II SA/Kr 1740/14

WyrokWSA w Krakowie2015-04-01

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Krystyna Daniel, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji administracyjnej, wydane na podstawie art. 152 § 1 KPA w związku z wznowieniem postępowania z powodu podejrzenia sfałszowania dowodu, jest zgodne z prawem, jeśli podstawą wstrzymania jest opinia biegłego i pismo organu wskazujące na kopię dokumentu zamiast oryginału, a nie prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające sfałszowanie?
Ratio decidendi
Postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji administracyjnej, wydane na podstawie art. 152 § 1 KPA, jest zgodne z prawem, jeśli organ, oceniając materiał dowodowy zebrany na potrzeby wznowienia postępowania, stwierdzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia, a nie ma przeszkód określonych w art. 146 KPA. Wystarczające jest wskazanie na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji, bez konieczności udowodnienia sfałszowania dowodu prawomocnym orzeczeniem, jeśli istnieją inne dowody wskazujące na jego nieautentyczność lub brak oryginału, a także jeśli nie zachodzą przesłanki z art. 146 KPA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. Z. i M. Z. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o wstrzymaniu wykonania decyzji zatwierdzającej projekt zamienny i zmieniającej pozwolenie na budowę. Wstrzymanie nastąpiło z urzędu w związku ze sprzeciwem prokuratora, który wskazał na podejrzenie sfałszowania dokumentu (oświadczenia ZIKiT o warunkach przyłączenia do dróg lądowych), stanowiącego podstawę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów KPA, w tym brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i wstrzymanie wykonania decyzji pomimo braku dowodów na sfałszowanie dokumentu lub popełnienie przestępstwa.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. Z. i M. Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 29 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania z urzędu wykonania decyzji skargę oddala. Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2014 r., znak [....] na podstawie art. 152 § 1, art. 123 oraz art. 187 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) w związku z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji nr [....] z dnia 06.05.2013r., znak: [....] w sprawie zatwierdzenia projektu zamiennego oraz zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [....] z dnia 29.03.2012 r. znak: [....] wydanej dla realizacji: "budynku mieszkalnego wielorodzinnego składającego się z 24 lokali mieszkalnych z 15 miejscami parkingowymi w wielostanowiskowym garażu podziemnym z wewnętrznymi instalacjami: wodno-kanalizacyjną, c.o., gazową i elektryczną, na działkach nr nr [....] obr. [....] przy ul. [....] w K. , przeniesionej decyzją Prezydenta Miasta K. Nr [....] z 30.05.2012r. znak: [....] , na rzecz [....] ul. [....] . W uzasadnieniu postanowienia Prezydent wskazał, że w związku z wniesieniem przez prokuratora Prokuratury Rejonowej dla [....] sprzeciwu od decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [....] z dnia 29.03.2012r. Prezydent postanowieniem z dnia 21.08.2014r. wznowił postępowanie zakończone ww. ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla budowy: "budynku mieszkalnego wielorodzinnego składającego się z 24 lokali mieszkalnych z 15 miejscami parkingowymi w wielostanowiskowym garażu podziemnym z wewnętrznymi instalacjami: wodno-kanalizacyjną, c.o., gazową i elektryczną, na działkach nr [....] [....] [....] obr. [....] przy ul. [....] w . Wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną nie powoduje wstrzymania wykonania wydanej decyzji z mocy prawa. Zgodnie jednak z art. 187 k.p.a. w przypadku wniesienia prokuratora sprzeciwu organ administracji publicznej, do którego sprzeciw wniesiono, obowiązany jest niezwłocznie rozpatrzyć, czy zachodzi potrzeba wstrzymania wykonania decyzji do chwili załatwienia sprzeciwu. Art. 152 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania decyzji powinno zapobiegać sytuacji, w której wykonanie decyzji prowadziłoby do nieodwracalnych skutków prawnych lub faktycznych. Ustalenie konieczności wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej musi być zatem skutkiem oceny prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku rozpatrzenia okoliczności stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Trzeba przy tym pamiętać, że wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. winno być traktowane jako środek ostateczny, stosowany, gdy zgromadzone dokumenty wskazują prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia. Nieuzasadnione korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji, mogłoby stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej, którą wyraża art. 14 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania w niniejszej sprawie uzasadniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., zgodnie z którymi w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 1); decyzja wydana została w wyniku przestępstwa (pkt 2). W piśmie z dnia 17.06.2014r. Prokurator wnoszący sprzeciw wskazał, że dokument na podstawie którego wydano decyzję, oświadczenie ZIKiT o warunkach przyłączenia do dróg lądowych [....] z 15.02.2012r., został sfałszowany poprzez wykonanie kopii technicznej przy użyciu kolorowej drukarki. Do sprzeciwu załączono także kserokopię pisma ZIKiT z dnia 10.01.2014r. znak [....] oraz "Opinię wydaną na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej" z dnia 27.04.2014r. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla sprawy ze względu na treść art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. Skoro zatem "Oświadczenie o warunkach przyłączenia do dróg lądowych" znak [....] z dnia 15.02.2012 r., a więc dokument, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazał się fałszywy, zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w wyniku wznowienia postępowania, co uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ostateczne przesądzenie tej istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności nastąpi w decyzji kończącej postępowanie wznowione. Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego od powyższego postanowienia przez M.Z. Wojewoda [....] postanowieniem z dnia 30 października 2014 r., znak [....] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda przytoczył treść art. 145 oraz art. 152 k.p.a. oraz wskazał, że zaistnienie przesłanki prawdopodobieństwa uchylenia decyzji dotychczasowej oznacza, że kwestia ta nie podlega udowodnieniu, konieczne jest jedynie uzyskanie przez organ przekonania, że prawdopodobnie dojdzie do wydania decyzji uchylającej. Do zastosowania art. 152 k.p.a. wystarczy zatem wskazanie na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji, bez względu na jego stopień. W sytuacji, gdy organ stwierdzi istnienie przesłanki, która w jego ocenie może w konsekwencji, w danej sprawie, doprowadzić do uchylenia decyzji, a jednocześnie nie ma przeszkód do wstrzymania wykonania, ma obowiązek takiego wstrzymania. Przeszkodami do wstrzymania wykonania są dwie przesłanki zawarte w art. 146 k.p.a.: "1. Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. § 2. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej." Pierwsza z nich ma charakter bezwzględny, jej wystąpienie powoduje, że wykonanie decyzji w ogóle nie może być wstrzymane. Druga przesłanka może znaleźć natomiast zastosowanie dopiero po wyjaśnieniu sprawy. Wtedy bowiem można stwierdzić, czy nowa decyzja w pełni pokrywałaby się z decyzją dotychczasową. Jednocześnie organ II instancji wskazał, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest rozstrzygnięciem wydanym w toku postępowania i dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ wyda decyzję rozstrzygającą czy rzeczywiście prawo zostało naruszone, obecnie organ I instancji orzeka jedynie o wstrzymaniu wykonania decyzji w aspekcie prawdopodobieństwa uchylenia tej decyzji. Wojewoda ocenił, że potwierdzić należy stanowisko organu I instancji, iż istnieje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. Nr 903/2013 z 06.05.2013 r., znak: [....] , a zatem Prezydent Miasta K. był uprawiony do wydania rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania przedmiotowej decyzji. Postanowienie to zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M.Z. i M.Z. , zarzucając mu naruszenie następujących przepisów: 1) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, którego celem byłoby rzetelne ustalenie, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji, 2) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, którego celem byłoby rzetelne ustalenie, czy w ogóle zachodzą przesłanki wznowienia postępowania, 3) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., wznowienie postępowania i wstrzymanie wykonania decyzji, pomimo braku dowodu potwierdzającego fakt popełnienia przestępstwa, 4) art. 152 k.p.a., wstrzymanie wykonania decyzji pomimo niezrealizowania przesłanek tego przepisu, niezbędnych do jego zastosowania, 5) art. 126 w zw. z art. 107 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania decyzji, 6) art. 9. w zw. z art. 8 k.p.a. nakładającego na organy administracji publicznej są obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Wojewoda [....] w żaden sposób nie odniósł się do wskazanych przez Spółkę naruszeń przepisów prawa: art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., art. 152 k.p.a., art. 126 w zw. z art. 107 k.p.a., art. 9. w zw. z art. 8 k.p.a. i nie odniósł się do argumentów wskazanych w zażaleniu. Wskazano także, że nie można się zgodzić z ustaleniami organu I Instancji, że skoro oświadczenie o warunkach przyłączenia do dróg lądowych okazało się fałszywe, to zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji. Organ wstrzymał przedmiotowa decyzję zbyt szybko, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i wbrew dyspozycjom obowiązujących przepisów. Przede wszystkim odnieść należy się do samych podstaw wznowienia, które w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły, skoro zaś nie wystąpiły podstawy uprawniające organ do wznowienia postępowania, to tym bardziej nie mogą wystąpić podstawy do wstrzymania wykonania decyzji, a co za tym idzie nie może być mowy o prawdopodobieństwie uchylenia decyzji. Nie wystarczy samo domniemanie, iż jakieś okoliczności okazały się fałszywe, czy też domniemanie wydania decyzji w wyniku przestępstwa, fakt sfałszowania danych okoliczności i fakt popełnienia przestępstwa musi być udowodniony. Powołany jako podstawa prawna wznowienia postępowania przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wskazuje, iż aby wykazać zaistnienie podstawy wznowienia muszą łącznie wystąpić trzy przesłanki, tj.: - w decyzji ostatecznej organ administracji rzeczywiście poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód, - sfałszowanie musi zostać stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu (chyba, że zajdą okoliczności, o których mowa w art. 145 § 2 lub 3 k.p.a.), tzn. można wznowić postępowanie przed wydaniem orzeczenia sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo szkody dla interesu społecznego, a także wówczas gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub innych przyczyn określonych w przepisach prawa, - gdy na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną. Te wszystkie przesłanki muszą wystąpić kumulatywnie. Jeżeli zatem nawet jedna z nich nie wystąpi nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w przepisie powołanym jako podstawa wznowienia: a) sfałszowanie oświadczenia nie zostało stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, b) i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 145 § 2 lub 3 k.p.a. tzn; można wznowić postępowanie przed wydaniem orzeczenia sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu nawet jest oczywiste, ale wznowienie nie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego. Tym samym przesłanki stanowiące o możliwości wznowienia postępowanie nie wystąpiły łącznie, a co za tym idzie brak jest podstaw do wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie Organ I instancji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, lecz wznowił postępowanie i wstrzymał wykonanie decyzji, tylko i wyłącznie na podstawie informacji Prokuratora, bez jakiegokolwiek odniesienia się do obowiązujących przepisów. W żadnej części uzasadnienia zarówno postanowienia o wznowieniu, jak i postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji, nie wskazano, jakie przestępstwo zostało popełnione, nie wskazano: zbrodnia, występek, jakiego rodzaju karą jest zagrożone. Zarówno wznowienie postępowania, jak i wstrzymanie wykonania decyzji nie zawierają żadnego uzasadnienia prawnego, uzasadniającego wydanie przez Organ I instancji obu postanowień. Sytuacja taka powoduje naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, powołanych na wstępie niniejszego zażalenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia 20 marca 2015 r. skarżący rozwinęli argumentację skargi podnosząc, że zarówno Organ I instancji, jak również Organ II instancji nie ustalił, jakie znaczenie dla przedmiotowej inwestycji miało kwestionowane oświadczenie o warunkach włączenia do dróg lądowych. Zarówno decyzja pozwolenia na budowę, której dotyczy opisywany stan faktyczny (jak i decyzja zamienna będąca przedmiotem odrębnej skargi), wydane zostały na podstawie decyzji ustalającej warunki zabudowy, która określała obsługę komunikacyjną przez istniejący wjazd. Tym samym, decyzja pozwolenia na budowę będąca przedmiotem wstrzymania (jak i decyzja zamienna, będąca przedmiotem odrębnej skargi), nie zatwierdzała nowego zjazdu na działkę, ponieważ obsługa komunikacyjna w zatwierdzonym projekcie budowlanym odbywa się przez zjazd istniejący, zatem oświadczenie o warunkach włączenia do dróg lądowych nie było w przedmiotowej sprawie wymagane. Działki, na których zrealizowana została inwestycja, zakupione zostały z pewnym stanem zastałym - domem, do którego prowadził zjazd na drogę publiczną - ul. [....] . Z uwagi na to, że był to budynek mieszkalny, musiał on być skomunikowany z drogą publiczną i był z tą drogą skomunikowany poprzez istniejący zjazd. Organ procedujący postępowanie w sprawie decyzji ustalającej warunki zabudowy, zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wystąpił do zarządcy drogi o zaopiniowanie zarówno dostępu do drogi publicznej, jak i obsługi komunikacyjnej. Zarządca drogi uznał istniejący zjazd za wystarczający i decyzja ustalająca warunki zabudowy przewidziała obsługę komunikacyjną przez istniejący zjazd. Następnie nakazana w decyzji o warunkach zabudowy obsługa komunikacyjna przez istniejący zjazd, uwzględniona została w projekcie budowlanym zatwierdzonym w decyzji pozwolenia na budowę. Skoro na działce, której dotyczyło wydane pozwolenie na budowę istniał zjazd, czego dowodem jest zapis w decyzji o warunkach zabudowy cyt. "obsługa komunikacyjna planowanej inwestycji do drogi publicznej ul. [....] , realizowana będzie przez istniejący zjazd (...)", to po zatwierdzeniu w pozwoleniu na budowę nowego zjazdu, na terenie inwestycji powinny być dwa zjazdy. Istnienie dwóch zjazdów obsługujących jedną inwestycję, na jednym terenie jest niemożliwe z punktu widzenia przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 roku, w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, odnoszących się do bezpieczeństwa w ruchu drogowym, dlatego też nie było możliwe zatwierdzenie w projekcie budowlanym nowego zjazdu, obok zjazdu już istniejącego. Tym samym dojazd do nieruchomości odbywać miał się przez zjazd istniejący, co oznacza, że oświadczenie o warunkach włączenia do dróg lądowych nie było wymagane. Dalej wyjaśniono funkcje zjazdu, w świetle przepisów o drogach publicznych a w konkluzji stwierdzono, że oświadczenie o warunkach włączenia do dróg lądowych, nie było wymagane dla spornego pozwolenia na budowę Nr [....] z dnia 29.03.2012r. Skoro zaś oświadczenie o warunkach włączenia do dróg lądowych nie było wymagane dla wydania pozwolenia pierwotnego, to tym bardziej nie mogło być wymagane dla pozwolenia zamiennego. Bez znaczenia tym samym jest fakt jego prawidłowości, skoro bowiem nie było ono wymagane w świetle przepisów prawa powszechnie obowiązującego, to nie można uznać, że stanowiło ono podstawę do wydania decyzji zamiennej, a skoro nie było wymagane do wydania decyzji zamiennej (a wcześniej do decyzji pierwotnej), to tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja zamienna wydana została na podstawie sfałszowanego dokumentu, czy też w wyniku przestępstwa. Jeżeli zaś przesłanki wznowienia postępowania nie zostały zrealizowane, brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, wydane na podstawie przepisu art. 152 § 1 kpa, zgodnie z którym, organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na wniosek strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Organ zatem, wydając takie postanowienia, ocenia, czy i na ile prawdopodobne jest wyeliminowanie ostatecznej decyzji, ale jeszcze nie przesądza o jej bycie. To właśnie ta ocena organu, dokonana w realiach konkretnej sprawy, podlega kontroli sądu administracyjnego w związku ze skargą na postanowienie w przedmiocie wstrzymania. W rozpoznawanej sprawie ocena "prawdopodobieństwa uchylenia decyzji" została przez organ dokonana prawidłowo. Zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, którego celem byłoby rzetelne ustalenie, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji, jest o tyle chybiony, że w przypadku zaskarżonego postanowienia organ nie tyle prowadzi postępowanie dowodowe, ile ocenia "okoliczności sprawy" tj. zebrany na potrzeby wznowienia postępowania materiał dowodowy, w celu ustalenia wskazanego wyżej " prawdopodobieństwa uchylenia decyzji". Nie jest również zasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 152 Kpa poprzez wstrzymanie wykonania decyzji pomimo niezrealizowania przesłanek tego przepisu, niezbędnych do jego zastosowania. Przesłanki zastosowania przepisu art. 152 są określone przez pojęcia niedookreślone: "(...) jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania". Jeżeli jednak organ stwierdza istnienie tej przesłanki, a nie ma przeszkód do wstrzymania wykonania, ma obowiązek takiego wstrzymania. Przeszkodami do wstrzymania wykonania są dwie przesłanki zawarte w art. 146. Pierwsza z nich, zawarta w art. 146 § 1, ma charakter bezwzględny, jej wystąpienie powoduje, że wykonanie decyzji w ogóle nie może być wstrzymane. Przesłanka zawarta w art. 146 § 2 może znaleźć natomiast zastosowanie dopiero po wyjaśnieniu sprawy. Wtedy bowiem można stwierdzić, czy nowa decyzja w pełni pokrywałaby się z decyzją dotychczasową (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 1998 r., II SA 1154/97, LEX nr 41348: "Z treści art. 152 § 1 k.p.a. wynika, że w przypadku zaistnienia przewidzianych w nim przesłanek wstrzymanie wykonania decyzji nie zależy od swobodnego uznania organu. Przeciwnie, jeśli zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji, tzn. gdy istnieje przekonanie o zasadności przesłanek do wznowienia postępowania i gdy jednocześnie nie występuje przesłanka przedawnienia określona w art. 146 § 1 k.p.a., organ "wstrzyma", a zatem ma obowiązek wstrzymać wykonanie decyzji dotychczasowej", czy wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 maja 2009 r., II SA/Gl 135/09, LEX nr 562889: "Organ jest zobligowany do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, jeżeli na podstawie analizy materiału sprawy oceni stopień prawdopodobieństwa wskazujący na uchylenie decyzji i dojdzie do wstępnego przekonania, że jest ono prawdopodobne. Na przeszkodzie do wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej stoją negatywne przesłanki uchylenia decyzji ostatecznej, o jakich mowa w art. 146 § 1 k.p.a. Natomiast przeszkody takiej nie stanowią przesłanki z art. 146 § 2 k.p.a., albowiem ich istnienie może być jedynie wynikiem ponownego merytorycznego załatwienia sprawy i na tym etapie ich stwierdzanie byłoby przedwczesne"). Zaistnienie przesłanki prawdopodobieństwa uchylenia decyzji dotychczasowej oznacza, że kwestia ta nie podlega udowodnieniu, konieczne jest jedynie uzyskanie przez organ przekonania, że dojdzie do wydania decyzji uchylającej. Do zastosowania art. 152 wystarczy zatem wskazanie na prawdopodobieństwo, bez względu na jego stopień. Określenie tego prawdopodobieństwa powinno polegać na podaniu tej przesłanki wznowieniowej, która w ocenie organu ma w danej sprawie zastosowanie, oraz uzasadnieniu, dlaczego możliwe jest uchylenie konkretnej decyzji (Jaśkowska M., Wróbel A. (w:) Komentarz aktualizowany do ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postepowania Administracyjnego, 2015, LEX). W niniejszej sprawie szereg zarzutów skargi dotyczy kwestii związanych z podstawami wznowienia postępowania, które nie mogą być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie (zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, którego celem byłoby rzetelne ustalenie, czy w ogóle zachodzą przesłanki wznowienia postępowania oraz poprzez wznowienie postępowania i wstrzymanie wykonania decyzji, pomimo braku dowodu potwierdzającego fakt popełnienia przestępstwa), niemniej skrótowo i tytułem wyjaśnienia, wskazać należy co następuje. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Zgodnie z § 2 tego przepisu, z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Zgodnie zaś z § 3, z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 Kpa jest możliwe tylko wówczas, gdy sfałszowane dowody stały się podstawą do ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Przez istotne okoliczności faktyczne, o których mowa w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 KPA, należy rozumieć fakty, które dotyczą bezpośrednio danej sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną (zob. wyr. NSA z 22.6.1999 r., I SA 1924/98, Lex Nr 48553). Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 poz. 1409 ze zm.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza między innymi posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Zgodnie natomiast z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. Zgodnie zaś z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 poz. 460) zmianę zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego, w szczególności polegającą na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, zarządca drogi uzgadnia w zakresie możliwości włączenia do drogi ruchu drogowego spowodowanego tą zmianą. Wbrew zatem zarzutowi skargi, uzgodnienie z zarządcą drogi co do możliwości włączenia do drogi ruchu spowodowanego zmianą sposobu zagospodarowania - było niezbędne zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym dla wydania pozwolenia na budowę. Prawdą jest, że literaturze przyjmuje się, że zasadniczo, popełnienie przestępstwa winno być stwierdzone orzeczeniem sądu. Istnieją jednak od tego wyjątki, wynikające z przywołanego wyżej art. 145 § 2 i 3 Kpa. Przedłożone przez Prokuratora dokumenty (opinia biegłego i pismo ZIKiT z dnia 10 stycznia 2014 r.) nie pozostawiały wątpliwości co do tego, że stanowiące jeden z istotnych elementów postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę, oświadczenie ZIKiT o możliwości przyłączenia do dróg lądowych, nie jest oświadczeniem oryginalnym, lecz kopią, a oryginał nie był sporządzony. Dysponując takim materiałem, organ miał pełne podstawy do zastosowania art. 152 § 1 kpa. Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 126 w zw. z art. 107 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania decyzji. Prawdą jest, że skoro rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji jest zależne od oceny organu, a nie od spełnienia konkretnych, nazwanych przesłanek, organ winien szczególnie starannie swą ocenę uzasadnić w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy. Po pierwsze jednak niezastosowanie się do tego wymogu nie zawsze oznaczać musi konieczność uchylenia skarżonego do sądu administracyjnego postanowienia. Braki w zakresie uzasadnienia rozstrzygnięcia stanowią uchybienie przepisom o postępowaniu, a takie może być przyczyną uwzględnienia skargi tylko wtedy, kiedy ma charakter istotny, czyli mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Po wtóre, uzasadnienie skarżonego postanowienia jest co prawda zwięzłe ale nie oznacza to, że jest niewystarczające. Uzasadnienie przytacza przepisy prawa na których organ oparł swe rozstrzygnięcie, jak również wskazuje dowody zgromadzone przez organ I instancji, które doprowadziły do oba organy do przekonania, że okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organy art. 9. w zw. z art. 8 k.p.a., które to naruszenie ogólnikowo zarzuca skarżący, nie wskazując jakie konkretne działania organów jego zdaniem spowodowały to naruszenie. Z powyższych względów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa) należało ją oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło