II SA/Kr 1669/02
WyrokWSA w Krakowie2005-03-08
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Dorota Dąbek, Wiesław Kisiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o nałożenie grzywny w celu przymuszenia dopuszczalne jest kwestionowanie zasadności i wymagalności obowiązku, do którego wykonania grzywna ma służyć, jeśli skarżący nie wniósł zarzutów do tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
W postępowaniu o nałożenie grzywny w celu przymuszenia nie jest dopuszczalne badanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jeśli skarżący nie wniósł zarzutów do tytułu wykonawczego w ustawowym terminie. Argumenty dotyczące merytorycznych podstaw nałożenia obowiązku mogą być podnoszone jedynie w ramach zarzutów do tytułu wykonawczego, a nie w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki "C" na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Grzywna została nałożona z powodu niewykonania przez spółkę obowiązku przedłożenia aktualnych pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowiskach pracy. Spółka twierdziła, że obowiązek wykonała, choć z opóźnieniem, a opóźnienie było spowodowane działaniem organu. Kwestionowała również wysokość grzywny. Organ odwoławczy utrzymał postanowienie w mocy, wskazując, że wykonane pomiary nie obejmowały wszystkich wymaganych czynników, a wysokość grzywny była adekwatna.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie: AWSA Dorota Dąbek (spr) NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2005 r sprawy ze skargi "C" na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 maja 2002 r , Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala
Uzasadnienie.
W dniu [...] 2002r. Powiatowy Inspektor Sanitarny, po stwierdzeniu niewykonania przez "C" sp. z o.o., pomimo wystosowania upomnienia, obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...].2001r. dot. przedłożenia aktualnych pomiarów stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowiskach pracy oraz zaktualizowanego rejestru wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowiskach pracy, wydał tytuł wykonawczy, pouczając o możliwości zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego tytułu. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 11a), tytuł ten został stronie doręczony w dniu [...] 2002r.
W dniu [...] 2002r. Powiatowy Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 121 i 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wobec niewykonania nałożonych obowiązków wydał postanowienie o nałożeniu na "C" sp. z o.o. grzywny w celu przymuszenia w kwocie [...] zł oraz opłaty z tego tytułu w kwocie [...] zł, pouczając o prawie wniesienia zażalenia na to postanowienie, w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 12a), postanowienie to zostało stronie doręczone w dniu [...].2002r .
Pismem datowanym dnia [...].2002r., a wniesionym osobiście w dniu [...].2004r. "C"Sp. z o.o. złożyła zażalenie na to postanowienie wskazując, że badania zostały wykonane przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w dniu [...].2001r., o czym strona informowała w piśmie z [...] .2001r.. Podniesiono także, że wysokość nałożonej grzywny znacznie przekracza możliwości finansowe strony, gdyż recesja na rynku zmusiła ją do zmiany profilu produkcji, co wiązało się z dużymi nakładami finansowymi.
W wyniku rozpoznania tego odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...].2002r., nr [...]., działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa w związku z art. 144 kpa, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że obowiązek wykonania pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowisku pracy wynika z art. 227 §1 pkt 2 kodeksu pracy oraz §2 i §7 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 9.07.1996r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Z załączonej dokumentacji wynika, że pracodawca nie wykonał pomiarów środowiska zgodnie z ustaleniami zawartymi w protokole Powiatowego Inspektora Sanitarnego z [...] .2001r., wykonano jedynie pomiary substancji toksycznych. Wysokość natomiast grzywny, ustalona zgodnie z art. 121 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest zdaniem organu adekwatna do stopnia naruszenia przepisów i uporczywego uchylania się od wykonania obowiązków określonych w przepisach.
Na postanowienie to "C" sp. z o.o. wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając rażące naruszenie prawa polegające na utrzymaniu w mocy grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, podczas gdy w rzeczywistości brak podstaw do nałożenia takowego obowiązku. Skarżący stwierdził bowiem, że przedmiotowe obowiązki wykonał w całości, z uchybieniem jedynie terminu ustalonego w decyzji, które było spowodowane działaniem Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Wobec powyższego zdaniem skarżącego nałożenie grzywny jest bezprzedmiotowe. Brak też było podstaw do jej wymierzenia, bo skarżący nie uchylał się od nałożonych na niego obowiązków, lecz wykonał je w innym terminie z przyczyn leżących po stronie organu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. Wskazano, że wyniki badań, na które powołuje się skarżący dotyczą jedynie substancji szkodliwych znajdujących się w powietrzu i nie obejmują pozostałych czynników szkodliwych jak hałas, wibracja, mikroklimat, oświetlenie, itp. A zatem obowiązek nałożony w decyzji nie został przez skarżącego wykonany w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona 24.06.2002r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Należy na wstępie podkreślić, że obowiązujące przepisy tj. przepisy ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewidują dwa różne środki zaskarżenia, które mogą być stosowane w postępowaniu egzekucyjnym: zarzuty, które mogą być wnoszone do tytułu wykonawczego i zażalenie, które może być wniesione np. na będące przedmiotem niniejszego postępowania postanowienie w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Z przepisów ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika też odrębny tryb rozpatrzenia tych dwóch różnych środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu, który rozpatruje je i wydaje w tej sprawie postanowienie, na które przysługuje zażalenie. Podstawą zarzutu mogą być tylko przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 33 cytowanej ustawy. Ustawa wymienia w szczególności w punkcie 1 wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, w punkcie zaś 8 zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Niniejsza skarga dotyczy natomiast postanowienia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, którego treść strona kwestionowała uprzednio poprzez wniesione zażalenie do organu II instancji, tj. do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Stosownie do treści art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w niniejszej sprawie oznaczać zatem będzie jego kontrolę przede wszystkim na płaszczyźnie przepisów ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Stosownie do treści art. 29 §1 tej ustawy, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Powyższa regulacja oznacza, że w postępowaniu, którego przedmiotem było nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania nałożonego obowiązku, nie jest dopuszczalne badanie, czy obowiązek ten został na skarżącego nałożony zgodnie z prawem. Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie mogą mieć zatem znaczenia zarzuty co do merytorycznych podstaw orzeczenia o nałożeniu obowiązku.
Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny, przysługujące zobowiązanemu w oparciu o art. 122 §3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny celu przymuszenia "sprowadza się albo do zakwestionowania zastosowanego środka egzekucyjnego (organ egzekucyjny mógł wybrać inny środek), albo do wysokości wymierzonej grzywny (zastosowanie zbyt uciążliwego środka)" - por. Z Leoński w: R. Hauser, Z. Leoński, "Egzekucja administracyjna. Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji", Warszawa 1995, str. 191; także: T. Jędrzejewski, P. Rączka, "Postępowanie egzekucyjne w administracji", Gdańsk 2000, str. 267. W niniejszej sprawie w skierowanej do sądu skardze skarżący wskazuje jedynie, że wykonał ciążący na nim obowiązek, a więc, że nie było podstaw do nałożenia grzywny. Nie podnosi zatem żadnej z tych okoliczności, o których mowa powyżej, a zawarte w skardze argumenty uzasadniające wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia dotyczącego nałożonej grzywny, kwestionują w istocie samą zasadność egzekucji.
Jak wynika z cytowanych powyżej przepisów, powołane w skardze argumenty mogą być podnoszone tylko w zarzutach w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a nie na etapie postanowienia o nałożeniu grzywny. Tymczasem z akt sprawy wynika, że skarżący nie wnosił zarzutów do postępowania egzekucyjnego, a termin do ich wniesienia upłynął po 7 dniach od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, tj. w dniu [...] 2002r., o czym skarżący był pouczony w tytule wykonawczym. Korzystając natomiast w niniejszym postępowaniu z instytucji zażalenia na postanowienie o zastosowanym środku egzekucyjnym, skarżący nie może już podnosić tych argumentów, nie mają one bowiem doniosłości prawnej przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia o nałożeniu grzywny.
Należy zatem uznać, że podnoszone w skardze argumenty nie mogą zostać w niniejszej sprawie uwzględnione. Zaskarżone postanowienie wydane zostało przez organ właściwy i zgodnie z obowiązującymi przepisami. W ocenie Sądu nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło