II SA/Kr 1680/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia: WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Krystyna Kutzner Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2004r sprawy ze skargi J. P. na orzeczenie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 13 maja 2002r,Nr: [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej -uchyla zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie organu I instancji- Orzeczeniem nr [...] z dnia 13 maja 2002r. do nr [...][...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] po rozpatrzeniu odwołania sierż. J. P. od orzeczenia nr [...] z dnia [...] 2002r. Komendanta Powiatowego Policji w [...] o wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany z ostrzeżeniem - postanowił zaskarżone orzeczenie utrzymać w mocy. Na uzasadnienie orzeczenia [...] Komendant Wojewódzki podał, że orzeczeniem z dnia [...].2002r. Komendant Powiatowy Policji w [...] uznał J. P. winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzył mu karę dyscyplinarną "nagany z ostrzeżeniem" za to, że: "w okresie od [...] 2001 r. do [...] 2001r. nie dopełnił obowiązku powiadomienia przełożonego o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym, czym naruszył par. 67 ust. 1 pkt 4 zarządzenia nr 29 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 czerwca 1997 w sprawie przebiegu służby, praw i obowiązków policjantów, zawieszania w czynnościach służbowych oraz zaliczania okresów służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego". W wyniku odwołania J. P. organ II instancji po analizie akt postępowania dyscyplinarnego stwierdził, że J. P. naruszył dyscyplinę służbową poprzez popełnienie czynu określonego w postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, wymierzona kara dyscyplinarna jest współmierna do popełnionego czynu i stopnia zawinienia, z materiałów śledztwa wynika, że [...].2001 r. J. P. został przesłuchany w charakterze świadka, postanowieniem z dnia [...] 2001 r. przedstawiono mu zarzut popełnienia przestępstwa z art. 190 par. 1 kk i w tym dniu został on przesłuchany w charakterze podejrzanego. Nadto podano, że par. 67 ust. 1 pkt 4 cyt. zarządzenia nr 29 MSWiA z 11.06.1997r. nakłada na policjanta obowiązek niezwłocznego zameldowania raportem przełożonemu o wszczęciu przeciwko niemu postępowania karnego przez ogłoszenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów i przesłuchania w charakterze podejrzanego, a także, że zarzut iż w postępowaniu dyscyplinarnym nie wykorzystano materiałów zawartych w aktach [...] jest nieuzasadniony, gdyż z pisma Prokuratury Rejonowej w Miechowie wynika, że akta tej sprawy dotyczą gróźb kierowanych w dniu [...] 2001 r. przez Z. K. wobec sierż. J. P.. Z decyzją tą nie zgodził się J. P., który wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia jako niezgodnego z prawem. W uzasadnieniu skargi podał, że jego zdaniem -nastąpiło przedawnienie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. nr 30, poz. 179 z późn. zm.), bowiem wszczęto przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne w dniu 24 grudnia 2001 r., chociaż o zdarzeniach będących przedmiotem postępowania karnego, a mających miejsce w dniach [...] i [...] 2001 r. poinformował Komendanta Powiatowego Policji w [...] raportem z dnia [...] 2001 r., którego kopię załączył, a nadto że Prokuratura Rejonowa w [...] pismem z dnia [...] 2001 r. nr [...] poinformowała Komendanta Powiatowego Policji w [...] o toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniu karnym, o czym świadczy uzasadnienie postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] 2002r. [...], które to postanowienie w kserokopii załączył, a nadto Komendant Powiatowy Policji w [...] wydał w dniu [...].2001 r. decyzję o przedawnieniu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, o czym świadczy sprawozdanie z przebiegu postępowania dyscyplinarnego z dnia [...].2002r. sporządzone przez asp. K. W., które w kserokopii również załączył. Podał, że niezrozumiałe jest, dlaczego później wszczęto postępowanie dyscyplinarne wobec niego i dlaczego w uzasadnieniach orzeczeń podaje się informacje jego dotyczące mające charakter pomówień, gdyż nie znajdują one potwierdzenia w opiniach służbowych i rozkazach personalnych jego dotyczących, a tym bardziej, że ostatnie 11 lat pracował nienagannie. Skarżący zarzucił także, że postępowanie prowadzone było dość stronniczo, bez jakiejkolwiek obrony. Do skargi dołączył kopię otrzymanego pisma z dnia [...] 2001 r. Prokuratora Rejonowego w [...]. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki w [...] wniósł o jej oddalenie uzasadniając jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i zaznaczył, że od dnia [...].2001 r., kiedy to J. P. został przesłuchany w charakterze podejrzanego - na skarżącym ciążył obowiązek zameldowania przełożonemu o fakcie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego, czego nie dopełnił do dnia [...] 2001 r., tj. do dnia wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Podano, że z uwagi na treść raportu skarżącego z dnia [...] 2001 r. nie mógł on stanowić wypełnienia obowiązku określonego par. 67 ust. 1 pkt 4 cyt. zarządzenia nr 29/97 MSWiA oraz, że [...].2001 r. do KPP w [...] wpłynęło zawiadomienie z Prokuratury Rejonowej w [...] o skierowaniu przeciwko skarżącemu aktu oskarżenia o przestępstwo z art. 190 par. 1 kk, na podstawie którego podjęto czynności wyjaśniające i następnie w dniu [...] 2004r. wydano postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Podano, że nieprawdziwy jest zarzut o usunięciu z akt decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] 2001r. w sprawie przedawnienia wszczęcia tego postępowania, gdyż, co prawda w sprawozdaniu z dnia [...] 2002r. proponuje się wyłączyć tę decyzje z dnia [...] 2001 r., nie mniej chodziło nie o to postępowanie, ale o postępowanie dyscyplinarne o czyny z art. 190 par. 1 kk i art. 124 kw, o które toczyło się postępowanie w Prokuraturze. Podano, że bezpodstawne są twierdzenia skarżącego o jego nienagannej pracy przez 11 lat, gdyż ze stanowiska p.o. Komendanta Powiatowego Policji w [...] wynika, że skarżący w 2001 r. osiągał mierne wyniki w służbie, a w 2000r. złożono na jego zachowanie 2 skargi. Podano, że bezpodstawne są zarzuty odnośnie pozbawienia skarżącego możliwości obrony, gdyż miał możliwość składania wyjaśnień, wniosków dowodowych i wniosku o uzupełnienie postępowania oraz, że wymierzona kara jest zgodna z przepisami. Pełnomocnik organu II instancji oświadczył na rozprawie, że nie ma wiadomości, czy były prowadzone przeciwko skarżącemu postępowania wyjaśniające i dyscyplinarne o te dwie skargi z 2000r., że oceny pracy policjanta wykonywane są pisemnie każdego roku, z czym policjant jest zaznajamiany złożonym podpisem i pozostają w dokumentach Komendanta Policji, jednak - jego zdaniem opinie te nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art.3 par. 1 i art. 134 par. 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z par. 67 pkt. Zarządzenia Nr 29 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 czerwca 1997r. (Dz.U. z 2000r., Nr 44, poz. 517): "Policjant ma obowiązek niezwłocznie zameldować przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych, załączając w razie potrzeby stosowne dokumenty o: (...) 4) wszczęciu i zakończeniu postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego przeciwko niemu, (...)". Prawidłowo - zdaniem Sądu - organy obu instancji ustaliły, że skarżący naruszył przepis par. 67 ust. 1 pkt 4 cyt. Zarządzenia 29/97 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Cyt. przepis, co prawda, nie precyzuje pojęcia "niezwłocznie", ale należałoby przyjąć, że obowiązek zameldowania o takim zdarzeniu powstaje w najbliższym dniu odbywania służby po dniu, w którym policjant otrzymał postanowienie o przedstawieniu zarzutów lub przedstawiono mu zarzuty. Obowiązek z par. 67 cyt. Zarządzenia istnieje niezależnie od tego, czy przełożony został już w inny sposób powiadomiony o powyższym zdarzeniu, np. w wyniku pisma organu Prokuratury. Tak, więc mimo, iż przełożony skarżącego już dużo wcześniej wiedział o prowadzonej przeciwko funkcjonariuszowi sprawie, albowiem pismem z dnia [...] 2001 r. Prokuratura zawiadomiła Komendanta Powiatowego Policji w [...] o prowadzonym postępowaniu karnym przeciwko skarżącemu, go z chwilą przedstawienia skarżącemu zarzutów, - zgodnie z par.67 ust.2 cyt. Zarządzenia MSWiA miał on obowiązek zameldowania o powyższym przez pisemne złożenie raportu drogą służbową. Mają rację też organy obu instancji stwierdzając, że takiego charakteru nie miał raport skarżącego z dnia [...] 2001 r., który jedynie sygnalizował o konflikcie między funkcjonariuszem a jego sąsiadem. Należy jednak zauważyć, że stwierdzając popełnienie zarzuconego czynu organy administracyjne w postępowaniu dyscyplinarnym dysponują katalogiem kar i ustawodawca przewiduje ich gradację. W stosunku do skarżącego organy nie zastosowały kary najłagodniejszej, a przeto każdą inną należało uzasadnić nie tylko charakterem stwierdzonego przewinienia, albowiem to, zważywszy na nie powiadomienie przełożonego o postępowaniu karnym, o którym przełożony był zawiadomiony oficjalnym pismem Prokuratury już [...] 2001 r., a jednocześnie o postępowaniu karnym mającym podłoże w prywatnym charakterze zajścia - zatargu sąsiedzkim - nie należało do ciężkich przewinień funkcjonariusza Policji. Uzasadnienie zastosowanej kary surowej, do jakiej niewątpliwie należy kara nagany z ostrzeżeniem nastąpiło - zdaniem Sądu - z przekroczeniem przez organy granic swobodnej oceny, albowiem nie można poprzestać na stwierdzeniach w rodzaju, że "ze stanowiska p.o. Komendanta Powiatowego Policji w [...] wynika, że skarżący w 2001 r. osiągał mierne wyniki w służbie, a w 2000r. złożono na jego zachowanie 2 skargi". Ma rację - zdaniem Sądu - skarżący, że stwierdzenia te mają charakter pomówień, chyba, że istotnie przeprowadzono postępowania wyjaśniające w sprawie tych dwóch skarg i stwierdzono ich zasadność, i z takim stwierdzeniem został zapoznany skarżący, którego także zapoznano z oceną jego pracy w 2001 r. wskazującą na osiąganie miernych wyników i umożliwiono skarżącemu odpowiednie zajęcie stanowiska w tym zakresie. Z akt jednak wynika, że zastosowana kara nie została poprzedzona rzetelną oceną dotychczasowej pracy skarżącego, albowiem brak jest jakichkolwiek dokumentów na tę okoliczność, która została podniesiona przez organ II instancji na uzasadnienie rodzaju zastosowanej kary. Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wymierzenie skarżącemu kary przez organy obu instancji nastąpiło z przekroczeniem granic swobodnej oceny i ma charakter nie uznania a niedopuszczalnej dowolności, a przeto uznał skargę J. P. w tym zakresie za w pełni uzasadnioną i na mocy art. 145 par. 1 pkt la) p.p.s.a. - uchylił zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające go orzeczenie organu I instancji - jak w sentencji wyroku.