II SA/Kr 172/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Jacek Bursa / spr. / Krystyna Daniel Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu12 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 grudnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania urządzeń I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego A. M. kwotę 557 / pięćset pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, Decyzją z dnia 17 sierpnia 2012r. znak: [...] Wójt Gminy C. , nakazał A.M. właścicielowi nieruchomości nr [...] w miejscowości D. wykonania zbiornika bezodpływowego dostosowanego do liczby osób zamieszkujących w budynku nr [...] w D. , w celu zapobieżeniu szkodzie polegającej na zanieczyszczeniu studni z wodą pitną ściekami (bakteriami grupy coli i paciorkowcami kałowymi) poprzez rozsączenie ścieków po działce siedliskowej bezpośrednio sąsiadującej o numerze [...] , określając termin jego wykonania. W uzasadnieniu wskazano, iż pismem z dnia 8 czerwca 2012 r. W.S. właścicielka działki nr [...] poinformowała, iż właściciel sąsiedniej działki nr [...] A.M. , zanieczyścił studnię z wodą pitną ściekami (bakteriami grupy coli i paciorkowcami kałowymi) poprzez rozsączanie ścieków po działce siedliskowej bezpośrednio sąsiadującej z działką nr [...] i zażądała wszczęcia postępowania na zasadzie art. 29 ust. 1 pkt 2 prawo wodne. Uwzględniając wniosek Wójt Gminy C. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zmiany stanu wód na gruncie. W wyniku postępowania dowodowego ustalił, iż A.M. spowodował zanieczyszczenie studni znajdującej się na działce nr [...] ściekami, wskutek przedostawania z szamba znajdującego się na działce [...] stanowiącej własność A.M. ściekami na działkę [...] stanowiącą własność W.S. . Z ustaleń organu wynika, iż na działce A.M. w rogu budynku mieszkalnego nr [...] znajduje się dwukomorowe szambo chłonne, z którego ścieki za pomocą rury kanalizacyjnej są odprowadzone około 25 metrów w głąb działki w kierunku zachodnim w pobliżu działki [...] . Na wylocie zostały posadzone 4 wierzby (drzewa) mające za zadanie pobierać wodę ze ścieków. Naturalne ukształtowanie terenu i spadki występujące w obrębie spornych działek powodują, iż wody opadowe, ściekowe czy roztopowe spływają na działkę nr [...] , powodując zanieczyszczenie studni. Zgodnie z wynikami badań z dnia 16 kwietnia 2012r. wykonanymi przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w K. wykazano, iż woda w studni zakażona jest bakteriami coloo paciorkowcami kałowymi. Dodatkowo ustalono, iż na działce znajduje się również pryzma obornika w granicy działki [...] , widoczne wysiąki gnojowicy wzdłuż ogrodzenia działki nr [...] i [...] , spływają również na działkę nr [...] . Organ odnosząc się do podniesionych przez A.M. w piśmie z dnia 16.07.2012 r. okoliczności dotyczącej odległości usytuowania szamba od studni a także tego, iż oczyszczanie ścieków odbywało się w taki sposób przed zakupem przez niego tej nieruchomości nie mają znaczenia dla przedmiotu rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 29 ustawy Prawo wodne właściciel nieruchomości przy sytuowaniu szamba, niezależnie od obowiązku zachowania wymaganych prawem odległości od studni, nie może odprowadzać wody ani ścieków na grunty sąsiednie. Ustalenie, iż do takiego odprowadzania dochodzi stanowi wystarczająca podstawę do nakazania na podstawie art. 29 Prawa wodnego przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, nie zależnie od tego czy też nie, wymagane prawem odległości pomiędzy szambem a źródłem poboru wody. W ocenie organu sposób odprowadzania ścieków przez A.M. powoduje zanieczyszczenie wody w studni. Zgodnie z art. 29 ustawy Prawo wodne właściciel nie może odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Zgodnie z ust. 2 art. 29 Prawa wodnego na właścicielach dz. nr [...] spoczywa obowiązek usunięcia zmian, które szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, zatem wybudowanie szczelnego zbiornika bezodpływowego zapobiegnie szkodzie, w postaci zanieczyszczonej wody w studni. Jak wynika również z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie posesja mieszkalna powinna być wyposażona w zbiornik bezodpływowy lub przydomową oczyszczalnię. Ze względu na duże spadki terenu na działce [...] ukierunkowane w stronę działki [...] wody z przydomowej oczyszczalni spływałyby również na działkę [...] . Dlatego też po przeanalizowaniu całego materiału dowodowego, należy wykonać zbiornik bezodpływowy dostosowany do liczby osób zamieszkujących w budynku nr [...] , na działce nr [...] w miejscowości D. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A.M. zarzucając brak rzetelnego ustalenia stanu faktycznego, gdyż jego zadaniem ścieki nie są odprowadzane na działkę sąsiednią, ponadto ma podpisane umowy z firmą uprawnioną do wywozu nieczynności płynnych (data 16.05.2012 r., faktury mają odpowiednio daty: 16.05.2012 i 31.08.2012 r.), a odległość szamba od studni wnioskodawczyni wynosi ok. 80 m. Rozpatrując odwołanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. decyzją z dnia 6 grudnia 2012r. znak: [...] , w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. z 2012r. poz. 145.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzekło w ten sposób, że nałożyło na A.M. obowiązek wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom w postaci zbiornika bezodpływowego dostosowanego do liczby osób zamieszkujących w budynku nr [...] na działce nr [...] w miejscowości D. spełniającego wymagania określone w przepisach odrębnych. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia oraz zebrany w aktach materiał dowodowy wskazują, że organ I instancji przeprowadził w sposób właściwy postępowanie dowodowe. W aktach sprawy znajduje się między innymi protokół z oględzin na nieruchomości przeprowadzonych przez organ I instancji dnia 27.06.2012 r. oraz dokumentacja fotograficzna wykonana podczas przedmiotowych oględzin. Z ww. protokołu - który stanowi kluczowy dokument dowodowy w analizowanej sprawie - wynika, że na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] będącą własnością A.M. znajduje się dwukomorowe szambo chłonne, w rogu budynku mieszkalnego nr [...] , z którego ścieki za pomocą rury kanalizacyjnej są odprowadzane ok. 25 m. w głąb działki w kierunku zachodnim w pobliże działki nr [...] będącej własnością wnioskodawczyni. Na wylocie w/w rury zostały posadzone 4 wierzby mające za zadanie pobierać płynne ścieki, co nie jest w pełni realizowane. Naturalne ukształtowanie terenu - spadek w kierunku działki sąsiedniej, powoduje, że ścieki w większej ilości spływają na działkę poniżej położoną i powodują zanieczyszczenia znajdującej się tam studni z wodą pitną. Do akt sprawy został dołączony wynik przeprowadzonych badań przez Wojewódzką Stację Sanitarno - Epidemiologiczną w K. z datą 16.04.2012 r., z badania tego jednoznacznie wynika, że woda znajdująca się w studni zakażona jest bakteriami colo oraz paciorkowcami kałowymi. Jest to skutek spływających z bezodpływowego szamba nieczystości. Zakaz wynikający z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego dotyczy odprowadzania ścieków na grunty sąsiednie, bez względu na to, czy odprowadzanie to będzie stanowić źródło szkody. Zakaz ten ma charakter bezwzględny, wyłączający oddziaływanie na grunty sąsiednie przez odprowadzanie ścieków poza obszar własnej nieruchomości. Zakaz ten wynika z ogólnej zasady polegającej na wykonywaniu prawa bez uszczerbku dla innych osób. Natomiast jeżeli odprowadzanie ścieków na działkę sąsiednią pociąga za sobą szkodliwe skutki, prawo przewiduje sankcje w postaci nałożenia obowiązku zbudowania urządzenia zapobiegających szkodzie. W analizowanej sytuacji będzie to wykonanie zbiornika bezodpływowego dostosowanego do liczby osób zamieszkujących w budynku nr [...] na działce nr [...] w miejscowości D. Kolegium wyjaśniając konieczność wydania decyzji reformatoryjnej wskazało, iż organ I instancji w zaskarżonej decyzji ustalił termin realizacji nałożonego obowiązku, co stanowi naruszenie prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył A.M. , zarzucając naruszenie: - art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 75 kpa i z art. 84 § 1 kpa, poprzez brak przeprowadzenia dowodów potwierdzających, że skarżący odprowadzał ścieki na działkę nr [...] W.S. , oraz że woda w studni położonej na działce nr [...] została zanieczyszczona na skutek odprowadzania przez skarżącego ścieków na w/w działkę, przy jednoczesnym braku przeprowadzenia dowodów wykluczających możliwość zanieczyszczenia studni wody pitnej na działce nr [...] na skutek funkcjonowania zbiorników szamba położonych na w/w działce nr [...] oraz na sąsiedniej działce nr [...] , stanowiącej własność A.S. , jak również przez posiadaczy działki nr [...] , braku przeprowadzenia dowodów z zalegających w aktach sprawy dokumentów, z których wynika, że skarżący w celu opróżniania zbiornika szamba znajdującego się na jego działce korzysta z usług przedsiębiorstwa posiadającego uprawnienia do wywozu nieczystości płynnych, braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, podczas gdy zarówno ustalenie rzekomego odprowadzania przez skarżącego ścieków na działkę nr [...] , a przede wszystkim przyczyn zanieczyszczenia studni znajdującej się na wskazanej powyżej działce, jak również związku przyczynowego pomiędzy rzekomym odprowadzaniem przez skarżącego ścieków na w/w działkę nr [...] , a zanieczyszczeniem studni znajdującej się na wskazanej powyżej działce oraz ustalenia adekwatnych środków, mających na celu powstawaniu zanieczyszczeń studni na działce nr [...] , wymagało przeprowadzenia takowego dowodu; podczas gdy w/w przepisy nakładają z urzędu na prowadzący postępowanie organ administracji publicznej obowiązek podjęcia niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także obowiązek dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, co w przedmiotowej sprawie zostało zaniechane; - art. 136 w zw. z art. 84 § 1 kpa poprzez ich niezastosowanie polegające na braku przeprowadzenia z urzędu przez organ odwoławczy postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w zakresie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania Wójtowi Gminy C. , - art. 67 § 1 w zw. z art. 67 § 2 kpa poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na nieprawidłowym przeprowadzeniu przez Wójta Gminy C. oględzin w dniu 27 czerwca 2012 r., które sprowadzały się jedynie do przytoczenia w protokole z oględzin opisu ukształtowania terenu oraz stanowiska i oświadczeń W.S. , podczas gdy celem przeprowadzonych przez w/w organ administracji publicznej oględzin powinno być poczynienie ustaleń faktycznych dotyczących rzekomego odprowadzania ścieków przez skarżącego, podczas gdy sporządzony z oględzin protokół takich ustaleń w ogóle nie zawiera; - art. 79 § 2 w zw. z art. 85 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na przeprowadzeniu przez Wójta Gminy C. dowodu z oględzin w dniu 27 czerwca 2012 r. bez udziału skarżącego, podczas gdy skarżący w trakcie rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z pracownikiem Urzędu Gminy C. w dniu 25 czerwca 2012 r. poinformował, że z uwagi na obowiązki zawodowe skarżącego, nie ma możliwości uczestniczenia w oględzinach w powyższym terminie; - art. 77 § 1 w zw. z art. 78 kpa poprzez ich niezastosowanie polegające na braku przeprowadzenia dowodów na okoliczności wskazane przez skarżącego w zalegającym w aktach sprawy piśmie skarżącego z dnia 16 lipca 2012r., tj.: na okoliczność ustalenia, czy skarżący w celu opróżniania zbiornika szamba znajdującego się na jego działce korzysta z usług przedsiębiorstwa posiadającego uprawnienia do wywozu nieczystości płynnych, na okoliczność ustalenia, czy W.S. posiada na działce nr [...] zbiornik szamba, a jeżeli tak, to w jakiej odległości w/w zbiornik znajduje się od położonej na działce nr [...] studni i czy jest on dostosowany do liczby osób mieszkujących w budynku na powyższej działce, a także na okoliczność ustalenia, w jaki sposób W.S. odprowadza aktualnie jak i w przeszłości odprowadzała ścieki z położonego na działce nr [...] zbiornika szamba, na okoliczność ustalenia, czy na działce nr [...] , stanowiącej własność A.S. , położonej powyżej działki nr [...] znajduje się zbiornik szamba, a jeżeli tak, to w jakiej odległości w/w zbiornik znajduje się od położonej na działce nr [...] studni, a także na okoliczność ustalenia, w jaki sposób A.S. odprowadza aktualnie bądź w przeszłości odprowadzał ścieki z położonego na działce nr [...] zbiornika szamba oraz czy zanieczyszczenie studni na działce nr [...] nie było spowodowane działaniami posiadaczy tej działki związanymi z odprowadzaniem ścieków, na okoliczność ustalenia, czy wody ściekowe, opadowe i roztopowe z nieruchomości położonych powyżej działki nr [...] (od strony północnej i północno - wschodniej) działek oznaczonych nr: nr [...] , oraz działek nr nr [...] , stanowiących własność A.S. , spływają w stronę działki nr [...] w miejscowości D. , stanowiącej własność W.S. oraz czy mogły one skutkować zanieczyszczeniem studni na w/w działce w sytuacji gdy przedmiotem wszystkich wskazanych powyżej dowodów są okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy; - art. 107 § 3 kpa poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na braku wskazania, skąd wynikają ustalenia, wedle których to skarżący miałby odprowadzać ścieki na działkę nr [...] oraz, że to iż rzekome działanie skarżącego spowodowało zanieczyszczenie studni położonej na w/w działce, a ponadto na przytoczeniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanu faktycznego nie związanego z meritum rozpoznawanej sprawy, polegającego na niezgodnym z faktami ustaleniu, że w granicy działki nr [...] i [...] znajduje się płyta obornika, a wzdłuż ogrodzenia działek nr [...] i [...] widoczne są wysiąki gnojowicy, które spływają na działkę nr [...] , podczas gdy fragment działki na której miałaby według uzasadnienia decyzji znajdować się płyta obornika na działce skarżącego, po pierwsze, w ogóle nie graniczy z działką nr [...] , lecz z działką [...] , stanowiącą własność A.S. , a po drugie, z płyty obornika nie następują jakiekolwiek wycieki, w tym wycieki gnojowicy, co znalazło potwierdzenie w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Wójta Gminy C. w sprawie Nr [...] [...] , które zostało umorzone na mocy decyzji w/ w organu z dnia 11 czerwca 2012 r.; - art. 107 § 3 kpa poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji w oparciu o ustalenia faktyczne, które nie mają żadnego związku z rozstrzygnięciem (sentencją) decyzji, a zgodnie z którymi to ustaleniami w granicy działki nr [...] i [...] znajduje się płyta obornika, a wzdłuż ogrodzenia działek nr [...] i [...] widoczne są wysiąki gnojowicy, które spływają na działkę nr [...] , podczas gdy ustalenia te, nie są zgodne ze stanem rzeczywistym, a po drugie nie mają związku z zawartym w decyzji rozstrzygnięciem, ponieważ wybudowanie zbiornika szamba bezodpływowego nie pozostaje w żadnym związku przyczynowo - skutkowym z rzekomym składowaniem obornika na działce skarżącego (wybudowanie zbiornika bezodpływowego nie ma żadnego związku z obecnością obornika na działce A.M. ); - art. 138 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na niewydaniu decyzji o uchyleniu decyzji Wójta Gminy C. z dnia 17 sierpnia 2012 r., pomimo tego, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, zwłaszcza w zakresie odnoszącym się do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, prawidłowego przeprowadzenia dowodu z oględzin, dowodu z zeznań świadków oraz dowodu z przesłuchania stron - na okoliczność ustalenia zarówno rzekomego odprowadzania przez skarżącego ścieków na działkę nr [...] , jak i przyczyn zanieczyszczenia studni znajdującej me na wskazanej powyżej działce; - art. 28, 61 § 4 w związku z przepisem art. 145 § 1 kpa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieprawidłowym ustaleniu kręgu stron postępowania, poprzez pominięcie między innymi A.S. tj. właściciela działki nr [...] , bezpośrednio przylegającej do działki skarżącego oraz do działki nr [...] , co w konsekwencji spowodowało niezawiadomienie o wszczęciu postępowania wszystkich stron oraz brak udziału w sprawie A.S. ; - art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na braku rozważenia przez prowadzące postępowanie organy zastosowania względem skarżącego innych, mniej dolegliwych i kosztownych środków, niż budowa zbiornika bezodpływowego; W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Skarga A.M. jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, z powodu naruszenia art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 75 kpa i z art. 84 § 1 kpa oraz art. 78 § 1 kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrola przeprowadzonego postępowania zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji, prowadzi do wniosku, że wszystkie swoje ustalenia, które potem posłużyły do rozstrzygnięcia, organy ograniczyły do zaledwie dwóch środków dowodowych tj. dowodu z oględzin na działce wnioskodawczyni oraz badania wody w zanieczyszczonej studni wnioskodawczyni. Działanie takie jest nieadekwatne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie z kilku względów. Przede wszystkim już same organy w uzasadnieniach swoich decyzji wskazują na to, że naturalne ukształtowanie terenu i spadki występujące w obrębie spornych działek powodują, iż wody opadowe, ściekowe czy roztopowe spływają na działkę nr [...] , powodując zanieczyszczenie studni. Powyższe oznacza, iż skoro ukształtowanie terenu w spornym terenie sprzyja spływom wód w kierunku działki wnioskodawczyni, to nie można wykluczyć, że możliwy jest spływ zanieczyszczonych wód również z innych sąsiednich działek, czego organy w ogóle nie zbadały, dysponując tymi podstawowymi ustaleniami, które powinny skłonić je do wyjaśnienia tych wątpliwości. Dodatkowo swoje uwagi i zastrzeżenia odnoszące się do tych kwestii podnosił skarżący w trakcie postępowania tj. w piśmie z dnia 16 lipca 2012r. i niezbadanie ich oraz w ogóle nieodniesienie się do nich przez organy stanowi poważne naruszenie podstawowych zasad rządzących postępowaniem dowodowym. Ograniczenie się do wyżej opisanych dwóch dowodów czyni ustalenia organów niewystarczające i wadliwe, a ponadto musi prowadzić do konstatacji, że postępowanie dowodowe było ułomne i wyprowadzone z niego wnioski nie zasługują na podzielenie. Nie prowadzą one bowiem do usunięcia wątpliwości dotyczących tego czy woda w studni wnioskodawczyni została zanieczyszczona na skutek funkcjonowania innych zbiorników szamba, które jak wskazuje skarżący znajdują się również na w/w działce nr [...] oraz na sąsiedniej działce nr [...] , stanowiącej własność A.S. . Tymczasem zbadać w niniejszej sprawie należy zarówno kwestie odprowadzania przez skarżącego ścieków na działkę nr [...] , jak i możliwość pojawienia się zanieczyszczeń z innych źródeł. Wyżej wskazane przepisy kpa dotyczące prowadzenia postępowania nakładają na prowadzące postępowanie organy administracji publicznej z urzędu obowiązek podjęcia niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także obowiązek dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, co w przedmiotowej sprawie zostało zaniechane. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na możliwość posłużenia się ekspertyzą biegłego, która w opisanych okolicznościach byłaby najbardziej adekwatnym i przekonującym dowodem, co do zaistniałych zmian w stosunkach wodnych, czego organy zaniechały w kontrolowanej sprawie. Zatem braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, która wyjaśniłaby kluczową kwestię odprowadzania przez skarżącego ścieków na działkę nr [...] , jak również źródła ścieków tam spływających, w tym związek przyczynowy pomiędzy ewentualnym odprowadzaniem przez skarżącego ścieków, a zanieczyszczeniem studni, czy też powstawania zanieczyszczeń z innych źródeł, wymagało przeprowadzenia takiego dowodu. Sąd podziela wyrażane w orzecznictwie sądowo administracyjnym poglądy, że ocena zmiany stosunków wodnych wymaga - co do zasady - wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń. Oględziny nieruchomości czy zeznania świadków nie posiadających fachowej wiedzy w odnośnym zakresie nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy, tj. czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lipca 2010 r., IV SA/Wa 586/10, LEX nr 668618). Istotne dla ewentualnych wniosków w niniejszej sprawie są precyzyjne ustalenia w ramach ekspertyzy biegłego, aby zweryfikować jaki wpływ na zanieczyszczenia mają znajdujące się w obszarze spływowym zbiorniki szamba, płyty obornika, i czy występują z nich jakiekolwiek wycieki, czy te obiekty są w należytym stanie technicznym, czego organy zaniechały w niniejszym postępowaniu. W związku z opisanymi uchybieniami w postaci nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego skarżony organ nie miał, w ocenie Sądu, również wystarczających i przekonywujących podstaw do wprowadzania w oparciu o art. 29 ust. 3 prawa wodnego bardzo dotkliwego środka, jakim było nakazanie budowy zbiornika bezodpływowego. Wprowadzona w tym przepisie możliwość zastosowania środków zmierzających do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom powinno bowiem uwzględniać specyfikę sposobu wyrządzenia szkody oraz zaistniałej sytuacji, a środek winien być adekwatny do tej sytuacji. Organ, wprowadzając zaś ten obowiązek, nie wyjaśnił motywów jakimi się kierował wprowadzając środek tak dolegliwy, bez rozważenia innych mniej dotkliwych, zmierzających chociażby do zabezpieczenia i uszczelnienia dotychczasowych urządzeń znajdujących się na gruncie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny, po należytym przeprowadzeniu postępowania z zachowaniem wymogów z art. 7 i 77 kpa, zaś wszelkie wnioski i zarzuty stron winny zostać rozpatrzone z poszanowaniem art. 8 kpa, nakazującym prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.