II SA/Kr 1772/12

PostanowienieWSA w Krakowie2013-07-09

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu na podstawie braku środków finansowych?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie zwykłe, które działa wyłącznie ze składek członkowskich i nie wykazało całkowitego braku środków na poniesienie kosztów postępowania, nie spełnia przesłanek do przyznania zwolnienia od kosztów sądowych ani ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Finansowanie działalności stowarzyszenia ze środków publicznych poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest niedopuszczalne, gdyż stowarzyszenie powinno funkcjonować na podstawie własnych środków.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwykłe złożyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Stowarzyszenie wykazało przychody ze składek członkowskich w wysokości 843,87 zł oraz saldo na koniec czerwca 2013 r. w kwocie 197,37 zł. Podniosło, że nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów postępowania i nie może pozwolić sobie na opłacenie pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek Stowarzyszenia o zwolnienie od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: RWSA Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] w B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 26 października 2012 r. znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia p o s t a n a w i a I) oddalić wniosek Stowarzyszenie [...] w B. o zwolnienie kosztów sądowych II) oddalić wniosek Stowarzyszenia [...] w B. o ustanowienie radcy prawnego Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Stowarzyszenia [...] w B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z oświadczeniem zawartym we wniosku przychody ze składek członkowskich na dzień 30 czerwca 2013 wynosiły 843,87 zł. Oszczędności za rok 2012 – 63,87 zł. Razem przychód to kwota 843,87 zł. Wydatki na dzień 30 czerwca 2013 r, wyniosły 648,50 zł. Saldo na dzień 30 czerwca 2013 r, wyniosło 197,37 zł W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie podniosło, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, ponieważ nie są oni uprawnienie do złożenia skargi kasacyjnej bez kwalifikowanego pełnomocnika . Stowarzyszenie jest jednostką , która działa wyłącznie na podstawie środków finansowych pochodzących ze składek członkowskich. Jest stowarzyszeniem zwykłym , które nie może korzystać z żadnej dotacji ani sponsorów. Natomiast środki pochodzące ze składek wystarczają jedynie na opłatę korespondencji i materiałów biurowych. Stowarzyszenie czyniło starania celem pozyskania prawnika za niska kwotę, ale bezskutecznie. Odpłatność za tego typu usługi przewyższają możliwości finansowe Stowarzyszenia, które na koniec czerwca 2013 r. dysponuje kwota 195,37 zł. Stowarzyszenie uznaje , że w takim stanie rzeczy wniosek o zwolnieni od kosztów sadowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest zasadny Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje : Przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawa pomocy, w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ), następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie orzekającego Stowarzyszenie [...] w B. nie wykazało, iż spełnia przesłanki określone w art. 246 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, od których zależy przyznanie podmiotowi prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stowarzyszenia [...] "w B. , jak wynika z akt sprawy, jest organizacją wpisaną do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Zgodnie z treścią art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach, stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki pieniężne na swoja działalność ze składek członkowskich. Z treści tego przepisu wynika, że składki członkowskie są wyłącznym źródłem dochodów stowarzyszenia zwykłego. Osoby zakładające takie stowarzyszenie, winny mieć na uwadze taką okoliczność, i wziąć pod uwagę własną sytuację finansową, i podjąć decyzję czy ta sytuację pozwala na prowadzenie tego rodzaju działalności. Stowarzyszenie będąc świadome, że jego działalność opiera się na pracy społecznej członków oraz na fakcie, że utrzymuje się wyłącznie ze składek członkowskich powinno zadbać, aby ich wpłaty odbywały się regularnie, oraz w takiej wysokości, która zapewni prawidłowe jego funkcjonowanie, umożliwiające podejmowanie działań zgodnych z regulaminem. Przerzucenie ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Państwo, np. zwolnienie od kosztów sądowych czy ustanowienie pełnomocnika z urzędu, rodzi bowiem ten skutek, że faktycznie działalność Stowarzyszenia staje się finansowania ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że Stowarzyszenie prowadzi działalność w oparciu o własny majątek. Konstytucja RP przewiduje prawo obywateli do zrzeszania się m in. w stowarzyszenia, jednakże nie gwarantuje wszystkim stowarzyszeniom prawa do finansowania ich działalności przez Państwo ( postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II OZ 1433/06 niepubl.). Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło