II SA/Kr 1642/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia tytułów wykonawczych skargę oddala. Postanowieniem z dnia 5 września 2013 r. znak [.....] , Burmistrz Miasta i Gminy N. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia tytułów wykonawczych nr : [.....],[.....],[.....], etc..... W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 24 czerwca 2013 r., zatytułowanym: "Wniosek" M.B. zażądała uchylenia wskazanych tytułów wykonawczych dotyczących zobowiązań wynikających z opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego usytuowanego na jej nieruchomości położonej w S. i transport nieczystości ciekłych do punktu zlewnego. Organ podniósł, że pismem z dnia 23 lipca 2013 r. Burmistrz wyjaśnił, że z przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.) wynika, iż zobowiązany może poszukiwać ochrony prawnej w egzekucji administracyjnej za pośrednictwem instytucji zarzutów, które może zgłosić - w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 ustawy), w dalszych zaś etapach egzekucji zobowiązanemu przysługuje prawo żądania odstąpienia przez organ egzekucyjny oraz egzekutora od czynności egzekucyjnych, jeżeli stosownie do art. 45 § 1 okazał on dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu jego wykonania, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Poza tym zobowiązany może domagać się zawieszenia bądź umorzenia postępowania egzekucyjnego w razie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek z art. 56 § 1 lub art. 59 § 1-2 ustawy albo wnosić przysługujące mu na dalszych etapach postępowania środki prawne np. skargę na oszacowanie ruchomości na podstawie art. 99 § 2, czy też skargę na czynności egzekucyjne na podstawie art. 54. Jednocześnie Burmistrz Miasta i Gminy N. wezwał M.B. o sprecyzowanie istoty żądania w sposób pozwalający przypisać to żądanie do któregokolwiek z zakresów odniesienia wynikającego z cytowanych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odpowiedzi na powyższe M.B. wyjaśniła, że żąda "uchylenia tytułów wykonawczych" podnosząc przy tym, że istotą zgłaszanego żądania jest wyrok WSA w Krakowie do sygn. Il SA/Kr 638/12, w którym sąd stwierdził, że działka jest podłączona do sieci kanalizacyjnej. Wydawanie tytułów wykonawczych na czyszczenie szamba po przyłączeniu posesji do sieci kanalizacyjnej jest niedopuszczalne. Organ I instancji podniósł, że w zaistniałym stanie sprawy nie można odnaleźć podstawy prawnej do spełnienia żądania wnioskodawczyni i dlatego na podstawie art. 61a k.p.a. postanowił o odmowie wszczęcia postępowania. W zażaleniu na ww. postanowienie M.B. wniosła o jego uchylenie. Zarzuciła naruszenie art. 61a k.p.a, na którego podstawie którego zostało wydane, nierozpoznanie merytoryczne jej żądania, brak odniesienia się do jej zarzutów, nieprawidłowe narzucenie znaku dla sprawy i w związku z tym zażądała wydania poprawnego znaku sprawie. W uzasadnieniu podniosła, że nie można zgodzić się z argumentacją organu, że nie sprecyzowała istoty żądania w sposób pozwalający przypisać jej podstawę prawną, gdyż w wyroku WSA w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 638/12, Sąd stwierdził, że nie ma obowiązku z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie do przyłączenia posesji nr [.....] do sieci kanalizacyjnej. Zdaniem żalącej się, ww. ustawa nie daje uznaniowej możliwości Burmistrzowi do nakładania dwóch obowiązków na stronę, w tym drugiego obowiązku polegającego na czyszczeniu szamba po przyłączeniu nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Postanowieniem z dnia 21 października 2013 r. znak [.....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu SKO podniosło, że postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter proceduralny i organ w żadnym stopniu nie może odnieść się do meritum sprawy. W ocenie Kolegium, w przedmiotowej sprawie brak jest materialnoprawnych przesłanek do wnioskowanego przez stronę uchylenia tytułów wykonawczych. SKO zwróciło uwagę na fakt, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym nie przewiduje procedury uchylania tytułów wykonawczych na żądanie. W skardze do WSA skarżąca wniosła o uchylenie ww. postanowienia w całości. W uzasadnieniu podniosła, że wspólna nieruchomość nr [.....] w S. została podłączona do sieci kanalizacyjnej. W związku z tym nie istnieje obowiązek czyszczenia szamba. Skarżąca ponadto podniosła, że zgodnie z art. 45 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny i egzekutor są obowiązani odstąpić od czynności egzekucyjnych, jeśli zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie obowiązku, umorzenie, wygaśniecie lub nieistnienie obowiązku. Zdaniem skarżącej nie może zatem istnieć obowiązek czyszczenia szamba i wystawiania ww. tytułów wykonawczych, po przyłączeniu nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, nie przewiduje tego ustawa o utrzymaniu czystości i porządku ani żaden inny przepis prawa takiej możliwości nie dopuszcza. W piśmie procesowym (załączniku do protokołu rozprawy) z dnia 21 marca 2014 r. (k. 49-51 a.s.) pełnomocnik z urzędu sprecyzował żądanie skargi w ten sposób, że wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Zarzucił organom dokonanie błędnej wykładni żądania skarżącej ponieważ w istocie jej zarzuty skierowane były przeciwko tytułom egzekucyjnym, tylko pośrednio dotycząc tytułów wykonawczych. Przyznał, że z samej istoty tytułu wykonawczego wynika, że nie może być on uchylony, a żądanie skarżącej dotyczyło kontroli tytułów egzekucyjnych, które mogą być przedmiotem rozmaitych nadzwyczajnych postępowań administracyjnych. Wg pełnomocnika organ I instancji takie postępowanie prowadził i powinien wydać orzeczenie merytoryczne, a nie skarżone postanowienie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., kontroluje działalność administracji publicznej, w tym - w zakresie legalności postanowień i stosuje środki określone w ustawie (art. 1 i 3 ustawy P.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 P.p.s.a. W wyniku dokonanej w tej sprawie oceny należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Jak podniósł pełnomocnik skarżącej, M.B. jest adresatem licznych decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. Okoliczność, że skarżąca jest stroną licznych postępowań administracyjnych, w tym postępowań administracyjnych w trybach nadzwyczajnych inicjowanych przez skarżącą, jest znana Sądowi również z urzędu (np. wskazane przez organ I instancji orzeczenia: WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2011 r. II SA/Kr 1499/10 i NSA z dnia 16 pażdziernika 2012 r. II OSK 1286/11). Dlatego podnieść należy, że zarówno w skardze, jak i we wniosku skarżąca domagała się uchylenia tytułów wykonawczych, a nie wszczęcia postępowań nadzwyczajnych. Po wpłynięciu wniosku organ egzekucyjny wezwał skarżącą do sprecyzowania stanowiska, zaś wobec podtrzymania przez skarżącą żądania wniosku organ I instancji wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ponieważ ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje instytucji "uchylania tytułu wykonawczego" organy prawidłowo na podstawie art. 61a kpa orzekły o odmowie wszczęcia postępowania. W przedmiotowej sprawy organy obu instancji orzekając w ww. sposób podniosły brak materialnoprawnych przesłanek do wnioskowanego przez stronę uchylenia tytułów wykonawczych. Nie prowadziły zatem postępowania zmierzającego do kontroli tytułów egzekucyjnych. Stosownie do art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten przewiduje zatem dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy do organu administracji publicznej zostanie wniesione tego rodzaju żądanie. Druga z tych przesłanek ma miejsce w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. W kontrolowanym postępowaniu organy administracji prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania powołując się właśnie na tą przesłankę. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.