II OSK 39/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-01-20

Skład orzekający: Włodzimierz Ryms, Jacek Chlebny, Mieczysław Górkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 152 k.p.a. wymaga udokumentowania okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji?
Ratio decidendi
Do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 152 k.p.a. wystarczy stwierdzenie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Nie jest wymagane udokumentowanie tych okoliczności stosownymi dowodami, a jedynie wskazanie na istnienie prawdopodobieństwa, które nie musi być wysokie. Samo wszczęcie licznych postępowań nadzwyczajnych wobec rozstrzygnięć prejudycjalnych dla pozwolenia na budowę stanowi wystarczającą przesłankę uzasadnionego przeświadczenia organu o istnieniu takiego prawdopodobieństwa.
Stan faktyczny
Spółka uzyskała pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej. Po wznowieniu postępowania, na wniosek strony, Starosta Pilski wstrzymał wykonanie decyzji, wskazując na prawdopodobieństwo uchylenia jej w wyniku postępowań wznowieniowych. Wojewoda Wielkopolski utrzymał postanowienie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki, uznając postanowienia organów za zgodne z prawem. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 152 i 16 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędzia del. WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 września 2008 r., sygn. akt II SA/Po 676/08 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 17 września 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę [...] Spółka z o.o. w W. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2007r. nr WI.IV-6.71110-318/07 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Skarżąca spółka uzyskała pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej z kontenerem telekomunikacyjnym oraz przyłączem energetycznym. Postępowanie w tej sprawie zostało jednak wznowione postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. w związku z czym M. A. wniosła o wstrzymanie wykonania pozwolenia na budowę. Starosta Pilski postanowieniem z dnia [...].07.2007 r. na podstawie art. 152 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) wstrzymał wykonanie decyzji w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z kontenerem telekomunikacyjnym oraz przyłączem energetycznym. Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że wstrzymanie wykonania decyzji nastąpiło na wniosek uzasadniony okolicznością prowadzenia postępowań wznowieniowych w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji oraz pozwolenia na budowę. W ocenie organu okoliczności sprawy wskazywały na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowań i wydania decyzji o odmiennej treści. W przewidzianym ustawą terminie zażalenie na postanowienie organu l instancji wniosła skarżąca spółka wskazując na naruszenie art. 152 kpa, a także art. 7-9 i 16 kpa. W przekonaniu strony skarżącej wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej stanowi naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych. Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z dnia [...].09.2007 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy bieg postępowania i ustosunkował się do zarzutów zażalenia wyjaśniając, że w myśl art. 152 § 1 kpa organ wstrzymuje wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia. W ocenie organu w spornej sprawie organ miał obowiązek wstrzymać wykonanie dotychczasowej decyzji, gdyż art. 152 § 1 kpa nie pozostawia organowi swobodnego uznania w tym zakresie. Wojewoda podkreślił, że do wydania takiego postanowienia organ nie musi opierać się na udokumentowanych i wiarygodnych dowodach, ale wystarczy, że okoliczności wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca spółka wniosła o uchylenie postanowienia Wojewody oraz poprzedzającego go postanowienia organu l instancji. Podniesiono zarzut naruszenia art. 152 i 16 kpa. Skarżąca spółka wyjaśniła, że ponosi szkody spowodowane niemożnością korzystania ze stacji bazowej, w związku z budową, której zainwestowano konkretne środki finansowe. W ocenie strony skarżącej wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę jest pochopne i nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że rozpoznał wszystkie okoliczności sprawy i w jego ocenie brak podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie Sadu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji są bowiem zgodne z przepisami prawa Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 152 kpa, w myśl którego organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania (§1). Według Sądu nieuprawniony był pogląd wyrażony w skardze, jakoby okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo wydania innej decyzji, aniżeli dotychczasowa wymagały udokumentowania stosownymi dowodami. Takiemu rozumieniu dyspozycji przepisu art. 152 § 1 kpa przeczy jego literalne brzmienie. Z treści wspomnianego przepisu wynika bowiem, że powodem wstrzymania wykonania decyzji może być samo prawdopodobieństwo jej uchylenia w wyniku wznowienia. Nie można zgodzić się z argumentacją skarżącego, co do potrzeby udowodnienia okoliczności wskazujących na uchylenie decyzji w wyniku wznowienia albowiem uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, co oznacza że nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (W. Siedlecki Postępowanie cywilne. Zarys wykładu. Warszawa 1977 r. s. 307). Brak, więc ustawowych przesłanek uzasadniających formułowanie w odniesieniu do wnioskodawcy wymogu "udokumentowania" okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej. Co więcej, strona wnioskująca o wznowienie postępowania nie może znajdować się w posiadaniu dowodów innych niż swoje twierdzenia. Również organ, na tym etapie postępowania może jedynie stwierdzić, czy istnieją w sprawie okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Ustawodawca zobowiązał właściwy organ do wstrzymania wykonania decyzji w sytuacji, jeżeli "okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania". Do zastosowania art. 152 § 1 kpa wystarczy więc wskazanie tylko prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania i to bez względu na stopień tego prawdopodobieństwa. Zabezpieczający charakter przepisu art. 152 § 1 kpa i użyte w nim określenie "okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo" nie daje żadnych podstaw do przesądzenia, iż rzeczywiście decyzja o pozwoleniu na budowę zostanie uchylona w wyniku wznowienia postępowania. W oparciu o art. 152 § 1 kpa organ nie bada bowiem stopnia prawdopodobieństwa, jak również na tym etapie postępowania nie musi opierać się na udokumentowanych i wiarygodnych dowodach. Stanowisko takie prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA z 14.03.2006 r., sygn. VII SA/Wa 1514/05, wyrok WSA z 12.05.2006 r., sygn. VII SA/Wa 377/05) i Sąd w niniejszym składzie podziela je. Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi, wskazującego na znaczne koszty związane z niemożnością korzystania przez inwestora ze spornej stacji bazowej, wyjaśnić należy, że dla wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 152 § 1 kpa nie ma znaczenia etap realizacji inwestycji. W przedmiotowej sprawie Starosta jednoznacznie wskazał na motywy podjętego rozstrzygnięcia. Zgromadzony w aktach sprawy materiał (postanowienie w sprawie wznowienia postępowanie w sprawie dotyczącej lokalizacji spornej inwestycji, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej), jak również podnoszone przez wnioskodawcę zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 kpa, czynią zasadnym stanowisko organów obu instancji, bowiem stwierdzenie tych okoliczności jednoznacznie wskazuje na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające odpowiadają prawu. Rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdzono również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego - w tym art. 16 kpa - które miałoby wpływ na sposób załatwienia niniejszej sprawy. Z tych przyczyn uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) W skardze kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisu art. 152 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). polegające na uznaniu skarżonego postanowienia Wojewody Wielkopolskiego i postanowień go poprzedzających za odpowiadające prawu, w sytuacji gdy okoliczności sprawy nie wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę w wyniku wznowienia postępowania i wydania decyzji odmiennej co do meritum niż ta z 20 września 2006 roku. Ponadto zarzucono naruszenie przepisu art. 16 k.p.a., polegające na naruszeniu zasady ogólnej trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wstrzymującego wykonanie ostatecznej i wykonalnej decyzji administracyjnej udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy przesłanki z art. 152 § l k.p.a. nie zachodzą. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej inwestor wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na budowę oraz postępowania wpadkowe toczyły się prawie dwa lata. Decyzja udzielająca pozwolenia na budowę została wydana [...] września 2006 roku. W toku prowadzonych postępowań organy je prowadzące nie znalazły żadnych podstaw do uznania, iż projekt budowlany nie spełnia wymaganych prawem warunków, inwestycja jest szkodliwa czy też jej realizacja naruszy bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa. Niezależnie od powyższego, skarżąca spółka podtrzymuje stanowisko, iż przytoczone w uzasadnieniu skarżonego postanowienia okoliczności nie wskazują na prawdopodobieństwo wydania decyzji innej, aniżeli decyzja z dnia [...] września 2006 roku, zatem me istnieją przesłanki do wstrzymania jej wykonania. Okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo wydania innej, aniżeli dotychczasowa decyzji, winny zostać odpowiednio udokumentowane stosownymi dowodami (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A.. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005). Ponadto, wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. winno być traktowane jako środek ostateczny ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 września 1999 r., IV SA 2311/96). Zarówno Starosta Pilski jak i Wojewoda Wielkopolski nie wskazali w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, na jakich przesłankach oparli stwierdzenie, iż w sprawie istnieje prawdopodobieństwo uchylenia przedmiotowej decyzji. Nie uczynił tego również Sąd w uzasadnieniu wydanego przez siebie wyroku. Nie wystarczy bowiem wymienienie wszczętych postępowań bez merytorycznej oceny zebranego w ich trakcie materiału dowodowego. Ten zaś czyni wielce nieprawdopodobnym uchylenie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Na gruncie bowiem rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, zmienionego następnie rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 roku, przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej nie kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Z uwagi na to, nawet w sytuacji uchylenia decyzji środowiskowej, przedsięwzięcie pozostaje w zgodzie z Prawem ochrony środowiska. Ponadto, z uwagi na normę art. 53 ust 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzja ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego nie może zostać uchylona, jako że upłynął okres 12 miesięcy od jej ogłoszenia. Z uwagi na powyższe inwestor nie widzi podstaw do uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, ani tym bardziej do wstrzymania jej wykonania. Skarżąca Spółka podkreśla, że pochopne i nieznajdujące uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym oraz przepisach prawa wstrzymanie wykonania decyzji pozwolenia na budowę z dnia 20 września 2006 roku powoduje, iż spółka [...] sp. z o. o. ponosi wymierne materialne szkody spowodowane niemożnością korzystania ze stacji bazowej, której budowa już pochłonęła znaczne środki finansowe. Straty te spółka ponosi nie ze swojej winy. Zdaniem skarżącej wyrok jaki zapadł w sprawie stanowi naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a. i z tego względu winien zostać uchylony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw (art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a) W literaturze prawniczej i orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle art. 152 k.p.a. podkreśla się incydentalny (wpadkowy) charakter postępowania zamierzającego do rozstrzygnięcia kwestii wstrzymania decyzji dotychczasowej w ramach postępowania wznowieniowego. Dlatego załatwienie tej kwestii nie następuje według tych samych reguł, co załatwienie sprawy administracyjnej, a więc po zebraniu i rozpatrzeniu całego niezbędnego materiału dowodowego, jak tego wymaga art. 77 k.p.a., oraz po podjęciu wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, stosownie do art. 7 k.p.a.. Dla wydania postanowienia na podstawie art.152 k.p.a. wystarczające jest stwierdzenie, że zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji dotychczasowej. Zaistnienie tej przesłanki nie wymaga udowodnienia, że decyzja dotychczasowa podlega uchyleniu. Konieczne jest tylko powzięcie przez organ orzekający przekonania, że dojdzie do wydania decyzji uchylającej decyzję dotychczasową. Dlatego nie można twierdzić zasadnie, że prawidłowa ocena zaistnienia lub też braku przesłanki z art. 152 k.p.a. ma cechy dowolności z tej przyczyny, że nie przeprowadzono szczegółowego i wnikliwego postępowania dowodowego dotyczącego tej kwestii. W postanowieniu w przedmiocie wstrzymania decyzji na podstawie art. 152 k.p.a. właściwy organ powinien wskazać, że w sprawie zaistniała przesłanka wznowienia określona w art. 145 §1 k.p.a., brak jest przesłanki negatywnej do uchylenia decyzji dotychczasowej oraz iż zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia tej decyzji ( wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2008r. sygn. akt II OSK 720/07 Lex nr 485367). Należy oczywiście podzielić pogląd prawny, że zbyt pochopne skorzystanie z możliwości wstrzymania wykonania decyzji, nie poparte materiałem dowodowym wykazującym prawdopodobieństwo uchylenia decyzji dotychczasowej, może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych ( art. 16§ 1 k.p.a., wyrok NSA z dnia 2 września 1998r. sygn. akt IV SA 2311/96 Lex nr 43803). Przyjęcie takiej oceny uzależnione jest od stanu faktycznego i prawnego danej sprawy. Celem wstrzymania wykonania decyzji może być zapobieżenie powstania nieodwracalnych skutków prawnych lub faktycznych jej wykonania, niekiedy przeciwdziałanie powstaniu lub pogłębieniu rozmiaru szkody wywołanej tym wykonaniem, nie jest też wykluczone wywołanie wstrzymaniem wykonania decyzji skutków korzystnych dla jej adresata, gdyby prawdopodobieństwo uchylenia decyzji było wysokie, zaś odwrócenie skutków wykonania decyzji przez niego byłoby wysoce uciążliwe. W nawiązaniu do podstaw przytoczonych w skardze kasacyjnej, które wyznaczają granice rozpoznania sprawy przez Sąd ( art. 183 §1 p.p.s.a.) oraz uzasadnienia tych podstaw, wymaga przypomnienia, że postępowanie wznowieniowe przebiega w kilku stadiach, możliwych do wyróżnienia również w oparciu o treść art. 146 lub 151 §1 i 2 k.p.a. Istnienie przesłanek niemożności uchylenia decyzji dotychczasowej wymienionych w art. 146 k.p.a., stanowi jednocześnie przesłankę negatywną postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania. Jednak w fazie badania przez organ istnienia podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 §1 lub art. 145a k.p.a., a kolejno przy rozważaniu okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a., organ nie przystępuje jeszcze do oceny prawnej zgromadzonego materiału faktycznego sprawy w oparciu o nowy zmieniony stan prawny. Nowy stan prawny organ uwzględnia dopiero po uchyleniu decyzji dotychczasowej i wydawaniu nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy ( na ten temat patrz wyrok NSA z 10.02.2006r. sygn. akt III OSK 503/05 Lex nr 196908, wyrok NSA z 29 października 2008r. sygn.akt II SA/Kr 779/07 Lex nr 512175 lub wyrok NSA z 28.04.2004r. sygn. akt GSK 7/04 Lex nr 150823).Oznacza to, że w tym początkowym stadium postępowania wznowieniowego, w którym ponadto organ orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, organ nie mógł rozważać znaczenia nowego stanu prawnego wywołanego wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 158, poz. 1105). Zachodzące w nin. sprawie wysokie prawdopodobieństwo stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, oznaczające unicestwienie jej skutków prawnych z mocą wsteczną (ex tunc), mogłoby wskazywać na powstanie istotnej wady materialnoprawnej dotychczasowej decyzji o pozwoleniu na budowę (związane z naruszeniem art.46 ust.1 i 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska obecnie Dz.U. z 2008r. Nr 25, poz. 150, por. wyrok WSA z dnia 17 grudnia 2008r. II SA/Rz 156/08 Lex nr 486555 z glosą Krzysztofa Gruszeckiego w Lex). Jak wiadomo, stwierdzenie przez organ istnienia wady materialnoprawnej decyzji dotychczasowej, stanowi jeden z przypadków uzasadniających niestosowanie art. 146 § 2 k.p.a. Z kolei powołana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przeszkoda procesowa dla uchylenia decyzji lokalizacyjnej (art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 146 § 1 k.p.a.) dotyczy tej właśnie decyzji, nie zaś decyzji dotychczasowej. W tym miejscu wymagałoby rozważenia znaczenie wszczęcia postępowania wznowieniowego w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1, pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) na wniosek strony, czy zatem okoliczność ta pozbawia organ uprawnienia do rozważenia z urzędu podstawy wznowieniowej z art. art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. (wydanie decyzji w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona), bądź czy jej uwzględnienie wymagałoby zmiany postanowienia w sprawie wznowienia postępowania (art. art. 149 § 1 k.p.a.) przez podjęcie postępowania wznowieniowego ponadto z urzędu w ramach tego samego postępowania wznowieniowego, czy nawet wymagane byłoby odrębne wszczęcie postępowania wznowieniowego z urzędu w oparciu w szczególności o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Kwestia ta jednak o tyle jest pozbawiona znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, że jak przekonuje sam inwestor, nie należało oczekiwać uchylenia decyzji lokalizacyjnej w dotyczącym tej decyzji postępowaniu wznowieniowym. O ile zaś w skardze kasacyjnej bezpodstawnie, jak wskazano powyżej, naświetlono znaczenie prawne spodziewanego stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, to ponadto pominięto próbę podważenia pozostałych przytoczonych przez organ i uznanych w zaskarżonym wyroku za istotne, przyczyn wstrzymania decyzji dotychczasowej. Jak wynika z przytoczonego w zaskarżonym wyroku stanu sprawy, okoliczności rozważane przez organy przy wydawaniu przedmiotowego postanowienia, były różnorodne. Wyrażony w skardze kasacyjnej postulat wszechstronnego rozważenia przez organy materiału dowodowego zawartego w aktach postępowań wznowieniowych bądź nieważnościowych dotyczących decyzji lub postanowień poprzedzających wydanie pozwolenia na budowę i warunkujących prawnie to pozwolenie, jako niezbędnego wymogu poprawności postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji dotychczasowej, był nieuzasadniony. Istnienie podstaw do wszczęcia tych innych postępowań zostało zbadane przez właściwe organy (art. 149 § 1 i 3, art. 157 § 2 i 3 k.p.a.). Organ orzekający w niniejszej sprawie nie mógł ponownie badać istnienia przesłanek wszczęcia tych postępowań, a tym bardziej oceniać możliwego sposobu ich zakończenia. Dlatego samo wszczęcie tych licznych postępowań nadzwyczajnych wobec rozstrzygnięć prejudycjalnych dla pozwolenia na budowę, było wystarczającą przesłanką uzasadnionego przeświadczenia organu o istnieniu prawdopodobieństwa uchylenia tej decyzji w wyniku wznowienia postępowania (art. 152 § 1 k.p.a.). Przedstawiony przez Kasatora postulat jest bezpodstawny ponadto dlatego, że zakłada dopuszczalność wydania postanowienia o którym mowa, dopiero po wyjaśnieniu okoliczności istotnych w postępowaniu wznowieniowym. Tymczasem przyjmuje się powszechnie, że organ posiada obowiązek rozważenia, czy istnieją przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotychczasowej już w momencie wszczęcia postępowania, zaś po stwierdzeniu okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji dotychczasowej, powinnością organu jest wydanie postanowienia w tej kwestii, przy czym bez znaczenia jest stopień stwierdzonego prawdopodobieństwa. Można zasygnalizować na marginesie, że wykazanie istnienia tego prawdopodobieństwa wymaga przytoczenia okoliczności zawartych w materiale sprawy wznowieniowej, w tym niekoniecznie okoliczności popartych dowodami bądź środkami uprawdopodobnienia, czyli wykazanych jako prawdziwe. O tyle więc, w nawiązaniu do uzasadnienia podstaw kasacyjnych, wymaga skorygowania wywód prawny zawarty w zaskarżonym wyroku. Organ nabiera przekonania o prawdopodobieństwie uchylenia decyzji dotychczasowej niekoniecznie w oparciu o środki uprawdopodobnienia. Środek uprawdopodobnienia ma znaczenie procesowe równoważne znaczeniu środka dowodowego, to jest służy wykazaniu istotnych okoliczności, jednak zazwyczaj w kwestiach incydentalnych, dlatego nie wymaga dochowania pewnych rygorów procesowych związanych z przeprowadzeniem dowodu. Nie ma zatem, wbrew nazwie, związku z niepewnym, jedynie prawdopodobnym ustaleniem faktów prawnych. Po prostu organ w sposób pewny powinien stwierdzić istnienie prawdopodobieństwa i wykazać to przez powołanie okoliczności sprawy, niekoniecznie wykazane dowodami, bądź środkami uprawdopodobnienia. W zaskarżonym wyroku trafnie wskazano natomiast, że organ prawidłowo przedstawił przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, jak też, że wstrzymanie to nie wywołało obawy naruszenia zasady wynikającej z art. 16 k.p.a. a w końcu, że podane przez inwestora dodatkowe argumenty związane z niemożnością korzystania z wybudowanego obiektu, nie wchodziły w zakres przesłanek prawnych wymagających rozważenia przez sąd administracyjny. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło