II SA/Kr 167/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Ewa Rynczak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji , II. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz Wójta Gminy kwotę 200 zł ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] znak [...] na podstawie art. 104 k.p.a., art. 3 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122 poz. 851 ze zmianami) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 20 poz. 193) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. ustalił Gminie K. opłatę za czynności związane z opracowaniem opinii nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. w wysokości 97,85 zł, płatne w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji - zgodnie z załączonym rachunkiem nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ l instancji powołał się na art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z którym za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Na nałożoną w niniejszej sprawie opłatę w wysokości 97,85 zł składa się kwota 54,45 zł stanowiąca równowartość czasu analizy dokumentacji oraz kwota 43,40 zł, stanowiąca koszty pośrednie obliczone zgodnie ze wskaźnikiem kosztów pośrednich 79,70% roboczogodziny. Od decyzji tej odwołanie złożył Wójt Gminy K. zarzucając, że zaskarżona decyzja nie ma oparcia w powołanych w niej przepisach. Zakres działań Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego został określony w art. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i w zakresie tym nie mieści się wydawanie opinii związanych z decyzjami o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Opracowanie tych opinii sprowadza się do analizy treści wniosku oraz obowiązujących przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenia w sprawie określenia rodzaju przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Wydawanie opinii nie wiąże się z żadnymi badaniami laboratoryjnymi, wyjazdami pracowników w teren czy działaniami rzeczoznawców, a w skład kosztów materiałowych wchodzi praktycznie tylko wartość zużytych materiałów biurowych. Brak podstaw do pobierania opłat za wydawanie opinii w przedmiocie stwierdzenia obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko stwierdził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 16 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 313/08, którego odpis dołączono do odwołania. Na podstawie tych zarzutów Wójt Gminy K. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., art. 3 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122 poz. 851 ze zmianami) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 20 poz. 193). Uzasadniając decyzję organ II instancji nie podzielił stanowiska wyrażonego w odwołaniu stwierdzając, że istnieje podstawa do pobierania przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej opłat za wydanie opinii w przedmiocie obowiązku sporządzenia raportu i przywołując stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 14 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 1944/06 oraz wyrażane w wielu sprawach stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Z powołanych przez organ orzeczeń wynika, że wydawanie przedmiotowych opinii mieści się w granicach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, o którym mowa w art. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Przepis ten tylko przykładowo wymienia czynności należące do zakresu działania Inspekcji w dziedzinie nadzoru zapobiegawczego, nie uzależniając zaliczenia danej czynności do tego nadzoru od stwierdzenia, że jest ona wykonywania samodzielnie, a nie w ramach współdziałania z innym organem administracji w ramach art. 106 k.p.a. Wydana w niniejszej sprawie decyzja, jakkolwiek posiada oparcie w przepisach prawa materialnego, dotknięta jest wadami w zakresie prawa procesowego. Organ l instancji nie wskazał żadnych danych ani dowodów, na których oparł się dokonując wyliczenia opłaty, a zatem jego decyzja narusza art. 107 § 3 k.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ l instancji powinien wskazać konkretne składniki kosztów bezpośrednich i pośrednich, o których mowa w § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Wójt Gminy K. domagając się stwierdzenia nieważności decyzji l i II instancji jako niezgodnych z prawem. Skarżący powtórzył argumenty powołane wcześniej w odwołaniu, a ponadto zwrócił uwagę, że w obowiązującej od dnia 15 listopada 2008 r. ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227) ustawodawca w art. 7 umieścił zapis, który definitywnie rozstrzyga kwestię opłat za opinie w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepis ten stanowi, że opłat za uzgodnienia, o których mowa nie pobiera się. Skarżący podkreślił, że zakres dokonywanych według nowej ustawy uzgodnienie nie uległ zmianie i dlatego zapis zawarty w art. 7 należy traktować jako wykładnię ustawodawcy także w stosunku do obowiązujących przed 15 listopada 2008 r. przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, dotyczących wydawania tych uzgodnień. Zaskarżona decyzja wprawdzie uchyla decyzję organu l instancji, jednakże nie ze względu na jej niezgodność z przepisami prawa, lecz na drobne uchylenia proceduralne. Intencją strony skarżącej nie jest uzyskanie szczegółowej kalkulacji nałożonej opłaty, lecz uznanie, że brak jest podstawy prawnej do nakładania tego rodzaju opłaty. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ponownie powołując się na wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 1944/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola sądowa przeprowadzona w niniejszej sprawie wykazała rażące naruszenie prawa, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. jednym z obligatoryjnych składników decyzji administracyjnej jest data jej wydania. Oznaczenie daty jest niezwykle istotnym składnikiem aktu administracyjnego, bowiem dla oceny jego legalności miarodajny jest stan prawny i faktyczny istniejący w dniu jego wydania. W zaskarżonej decyzji nie oznaczono daty. Brak daty w decyzji administracyjnej stanowi rażące naruszenie prawa, czyli kwalifikowaną wadę prawną, uzasadniającą konieczność wyeliminowania wadliwej decyzji z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności (Cz. Martysz [w:] Łaszczyca, Martysz, Matan, Postępowanie administracyjne ogólne, s. 661). Dlatego też należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.