II SA/Kr 1712/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickej po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 września 2009 r. Nr [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą J.P. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącej J.P. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. W dniu [....] marca 2010 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek J.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, uzupełniony pismami z dnia [....] marca i [....] maja 2010 r., w sprawie skargi na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 września 2010 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwiema córkami, zięciem oraz trójką wnucząt. Ich miesięczny dochód z tytułu świadczenia emerytalnego skarżącej wynosi 591,34 zł. Skarżąca jest właścicielką domu o pow. 42 m2. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż jej jedynym źródłem dochodu jest świadczenie emerytalne. Na całkowitym lub częściowym utrzymaniu pozostają dwie córki skarżącej a także zięć i trójka nieletnich wnucząt. Wszystkie te osoby mieszkają ze skarżącą i prowadza z nią wspólne gospodarstwo domowe. Z uwagi na fakt, że żadna z nich nie posiada stałego źródła dochodu na skarżącej spoczywa obowiązek ponoszenia wszelkich kosztów utrzymania. Nie posiada ona żadnych oszczędności ani majątku ruchomego, który dałoby się spieniężyć. W takiej sytuacji nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W odpowiedzi na wezwanie sądu, skarżąca w dniu 25 marca 2010 r. doręczyła do wniosku następujące dokumenty : zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w N. o przyznaniu córce J.B. statusu osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku, zaświadczenie o przyznaniu G.B. statusu osoby bezrobotnej , bez prawa do zasiłku, zaświadczenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o korzystaniu przez J.B. z pomocy finansowej Ośrodka Pomocy Społecznej S. w roku 2009 i 2010, w postaci dożywianiu synów szkole i zasiłków celowych w kwocie 300 400 zł., historię rachunku bankowego skarżącej za okres 1 stycznia do 22 marca 2010 r. W piśmie uzupełniającym z dnia [....] maja 2010 r. skarżąca dodatkowo wyjaśniła, córka K.P. i jej dziecka od kwietnia 2010 r. nie są już na jej utrzymaniu, ponieważ zamieszkała ona wspólnie z ojcem dziecka. Skarżąc oświadczyła, iż nie prowadzi gospodarstwa rolnego, a posiadane nieruchomość rolne wydzierżawiła za kwotę 100 zł miesięcznie. Córka J.B. mieszka wraz ze skarżącą w B. , a pod adresem [....] , ul. [....] jest jedynie zameldowana. Nieruchomość w [....] jest współwłasnością 8 osób, a postępowanie o podział spadku nie zostało przeprowadzone. Nieruchomość ta nie jest aktualnie zamieszkiwana z powodu braku środków na jej utrzymanie. Jedyny koszt utrzymania domu to stała opłat za światło w wysokości 5,00 zł miesięcznie. Skarżąc nie jest w stanie udokumentować pełnych kosztów utrzymania domu i rodziny. Przeznacza na nie cała swoją emeryturę. Korzysta też z finansowej pomocy innych członków rodziny. Do pisma dołączona został faktura VAT na dostawę energii elektrycznej opiewająca na kwotę 122,34 zł. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej, utrzymywanie się jedynie ze świadczenia emerytalnego w wysokości 591,34 zł miesięcznie, samodzielne ponoszenie wszelkich opłat i kosztów związanych z codziennym utrzymaniem skarżącej oraz jej rodziny, korzystanie przez osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244§ 1, art. 245 § 1, 2, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).