II SA/Kr 1717/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Krystyna Daniel Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 września 2009 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia oceny stanu technicznego budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego P. K. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 1717/09 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 października 2008 r. ([...]) na podstawie art. 81 c ust. 2 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. t. jedn. z 2000 r. nr 156, poz. 118 ze zm.) oraz art. 123 § 1 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. nakazał P. K. przedłożyć ocenę stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce ewid. "1" w L., sporządzoną przez osobę uprawnioną do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, w celu określenia zgodności inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym, warunkami pozwolenia na budowę z dnia 1 lipca 1996 r. ([...]) oraz przepisami ustawy Prawo budowlane, w terminie do 30 listopada 2008 r. Na uzasadnienie postanowienia organ administracji podał, iż postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego na działce nr "1" w L. poprzedzone zostało informacją A. K. o niezgodność inwestycji z dokumentacją techniczną i przepisami prawa budowlanego. Przedmiotowa inwestycja objęta była decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 1 lipca 1996 r. ([...]), zaś przedłożenie stosownego opracowania ma na celu skontrolowanie etapu inwestycji, jej zgodności z projektem budowlanym oraz warunkami pozwolenia na budowę celem usunięcia ewentualnego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia i przywrócenia stanu zgodności z przepisami prawa budowlanego przez właściwy organ. Na powyższe postanowienie P. K. wniósł zażalenie. Podniósł, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu nieobowiązujące w dniu jego wydania przepisy i wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Postanowieniem z dnia 21 września 2009 r. ([...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 123§1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 81 c ust. 2 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Przytaczając motywy rozstrzygnięcia organu I instancji, organ odwoławczy podał co następuje: Zgodnie z art. 42 prawa budowlanego inwestor jest zobowiązany zapewnić objęcie kierownictwo budowy lub określonych robót budowlanych oraz nadzór nad robotami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. W przedmiotowej sprawie inwestor nie przedłożył zawiadomienia o objęciu funkcji kierownika budowy przez uprawnioną do tego osobę po złożeniu rezygnacji w dniu 2 sierpnia 2001 r. przez dotychczasowego kierownika budowy –A. K.. Na skutek zaginięcia dziennika budowy, jedyną drogą do stwierdzenia zgodności wykonywania inwestycji z obowiązującym prawem jest techniczna ocena budynku sporządzona przez osobę posiadająca specjalistyczne kwalifikacje. Jest to konieczne z uwagi na wyniki przeprowadzonych (przed wydaniem rozstrzygnięcia organu I instancji) oględzin, z których wynika, iż w trakcie realizacji inwestycji odstąpiono od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wszelkie zaś wątpliwości związane z zaginięciem dziennika budowy mogą być wyjaśniane na drodze postępowania cywilnego i pozostają poza zakresem działania organu nadzoru budowlanego. Co się zaś tyczy zarzutu zastosowania niewłaściwego prawa przez organ I instancji, to mający zastosowanie w niniejszej sprawie przepis art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (t. jedn. Dz.U. z 2006 r., nr 156 poz. 1118 ze zm.) wszedł w życie w dniu 1 stycznia 1999 r., a więc przed datą wszczęcia postępowania przed organem I instancji. Na powyższe rozstrzygnięcie P. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie postanowienia organu I i II instancji. Skarżący podał, że w przedmiotowym postępowaniu organy administracji naruszyły przepis art. 10 § 1 kpa, gdyż przed wydaniem rozstrzygnięcia nie miał on możliwości zapoznania się z aktami sprawy, ani zgłaszania uwag i wniosków. Podniósł, iż w aktach sprawy nie ma dowodów doręczenia inwestorowi pisemnego oświadczenia o zrzeczeniu się z funkcji kierownika budowy przez A. K., zaś okoliczności zaginięcia dziennika budowy nie są jasne i w związku z tym nie można negatywnymi konsekwencjami obciążać jedynie inwestora. Ponadto powtórzył zarzut dotyczący zastosowania przez organy administracji niewłaściwych przepisów prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Dodał nadto, że w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy badał zasadność wydania przez organ I instancji postanowienia na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, nie prowadząc dodatkowego postępowania wyjaśniającego o którym byłby zobowiązany zawiadomić stronę przed wydaniem rozstrzygnięcia. Zarzut naruszenia art. 10 kpa należy zatem uznać za bezpodstawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył; Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów w niej wskazanych. Pomiędzy treścią zaskarżonego postanowienia a jego uzasadnieniem brak jest rzeczywistej spójności. Jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem określony obowiązek może być nałożony, jeżeli powstaną uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych, a także stanu technicznego budynku. Dla zastosowania tej normy nie jest wystarczające nawet stwierdzenie, że są wątpliwości; niezbędne jest także wykazanie, że dla ich powzięcia istniały racjonalne powody i że dotyczą one stanu technicznego obiektu / jakości materiałów budowlanych lub robót budowlanych /. Brak dziennika budowy, a nawet brak wyznaczenia osoby pełniącej funkcję kierownika budowy, sam w sobie nie jest równoznaczny z wątpliwościami co do stanu technicznego. Braki te co najwyżej mogą stanowić przeszkodę uniemożliwiającą samodzielną ocenę stanu technicznego obiektu przy istniejących, opisanych i umotywowanych wątpliwościach. Stwierdzenie zaś takich wątpliwości nastąpić winno w nawiązaniu do konkretnego obiektu, jego rzeczywistego stanu, stopnia skomplikowania zastosowanych w nim rozwiązań ( por. np. wyrok WSA w Olsztynie z 16 lipca 2008 II SA/Ol 344/08 - LEX nr 510171). Stan techniczny obiektu - to stan jego sprawności technicznej jako całości oraz jego elementów takich jak instalacje, urządzenia. Do tak rozumianego stanu technicznego odnoszą się przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., zawarte w rozdziale " Utrzymanie obiektów budowlanych" / art. 61 i następne /. Usunięciu wątpliwości dotyczących tego właśnie problemu ma służyć ocena techniczna czy też ekspertyza o jakiej mowa w art. 81 c ust. 2. Tymczasem w sprawie niniejszej żadna wątpliwość co do stanu technicznego budynku nie została nawet wskazana. Podano natomiast, że budynek wzniesiono niezgodnie z projektem budowlanym, ale nawet nie opisano na czym niezgodności te polegają. W istocie więc treść postanowienia, w połączeniu z treścią i zakresem nałożonych obowiązków zdaje się świadczyć o tym, że w sprawie nie tyle idzie o ustalenie stanu technicznego budynku, lecz o ustalenie i udokumentowanie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ostatecznie stwierdzić należy, że - przy ustalonym stanie faktycznym - nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Organy nie wykazały, aby spełnione były ustawowe przesłanki uzasadniające zastosowanie w/w przepisu. To , w jakim trybie należy przeprowadzić postępowanie i w oparciu o jakie przepisy prawa materialnego sprawę należy rozstrzygnąć zależne jest od ustalenia przedmiotu i celu postępowania. Dokonując zaś wyboru określonej normy, organ winien wykazać, że wszystkie jej przesłanki w ustalonym stanie faktycznym są spełnione. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęto stosownie do art. 152 tejże ustawy.