Z ograniczeniem uciążliwości funkcjonowania do granic terenu, do którego odnosi się tytuł prawny. Jak wynika z poczynionych ustaleń w przypadku prowadzonej w przedmiotowym budynku hodowli warunek "ograniczenia uciążliwości do granic działki nr [...]", do której ma tytuł prawny A.R. " nie został spełniony. W tej sprawie organy obu instancji prawidłowo zważyły, iż źródłem naruszenia prawa polegającego na niedopuszczalnym pogorszeniu warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia ( tj. posesji pp. S. ) jest nie sam nielegalnie wybudowany budynek ale sposób użytkowania jego części użytkowanej jako pomieszczenie inwentarskie oraz również prawidłowo wskazały, że istnieje możliwość usunięcia ww. naruszenia prawa poprzez nakazanie A.R. zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia inwentarskiego w przedmiotowym budynku na pomieszczenie gospodarsko-składowe. Należy podkreślić, że w ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego orzekające w sprawie uczyniły zadość przepisom z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i podjęły zgodnie z wymaganiami tych przepisów wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ l instancji uwzględnił fakt, iż likwidacja bądź przeniesienie hodowli trzody chlewnej wymaga określonego czasu. Odnosząc się trzeba wskazać , że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma żadnego znaczenia fakt, że właściciele nieruchomości sąsiedniej oznaczonej jako działka nr [...][ przez wiele lat tolerowali hodowlę świń w przedmiotowym budynku. Nie ma również znaczenia fakt, iż skarżący prowadzi hodowlę od kilkudziesięciu lat oraz że podnosi, iż hodowla świń jest źródłem utrzymania jego i jego rodziny. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2022 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. póz. 270 r. ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło