III OSK 5333/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-11-08

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Olga Żurawska-Matusiak, Tadeusz Kiełkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenia komisji lekarskich wydane po dacie ostatecznej decyzji administracyjnej mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z powodu ujawnienia się nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów?
Ratio decidendi
Orzeczenia komisji lekarskich wydane po dacie ostatecznej decyzji administracyjnej nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ przesłanka ta dotyczy nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nie tych, które powstały później. W przypadku stwierdzenia braku przesłanek wznowienia postępowania, organ administracji nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący został przeniesiony na niższe stanowisko służbowe decyzją z 6 października 2017 r., utrzymaną w mocy decyzją z 30 listopada 2017 r. Wnioskiem z 11 września 2019 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania, powołując się na orzeczenia komisji lekarskich z 2019 r., które stwierdziły jego zdolność do służby, w przeciwieństwie do wcześniejszej oceny psychologicznej z 2017 r. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że nowe orzeczenia lekarskie nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania, ponieważ powstały po dacie wydania ostatecznej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: asystent sędziego Aleksandra Kraus po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 857/20 w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 12 lutego 2020 r. nr BKS.111.30.2020.MN w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o przeniesieniu na niższe stanowisko służbowe oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 listopada 2020 r., II SA/Wa 857/20, po rozpoznaniu skargi M.M. (dalej: "skarżący"), na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z 12 lutego 2020 r., nr BKS.111.30.2020.MN, w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o przeniesieniu na niższe stanowisko służbowe, oddalił skargę. Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] decyzją z 6 października 2017 r., nr D.K-P.111.23.2017.MMS, orzekł o przeniesieniu skarżącego na niższe stanowisko służbowe. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] decyzją z 30 listopada 2017 r., nr OLK.111.208.2017.PW, orzekł o utrzymaniu w mocy ww. decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w [...]. Wnioskiem z 11 września 2019 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z 30 listopada 2017 r., nr Ol.K.111.208.2017.PW, utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z 6 października 2017 r., nr D.K- P.111.23.2017.MMS, wydaną w przedmiocie przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko służbowe. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że podstawę faktyczną spornej decyzji stanowiła sporządzona przez Zakład Opieki Zdrowotnej Medycyny Pracy Służby Więziennej w [...] ocena psychologiczna z [...] lipca 2017 r., w której stwierdzono u skarżącego przeciwwskazania do służby na stanowiskach związanych z nadzorowaniem i kierowaniem ludźmi. Skarżący wskazał, że na mocy orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z 18 czerwca 2019 r., nr RKLW.Wa-1552-2019/F/SW, uznano go za zdolnego do służby w Służbie Więziennej (kat. A). Skarżący dodał, że w orzeczeniu tym nie potwierdzono istnienia u niego zaburzeń osobowości, stwierdzając, że skarżący jest zdolny do służby w Służbie Więziennej bez ograniczeń. Wobec tego, skarżący uznał, że zachodzi konieczność wznowienia postępowania z uwagi na pojawienie się nowych okoliczności, które nie były znane organowi wydającemu decyzję, a które w sposób istotny wpływają na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], postanowieniem z 24 września 2019 r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją tego organu z 30 listopada 2017 r. W piśmie z 8 października 2019 r. skarżący zajął stanowisko w sprawie. Wniósł o zaliczenie na poczet materiału dowodowego wspomnianego wyżej orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej, a także o dołączenie do akt sprawy wyników badania psychologicznego lub ewentualnie przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego. Pismem datowanym na 23 października 2019 r., skarżący poinformował organ, że Centralna Komisja Lekarska orzeczeniem z 1 października 2019 r., nr CKL- 485-2019/F/SW, uchyliła w całości ww. orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej i wydała własne orzeczenie, uznając skarżącego za zdolnego do służby w Służbie Więziennej. Skarżący zauważył jednocześnie, że w przedmiotowym orzeczeniu Centralna Komisja Lekarska stwierdziła, iż rozpoznała u badanego "reakcje sytuacyjne na przewlekłą sytuację stresową niezaburzające istotnie funkcjonowania". Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] decyzją z 5 listopada 2019 r., nr OI/K.024.31.2019.MB, odmówił uchylenia decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...], nr OI.K.111.208.2017.PW z 30 listopada 2017 r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z 6 października 2017 r., nr D.K-P.111.23.2017.MMS w przedmiocie przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko służbowe. W uzasadnieniu decyzji, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] wskazał, że nie uwzględnił wniosku skarżącego o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego, ponieważ w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania dopuszczalne jest wyłącznie rozstrzygnięcie tożsamej - pod względem podmiotowym, przedmiotowym oraz podstawy prawnej - sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Skarżący, jako podstawę wznowienia postępowania, wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., upatrując nowych okoliczności faktycznych w wydanych orzeczeniach [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z 18 czerwca 2019 r. oraz Centralnej Komisji Lekarskiej z 1 października 2019 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] uznał, że w realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania, że wskazane przez skarżącego orzeczenia komisji lekarskich ujawniają istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania spornej decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego, Dyrektor Generalny Służby Więziennej (dalej: "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z 5 listopada 2019 r. Jak wskazał organ odwoławczy, z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej wynika, że powołane przez skarżącego orzeczenia komisji lekarskich zostały uwzględnione w ustaleniach faktycznych, a tym samym stanowiły dowód w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] nie uwzględnił wniosku skarżącego o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego, ponieważ postępowanie prowadzi się w zakresie przyczyn wznowienia, a nie ponownego ustalenia stanu faktycznego. Organ odwoławczy zauważył także, że pierwotna decyzja Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z 6 października 2017 r., została wydana na podstawie art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej, czyli w związku z utratą kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku. Tymczasem, jak podkreślił organ odwoławczy, dowody zgłaszane przez skarżącego w odwołaniu mogłyby być brane pod uwagę w przypadku wydawania decyzji o przeniesieniu na niższe stanowisko służbowe na podstawie art. 85 ust. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej, czyli w konsekwencji dwóch opinii o nieprzydatności na zajmowanym stanowisku, stwierdzonych w okresie służby stałej w dwóch kolejnych opiniach służbowych, między którymi upłynęło, co najmniej 6 miesięcy. Opinie takie stanowią wówczas podstawę analizy wykonywania obowiązków służbowych. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w sprawie nie występują przesłanki wznowienia postępowania wymienione w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Opisanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznał skargę za niezasadną i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Sąd pierwszej instancji uznał, że zarówno Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], jak i Dyrektor Generalny Służby Więziennej, jako organ odwoławczy, wydając decyzje administracyjne, w sposób wyczerpujący zebrali i rozpatrzyli materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, podejmując przy tym wszelkie możliwe w tym postępowaniu i konieczne zarazem kroki, które niezbędne były do dokładnego i właściwego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jednocześnie, Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Sąd przyjął, że dokonana przez organy Służby Więziennej obu instancji ocena braku zaistnienia w sprawie wskazywanej przez skarżącego przesłanki wznowieniowej wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. była w pełni prawidłowa. Również według Sądu, nie jest nowym dowodem, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zarówno wskazane przez skarżącego orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z 18 czerwca 2019 r., jak i orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z 1 października 2019 r., które to orzeczenia, już po wydaniu spornej decyzji z 30 listopada 2017 r., rozstrzygnęły kwestię zdolności skarżącego do pełnienia służby. Według Sądu, nie jest również nową okolicznością faktyczną, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zawarte w tych orzeczeniach komisji lekarskich stanowisko dotyczące stanu zdrowia skarżącego i możliwości pełnienia przez niego służby w Służbie Więziennej, gdyż pochodzi ono również ze zdarzeń powstałych już po wydaniu spornej decyzji ostatecznej z 30 listopada 2017 r. Sąd podkreślił także, że wskazane przez skarżącego orzeczenia komisji lekarskich z 2019 r. nie mogły stanowić dowodu wymaganego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 114 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, ponieważ ustawa ta wskazuje - jako właściwą do przeprowadzenia badań psychologicznych - jednostkę służby medycyny pracy, a nie komisję lekarską działającą na zupełnie innej podstawie prawnej. Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości oraz zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: 1. art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez wybiórczą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i niedokonanie kompletnej (oraz logicznej) analizy materiału zgromadzonego w aktach sprawy; 2. art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie na skutek niedostrzeżenia przez Sąd a quo z urzędu uchybień organu odwoławczego, polegającego na niewłaściwym przeprowadzeniu postępowania dowodowego; 3. art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przedstawione przez skarżącego okoliczności faktyczne i dowody nie są nowymi dowodami, a nadto nie mają istotnego wpływu dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec powyższych zarzutów, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. Kasator wniósł również o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej, odnoszące się jedynie do przepisów postępowania, nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Zgodnie z art. 133 §1 p.p.s.a. "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi". Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania. Skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., II OSK 795/07). Podstawą orzekania sądu jest zatem materiał zgromadzony przez organy w toku całego postępowania przed tymi organami oraz przed sądem (uwzględniając treść art. 106 § 3 p.p.s.a.). Wskazany wyżej przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał i dopuścił na przykład w postępowaniu sądowym dowód z przesłuchania świadków. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z 7 marca 2013 r., II GSK 2374/11). Należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy z przyjęciem np. odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r., I OSK 1749/11). Nie jest naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. zaakceptowanie przez sąd jako zgodnej z przepisami postępowania oceny materiału dowodowego oraz przyjęcia za prawidłowe ustaleń będących konsekwencją tej oceny nawet, gdyby nie uwzględniało ono całości materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 13 maja 2008 r., II FSK 419/0). W ramach zarzutu art. 133 § 1 p.p.s.a. nie można też skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny zaskarżonej decyzji – również z punktu widzenia poprawności uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji - oraz innych dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego, dokonanych przez sąd pierwszej instancji, z którą nie zgadza się organ administracji publicznej (por. wyroki NSA z: 9 listopada 2011 r., I OSK 1350/11; 17 listopada 2011 r., II OSK 1609/10). Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dochodzi zatem wówczas, gdy sąd oddali skargę, mimo niekompletnych akt sprawy, gdy pominie istotną część tych akt, gdy przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz gdy oprze orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie żadna ze wskazanych sytuacji nie zaistniała. Z przepisu tego wynika natomiast nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyroki NSA z: 26 maja 2010 r., I FSK 497/09; 19 października 2010 r., II OSK 1645/09; 5 czerwca 2012 r., II OSK 763/12). Dlatego też zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie podlegał uwzględnieniu. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. Skarżący kasacyjnie naruszenia wskazanych w zarzucie przepisów upatruje w niedostrzeżeniu przez Sąd z urzędu uchybień organu odwoławczego polegających na niewłaściwym postępowaniu dowodowym. Oceniając zasadność powyższego zarzutu w pierwszej kolejności odnieść należy się do instytucji wznowienia postępowania administracyjnego, gdyż w tym trybie wydana została zaskarżona decyzja. Zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Stanowi ono konsekwencję stwierdzenia przesłanek formalnych uruchomienia tego trybu nadzwyczajnego. Nie jest poprzedzone badaniem przyczyn, od których zależy wzruszenie decyzji ostatecznej oraz możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zatem o ich istnieniu jeszcze nie przesądza. W świetle § 2 art. 149 k.p.a. nie ulega wątpliwości, że postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy ma miejsce później. We wznowionym postępowaniu organ administracji zobowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać istnienie przyczyn wznowienia. Czynności podejmowane na etapie postępowania co do przyczyn wznowienia mają charakter weryfikacyjny, zatem punktem odniesienia dla nich są elementy konstytutywne sprawy administracyjnej w takim kształcie, jaki miały w chwili wydania decyzji ostatecznej – w kształcie obiektywnym, który niekoniecznie znajdował pełne odzwierciedlenie w świadomości organu administracji i w zebranym przezeń materiale dowodowym (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r., II OSK 39/09). Stwierdziwszy brak przyczyn wznowienia postępowania, organ administracji nie czyni dalszych ustaleń, lecz od razu przechodzi do etapu orzekania, w którym odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej. "W ramach konstrukcji prawnej instytucji wznowienia postępowania obowiązek organu realizacji zasady prawdy materialnej co do okoliczności faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia co do istoty w sprawie, którą zakończono kwestionowaną decyzją ostateczną, aktualizuje się dopiero po stwierdzeniu istnienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. W przypadku odmowy uchylenia danej decyzji ostatecznej z uwagi na brak wystąpienia przesłanek wznowienia postępowanie nie przechodzi do fazy postępowania wyjaśniającego dotyczącego meritum sprawy" (por. wyrok WSA w Szczecinie z 1 czerwca 2011 r., II SA/Sz 93/11). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowanie wznawia się, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Posłużenie się przez ustawodawcę konstrukcją alternatywy wskazuje, że nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą, ale nie muszą, iść w parze (por. wyrok NSA z 22 grudnia 2011 r., II GSK 1358/10). "W konsekwencji będzie to oznaczało, że w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ustawodawca zawarł dwie przesłanki wznowienia, które łączy element nowości w postępowaniu, istotności, istnienia w dniu wydania decyzji oraz ich nieznajomości organowi, który wydał decyzję" (por. A. Ziółkowska, Kontrowersje w orzecznictwie sądowym i doktrynie na tle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., Sam. Terytorialny 2008/5, s. 59). Sfera faktyczna sprawy administracyjnej kształtuje się i może ulegać zmianom do momentu wydania decyzji ostatecznej (por. J. Zimmermann, Problem "beneficium novorum" w postępowaniu administracyjnym, PiP 1987/5, s. 64–65), zatem to, co dzieje się później, już do niej nie przynależy i nie wchodzi w rachubę jako przyczyna wznowienia postępowania. Okoliczności zaistniałe po wydaniu decyzji ostatecznej albo pozostają z punktu widzenia jurysdykcji administracyjnej obojętne, albo – jeżeli prawo materialne wiąże z nimi taki skutek – kreują odrębną sprawę administracyjną (por. wyrok NSA z 16 listopada 2010 r., II GSK 985/09). Pojawienie się nowej okoliczności po wydaniu ostatecznej decyzji może stanowić jedynie podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, a nie podstawę do wznowienia postępowania w tej sprawie. Przyczyną wznowienia postępowania mogą być tylko okoliczności faktyczne i dowody "nieznane organowi, który wydał decyzję". Nie ma znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Warunkiem wznowienia postępowania jest w tym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji, przy czym nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z 19 lipca 2012 r., II OSK 768/11). Uwzględnienie powyższych rozważań prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy nie uchybił swoim powinnościom w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego i ocena Sądu poprawności jego działań była zasadna. W rozpoznawanej sprawie inicjatywa dowodowa leżała po stronie skarżącego wnioskującego o wznowienie postepowania, który powołując się na przesłankę z art. 145 pkt 5 k.p.a. wskazał na pojawienie się w sprawie w przedmiocie przeniesienia go na niższe stanowisko służbowe nowych okoliczności wynikających z nowo wykreowanych dowodów. W tak ukształtowanym stanie faktycznym zasadnym było uznanie, że w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i prowadzenie postępowania dowodowego w szerszym zakresie, w tym przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego, ponad dowody przedłożone przez skarżącego, było zbędne. W sprawie nie jest bowiem sporne, że okoliczności odnoszące się do stanu zdrowia skarżącego, wynikają z orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych w Warszawie z 18 czerwca 2019 r. i orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi ds. wewnętrznych z 1 października 2019 r., czyli z orzeczeń zaistniałych po wydaniu ostatecznej decyzji o przeniesieniu skarżącego na niższe stanowisko służbowe, której wzruszenia dochodzi skarżący. Zaświadczają one zatem stan zdrowia skarżącego z daty ich wydania. Na tym etapie postępowania w przedmiocie wznowienia nie zachodziła możliwość przeprowadzenia oceny "jakości postępowania dowodowego przeprowadzonego w postępowaniu administracyjnym". Aby mogło bowiem dojść do rozpoznania istoty sprawy, musiały zaistnieć przesłanki wznowienia, co jednak nie nastąpiło. Skoro zaś skarżący nie wskazał ani na okoliczności ani na dowody istniejące w dacie wydania ostatecznej decyzji o przeniesieniu go na niższe stanowisko służbowe, to prawidłowym była odmowa uchylenia decyzji wydanej w tym przedmiocie z pominięciem merytorycznego odniesienia się do przedłożonych dowodów, czy też przeprowadzenia nowych. Ze wskazanych względów nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Argumentacja skargi kasacyjnej zasadniczo koncentruje się na wykazaniu naruszenia przepisu art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przepisu tego organy orzekające w sprawie nie naruszyły. Nie zostały pominięte przedłożone przez skarżącego dowody w postaci ww. orzeczeń komisji lekarskich, które jednak, jako nieistniejące w dacie wydania decyzji o przeniesieniu skarżącego na niższe stanowisko służbowe, nie mogły skutkować uznaniem zaistnienia przesłanki wznowieniowej. Ustalenie przez organ braku podstaw do wznowienia postępowania oznacza, że organ nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej. Nawet bowiem w przypadku stwierdzenia innego rodzaju wadliwości decyzji nie może uchylić jej w tym trybie. Brak było zatem podstaw do przeprowadzenia dowodu z ponownego badania psychologicznego. Dodatkowo można jeszcze zwrócić uwagę, że wszelkie kwestie związane z procedowaniem w sprawie wznowienia postępowania zostały szczegółowo omówione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i zawartą w nim argumentację należy w pełni podzielić. Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło