II SA/Kr 165/16
WyrokWSA w Krakowie2016-04-27
Skład orzekający: Aldona Gąsecka- Duda, Magda Froncisz, Agnieszka Nawara- Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy może zostać wydana, jeśli istniejące uzbrojenie terenu (w szczególności system odprowadzania ścieków) nie jest wystarczające dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego, a kwestia ta nie została należycie wyjaśniona i rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy nie może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ administracji publicznej nie wyjaśnił w sposób należyty kwestii wystarczalności istniejącego uzbrojenia terenu dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego, w szczególności sposobu odprowadzania ścieków. Brak takiego wyjaśnienia stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżąca zarzucała m.in. wadliwe ustalenie sposobu odprowadzania ścieków, wskazując na niewystarczalność istniejącego przyłącza i brak zgody właścicieli działki. Organy administracji uznały, że kwestia ta zostanie rozstrzygnięta na etapie pozwolenia na budowę, co skarżąca uznała za przedwczesne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka- Duda (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Agnieszka Nawara- Dubiel Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 r. przy udziale Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w Krakowie M. O. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 grudnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej M. W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 11 grudnia 2015 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednol. Dz. U. z 2015, poz. 199 – dalej u.p.z.p.) oraz §3-8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 nr 164 póz. 1588), a także art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednol. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania J.P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 9 października 2015 r. , znak: [...] , ustalającej na wniosek J.F. warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Przebudowa, rozbudowa i nadbudowa istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] obr.[...] przy ul. [...] w K ".
Orzekając w ten sposób Kolegium wskazało na następujące okoliczności.
W uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że została ona wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, w związku z uchyleniem poprzedniej decyzji przez SKO w K. W toku postępowania usunięto uchybienia wytknięte przez organ odwoławczy w zakresie odprowadzania ścieków i wód opadowych oraz w kwestii dopuszczalności realizacji projektowanej rozbudowy budynku w granicy z działką nr [...]. Warunki zabudowy zostały ustalone na podstawie analizy urbanistyczno-architektonicznej sporządzonej przez mgr inż. aren. M.W. . W toku postępowania uzyskano wymagane prawem opinie i uzgodnienia, tj. opinię Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia 9 lipca 2014 r. oraz opinię Wydziału Kształtowania Środowiska z dnia 16 lipca 2014 r. W toku postępowania strony nie wniosły uwag i zastrzeżeń.
Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożył J.P. podając, że nie zgadza się on z rozbudową domu jednorodzinnego, wskutek czego powstać ma budynek czterokondygnacyjny, który usytuowany wzdłuż granicy działki [...] z działką [...] spowoduje zacienienie okien wschodniej elewacji istniejącego budynku przy ul. [...] . Sprzeciwia się on ponadto określonym w decyzji warunkom dotyczącym odprowadzania ścieków. Włączona do akt sprawy informacja techniczna określa w tym zakresie dwie możliwości. Odwołujący się wyraża swój sprzeciw wobec odprowadzania ścieków przez teren działki [...], gdyż istniejąca instalacja kanalizacyjna już obecnie jest niewydolna i nie będzie w stanie przejąć obsługi instalacyjnej ośmiokrotnie większej w porównaniu z istniejącym stanem. Skarżący twierdzi w odwołaniu, że MPWiK do końca 2013 r. nie posiadało w swojej dokumentacji inwentaryzacyjnej przebiegu kwestionowanego przyłącza, natomiast widnieje w ciągu ulicy [...] nowy sprawny kolektor dla obsługi wzniesionych tam wszystkich domów jedno- i wielorodzinnych poza domem jednorodzinnym przy ul. [...]
Podstawowym instrumentem kształtowania ładu przestrzennego są miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego pozwalające czynić to w sposób kompleksowy na większym, spójnym architektonicznie i urbanistycznie obszarze. Preferencja miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wynik także z faktu, że odgórne zasady kształtowania ładu przestrzennego przez władzę publiczną stanowią ingerencję w chronione w aktach prawa powszechnie obowiązującego prawo własności. Ograniczenia prawa własności w drodze ustawy o u.p.z.p oraz w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego są ograniczeniami wynikającymi z aktów prawa powszechnie obowiązującego, podczas gdy warunki zabudowy kształtowane w akcie administracyjnym mają charakter norm indywidualnych i konkretnych. Z powyższego wynika, że kształtowanie ładu przestrzennego w drodze indywidualnych decyzji administracyjnych ma charakter wyjątkowy - w braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 oraz art. 59 ust. 1 u.p.z.p.).
Uwzględniając treść art. 61 ust. 1 u.p.z.p., jednym z warunków wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy jest występowanie na obszarze analizowanym, co najmniej jednej działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej, zabudowanej w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy). Z uwagi na użycie przez ustawodawcę słowa "łącznie" w komentowanym przepisie, należy stwierdzić, że przy braku działki sąsiedniej, odpowiadającej opisanym powyżej wymaganiom, wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie jest możliwe, jak też niemożliwe jest wydanie decyzji, przy braku spełnienia któregokolwiek z pozostałych punktów tego przepisu.
Na postępowanie wyjaśniające, prowadzone w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji w.z., składa się między innymi dokonanie analizy urbanistyczno-architektonicznej obszaru otaczającego działkę, której dotyczy wniosek inwestora. Odbywa się to w oparciu o przepisy wspomnianego wyżej, a stanowiącego akt wykonawczy do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
I tak, § 3 ust. 1 rozporządzenia stanowi: "W celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art.61 ust. 1-5 ustawy." (ustawy - zob. § 2 pkt 1 rozporządzenia). Zgodnie z ust.2 § 3 granice tego obszaru, wyznacza się w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem inwestora. Jak wynika z dalszych przepisów rozporządzenia - § 4 - § 8 - zabudowa znajdująca się na tym terenie, jest podstawą wyznaczenia parametrów dla nowej inwestycji - odnośnie obowiązującej linii zabudowy, wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy, szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki oraz geometrii dachu. Ustalenie, przez organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji w.z., tego, laki rodzaj zabudowy dominuje na tym obszarze, pozwala następnie na określenie warunków zabudowy dla nowej inwestycji. Niemniej jednak sposób sporządzania analizy, jak i poszczególne zasady ustalania warunków zagospodarowania dla projektowanej inwestycji, a podane w cytowanym powyżej rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26.08.2003 r., winny być przestrzegane i zrealizowane. W wyroku z dnia 16.11.2005r. do sygn. IV SA/Wa 1485/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził m. innymi, iż (...) powyższe rozporządzenie, w sytuacji konieczności jego zastosowania (czyli wtedy, gdy brak jest na danym terenie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego) zawiera bezwzględnie wiążące reguły postępowania, przy określaniu wymagań, które winny być następnie wprowadzone do decyzji ustalającej warunki zabudowy. Określenie konkretnych wymagań ma służyć zapewnieniu ładu urbanistycznego, którego elementami są gabaryty sąsiadujących budynków zapewniających harmonijny krajobraz.(...)".
Zgodnie z art. 56 w związku z art. 64 u.p.z.p., nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Oznacza to, że po stronie potencjalnego inwestora powstaje prawo podmiotowe polegające na możliwości domagania się uzyskania decyzji pozytywnej w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, o ile zachodzi zgodność z właściwymi przepisami. Instrument wydawania decyzji ustalających warunki zabudowy - jako dopuszczalny w odniesieniu do obszarów nie objętych planem miejscowym - stanowi równoprawne źródło kształtowania sposobu zagospodarowania konkretnego obszaru. Nie ulega wątpliwości, że w ramach władztwa planistycznego -uchwalając plan miejscowy organy gminy w sposób kompleksowy i zazwyczaj dotyczący większego terenu określają przyszłe przeznaczenie danego terenu, kreując jednocześnie rozwój gminy lub jej części. Z kolei decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest pod kątem konkretnie zdefiniowanego zamierzenia, a proces dochodzenia do pozytywnych konkluzji kształtujących dany stosunek administracyjny odbywa się na podstawie zasady dobrego sąsiedztwa, a więc poprzez nawiązanie do zabudowy istniejącej w tzw. obszarze analizowanym. W toku postępowania dowodowego odbywa się konkretyzacja praw i obowiązków kształtowanych następnie decyzją administracyjną. Istotnym celem postępowań w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest pogodzenie wskazanego wyżej prawa podmiotowego inwestora do domagania się uzyskania pozytywnej decyzji, a oceną zgodności planowanego zamierzenia z przepisami prawa zarówno rangi ustawowej, jak i podustawowej. Zasadę dobrego sąsiedztwa, o której mowa powyżej na grunt prawa polskiego wprowadza art. 61 ust.1 pkt 1 ustawy uzależniający zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. Celem tej zasady jest zagwarantowanie ładu przestrzennego, określonego w art. 2 pkt 1 ustawy, czyli takiego ukształtowania przestrzeni, które tworzy harmonijna całość oraz uwzględnia wszelkie warunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo - społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Powyższy przepis wskazuje kumulatywne przesłanki składające się na zagwarantowanie ładu przestrzennego. Warto wskazać, że najistotniejsza z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy - zasada kontynuacji funkcji oznacza, że nowa zabudowa powinna mieścić się w granicach zastanego w danym miejscu sposobu zagospodarowania terenu.
Zgodnie z wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 60 ust. 4 u.p.z., ustalenie warunków zabudowy odbywa się z udziałem osoby posiadającej wiadomości specjalne. Osoba taka, wpisana na listę izby samorządu zawodowego urbanistów lub architektów, dzięki swojej wiedzy, ma dać gwarancję właściwego stosowania cytowanego tu przepisu art. 61 ust. 1 i następnych ustawy. Nie ulega natomiast wątpliwości - a wynika to także z orzecznictwa sadów administracyjnych - że analiza architektoniczne - urbanistyczna jako dowód w sprawie podlega ocenie organu odwoławczego. Jednocześnie należy mieć na względzie, że decyzja o warunkach zabudowy nie ma charakteru uznaniowego. Jest to akt o charakterze związanym, którego wydanie wymaga skomplikowanego postępowania dowodowego, przeprowadzonego w oparciu o konkretnie określoną regulację. Wiedza i doświadczenie zawodowe urbanisty jest tutaj niezmiernie istotne, niemniej jednak przyjęta w decyzji konkluzja musi opierać się na treści art. 61 ust.1 pkt 1 u.p.z.p., a ustalenie wskaźników i parametrów nowej zabudowy powinno nastąpić zgodnie z wymogami rozporządzenia.
W rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został określony sposób, w jaki w decyzji o warunkach zabudowy mają być ustalone wymagania dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym wymagania dotyczące ustalania: 1) linii zabudowy; 2) wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu; 3) szerokości elewacji frontowej; 4) wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki; 5) geometrii dachu (kąta nachylenia, wysokości kalenicy i układu połaci dachowych).
W przedmiotowej sprawie warunki zabudowy zostały ustalone na podstawie analizy sporządzonej przez osobę uprawnioną mgr inż. arch. M.W. . W analizie wskazano, że w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu wokół terenu inwestycji ustalono obszar analizowany za front działki przyjmując odcinek o długości 15,5 m. Ponieważ trzykrotna szerokość frontu działki jest mniejsza niż 50 m, obszar analizowany wyznaczono w odległości 50 m. Ustalono, że w obszarze analizowanym są działki dostępne z tej samej drogi publicznej zabudowane w sposób pozwalający na ustalenie warunków i parametrów nowej zabudowy, tj. działki nrnr: [...] ,[...] ,[...] ,[...] . Teren inwestycji znajduje się w północnej części miasta - obr. K. w obszarze średnio zainwestowanym zabudową mieszkaniową jedno- i wielorodzinną.
W ocenie Kolegium, analiza urbanistyczno-architektoniczna stanowiąca dokument poprawny pod względem formalnym, spójny i logiczny, jest istotnym dowodem w sprawie. Wobec powyższego Kolegium przystąpiło do kontroli prawidłowości ustalenia wskaźników i parametrów nowej zabudowy w świetle analizy urbanistyczno-architektonicznej oraz zgodności z prawem pozostałych warunków zabudowy.
Zgodnie z § 4 ust.1 powołanego na wstępie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. obowiązującą linię nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem wyznacza się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. W przypadku niezgodności linii istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej z przepisami odrębnymi, obowiązującą linię nowej zabudowy należy ustalić zgodnie z tymi przepisami. Jeżeli linia istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas obowiązującą linię nowej zabudowy ustala się jako kontynuację linii zabudowy tego budynku, który znajduje się w większej odległości od pasa drogowego. Dopuszcza się inne wyznaczenie obowiązującej linii nowej zabudowy, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1. W przedmiotowej sprawie w załączniku nr 1 do zaskarżonej decyzji linię zabudowy wyznaczono jako nieprzekraczalną linię od strony ul. [...] w odległości 4,5 m od granicy z działką drogową [...] jako przedłużenie istniejącej linii zabudowy na działce nr [...] . W analizie wskazano, że linie zabudowy po wschodniej stronie ul. [...] nie są regularnie wykształcone. Jeśli chodzi o działki w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji (na dz. [...] i [...] ) jest to odległość ok. 4-5 m. W załączniku nr 3 do zaskarżonej decyzji odwołano się do ustaleń analizy. Wskazano, że dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego właściwe będzie pozostawienie linii zabudowy wyznaczonej przez obecnie istniejący budynek na działce nr [...] . W ocenie Kolegium takie wyznaczenie linii zabudowy pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności w zgodzie z § 4 ust. 1 powołanego na wstępie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2003 r. i znajduje w uzasadnienie w analizie.
Stosownie do § 5 rozporządzenia, wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu wyznacza się na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego. Dopuszcza się jednak wyznaczenie innego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, jeżeli wynika to z analizy. W przedmiotowej sprawie wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy wyznaczono na poziomie 38 % z tolerancją +/-1 %, czyli w istocie od 37% do 39 %.W analizie wskazano, że średni wskaźnik zabudowy wynosi 28 %. Dla poszczególnych działek jest on zróżnicowany i wynosi od 13 % do 49 %. Obecnie na działce objętej wnioskiem wskaźnik ten wynosi 30 %. W bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji wskaźnik ten wynosi na działce nr [...] - 49 %, a na działce [...] - 23 % (karta nr [...] ). W załączniku nr 3 do zaskarżonej decyzji wskazano, że wyznaczony wskaźnik umożliwia wkomponowanie projektowanego obiektu w istniejący układ urbanistyczny i pozwoli na zrównoważony rozwój tej części miasta. Zauważyć należy, że wzrost wskaźnika w stosunku do stanu istniejącego będzie niewielki, poniżej 10 % (od 7% do 9 %), a uzyskany wskaźnik maksymalny 39 % będzie pośrednim wskaźnikiem w najbliższym sąsiedztwie. W ocenie Kolegium wskaźnik ten został wyznaczony w sposób prawidłowy.
W myśl § 6 rozporządzenia, szerokość elewacji frontowej, znajdującej się od strony frontu działki, wyznacza się dla nowej zabudowy na podstawie średniej szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym, z tolerancją do 20%. Jednak dopuszcza się wyznaczenie innej szerokości elewacji frontowej, jeżeli wynika to z analizy. W przedmiotowej sprawie szerokość elewacji frontowej ustalono w przedziale od 10 do 12 m (od strony ul. [...] . W analizie wskazano, że szerokość elewacji frontowych w obszarze analizowanym jest zróżnicowana i wynosi od 6,5 m (dz. [...]) do ok. 20 m (dz. [...]). Obecnie budynek objęty wnioskiem na działce nr [...] ma szerokość elewacji frontowej 10 m. Średnia szerokość elewacji frontowej w obszarze analizowanym wynosi 8 m (karta nr [...] ). Z analizy wynika, że budynki bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji mają szerokość 12 m (dz. [...] ) i 20 m (dz. [...]). W załączniku nr 3 do zaskarżonej decyzji, odwołując się do ustaleń analizy wskazano, że ustalony przedział szerokości elewacji frontowej dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego pozwoli na harmonijne wpisanie zamierzenia inwestycyjnego w zastany układ przestrzenny. Podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie nie ma możliwości wyznaczenia wskaźnika na poziomie średniej wartości z obszaru analizowanego, bowiem jest ona już obecnie wyższa od średniej. Jednocześnie w ocenie tut. Kolegium ustalenie parametru szerokości elewacji frontowej na poziomie od 10 m do12 m w istocie znajduje uzasadnienie w analizie, a nawet może przyczynić się do zmniejszenia dysproporcji pod względem szerokości w obszarze analizowanym. Tym samym parametr ten w ocenie Kolegium, wyznaczono zgodnie z do § 6 powołanego na wstępie rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
Stosownie do § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki wyznacza się dla nowej zabudowy jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Jeżeli wysokość, o której mowa w ust. 1, na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas przyjmuje się jej średnią wielkość występującą na obszarze analizowanym. Dopuszcza się wyznaczenie innej wysokości, o której mowa w ust. 1, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1. W przedmiotowej sprawie w załączniku nr 1 do zaskarżonej decyzji wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej dla budynku objętego wnioskiem wyznaczono jako przedłużenie krawędzi na działce sąsiedniej t.j. [...] t.j. ok. 9 m. W analizie wskazano, że w obszarze analizowanym wysokości górnych krawędzi elewacji frontowych budynków mieszkalnych są zróżnicowane i wynoszą od 3.5 m (dz.[...] ) do ok. 9 m (dz. [...] ). Budynek objęty wnioskiem ma wysokość 5.2 m. (karta nr [...] . W załączniku nr 3 wskazano, że dla przedmiotowego zamierzenia, które w swej istocie doprowadzi do rozbudowy domu jednorodzinnego tak, iż będzie to budynek mieszkalny wielorodzinny, należy zachować gabaryty dla zabudowy jednorodzinnej stanowiącej najbliższe sąsiedztwo, dlatego nie nawiązano w kwestii parametru wysokości do zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, która znajduje się w obszarze analizowanym i wyznaczono ten parametr w nawiązaniu do budynku na działce sąsiedniej [...] zgodnie z § 7 ust. 1 powołanego na wstępie rozporządzenia Ministra Infrastruktury. W ocenie Kolegium parametr ten został wyznaczony zgodnie z prawem.
W świetle § 8 rozporządzenia, geometrię dachu (kąt nachylenia, wysokość głównej kalenicy i układ połaci dachowych, a także kierunek głównej kalenicy dachu w stosunku do frontu działki) ustala się odpowiednio do geometrii dachów występujących w obszarze analizowanym. W przedmiotowej sprawie ustalono następujące zasady kształtowania geometrii dachu: układ połaci dachowych - dach dwuspadowy, niesymetryczny, z wykluczeniem formy dachu łamanego i mansardowego o kącie nachylenia połaci dachowych w przedziale od 20° do 40°, o wysokości kalenicy na poziomie budynku sąsiedniego na działce [...] tj. ok. 12.1 m. Kierunek kalenicy głównej ma być równoległy do ul. [...] , a linia okapu powinna być czytelnie zaakcentowana. Jako formy doświetlenia poddasza dopuszczono lukarny lub facjaty lub/i okna połaciowe. W analizie wskazano, że w terenie analizowanym budynki mieszkalne posiadają głownie dachy spadziste, wielopołaciowe o kącie nachylenia połaci od 20° do 45°. Kalenice budynków usytuowane są na wysokości od ok. 9.4 m do ok. 12.5 m usytuowane równolegle do ul. [...] lub równolegle i prostopadle do ul. [...] Przestrzeń poddasza w budynkach doświetlona jest lukarnami, facjatami oraz oknami połaciowymi (karta nr [...] ). W załączniku nr [...] do zaskarżonej decyzji odwołano się do ustaleń analizy. Wskazano, że obecnie budynek na działce nr [...] posiada dach połaciowy o wysokości kalenicy ok. 8.2 m i kącie nachylenia połaci ok. 25°. Wskazano, że planowane zamierzenie inwestycyjne powinno kontynuować geometrię dachu z obszaru analizowanego, w szczególności z najbliższego sąsiedztwa. W ocenie Kolegium wyznaczona geometria dachu znajduje uzasadnienie w analizie i pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami.
Z akt sprawy wynika również, że planowane zamierzeni inwestycyjne posiada dostęp do drogi publicznej ul. [...] , a istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podało w kwestii usytuowania zmierzenia inwestycyjnego w granicy z działką [...], że budynek na działce [...] (objętej wnioskiem) jest już obecnie usytuowany w granicy z działką nr [...] . W załączniku nr 3 do zaskarżonej decyzji wskazano, że "z przeprowadzonej analizy nie wynika konieczność usytuowania planowanej rozbudowy w granicy działki [...] ." Zatem nie przesądzono ani nie nakazano, że rozbudowa ma nastąpić w granicy z działką [...] . Kwestia ta zostanie zatem rozstrzygnięta na kolejnym etapie procesu inwestycyjnego - postępowania zmierzającego do wydania pozwolenia na budowę, którego stroną będzie Odwołujący się. Na tym etapie organ administracji architektoniczno-budowlanej będzie także badał czy planowane zamierzenie inwestycyjne nie ogranicza dostępu światła do budynków sąsiednich. Podstawą analizy będzie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 13 powołanego rozporządzenia odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń. Analiza w tym kierunku jest jednak prowadzona dopiero na etapie, kiedy Inwestor przedłoży ostateczny projekt budowlany, który umożliwia opracowanie tzw. linijki słońca.
W kwestii uzbrojenia działki inwestowanej wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jednym z warunków, jaki musi spełniać zamierzenie inwestycyjne jest to, by istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu było wystarczające dla zamierzenia inwestycyjnego. W spornej kwestii sposobu odprowadzania ścieków, w załączniku nr 1 do zaskarżonej decyzji wskazano, że odprowadzanie ścieków ma nastąpić na podstawie oświadczenia inwestora w oparciu o istniejące przyłącze, na warunkach dysponenta sieci. Na tej podstawie ustalono, że istniejące uzbrojenie jest wystarczające dla zamierzenia inwestycyjnego. Na tym etapie organ ma sprawdzić, czy w ogóle m.in. odprowadzanie ścieków jest możliwe, a dysponent sieci przedstawia w warunkach technicznych istniejące możliwości. W przedmiotowej sprawie w piśmie MPWiK z dnia 3 sierpnia 2015 r. wskazano, że odprowadzanie ścieków może nastąpić albo w oparciu o istniejące przyłącze na zasadzie rozbudowy instalacji kanalizacyjnej po uprzednim sprawdzeniu jego przepustowości i za porozumieniem zainteresowanych stron, które należy dołączyć do dokumentacji projektowej (pkt 5 warunków MPWiK z 3 sierpnia 2015 r.) albo przez realizacje niezależnego przyłącza w oparciu o kanał ogólnospławny o przekroju 60/90 cm w ul. [...] . Konkretne rozwiązania projektowe w zakresie odprowadzania ścieków przedkłada się dopiero na etapie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Zatem także w zakresie konkretnych rozwiązań co do odprowadzania ścieków zarzuty skarżącego, jakkolwiek ważkie, uznać należy za przedwczesne.
Podsumowując powyższe rozważania Kolegium stwierdziło, że jak wynika z zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czyni zadość wymogom przepisów mających zastosowanie na etapie ustalania warunków zabudowy.
Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11 grudnia 2015 r., znak: [...], M.W. domagała się uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenia kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz istotne sprzeczności w ustaleniach i ocenie materiału dowodowego.
Skarżąca podnosiła, że SKO sprzecznie z zebranym materiałem dowodowym ustaliło, iż organ pierwszej instancji prawidłowo w załączniku nr 1 ustalił odprowadzenie ścieków i wód opadowych w oparciu istniejące przyłącze, znajdujące się na działce, której jest współwłaścicielką. Organ odwoławczy SKO powołał się przy tym na pismo MPWiK z dnia 3 sierpnia 2015 r., które przewidywało dwie możliwości odprowadzenia ścieków. Pierwsza to w oparciu o istniejące na działce skarżącej przyłącze, po jego rozbudowie za zgodą stron. Druga możliwość to nowe przyłącze od strony ul. [...] . Tymczasem decyzja, która była przedmiotem rozpoznania przez organ drugiej instancji na skutek jej zaskarżenia przewiduje możliwość przyłącza jedynie na działce skarżącej ( punkt 4b wydanych warunków zabudowy). Organowi odwoławczemu umknęło, że nie jest to możliwe do zrealizowania z przyczyn technicznych i z powodu braku zgody właścicieli tej działki, co wynika ze zgłaszanych już od 2014 roku zarzutów w postępowaniu przed organami pierwszej im drugiej instancji. Organ pierwszej instancji sam przyznaje, że warunki zabudowy mogą być wydane jeżeli istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Skoro z pisma MPWiK z dnia 3 sierpnia 2015 r. wynika, że istniejące uzbrojenie w zakresie odprowadzenia ścieków jest niewystarczające i wymaga rozbudowy za zgodą właścicieli, a jest sprzeciw właścicieli działki czyli oznacza to, że nie ma możliwości rozbudowy. Wobec powyższego, wbrew stanowisku SKO, w warunkach zabudowy nie mogło znaleźć się takie ustalenie, jak w punkcie 4b załącznika nr do decyzji o warunków zabudowy. Jeżeli w ten błędny sposób ustalane są warunki zabudowy, tj. z naruszeniem praw właścicieli działki sąsiedniej, to również prawa te będzie naruszać decyzja pozwolenia na budowę, która musi uwzględnić warunki podane w decyzji o warunkach zabudowy.
Skarżąca podawała, że nie zgadza się ze stanowiskiem SKO, iż przedwczesne są zarzuty właścicieli odnośnie odprowadzenia ścieków w taki sposób, w jaki zostało to ustalone w warunkach zabudowy. Właśnie na tym etapie organy administracyjne mają obowiązek rozpoznania wszelkich zastrzeżeń odnośnie planowanego zadania inwestycyjnego. Jeżeli tak się nie stało, a organ drugiej instancji nie dopatrzył się, choć miał na to dowody, że decyzja WZ w pkt. 4b a także w pkt S jest błędna, to doszło do naruszenia prawa.
Ponadto skarżąca zwracała uwagę, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji SKO miało skontrolować prawidłowość decyzji wydawanej dla tego zamierzenia inwestycyjnego już po raz drugi ,po wcześniejszym uchyleniu pierwszej decyzji. W toku postępowania przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, zdaniem skarżącej, organ pierwszej instancji nie usunął uchybień wytkniętych przez organ odwoławczy, a SKO nie tylko tego nie dostrzega, ale nawet dokonuje wadliwej interpretacji przedłożonego dowodu w postaci pisma z MPWiK z dnia 3 sierpnia 2015 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Uczestnik J.F. wnosił o oddalenie skargi podkreślając, że budynek po rozbudowie ma mieć tylko dwa mieszkania, dotychczasowy przyłącz do sieci kanalizacyjnej jest w stanie obsłużyć taką inwestycję. Nadto w ocenie uczestnika brak przepisów, które nakazywałyby na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy określenie dokładnego sposobu odprowadzania ścieków. Uczestnika uznawał skargę za bezprzedmiotową albowiem wykonał już znacznym nakładem środków nowy przyłącz do kanalizacji ściekowej, który ma służyć budynkowi po wykonaniu przedmiotowej rozbudowy, przebudowy i nadbudowy. Przyłącz ten przebiega od ul. [...] bezpośrednio na działkę inwestora.
O oddalenie skargi wnosił również Prokurator Prokuratury Rejonowej K.-P. w K. M.O.-K. , uznając za zasadne wskazanie Kolegium, iż wybór sposobu odprowadzania ścieków i jego konkretyzacja następuje na następnym etapie procesu budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednol. Dz. U. z 2014, poz.1647 późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie wobec zasadności podnoszonego w niej zarzutu, jak również z uwagi na inne uchybienia stwierdzone w ramach kontroli, których wystąpienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone w okresie obowiązywania ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednol. Dz.U. z 2015 r., poz. 199 ze zm. - oznaczana także w skrócie jako u.p.z.p.). Bezspornym jest, że na obszarze stanowiącym teren zamierzonej inwestycji nie obowiązywał miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego, zaś inwestycja nie ma charakteru inwestycji celu publicznego. Istotne dla trybu postępowania na tle przepisów prawa materialnego są zatem regulacje art. 60 – 64 powyższej ustawy, a także art. 51 ust. 3, art. 52, art. 53 ust. 3-5a, art. 54, art. 55, art. 56 i art. 53 ust. 5b - 5c, które zgodnie z dyspozycją art. 64 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 60 ust. 1a u.p.z.p. stosuje się odpowiednio do decyzji o warunkach zabudowy. Znacznie mają także przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. Nr 164, poz. 1589), jak również przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co wynika z art. 1 pkt 1 tej ustawy w związku z art. 59 ust. 1 oraz nast. u.p.z.p. W sprawie należy nadto uwzględniać regulacje zawarte w przepisach odrębnych.
W ramach dokonanej szczegółowej kontroli wydanych w sprawie decyzji, która wykraczał poza zarzuty skargi, nie stwierdzono uchybień mogących mieć wpływ na wynik sprawy innych, niż związane z zagadnieniem realizacji infrastruktury technicznej, w tym podnoszonych trafnie przez M.W. . Fakt, że w nieobjętym zarzutami skargi zakresie legalność działalności organów administracji publicznej nie została zakwestionowana upoważnia do odstąpienia od szerszych rozważań wszelkich zagadnień branych pod uwagę przy kontroli legalności wydanych w sprawie aktów oraz ich ograniczenia do dostrzeganych uchybień. Kwestie materialnoprawne zostały bowiem w większości wyczerpująco i prawidłowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co nie odnosi się jedynie do rozstrzygnięcia dotyczącego odprowadzania ścieków oraz budzącej wątpliwości kwestii realizacji robót w zakresie infrastruktury technicznej.
Koncentrując rozważania na tych zagadnieniach, jako punkt wyjścia należy mieć na uwadze treść art. 61 ust. 1 u.p.z.p., który stanowi stanowi, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Powołana wyżej regulacja wraz z przepisem art. 59 u.p.z.p. określa przesłanki, których łączne spełnienie umożliwia wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, zaś naprowadza też w ogólnym zarysie na przedmiot ustaleń organów administracji publicznej w takich sprawach.
Jednym z warunków jest to, by istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, było już w dacie orzekania wystarczające dla zamierzenia budowlanego (art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.). Stosownie zaś do art. 61 ust. 5 u.p.z.p., warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem.
W zakresie uzbrojenia powyższe przepisy stanowią spójną regulację, która w myśl zasad wykładni nie może być interpretowana tak, by jakiś przepis stał się w jej wyniku zbędny.
Z przedmiotem ustaleń w kwestii dostatecznego uzbrojenia terenu związane są szczególne regulacje proceduralne, obowiązujące już na etapie złożenia wniosku, które przekładają się potem na treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji.
I tak wniosek o ustalenie warunków zabudowy winien spełniać wymogi przewidziane w art. 63 k.p.a., zaś nadto określone w art. 52 ust. 2 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., tj. powinien dodatkowo zawierać: 1) określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000; 2) charakterystykę inwestycji, obejmującą: a) określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, a w razie potrzeby również sposobu unieszkodliwiania odpadów, b) określenie planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu podlegającej przekształceniu, przedstawione w formie opisowej i graficznej, c) określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko; 3) w przypadku lokalizacji składowiska odpadów: a) docelową rzędną składowiska odpadów, b) roczną i całkowitą ilość składowanych odpadów oraz rodzaje składowanych odpadów, c) sposób gromadzenia, oczyszczania i odprowadzania ścieków, d) sposób gromadzenia, oczyszczania i wykorzystywania lub unieszkodliwiania gazu składowiskowego.
Wymogi każdej decyzji zostały podane w 107 § 1 k.p.a., przy czym w myśl § 2 tego artykułu, przepisy szczególne mogą określać także inne jej składniki. Takim szczególnym przepisem jest art. 54 u.p.z.p. w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., z którego wynika, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy określa: 1) rodzaj inwestycji; 2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie: a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych; 3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1. Paragraf 9 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wymagań przewiduje ponadto, że: warunki i wymagania dotyczące nowej zabudowy i zagospodarowania terenu ustala się w decyzji o warunkach zabudowy, zawierającej część tekstową i graficzną ( ust. 1 ); wyniki analizy, o której mowa w § 3 ust. 1, zawierające część tekstową i graficzną, stanowią załącznik do decyzji o warunkach zabudowy ( ust. 2); część graficzną decyzji o warunkach zabudowy oraz część graficzną analizy, o której mowa w § 3 ust. 1, sporządza się na kopiach mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w czytelnej technice graficznej zapewniającej możliwość wykonywania ich kopii ( ust. 3); część graficzną analizy, o której mowa w § 3 ust. 1, sporządza się z uwzględnieniem nazewnictwa i oznaczeń graficznych stosowanych w decyzji o warunkach zabudowy (ust. 4). Przepisy te wskazują, że prawodawca odróżnia jako odrębne dokumenty samą decyzję o warunkach zabudowy (zawierającą część tekstową i graficzną, którą stanowi kopia mapy z oznaczonymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji) od załączników, za które uznaje wyniki analizy obejmujące tekst oraz część graficzną. Z cytowanych regulacji u.p.z., jak również z brzmienia art. 107 §1 k.p.a. wynika, że ustalenie warunków zabudowy stanowi rozstrzygnięcie zwarte w decyzji, a nie w załączniku. Niemniej jednak niebudzące wątpliwości wyodrębnienie ustaleń w postaci dodatkowego załącznika tekstowego, będącego integralną częścią decyzji, nie stanowi wady stanowiącej przesłankę stwierdzenia nieważności, ani też uchybienia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zazwyczaj takich skutków nie powoduje też połączenie w jednym dokumencie załączników graficznych do decyzji
W omawianej kwestii stwierdzonych uchybień należy zwrócić uwagę w stanie faktycznym sprawy na te fragmenty regulacji, z których wynika obowiązek określenia w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy rodzaju inwestycji, jak również warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania dotyczących obsługi w zakresie infrastruktury technicznej.
Zgodnie z treścią § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy, ustalenia dotyczące rodzaju zabudowy zapisuje się, stosując w szczególności następujące nazewnictwo: a) zabudowa mieszkaniowa, w tym: – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, – zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, b) zabudowa usługowa, c) zabudowa zagrodowa w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych, d) zabudowa produkcyjna, e) cmentarze, f) drogi publiczne, g) drogi wewnętrzne, h) obiekty infrastruktury technicznej. Stosownie do § 2 pkt 2 ustalenia dotyczące funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu zapisuje się poprzez określenie sposobu użytkowania obiektów budowlanych i sposobu zagospodarowania terenu. W pkt 6 § 2 przewiduje między innymi, że ustalenia dotyczące obsługi w zakresie infrastruktury technicznej zapisuje się w szczególności poprzez określenie sposobu zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków.
Możliwe sposoby zaopatrzenia budynków wodę i odprowadzania ścieków wynikają z przepisów rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( tekst jednol. Dz.U. z 2015, poz.1422 ), zawartych Rozdziale 5 - Uzbrojenie techniczne działki i odprowadzenie wód powierzchniowych. W sprawach o ustalenie warunków zabudowy przepisy te mają znaczenie dla określenia możliwych sposobów zaopatrzenia inwestycji w wodę i odprowadzania ścieków, które należy podać w decyzji. Ograniczając wywody w tej części do istotnych z uwagi na rodzaj planowanego zamierzenia i zarzuty skargi należy wskazać w szczególności, że działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, (§ 26 ust. 1). W razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Jeżeli ilość ścieków jest większa od 5 m3, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska (§ 26 ust. 3). Działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej (§ 28 ust. 1). W razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych (§ 28 ust. 2). Ponadto kwestie obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie sposobu odprowadzania ścieków reguluje w Rozdziele 3 ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednol. Dz.U. z 2016, poz. 250). Ze sposobem odprowadzania ścieków mogą być także związane akty prawa miejscowego.
Odnosząc te ogólne uwagi do stanu faktycznego sprawy, mając na uwadze rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 9 października 2015 r., znak: [...] , które zaakceptowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymując w mocy tę decyzję, nie można uznać by w całości odpowiadało ono prawu.
Jak już sygnalizowano art. 52 ust. 2 u.p.z.p. obliguje inwestora do określenia we wniosku zarówno samego zamierzenia, jak i zapotrzebowania na wodę oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków. Zapotrzebowanie na wodę jest też jednym z wyznaczników ilości odprowadzanych ścieków, które poza ściekami bytowymi tworzą również wody opadowe. Z treści wniosku złożonego w niniejszej sprawie wynika, że zamierzenie ma obejmować nie tylko przebudowę, rozbudowę i nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, ale także realizację robót budowlanych z zakresu infrastruktury technicznej. We wniosku nie wskazano jednak jakie obiekty budowlane i jakie roboty budowlane obejmuje żądanie w tej części. Rozstrzygnięcie wydanej decyzji tylko w nazwie inwestycji wymienia infrastrukturę techniczną, natomiast pomija powyższe w załączniki Nr 1. Dodatkowo na podstawie jakiejkolwiek części decyzji nie jest znany sposób użytkowania obiektów infrastruktury technicznej objętych wnioskiem a potem rozstrzygnięciem stąd nie wiadomo, jakich obiektów zaliczanych do infrastruktury technicznej mają dotyczyć zamierzone roboty budowlane. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym za infrastrukturę techniczną uznaje określone obiekty budowlane, które jako jeden z kilku elementów składają się na pojęcie uzbrojenia terenu. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 13 u.p.z.p. ilekroć w tej ustawie jest mowa o "uzbrojeniu terenu" - należy przez to rozumieć drogi, obiekty budowlane, urządzenia i przewody, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W myśl tego ostatniego przepisu przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Nie jest zatem widomym czy inwestor planuje budowę przebudowę, czy rozbudowę takich przewodów i urządzeń, a jeżeli tak - to czy wszystkich, czy tylko niektórych. Wskazane wątpliwości w zakresie rzeczywistego zamiaru inwestora pogłębia fakt, że w myśl dołączonego do wniosku oświadczenia J.F. , obecne możliwości techniczne i formalnoprawne w zakresie dostawy wody, przyjęcia ścieków, dostawy gazu, energii elektrycznej i zaopatrzenia w ciepło dla przedmiotowej inwestycji, po jej rozbudowie i nadbudowie, są wystarczające dla wstępnie przyjętych zapotrzebowań w tym względzie. We wniosku podano przy tym w sposób konkretny tylko zapotrzebowanie na wodę. Jak wskazuje przedstawiona przez inwestora dotychczasowa umowa z MPWiK w S.A. w K. , nie analizowana w żadnej z decyzji, wcześniejsze zapotrzebowanie na wodę realizowane na podstawie tej umowy dla jednego gospodarstwa domowego pokrywa się z podanym we wniosku dla zwiększonej liczby lokali. W umowie jest też mowa o odprowadzaniu ścieków, czego również w decyzjach nie poddano analizie.
Wyżej wskazane istotne kwestie, ani nie zostały omówione w decyzji organu pierwszej instancji, ani poddane ocenie organu odwoławczego, który ma obowiązek ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Powyższe stanowi uchybienie wymogom z art. 7 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a., art. 80 k.p.a i art. 107 §1 i 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W opinii Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia 9 lipca 2014 r. podano jedynie, że istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia, bez określenia warunków i szczegółowych zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych co do obsługi w zakresie infrastruktury technicznej.
Z uzyskanego przez Prezydenta Miasta K. przy ponownym rozpatrzeniu sprawy pisma Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w K. z dnia 3 sierpnia 2015 r., znak: [...] ( skierowanego do Firmy Handlowo-Usługowej " [...] J. F. stanowiącego odpowiedź na wniosek z 22 lipca 2015 r. w sprawie wydania informacji technicznej o możliwości zasilania w wodę i odprowadzania ścieków dla planowanej nadbudowy o dwie kondygnacje budynku przy ul. [...] zlokalizowanego na działce nr [...], obr. [...] w K , wynika w szczególności, że we wskazanym terenie obowiązuje system kanalizacji ogólnospławnej (układ centralny).Istniejący na terenie działki nr [...] budynek [...] posiada odprowadzenie ścieków w oparciu o przyłącze kanalizacyjne nieruchomości [...] , wykonane w oparciu o sieć kanalizacyjną w ul.[...] . Odprowadzanie ścieków bytowych i wód opadowych z planowanej inwestycji rozwiązać można poprzez wykorzystanie istniejącego przyłącza kanalizacyjnego na zasadzie rozbudowy instalacji kanalizacyjnej, po uprzednim sprawdzeniu jego przepustowości ( co może nastąpić za porozumieniem stron, które należy dołączyć do dokumentacji projektowej ) lub alternatywnie poprzez realizację niezależnego przyłącza kanalizacyjnego, w oparciu o kanał ogólnospławny w ul. [...] .
W kwestionowanej przez M.W. części decyzji zapisano w załączniku Nr 1 – Warunki Zabudowy, w pkt 4 - Warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, w ppkt b. - sposób odprowadzania ścieków i gospodarowania odpadami rozstrzygnięto, że odprowadzanie ścieków i wód opadowych jest możliwe dla planowanej inwestycji, zgodnie z oświadczeniem inwestora, w oparciu o istniejące przyłącze do przedmiotowego budynku, na warunkach określonych przez dysponenta sieci.
Wobec braku innych zapisów wskazane rozstrzygnięcie jest zatem wadliwe albowiem bez właściwych ku temu podstaw i wyjaśnień co do legalności istniejącego przyłącza oraz jego przepustowości determinuje odprowadzanie ścieków w dotychczasowy sposób. Takim właśnie dowolnym rozstrzygnięciem byłby zaś związany organ wydający pozwolenie na budowę z uwagi na dyspozycję art. 55 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.
Wydanie rozstrzygnięcia wewnętrznie sprzecznego, opartego na niesprecyzowanym wniosku stanowi o naruszeniu przepisów prawa materialnego
W następstwie wszystkich wymienionych uchybień organ odwoławczy naruszył również art. 138 §1 pkt 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji – jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i li. c p.p.s.a. Rzeczą Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie eliminacja wytkniętych uchybień. W tym celu organ odwoławczy po pierwsze wyjaśnieni rzeczywistą treść wniosku inwestora co do zamiaru realizacji przez niego infrastruktury technicznej. O ile wniosek nie dotyczy takiej inwestycji należy w rozstrzygnięciu pominąć powyższe w nazwie decyzji. W przeciwnym wypadku, określając w rozstrzygnięciu rodzaj inwestycji, obok zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej należy wpisać także obiekty infrastruktury technicznej, podając sposób ich użytkowania (przeznaczenie) i charakter planowanych robót budowlanych (budowa, rozbudowa przebudowa). Uwzględniając wyjaśnienia inwestora na temat objęcia wnioskiem infrastruktury technicznej organ odwoławczy powinien nadto ocenić zgromadzony materiał dowodowy na okoliczność istnienia wystarczającego uzbrojenia dla obsługi budynku mieszkalnego jednorodzinnego po jego rozbudowie, przebudowie i nadbudowie o dodatkowy lokal, a także określić szczegółowo sposób zaopatrzenia tak zmienionego budynku w media, zgodnie z ustaleniami, a nie na podstawie oświadczenia inwestora. Wyrzeczenie o powyższym powinno być skonkretyzowane co do warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych odnośnie obsługi budynku w zakresie infrastruktury technicznej, co nie wyklucza wprowadzania rozwiązań wariantowych dla takiej obsługi.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt II. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło