II SA/Kr 1651/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. i R. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi M. P. i R. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 października 2013 r. Nr: [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, II) ustanowić dla skarżących radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. P. i R. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 października 2013 roku w przedmiocie nakazu rozbiórki. W dniu 10 kwietnia 2014 roku do tut. sądu wpłynął wniosek skarżących o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej od orzeczenia Sądu. W związku z tym, że wniosek obarczony był brakiem formalnym (brak podpisu R. P.) skarżący został wezwany do uzupełnienia braku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie brak został uzupełniony, rozszerzeniu uległ również zakres wniosku. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 formularza wynika, że oprócz ustanowienia pełnomocnika, skarżący domagają się również zwolnienia ich od kosztów sądowych. We wniosku o przyznanie prawa pomocy podano, iż skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z trojgiem dzieci: D. ur. [...] listopada 1992 roku, K. ur. [...] lipca 1995 roku i K. ur. [...] stycznia 1994 roku. Miesięczny dochód rodziny wynosi 1.015 zł i stanowi go renta inwalidzka R. P.. M. P. nie pracuje zawodowo, nie uzyskuje żadnych dochodów, zaś dzieci są bezrobotnymi. W skład majątku wnioskodawców wchodzi dom wielkości 13m x 6m, nieruchomość rolna wielkości 0,87 ha oraz ciągnik [...], rok produkcji 1982. Skarżący nie wykazują oszczędności, ani cennych ruchomości. Wniosek o prawo pomocy skarżący uzasadnili brakiem środków finansowych i brakiem pracy. Skarżący podnieśli, iż jest im ciężko utrzymać rodzinę jedynie z renty inwalidzkiej R. P.. Opłaty za media i wyżywienie rodziny są wysokie, a dodatkowo skarżący, ze względu na stan zdrowia, wydaje dużo środków na leki i dojazdy do lekarzy. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że aktualnie rozpoznawany wniosek nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym przez M. i R. małżonków P. w niniejszej sprawie. Postanowieniem referendarza sądowego WSA w Krakowie z dnia 7 lutego 2014 roku skarżącym zostało przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Orzeczenie to ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu. Jak wynika z akt sprawy, przyznane prawo pomocy to nie zostało skarżącym cofnięte na podstawie art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.). Powyższe oznacza, iż w toku całego postępowania sądowego, zatem aż do wyczerpania procedury odwoławczej, łącznie z postępowaniem egzekucyjnym, skarżący są zwolnieni od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę powyższe - ponowny wniosek skarżących w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sytuacji, gdy korzystają oni z takiego zwolnienia na mocy prawomocnego postanowienia należy uznać za bezprzedmiotowy. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe. Podkreślić należy, iż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy - zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący, jak wskazano wyżej, korzystają z przyznanego uprzednio prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Obecnie domagają się także ustanowienia na ich rzecz kwalifikowanego pełnomocnika. Zauważyć należy, że skoro wnioskodawcom zostało uprzednio przyznane prawo pomocy obejmujące zwolnienie w całości od kosztów sądowych, tym samym zadośćuczynienie obecnemu wnioskowi o ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu oznaczałoby w praktyce, przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, na które, w myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. składają się obie analizowane instytucje procesowe, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. To zaś skutkuje ocenę wniosku z zastosowaniem surowszych kryteriów, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Analizując sytuację majątkową skarżących orzekający doszedł do przekonania, iż w wystarczającym stopniu wykazali oni, iż spełniają powyższe przesłanki. Sytuacja materialna rodziny nie jest bowiem łatwa. M. P. nie pracuje zawodowo, nie osiąga żadnych dochodów, zaś R. P. pobiera świadczenie z tytułu renty inwalidzkiej w niewielkiej wysokości 1.015 zł. Na utrzymaniu skarżących pozostaje troje bezrobotnych dzieci. Skarżący jest schorowanym inwalidą [...] grupy, całkowicie niezdolnym do pracy. Stan jego zdrowia wymaga ponoszenia wydatków na zakup koniecznych lekarstw. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że skarżący nie należą do osób majętnych i nie są oni w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru we własnym zakresie. Dodatkowo należy zaakcentować, że wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika motywowany jest chęcią złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2014 roku. Art. 175 p.p.s.a. przewiduje zaś obligatoryjne sporządzenie skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. W orzecznictwie przyjmuje się, iż sąd nie może odmówić przyznania prawa pomocy, jeżeli następstwem takiego rozstrzygnięcia byłoby istotne ograniczenie prawa strony do sądu, zwłaszcza poprzez uniemożliwienie złożenia skargi kasacyjnej ze względu na obligatoryjne jej sporządzenie przez profesjonalnego pełnomocnika (teza postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2005 roku, sygn. akt II FZ 651/05). Z tych względów orzeczono jak w pkt. II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.