II SA/Kr 1610/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 29 października 2024 r. znak SKO-OŚ-4170-100/24 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu oddala skargę. Postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 29 października 2024 r. nr SKO-OŚ-4170-100/24, po rozpoznaniu zażalenia Z. . z o.o. w C. , utrzymano w mocy postanowienie Starosty Nowosądeckiego z dnia 16 września 2024 r. znak: ORL-I.6241.4.2022 o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia 12 grudnia 2023 r. znak: OSL-I.6241.4.2022 w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu. Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach: Z. zwróciły się z wnioskiem o wznowienie postępowania w celu zmiany ostatecznej decyzji Starosty Nowosądeckiego określającej dopuszczalny poziom hałasu. Przesłanką wznowienia była nowa okoliczność faktyczna, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., zwanej dalej: kpa). W tym zakresie wskazano na ustalenie, że teren pomiarów hałasu ma charakter mieszkaniowo-usługowy, a nie jak stwierdzono w ostatecznej decyzji – mieszkaniowy. Powyższą kwalifikację przyjął Główny Inspektorat Ochrony Środowiska w sprawozdaniu z dnia 21 maja 2024 r., a potwierdza ją załączona do wniosku opinia prawno-urbanistyczna. Starosta Nowosądecki odmówił wznowienia opisanego powyżej postępowania, powołując się na dwa aspekty. Po pierwsze oceniono, że załączone do wniosku dokumenty nie wnoszą żadnych nowych istotnych okoliczności faktycznych, czy też nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji. Przedłożona opinia nie jest podstawą wznowienia postępowania, gdyż stanowi wyłącznie odmienną ocenę stanu faktycznego. Po drugie, nie został dotrzymany miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z art. 148 § 1 kpa, który należy liczyć od dnia otrzymania przez spółkę sprawozdania z badań z dnia 21 maja 2024 r. Po rozpatrzeniu zażalenia organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie wskazując, że pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada ono prawu. Kolegium wyjaśniło, że Starosta nieprawidłowo zbadał i dokonał merytorycznej oceny przesłanki wznowieniowej na wstępnym etapie postępowania w przedmiocie wznowienia, a zatem przed jego formalnym wszczęciem. Jednocześnie rację miał organ I instancji, który wskazał, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu wynikającego z art. 148 § 1 kpa. Ze złożonego wniosku wynika, że o okoliczności stanowiącej podstawę żądania wznowienia, strona dowiedziała się z treści sprawozdania z pomiarów hałasu. Załącznikiem do tego sprawozdania jest protokół z okresowych pomiarów hałasu, z którego wynika, że w dniu 17 maja 2024 r. dokonano pomiarów w obecności przedstawiciela spółki. W świetle powyższego zasadnym jest uznanie, że o wskazanej we wniosku podstawie wznowienia strona dowiedziała się w dniu 17 maja 2024 r., co oznacza, że wniosek o wznowienie złożony w dniu 19 sierpnia 2024 r., był spóźniony. Prawidłowo zatem odmówiono wznowienia postępowania w sprawie. Na powyższe postanowienie spółka złożyła skargę, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: 1) art. 148 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące błędnym wskazaniem terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania; 2) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji brak podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu spółka argumentowała, że dla zachowania terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania istotna jest data, w której strona dowiedziała się o nowym dowodzie w sprawie w postaci opinii prawno-urbanistycznej z dnia 28 lipca 2024 r., a nie data pomiarów. Opinię tą należy zdaniem spółki traktować jako nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji. Podkreślono, że skarżąca, aby wnieść o wznowienie postępowania była zobligowana do zasięgnięcia wiedzy specjalnej. Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 p.p.s.a. stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w trybie postępowania wznowieniowego, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej, wydanej w zwykłym trybie postępowania administracyjnego. Postępowanie wznowieniowe jest wyjątkiem od zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 kpa) i jest postępowaniem nadzwyczajnym umożliwiającym ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją (art. 145 – 152 kpa). Celem wznowienia postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenia, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa. Podstawy wznowienia postępowania zostały w sposób enumeratywny wyliczone w art. 145 kpa. Jedną z nich jest zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Należy jeszcze dodać, że postępowanie w sprawie wznowienia jest dwuetapowe. W pierwszej kolejności organ bada ziszczenie przyczyn formalnych zastosowania tego trybu nadzwyczajnego (termin, czy wskazano wymienione w art. 145 kpa podstawy wznowienia postępowania.). Zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W drugim etapie po wznowieniu postępowania następuje badanie przyczyn, od których zależy wzruszenie decyzji ostatecznej oraz możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Wniosek o wznowienie postępowania spółka oparła w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wskazując, że nową okolicznością faktyczną jest prawidłowa kwalifikacja terenów objętych decyzją w przedmiocie ustalenia dopuszczalnych poziomów hałasu jako mieszkaniowo-usługowych, a nie jak wskazano w decyzji – mieszkaniowych. Zanim organ miał prawo przejść do merytorycznej oceny, czy wskazana powyżej kwestia faktycznie może stanowić podstawę wznowienia i czy jest "istotną dla sprawy nową okolicznością faktyczną" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wniosek powinien przejść kontrolę formalną, m.in. co do jego terminowości. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko obydwu organów, które oceniły, że wniosek jest spóźniony. Jak wynika z akt sprawy, o tym, że poddane badaniom akustycznym tereny mają charakter mieszany, mieszkaniowo – usługowy (k. 147), strona dowiedziała się podczas wykonania okresowych pomiarów, które miały miejsce w dniu 17 maja 2024 r. O obecności przedstawiciela spółki podczas tych pomiarów świadczy protokół (k. 147-149). Rację miał zatem organ odwoławczy, który ocenił, że od tej daty należy liczyć miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, wobec czego wniosek złożony w dniu w dniu 19 sierpnia 2024 r. był spóźniony. Na powyższą ocenę nie ma wpływu argumentacja skargi, w której dokonano zmiany podstawy wznowienia twierdząc, że wniosek opiera się nie na nowych okolicznościach, lecz na nowym dowodzie. Nowe okoliczności i nowe dowody nie są pojęciami synonimicznymi (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2024 r. sygn. akt III OSK 782/23). Mogą one, ale nie muszą, iść w parze. W konsekwencji będzie to oznaczało, że w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ustawodawca zawarł dwie przesłanki wznowienia (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2024 r. sygn. akt III OSK 5333/21). W tym aspekcie należy podkreślić, że organy administracyjne oceniały wniosek spółki pod kątem zawartych w nim twierdzeń i podstaw wznowieniowych, a tam wyraźnie wskazano, że nową okolicznością, w której spółka upatruje zasadności wznowienia jest kwalifikacja terenu. Co więcej, we wniosku spółka wyraźnie stwierdziła, że o nowej kwalifikacji dowiedziała się przy okazji pomiarów hałasu, a załączona do wniosku opinia prawno-urbanistyczna wyłącznie tą ocenę potwierdziła. Zasadnie Kolegium oceniło również, że przedwczesna była ocena przedstawionych we wniosku argumentów pod kątem merytorycznym. Jak wskazano powyżej, postępowanie zainicjowane wnioskiem o wznowienie postępowania jest bowiem dwuetapowe. Analiza merytoryczna, sprowadzająca się do oceny, czy przedstawiona przez stronę okoliczność faktyczna może stanowić podstawę wznowienia, może nastąpić dopiero po wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 kpa. Wynikiem negatywnej weryfikacji wniosku w tym zakresie jest natomiast decyzja, o jakiej mowa w art. 151 § 1 pkt 1 kpa, w której organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b. Tymczasem w niniejszej sprawie do wznowienia postępowania w ogóle nie doszło, stąd rozważania organu I instancji w tym zakresie były nieuprawnione i zbyteczne. Powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia, które pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiadało prawu. Bezsprzecznie należało bowiem odmówić wszczęcia postępowania o wznowienie postępowanie z uwagi na przekroczenie terminu do złożenia wniosku. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.