II SA/Kr 1610/25

WyrokWSA w Krakowie2026-03-05

Skład orzekający: Sędzia WSA Magda Froncisz, Sędzia WSA Małgorzata Łoboz, Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy waga naruszenia prawa polegającego na umieszczeniu tablicy reklamowej w miejscu niedozwolonym, przy jednoczesnym zaprzestaniu naruszenia, jest na tyle znikoma, aby uzasadniała odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Naruszenie nie zostało uznane za znikome, a dodatkowo nie została spełniona kumulatywna przesłanka zaprzestania naruszenia prawa przed wszczęciem postępowania. Sąd podzielił stanowisko organów, że celem kary jest nie tylko represja, ale także funkcja wychowawcza i prewencyjna, które nie zostałyby osiągnięte przez samo pouczenie.
Stan faktyczny
Skarżący K. K. został ukarany karą pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej niezgodnie z uchwałą Rady Miasta Krakowa dotyczącą zasad sytuowania reklam. Tablica znajdowała się w I Strefie w odległości mniejszej niż 100 m od skrzyżowania, co było zabronione. Pomimo usunięcia tablicy po pewnym czasie od wszczęcia postępowania, organy administracji uznały, że naruszenie nie było znikome i nie można było odstąpić od nałożenia kary. Skarżący kwestionował wagę naruszenia i wysokość kary, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8 października 2025 r., znak: SKO.ZP/415/274/2025 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za umieszczenie tablicy reklamowej oddala skargę II SA/Kr 1610/25 UZASADNIENIE Prezydent Miasta Krakowa (dalej: "PMK") decyzją z 18 czerwca 2025 r., znak: PKH.610.5.25.2025.AW, wydaną m.in. na podstawie art. 37d ust. 1, ust. 4 i ust. 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm., dalej: "upzp"), nałożył na K. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwami: 1. F. , 2. S. , 3. B. (dalej: "skarżący") karę pieniężną (9550 zł) za umieszczenie od 13 lutego 2025 r. do 31 marca 2025 r. tablicy reklamowej o pow. ekspozycji 4 mkw. na działce nr [...] przy ul. [...] w K.. Tablica o wymiarach 4 m x 1 m znajdowała się w I Strefie ok. 40 m od przecięcia krawędzi jezdni skrzyżowania ulic [...] i [...], gdy tymczasem § 14 pkt 1 uchwały nr XXXVI/908/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia "Zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń" (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2020 r. poz. 1984, dalej: "uchwała") dopuszcza sytuowanie "innej wolnostojącej tablicy reklamowej" w I Strefie z wyłączeniem terenu w promieniu 100 m od przecięcia krawędzi jezdni skrzyżowań dróg publicznych. 3 stycznia 2025 r. stwierdzono, że na zieleńcu umieszczono jednostronną tablicę o treści "[...]". W czasie kolejnych kontroli (9 stycznia, 29 stycznia, 11 lutego, 19 lutego, 25 lutego, 28 lutego, 4 marca, 6 marca, 11 marca, 20 marca, 25 marca, 28 marca oraz 31 marca 2025 r.) potwierdzano, że tablica nie została usunięta i dopiero 4 kwietnia 2025 r. stwierdzono jej usunięcie. 13 lutego 2025 r. skarżącemu doręczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Działka ma użytek "dr", a tablica była w części zlokalizowana w pasie drogowym ul. [...] (droga powiatowa). Podmiotem odpowiedzialnym za umieszczenie tablicy jest skarżący – tablica zawierała informację o prowadzonej działalności gospodarczej i była umieszczona przy jezdni w bliskiej odległości od prowadzonej działalności gospodarczej, wskazując kierunek dojazdu. Choć skarżący zaprzestał naruszania prawa, to waga naruszenia nie jest znikoma. Gdy do naruszenia dochodzi w celu czerpania korzyści finansowych, to nie może być mowy o znikomości. Naruszenie nie było związane z ochroną istotnego interesu skarżącego bądź wystąpieniem sytuacji, w której skarżący podejmuje działania wprawdzie bezprawne, ale w celu zapewnienia ważnych potrzeb egzystencjalnych. Umieszczając tablicę, skarżący działał z zamiarem uzyskania określonego zysku. Przy ocenie wagi naruszenia prawa konieczne jest też ustalenie, czy naruszenie prawa wywołało bądź mogło wywołać skutki faktyczne w obszarze dóbr prawnie chronionych. Naruszenie postanowień uchwały niewątpliwie sprzeciwiało się celowi, jaki przyświecał jej uchwaleniu, tj. głównie ochronie krajobrazu oraz ochronie ładu przestrzennego. Tablica została umieszczona na terenie zielonym, w pobliżu którego znajduje się skrzyżowanie. Ulokowanie reklamy w tym miejscu niewątpliwie mogło wpłynąć na bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego. Z reguły reklamodawcy starają się umieścić reklamy w miejscach, gdzie może zobaczyć je jak największa liczba odbiorców (drogi, a w szczególności skrzyżowania i węzły komunikacyjne). Głównym celem reklamy jest przyciąganie uwagi (zapamiętanie marki, strony www, adresu czy numeru telefonu), podczas gdy kierujący i pozostali uczestnicy ruchu drogowego powinni koncentrować swoją uwagę na bacznej obserwacji innych użytkowników. Umieszczanie reklamy w tym miejscu może mieć realny wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, co nie jest okolicznością łagodzącą. Skarżący poprzestał na własnej ocenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz zgodności lokalizacji z postanowieniami uchwały, dopuszczając się tym samym samowoli. Jest to równoznaczne z ignorowaniem przepisów prawa. Takie zachowanie nie może być kwalifikowane jako znikome naruszenie prawa. Od uchwalenia uchwały skarżący miał 28 miesięcy na zapoznanie się z zasadami sytuowania nośników reklamowych, a mimo to nie podjął żadnych kroków w tym kierunku. Art. 189f § 2 kpa nie może być zastosowany, bo celem kary jest także przywrócenie zaufania do porządku prawnego – nie można postawić w gorszej sytuacji podmiotu, który podjął działania zmierzające do zgodnego z prawem umieszczenia nośnika reklamowego lub podjął działania dostosowawcze (a w konsekwencji poniósł z tego tytułu koszty) od podmiotu, który umieścił nośnik reklamowy niezgodny z uchwałą bez ponoszenia kosztów takiego działania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: "SKO") decyzją z 8 października 2025 r., znak: SKO.ZP/415/274/2025, wydaną po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymało decyzję PMK w mocy, wskazując przy tym, że przy nakładaniu kary na podstawie art. 37d ust. 8 upzp nie ma możliwości miarkowania dyrektywami z art. 189d kpa, zaś brak odstąpienia od nałożenia kary został wyjaśniony. Wymiar kary wynika wprost z przepisów prawa i jest uzależniony wyłącznie od powierzchni reklamy oraz okresu pozostawania reklamy na obszarze objętym uchwałą. Z kolei przedsiębiorcy zainteresowani sytuowaniem reklam w mieście przez blisko 24 miesiące mogli sprawdzić, jaka forma i gabaryt tablicy są dozwolone w danej strefie. Wszczęcie postępowania po blisko dwóch latach obowiązywania nowego prawa miejscowego nie mogło być zatem zaskoczeniem. Nie przekonuje argument niezwłocznego usunięcia tablicy, skoro do usunięcia doszło prawie trzy miesiące po pierwszej kontroli i ponad 6 tygodni po doręczeniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Czas na usunięcie reklamy biegł już od uchwalenia nowych przepisów, a nie od dnia wszczęcia postępowania. Przy tym od dnia wszczęcia skarżący miał świadomość naruszenia prawa i w dalszym ciągu zwlekał z podjęciem czynności zmierzających do jego wyeliminowania. Postanowienia uchwały powszechnie obowiązują, a ich nieznajomość nie zwalnia od obowiązku ich przestrzegania. Przedsiębiorca (podmiot profesjonalnie działający w obrocie gospodarczym) powinien orientować się w obowiązujących przepisach i dążyć do zgodności swojej działalności z nimi. Nie przekonuje twierdzenie, że skarżący nie odnosił żadnych korzyści z reklamy. Treść tablicy informowała potencjalnych klientów o jego usługach i pozwalała mu propagować swoją działalność, potencjalnie zwiększając zyski. Dopiero czynność wszczęcia postępowania zmobilizowała go do usunięcia naruszenia. Ta okoliczność przesądza o konieczności i nieuchronności kary dla osiągnięcia celów uchwały. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania (w tym zastępstwa procesowego), zarzucając przy tym naruszenie: 1) art. 189f § 1 pkt 1 oraz § 2 w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa przez nierozważenie odstąpienia od nałożenia kary i zaniechanie rzetelnej oceny wagi naruszenia, skutków deliktu i postawy skarżącego; 2) art. 189d kpa przez zignorowanie niewielkiej skali naruszenia, przyczyn zaistnienia takiego, a nie innego stanu rzeczy, dobrowolnego usunięcia jeszcze w toku postępowania oraz braku wcześniejszej karalności; 3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, dowolną ocenę dowodów i zaniechanie ustalenia rzeczywistej wagi naruszenia i jego realnych skutków dla ładu przestrzennego i bezpieczeństwa ruchu drogowego; 4) art. 8 § 1 kpa oraz art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez zaakceptowanie rażąco nadmiernej sankcji w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości deliktu oraz zignorowanie tego, że skarżący w toku postępowania w pełni podporządkował się organowi; 5) art. 37d ust. 1 upzp w zw. z § 14 uchwały przez utrzymanie w mocy kary nieproporcjonalnej. W uzasadnieniu skargi podniósł, że nie kwestionuje tego, że tablica znajdowała się zbyt blisko skrzyżowania, jednakże jego zdaniem należało odstąpić od nałożenia kary. Tablica znalazła się w tym miejscu, bo ZIKIT – w związku z wywłaszczeniem nieruchomości jego ojca pod budowę węzła drogowego – zezwolił na postawienie kierunkowskazu z myślą o kierowcach, którzy gubią się w nowym i nieczytelnym węźle drogowym oraz z myślą o ekspozycji zasłoniętej nasypami drogowymi. Tablica została usunięta w toku postępowania, była niewielka o prostej treści (bez dynamicznych i agresywnych grafik) i posadowiona w otoczeniu zdominowanym przez infrastrukturę techniczną i drogowo-usługową, nie ograniczając widoczności i nie kolidując z oznakowaniem drogowym. Nie wiadomo, dlaczego te okoliczności uznano za nieistotne, podczas gdy nie ma dowodów na to, że tablica wywołała realne zagrożenie dla ładu przestrzennego albo negatywnie wpłynęła na bezpieczeństwo ruchu drogowego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, wskazując przy tym, że argumenty dotyczące wpływu tablicy na ład przestrzenny i bezpieczeństwo ruchu drogowego są irrelewantne, bo nie stanowią przesłanek orzekania i nie warunkują obowiązku naliczenia kary czy usunięcia tablicy – badanie ich byłoby wykroczeniem poza kompetencje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodne z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Dokonując kontroli legalności wskazanego postępowania w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga, że skarga nie kwestionuje stanu faktycznego w zakresie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i podstaw prawnych jej wymierzenia. Tak więc należy bez wątpliwości przyjąć za organami, że znajduje w sprawie zastosowanie § 14 Uchwały Nr XXXVI/908/20 z dnia 26 lutego 2020 r. którą Rada Miasta Krakowa ustaliła zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń. Zgodnie z § 27 Uchwały weszła ona w życie po ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dniem 1 lipca 2020 r. Naruszenie tego przepisu wiąże się z zastosowaniem kary pieniężnej określonej w art. 37d ust. 1 u.p.z.p. Albowiem reklama, o której mowa, była umieszczona w odległości od skrzyżowania mniejszej ( 40m), niż ustalona uchwałą. Przyjęto czas trwania naruszenia prawa od momentu doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania ( 13 luty 2025r.) do 31 marca 2025. ( dzień ostatniego protokołu kontroli, kiedy tablica jeszcze była). Kara została obliczona ściśle według określonego wzoru, gdzie należało podstawić jedynie wskazane wartości. Zarzuty skargi koncentrują się wokół naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 189 d k.p.a. Pierwszy z omawianych przepisów brzmi następująco: Art. 189f. § 1.Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2)za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. § 2. W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia. § 3. Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia. Odnosząc się w ogólności do przepisu art. 189 § 1pkt 1 k.p.a. trzeba wskazać, że kreuje on dla organu uprawnienie w postaci możliwości orzekania w pewnej przestrzeni decyzyjnej. Możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przewidziana w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. została bowiem pozostawiona uznaniu organu administracji, co ma wpływ na zakres kontroli legalności sprawowanej przez wojewódzki sąd administracyjny w tym zakresie. Przyjmuje się, że kontrola ta jest ograniczona do badania, czy granice uznania administracyjnego nie zostały przekroczone i czy podjęte rozstrzygnięcie nie miało charakteru dowolnego.(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2025 r. III OSK 330/23 LEX nr 3980754 , tak samo wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2025 r. III OSK 329/23, LEX nr 3980755 oraz wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2025 r. III OSK 1598/24 LEX nr 3980659). Paragraf 1 pkt 1 art. 189 f k.p.a., do którego odwołuje się skarżący, dla możliwości odstąpienia od wymierzenia kary - zawiera dwie przesłanki: mianowicie waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W świetle art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. kontrola zaistnienia przesłanki "znikomej" wagi naruszenia prawa, uzasadniającej odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wymaga przeprowadzenia swego rodzaju testu proporcjonalności, tj. wyważenia hierarchii dóbr (wartości) chronionych przez prawo na tle konkretnego stanu faktycznego. Istotne znaczenie dla oceny wagi naruszenia prawa, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., mają chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. Przy ocenie wystąpienia przesłanki znikomej wagi naruszenia (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.) należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danego przypadku, zarówno o charakterze przedmiotowym (np. skala naruszeń, skutki tych naruszeń), jak i podmiotowym (np. czy mamy do czynienia z czynem zawinionym, a jeżeli tak, to z jaką formą winy), przy czym decydujące znaczenie należy przyznać skutkom naruszenia dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę prawa administracyjnego. Oczywistym przy tym pozostaje to, że instytucja przewidziana w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być jednak stosowana ze szczególną rozwagą. Jeśli bowiem ustawodawca nałożył określony obowiązek, to podmiot jest zobowiązany ten obowiązek wykonać. Kara administracyjna jest naturalną reakcją na jego niewypełnienie ( wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2025 r. III OSK 1714/24 LEX nr 4013436 ). Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać trzeba, że Sąd podziela stanowisko zajęte przez organy w kwestii oceny, że nie miała miejsca znikoma waga naruszenia prawa. W szczególności SKO trafnie wskazało, że w świetle obowiązujących przepisów, przedsiębiorcy zainteresowani sytuowaniem reklam w Mieście Krakowie przez blisko 24 miesiące mogli sprawdzić, jaka forma i gabaryt tablicy reklamowej/urządzenia reklamowego są dozwolone w danej strefie, jak również wymogi w kwestii sytuowania reklam. Wszczęcie postępowania w sprawie usunięcia tablicy po blisko dwóch latach obowiązywania nowego prawa miejscowego nie mogło być zatem zaskoczeniem. SKO słusznie zauważa, że nie jest również przekonujący argument, że skarżący niezwłocznie usunął przedmiotową tablicę. Albowiem tablica została usunięta prawie trzy miesiące po pierwszej kontroli i ponad 6 tygodni po doręczeniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a więc w żadnym razie nie "niezwłocznie". Nie jest zatem tak, że działanie to zostało podjęte natychmiast. Czas na usunięcie reklamy biegł bowiem już od uchwalenia nowych przepisów, a nie od dnia wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary administracyjnej. Przy tym od dnia wszczęcia skarżący miał pełną świadomość naruszenia prawa i w dalszym ciągu zwlekał z podjęciem czynności zmierzających do wyeliminowania tego naruszenia. Niezależnie zaś od kwestii oceny znikomości naruszenia – decydujące w sprawie jest to, że nie zaistniała możliwość zastosowania omawianego przepisu ze względu na niespełnienie drugiej z przesłanek z art. 198f § 1 pkt 1 k.p.a., a mianowicie wymogu, aby jednocześnie strona zaprzestała naruszenia prawa (przesłanka kumulatywna). "Znikoma waga naruszenia prawa jest wprawdzie konieczną, ale niewystarczającą przesłanką odstąpienia od wymierzenia kary. Z brzmienia przepisu § 1 pkt 1 wynika, że musi być spełniona łącznie druga przesłanka, a mianowicie strona zaprzestała naruszania prawa (Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IX art. 189f , publ. Lex/el.). "Przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wymaga, aby strona będąca sprawcą deliktu administracyjnego "zaprzestała naruszenia prawa", co należy interpretować w ten sposób, że przesłanka ta, po pierwsze, odnosi się do dobrowolnego przerwania stanu naruszenia prawa przez jego sprawcę przed stwierdzeniem tego stanu przez upoważniony organ administracji, po drugie zaś, ma ona zastosowanie co do zasady tylko do deliktów wieloczynowych o charakterze ciągłym, deliktów trwałych lub deliktów ciągłych popełnianych z zaniechania oraz - wyjątkowo - może mieć zastosowanie do takich deliktów jednoczynowych (formalnych lub skutkowych), co do których istnieje możliwość spełnienia przesłanki zaprzestania naruszenia prawa w toku aktywności podejmowanej w określonych granicach czasowo-przestrzennych. Ustalenie to eliminuje potrzebę dalszej analizy, czy i w jakim zakresie waga stwierdzonego naruszenia prawa jest znikoma" ( wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2025 r. II GSK 902/25 LEX nr 4017103 ). W niniejszej sprawie naruszenie prawa było deliktem o charakterze ciągłym, który to stan istniał jeszcze 6 tygodni po zawiadomieniu strony o wszczęciu postępowania. W żadnym razie nie może być tutaj mowy o spełnieniu omawianej przesłanki. Co najwyżej można by tak ocenić najpóźniejszą sytuację, gdyby strona niezwłocznie po doręczeniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania przystąpiłaby do zmiany położenia (usunięciu) reklamy. Nie miało to miejsca, a zwłoka w działaniu wyklucza przyjęcie korzystnego dla strony rozstrzygnięcia. Niezależnie zatem od tego, że Sąd podziela stanowisko organów w kwestii braku znikomości naruszenia prawa, to nie zachodzi w sprawie druga, konieczna przesłanka z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., a mianowicie zaprzestanie naruszenia prawa. Nie ma zatem możliwości zastosowania cytowanego przepisu o odstąpieniu od wymierzenia kary. Co się tyczy art. 189f § 2 k.p.a., to jego treść wymaga uzupełnienia poprzez aktualna wykładnię Sądów. I tak: " Postanowienie, o którym mowa w art. 189f § 2 k.p.a. jest instytucją wyjątkową, ma charakter fakultatywny i może zostać wydane tylko w przypadku, gdy pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby zostać nałożona kara pieniężna. Rozważenie jednak podstaw zmierzających do fakultatywnego odstąpienia od ukarania stanowi obowiązek organu wynikający z art. 189f k.p.a. Zaniechanie tego obowiązku stanowi uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy" ( wyrok WSA w Warszawie . z dnia 25 czerwca 2025 r. IV SA/Wa 162/25, LEX nr 3953236 ). "W celu odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 2 i 3 k.p.a. niewystarczające jest ustalenie, że podmiot, na który kara miała zostać nałożona, usunął naruszenie prawa lub powiadomił właściwe podmioty o stwierdzonym naruszeniu prawa, co może nastąpić w ramach postępowania w przedmiocie przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Przepis art. 189f § 2 k.p.a. wymaga bowiem wprost ustalenia przez organ nakładający karę, że odstąpienie od jej nałożenia pozwoli na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona. Dopiero stwierdzenie tej okoliczności umożliwia organowi skierowanie do strony postępowania postanowienia, w którym wyznaczy stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa" (tak wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2024 r. IV SA/Po 89/24, LEX nr 3718335, tak samo wyrok NSA z dnia 17 września 2024 r. III OSK 288/23 LEX nr 3767751). Jak z tego wynika, chodzi tutaj o takie zachowanie podmiotu naruszającego oprawo, które przekona organ, że cele kary zostaną osiągnięte bez jej nakładania. Nie budzi wątpliwości, że w omawianym przypadku taka sytuacja nie wystąpiła. Strona nie zastosowała się do uchwały od dnia jej wejścia w życie, ale przede wszystkim zwlekała z jej usunięciem także po wszczęciu postępowania. Takie zachowanie nie dawało podstaw do wnioskowania przez organ, że strona będzie stosować się do porządku prawnego, niezależnie od tego, że w końcu reklamę usunęła. W tej materii Kolegium wskazało, że celem kary jest nie tylko represja, ale także wzbudzenie wewnętrznego przekonania Strony o konieczności respektowania na przyszłość obowiązków w zakresie stosowania reklam na terenie miasta Krakowa (funkcja wychowawcza, stymulacyjna), a także związana z nią funkcja prewencyjna, albowiem celem kary jest przeciwdziałanie podobnym naruszeniom w przyszłości. Zdaniem Kolegium cele te nie zostałyby osiągnięte w sytuacji zastosowania art. 189f § 2 k.p.a., a wręcz przeciwnie - odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu zniweczy zwłaszcza prewencyjne i stymulacyjne cele kary. Sąd tę ocenę podziela. Co się tyczy zarzutu niezastosowania art. 189d k.p.a., czyli ewentualnego miarkowania kary – to należy zgodzić się z organem, że przepis ten nie ma zastosowania. Trafnie wywodzi SKO, że dyrektywy zawarte w art. 189d k.p.a. odnoszą się do kar, które organ może miarkować, tj. takich, których wysokość nie jest ścisłe określona przez ustawodawcę. W przedmiotowej sprawie karę oblicza się wg ściśle określonego wzoru, opartego na wartościach, których miarkowanie nie jest możliwe: ilości dni stwierdzonego naruszenia, wymiarach urządzenia reklamowego, stawkach kwotowych podatków i opłat lokalnych na dany rok. Organy wymierzając karę na podstawie art. 37d ust. 8 u.p.z.p. nie mają możliwości miarkowania wysokości naliczanej kary, stąd. też dyrektyw zawartych w art. 189d k.p.a. nie mogą wziąć pod uwagę. Art. 189d k.p.a. może mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy przepis szczególny przewiduje swobodę organu administracji publicznej co do wymiaru administracyjnej kary pieniężnej i jedynie w zakresie, w jakim przepis szczególny nie określa dyrektyw wymiaru tej kary pieniężnej, co innymi słowy oznacza, że wymieniony przepis prawa nie może mieć zastosowanie w przypadkach, gdy przepis szczególny przewiduje, że za naruszenie prawa wymierza się karę w wysokości ściśle określonej w ustawie (wyrok NSA z dnia 9 marca 2023 r. II GSK 700/20 LEX nr 3573492 ). Powołując się jeszcze na stanowisko Kolegium, w odniesieniu do zarzutów skargi, iż nie przeanalizowano sytuacji skarżącego - wskazać należy, że decyzja trafnie zauważa, że skarżący - Przedsiębiorca - podmiot profesjonalnie działający w obrocie gospodarczym - powinien orientować się w obowiązujących przepisach i dążyć do zgodności swojej działalności z obowiązującymi regulacjami, czyli tak zorganizować swoją działalność, żeby wypełniać obowiązujące przepisy prawa, w tym również postanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na terenie wykonywania swojej działalności. Kolegium trafnie zauważa, że nie jest przekonujące twierdzenie odwołania, jakoby Strona nie odnosiła żadnych korzyści z przedmiotowej reklamy. Treść tablicy informowała potencjalnych klientów o usługach świadczonych przez skarżącego i pozwalała mu tym samym propagować swoją działalność, potencjalnie zwiększając zyski. Wobec powyższego, Kolegium nie znalazło dostatecznego usprawiedliwienia dla zastosowania ulgi przewidzianej w tym przepisach ze względu na fakt, że po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu Strona w ciągu miesiąca usunęła przedmiotową tablicę reklamową. Jak już o tym była mowa, dopiero bowiem czynność organu wszczęcia z urzędu postępowania w tej sprawie zmobilizowała skarżącego do usunięcia naruszeń, a i to nie od razu. Ta okoliczność przesądza o konieczności i nieuchronności kary dla osiągnięcia celów uchwały krajobrazowej. Kolegium trafnie zauważyło, że skarżący mimo wejścia w życie uchwały w lipcu 2020 r. zachował nieusprawiedliwioną opieszałość, dalej uzyskując korzyści z reklamy i świadomie, dla własnych celów godził w cele uchwały, kosztem chronionego przez nią interesu społecznego. Z tych względów, skoro nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów, na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło