II SA/Kr 1764/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J.H. i D.H. na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19 października 2012 r., nr [....] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. (znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. nakazał inwestorom: D.H. i J.H. dokonanie rozbiórki ganku-wiatrołapu o wymiarach: 2,25 m x 7,60 m i wysokości 2,20 - 2,70 m dobudowanego od strony północnej do budynku mieszkalnego nr [...], położonego na działce nr [...] w C. , gmina J.-P. . Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2011 r. (znak:[...] ). Złożona od sądu administracyjnego na powyższą decyzję skarga, została oddalona wyrokiem z dnia 25 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1404/11. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K postanowieniem z dnia [...].08.2012 r. ( [...] wydanym na podstawie art. 80 ust. 2 pkt l w związku z art. 83 ust. l oraz art. 81 ust. l pkt l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U, z 2010 r. Nr 243, póz. 1623 r. ze zm.) oraz art. 20 § l pkt 4, art. 27 a § l, art. 64 a §1 pkt l, art. 119, art. 120, art. 121 § 4 i 5, art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, póz. 1954. ze zm.) oraz Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24.08.2012 r. w sprawie ceny l m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za II kwartał 2012 r. nałożył na D.H. oraz J.H. : 1. grzywnę w wysokości 14 032,26 zł. w celu przymuszenia zobowiązanych do wykonania obowiązku określonego tytule wykonawczym, czyli wykonania rozbiórki ganku - wiatrołapu o wymiarach: 2,25 m x 7,60 m i wys. 2,20 -2,70 m dobudowanego od strony północnej do budynku mieszkalnego nr [...] położonego na działce nr [...] w C. gmina J.-P. ; 2. obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł. W uzasadnieniu organ podał, że postanowienie to wydane zostało z powodu niewykonania przez zobowiązanych obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 01.06.2012 r., który został odebrany przez zobowiązanych w dniu 12.06.2012 r. Zobowiązani nie wnieśli zarzutów do wskazanego tytułu wykonawczego. Organ podkreślił, że nałożył na zobowiązanych grzywnę w celu przymuszenia mając na uwadze zasadę, iż należy stosować najmniej dotkliwe, ale jednocześnie skuteczne środki egzekucyjne w celu doprowadzenia do wykonania nałożonego obowiązku. Jednocześnie wskazał, że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nie uiszczone lub nie ściągnięte grzywny w celu przymuszenia, na wniosek zobowiązanego podlegają umorzeniu. Wysokość grzywny wyliczono na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - jako iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny l m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów mających zastosowanie do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Zgodnie z treścią Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24.08.2012 r. w sprawie ceny l m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za 11 kwartał 2012 r., cena ta wynosi 4103 zł. Obiekt budowlany podlegający rozbiórce ma powierzchnię zabudowy 17,1 m2 . Tak więc kwota grzywny w celu przymuszenia została wyliczona jako iloczyn: 17,1 m2x 1/5 z 4103 zł =14 032,26 zł. W zażaleniu na powyższe postanowienie J.H. oraz D.H. zarzucili naruszenie Prawa budowlanego i wskazali na brak podstaw do nałożenia grzywny, ze względu na ich złą sytuację finansową. Wskazali nadto, że w dniu 25.05.2012 r. złożyli pismo w którym wnieśli o przesunięcie terminu dokonania rozbiórki o 2 lata ze względu na brak środków finansowych na wykonanie prac adaptacyjnych niezbędnych do dokonania rozbiórki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...].10.2012 r. (znak: [...]) wydanym na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 144 kpa w związku z art. 18 i art. 23 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity - Dz. U. z 2012 r., póz. 1015) - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że podlegająca rozbiórce rozbudowa budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr [...] w C. tj. dobudowany do wskazanego budynku wiatrołap, stanowi część tego budynku. Z uwagi na fakt, iż przedmiotem rozbiórki jest część obiektu budowlanego, będącego budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, przy ustalaniu wysokości grzywny w celu przymuszenia do wykonania tego obowiązku zastosowanie będzie miał art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Wysokość takiej grzywny ustalana jest, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, jako iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny l m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów mających zastosowanie do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Wskazano także, iż organ egzekucyjny prawidłowo obliczył kwotę grzywny nałożonej na zobowiązanych zaskarżonym postanowieniem, ustalając cenę l m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego zgodnie z obowiązującym w chwili orzekania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie ceny l m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za 11 kwartał 2012 r. (Dx. Urz. GUS z 2011 r. nr 13, póz. 51), w wysokości 4103 zł. Biorąc pod uwagę powierzchnię zabudowy części budynku będącej przedmiotem rozbiórki w rozpatrywanej sprawie, tj. 17,1 m2, wynikającą z wymiarów tej części. budynku wskazanych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. (znak: [...] tj. 2,25m \ 7,60 m, i wskazaną wyżej cenę l m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, wysokość grzywny obliczona zgodnie z art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyniosła: 14 032,26 zł (17,1 m2x 1/5 x 4103 zł). Ponadto organ odwoławczy wskazał, że zaskarżone postanowienie zawiera wymagane przez art. 122 § 2 pkt l i 2 wymienionej ustawy wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Ustosunkowując się natomiast do zarzutów zawartych w zażaleniu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podał, że możliwości finansowe, sytuacja rodzinna, czy osobista zobowiązanego pozostają bez wpływu na zaskarżone postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Podkreślono, iż grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, a środkiem egzekucyjnym, który nakładany jest celem przymuszenia zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek rozbiórki nałożony został na D.H. i J. H. decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2011 r. (znak: [...]) utrzymaną w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [..,.] czerwca 2011 r. (znak: [...] ). Decyzje te są ostateczne i wymagalne, zatem wynikający z nich obowiązek winien zostać wykonany. Podano także, iż wykonując obowiązek rozbiórki, zobowiązani unikną konieczności zapłaty grzywny. Zgodnie bowiem z art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Skargę do sądu administracyjnego na opisane wyżej postanowienie wnieśli D.H. i J.H. . Żądając uchylenia kwestionowanego postanowienia oraz oprzedzającego go postanowienia organu l instancji wskazali, iż przed wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie zostali wezwani do wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę. Zarzucili także brak skutecznego doręczenia obojgu skarżącym tytułu wykonawczego. Wskazali nadto, że ze względu na ich złą sytuację finansową nie mają możliwości uiszczenia nałożonej grzywny. Podali, iż wadliwe było wyliczenie kwoty grzywny. W tym ostatnim zakresie podkreślili, że obiekt którego dotyczy decyzja o nakazaniu rozbiórki posiada mniejszą powierzchnię niż przyjęta do wyliczenia. Zdaniem skarżących, nieprawidłowe były leż kwoty zastosowane przez organ egzekucyjny do wyliczenia grzywny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie organu l instancji - są zgodne z prawem. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest kontrola postanowienia Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej organ ten powoływany jest jako "MWINB") z dnia 19.10.2012 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej organ ten powoływany jest jako "PINB") z dnia 29.08.2012 r., nakładające na J.H. oraz D.H. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania nakazu rozbiórki ganku-wiatrołapu dobudowanego od strony północnej do budynku mieszkalnego nr [...], położonego na działce nr [...] w C. , gmina J.-P. . Postępowanie to jest następstwem niewykonania przez zobowiązanych obowiązku wynikającego z ostatecznej i prawomocnej decyzji WINB w K. z dnia 27.06.2011 r. Zgodnie z art. 15 § l ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn.: Dz. U. z 2012, póz. 1015 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako u.p.e.a.) egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. W myśl art. 26 § 5 pkt l ustawy, wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Według zaś przepisu art. 32 u.p.e.a. organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Przepis art. 119 § l ustawy przewiduje, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu, grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Natomiast przepisy art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 121 § 4 u.p.e.a. odnoszą się wyłącznie do grzywny nakładanej w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z Prawa budowlanego. Pierwszy z powołanych przepisów wskazuje, że orzeczenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku z zakresu Prawa budowlanego - ma pierwszeństwo przed zastosowaniem wykonania zastępczego. Natomiast drugi przepis dopuszcza możliwość wyłącznie jednorazowego zastosowania omawianego środka egzekucyjnego, w sprawach egzekucji obowiązków których podstawą są przepisy Prawa budowlanego. Sposób obliczenia wysokości tej grzywny określony został w § 5 art. 121 u.p.e.a. Kwota grzywny stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny l m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Przepis art. 122 u.p.e.a. wskazuje, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Postanowienie zaś o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Kontrolując wydane w sprawie postanowienie, sąd uznał, że jest ono zgodne z prawem. Bezsporne w tej sprawie było, że D.H. oraz J.H. nie wykonali obowiązku rozbiórki ganku wynikającego z ostatecznej i prawomocnej decyzji WINB w K. z dnia 27.06.201l r. Powyższa okoliczność uprawniała więc organ egzekucyjny do nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania tego obowiązku. Nadto, stosownie do powołanego wyżej art. 15 u.p.e.a., organ egzekucyjny przesłał zobowiązanym upomnienie z dnia 11.04.2012 r. (znak: [...]), które zostało odebrane przez zobowiązanych w dniu 13.04.2012 r. (k. [...]). Natomiast w dniu 11.06.2012 r. został zobowiązanym doręczony (k. [...]) tytuł wykonawczy z dnia 1.06.2012 r. — stosownie do art. 32 u.p.e.a. Postanowienie PINB w K. z dnia 29.08.2012 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostało także prawidłowo doręczone zobowiązanym D.H. oraz J.H. . Czynność ta miału miejsce w dniu 3.09.2012 r. (k. [...] ). Oceniając powyżej wskazane rozstrzygnięcie wskazać należy, że jest ono prawidłowe. Zawiera bowiem wszystkie, wymagane pr/e/ art. 122 § 2 u.p.e.a. elementy tj. wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w terminie 7 dni od dnia jego odebrania, pouczenie o tym, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie, zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, a także wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w przypadku niewykonania obowiązku w terminie orzeczone zostanie wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanych. Uzasadnienie analizowanego postanowienia z dnia 29.08.2012 r. odzwierciedla stan sprawy oraz zawiera przytoczenie mających zastosowanie przepisów prawa. Podano też sposób wyliczenia nałożonej grzywny, która, zdaniem sądu, prawidłowo została ustalona, zgodnie ze wskazaną w zaskarżonym postanowieniu podstawą prawną. Odnosząc się do podnoszonego w skardze zarzutu dotyczącego braku wezwania skarżących do wykonania decyzji nakazujących im rozbiórkę ganku dobudowanego do budynku mieszkalnego nr [...], położonego na działce nr [...] w C. wskazać należy, że zarzut ten nie jest uzasadniony. Jak już bowiem wyżej wskazano, akta administracyjne kontrolowanej sprawy wskazują, że w dniu 13.04.2012 r. skarżący odebrali (k. 13-14 a.a.) upomnienie z dnia 11.04.2012 r. Pismo to zawierała jednoznacznie sformułowane wezwanie do wykonania obowiązku rozbiórki spornego ganku. Nie jest także trafny podnoszony w skardze zarzut, iż wadliwie wyliczona została przez organ egzekucyjny kwota nałożonej na skarżących grzywny w celu przymuszenia. Wskazać należy, iż skarżący przedstawionego zarzutu nie precyzują. Nie wskazują w szczególności prawidłowej, ich zdaniem, wysokości grzywny. Przeprowadzona przez sąd z urzędu kontrola sposobu wyliczenia spornej grzywny wskazuje, iż została ona prawidłowo ustalona. Cytowany już wyżej art. 121 § 5 u.p.e.a. wskazuje, iż grzywnę tę oblicza się jako iloczyn powierzchni budynku podlegającego rozbiórce (17,1 m2) i 1/5 ceny l m2 powierzchnie użytkowej budynku ogłos/onej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do obliczenia premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Zgodnie z obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia MWINB w K K. z dnia 19.10.2012 r., cena l m2 powierzchni użytkowej budynku wynosiła 4103 zł (por. Dz.Urz.GUS / 2011 Nr 13, póz. 51). Iloczyn wskazanych wartości daje kwotę wskazaną w sentencji zaskarżonego postanowienia PINB w K. z dnia, tj. 14032 zł. Nadto należy wskazać, że nic mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut skarżących dotyczący innej, niż przyjęta pr/e/ organy orzekające w sprawie, powierzchni budynku podlegającego rozbiórce. Okoliczność powyższa wynika bowiem z funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji rozbiórkowej P IN B w K. z dnia 12.05.2011 r. (utrzymanej w mocy decyzją WINB w K. z dnia 27.06.2011 r.). Wskazać zatem należy, że okoliczności faktyczne, dotyczące m.in. powierzchni budynku podlegającego rozbiórce, mogły być przez skarżących kwestionowane w postępowaniu w którym orzeczono o nakazie rozbiórki obiektu. W obecnie kontrolowanym postępowaniu nie jest możliwe, ani też dopuszczalne ponowne badanie -czy też weryfikowanie tej okoliczności. Organ egzekucyjny jest bowiem związany ustaleniami wynikającymi z ostatecznej i prawomocnej zarazem decyzji podlegającej wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Także podnoszony przez skarżących zarzut braku środków finansowych na uiszczenie orzeczonej grzywny w celu przymuszenia nie zasługuje na uwzględnienie. Istotą bowiem zastosowanego w tej sprawie względem J.H. i D.H. środka egzekucyjnego jest wywarcie na zobowiązanych ekonomicznej presji, mającej na celu skłonienie ich do wykonania nałożonego obowiązku. Argumenty zatem natury ekonomicznej nie mogą mieć wpływu na zasadność wymierzenia grzywny. Natomiast wysokość tej grzywny jest ściśle przez przepisy określona i jakiekolwiek miarkowanie w tym zakresie także nie jest dopuszczalne. Nadto, jak wskazywały organy orzekające w sprawie, w razie wykonania obowiązku "określonego w tytule wykonawczyni nałożone, a nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia - podlegać będą umorzeniu (art. 125 § l u.p.e.a.). Na rozprawie w dniu 1.02,2013 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przesłuchanie J.H. na okoliczność braku środków finansowych na uiszczenie nałożonej na niego grzywny w celu przymuszenia. Żądał także wyznaczenia nowego terminu rozprawy w celu przedłożenia dokumentów potwierdzających sytuacje finansową skarżącego. Powołane wnioski dowodowe zostały przez sąd oddalone (k. [...]. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., póz. 270 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zgodnie więc z powołanym przepisem, nie jest dopuszczalne przeprowadzenie przez sąd administracyjny dowodu z przesłuchania strony. Nadto, jak już wyżej wskazano, okoliczności dotyczące sytuacji finansowej skarżącego są bez znaczenia dla oceny kontrolowanego postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 1.51 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.