II SA/Kr 1680/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-12-03

Skład orzekający: Agnieszka Góra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi o wznowienie postępowania powinien zostać uwzględniony, jeśli w pierwotnej sprawie skarżący uzyskał już prawo pomocy obejmujące te same świadczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego, jego wiek i stan zdrowia. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został umorzony, ponieważ w pierwotnej sprawie skarżący uzyskał już prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata, a udzielone pełnomocnictwo obejmuje z mocy prawa również postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi o wznowienie postępowania. Wskazał na swoją trudną sytuację materialną, wiek, stan zdrowia i brak środków do życia. W ocenie sądu, skarżący wykazał trudną sytuację materialną uzasadniającą zwolnienie od kosztów sądowych. Jednakże, wniosek o ustanowienie adwokata został umorzony, ponieważ w pierwotnej sprawie skarżący już uzyskał prawo pomocy w tym zakresie, a udzielone pełnomocnictwo obejmuje również postępowanie w sprawie skargi o wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 350/08 p o s t a n a w i a I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu. W dniu 20 listopada 2009r. skarżący J. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze swej skargi o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 350/08. Strona skarżąca domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika z uwagi na bardzo niskie dochody, a co za tym idzie - brak wystarczających środków, koniecznych do uiszczenia kosztów i ustanowienia adwokata. Skarżący wskazuje także, iż jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, inwalidą [...] grupy. Wskazuje, iż jest człowiekiem niepełnosprawnym, cierpi głód i zimno, głoduje. Zdaniem orzekającego, wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej zwolnienia go od kosztów sądowych. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Jest osobą starszą, inwalidą [...] grupy, cierpi na przewlekłe choroby. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 996,45 zł. Z akt sprawy wynika, iż skarżący mieszka w zimnym, nieopalonym mieszkaniu, cierpi głód. Nie wykazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego, skarżący wykazał skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej, biorąc pod uwagę wysokość stałych miesięcznych dochodów w kwocie 996,45 zł, zwyczajowe koszty utrzymania, samotność, podeszły wiek, fizyczną ułomność ( strona jest inwalidą [...] grupy, po wielu latach przebywania w łagrach ), brak osób zobowiązanych na podstawie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego do pomocy i alimentacji, brak oszczędności i majątku, który ew. mógłby przynosić pożytki - nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, zwolnienie strony od konieczności uiszczenia kosztów sądowych uznano za uzasadnione. Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie adwokata stwierdzono, iż w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 350/08, której wznowienia domaga się skarżący w niniejszym postępowaniu – postanowieniem z dnia 10 czerwca 2008r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu J. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący udzielił wyznaczonemu adwokatowi stosownego pełnomocnictwa w dniu 28.07.2008r. Stosownie do art. 39 pkt.1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Skoro zatem prawomocnym postanowieniem w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 350/08 ustanowiono dla J. K. adwokata z urzędu, to udzielone przez skarżącego pełnomocnictwo dla tegoż wyznaczonego adwokata w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 350/08 obejmuje także, z mocy samego prawa postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w sprawie o wskazanej sygn. II SA/Kr 350/08. W konsekwencji, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 cyt. ustawy – należało umorzyć postępowanie w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1, a także art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło