II SA/Kr 181/19

WyrokWSA w Krakowie2019-04-16

Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski, Sędzia WSA Krystyna Daniel, Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy usunięcie drzew stanowiących złom lub wywrot, które uległy uszkodzeniu w wyniku wichury, może być dokonane bez zezwolenia, a jeśli nie, to czy okoliczności te uzasadniają odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej z powodu stanu wyższej konieczności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że usunięcie drzew uszkodzonych w wyniku wichury bez uzyskania zezwolenia nie jest dopuszczalne, jeśli przed usunięciem nie przeprowadzono oględzin potwierdzających, że drzewa stanowią złom lub wywrot. Brak jest podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej z powodu stanu wyższej konieczności, gdy drzewa nie zagrażały bezpośrednio życiu lub zdrowiu ludzi, a jedynie naruszały estetykę, a istniała możliwość wstrzymania się z usunięciem do czasu oględzin.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa usunęła cztery drzewa (wierzby) bez wymaganego zezwolenia, twierdząc, że zostały one połamane podczas wichury. Organ pierwszej instancji wymierzył karę pieniężną, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, niezastosowanie art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody (stan wyższej konieczności) oraz nieuwzględnienie interesu społecznego. Skarżąca domagała się uchylenia decyzji i zasądzenia zwrotu kosztów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Spółdzielnia Mieszkaniowa [....] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 listopada 2018 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew skargę oddala. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 20 kwietnia 2018 roku, znak: [...] wymierzył Spółdzielnia Mieszkaniowa [....] w K. administracyjną karę pieniężną w kwocie 5 617,50 zł za usunięcie 4 sztuk drzew, rodzaju wierzba bez wymaganego zezwolenia z terenu nieruchomości: przy ul. [...] (działka nr [...] obr. [...]), przy ul. [...] (działka nr [...] obr. [...]), przy ul. [...] (działka nr [...]/ [...]). Od decyzji tej odwołanie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa [....] " w K.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 listopada 2018 r., znak [...] - działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1, art. 89 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2018 roku, poz. 1614) § 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. 2017, poz. 1330) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn.: Dz.U.2018.2096) - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, Prezydent Miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia. Z akt sprawy wynika, że dnia 6 października 2017 r. do Wydziału Kształtowania Środowiska UMK wpłynął e-mail, w którym Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]" w K. zwróciła się o wyrażenie zgody w trybie pilnym na usunięcie 7 sztuk drzew, które zostały połamane podczas wichury, która przeszła nad K. z 5 na 6 października 2017 r. (załączono zdjęcia). Podczas oględzin, które odbyły się dnia 10 października 2017 r. pracownik stwierdził, że większość drzew została już usunięta i w dniu 14 grudnia 2017 r. wszczęto postępowanie w sprawie usunięcia drzew bez wymaganego zezwolenia. Następnie przytoczono obowiązujące przepisy dotyczące sposobu ustalania kary za usunięcie drzewa. W trakcie oględzin w dniu 5 stycznia 2018 r., podczas których Kierownik Referatu Wydziału Kształtowania Środowiska UMK posiadająca specjalistyczne przygotowanie w zakresie dendrologii (absolwentka Wydziału Ogrodniczego Akademii Rolniczej w K.) stwierdziła na działce nr [...] obr. [...] dwa pniaki drzew rodzaju wierzba oraz na działce nr [...] obr [...] pniak drzewa rodzaju wierzba. Nie odnaleziono kłód ww. usuniętych drzew, wobec tego przymiarem wstęgowym w obecności przedstawiciela strony zmierzono najmniejsze średnice 3 odnalezionych pniaków: - najmniejsza średnica pniaka nr 1 wynosiła 61cm, wobec czego obwód wynosi 3,1415 x 61 cm = 191,63 cm, a pomniejszony obwód o 10% wynosi 172,4 cm, - najmniejsza średnica pniaka nr 2 wynosiła 63 cm, wobec czego obwód wynosi 3,1415 x 63 cm = 197,91 cm, a pomniejszony obwód o 10% wynosi 178,1 cm, - najmniejsza średnica pniaka nr 3 wynosiła 38 cm, wobec czego obwód wynosi 3,1415 x 38 cm = 119,37 cm. a pomniejszony obwód o 10% wynosi 107,4 cm. Natomiast na działce nr [...] obr. [...] nie odnaleziono pniaka, pniak został wykarczowany, ale podczas wcześniejszej kontroli w dniu [...] 2017 r. na tej działce Główny Specjalista w Wydziale Kształtowania Środowiska odnalazł pniak drzewa rodzaju wierzba i zmierzył najmniejszą średnicę tego pniaka, która wynosiła 65 cm., wobec czego obwód wynosi 3,1415 x 65 cm = 204,19 cm, a pomniejszony obwód o 10% wynosi 183,7 cm. Organ I instancji ustalił, że skoro decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 9 stycznia 2018r. Nr [...] zezwolono Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" na usunięcie wierzby o obwodzie pnia 230 cm rosnącej na działce nr [...] przy ul. [...], z uwagi na to, że drzewo zagrażało bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz nie rokowało szansy na przeżycie, a w pobliżu na tej samej działce rosły 2 sztuki przedmiotowych wierzb, które zostały złamane podczas wichury, więc ich stan zdrowotny był najprawdopodobniej jeszcze gorszy, dlatego też należy uznać, że także te drzewa zagrażały bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz nie rokowały szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości. W takim przypadku, w myśl art. 89 ust. 1 ustawy administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości opłaty za usunięcie tych drzew. Ponadto na zdjęciach przekazanych przez stronę widoczna jest zgnilizna w dolnej części pnia wierzby z działki nr [...] przy ul. [...] oraz brak jest jakichkolwiek liści na konarach i gałęziach tego drzewa- należy uznać, że drzewo to było w stanie nie rokującym szansy na przeżycie z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, wobec tego również w tym przypadku, w myśl art. 89 ust. 1 ustawy administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości opłaty za usunięcie tego drzewa. Na zdjęciach przekazanych przez Spółdzielnię widoczna jest także wierzba leżąca na terenie przy ul. [...], posiada ona system korzeniowy, pień i koronę z pełnym ulistnieniem, a na zdjęciach wykonanych przez pracownika Wydziału Kształtowania Środowiska na odciętym odcinku pnia widoczne jest zdrowe drewno pnia oraz liczne zielone liście, wobec czego nie można uznać, iż drzewo to było w złym stanie fitosanitarnym, więc w myśl art. 89 ust. 1 ustawy administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie tego drzewa. Kolegium przychyliło się do powyższych ustaleń. Zasadnie w stosunku do 3 wierzb, tj. 2 rosnących na działce nr [...] i jednej rosnącej na działce nr [...] - wymierzył wysokość kary w wysokości opłaty za usunięcie tych drzew, ponieważ drzewa te zagrażały bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz nie rokowały szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości. Zasadnie również wymierzył karę w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie wierzby z działki nr [...] - ponieważ drzewo to nie było w złym stanie fitosanitarnym. Przepis art. 89 ust. 6 ustawy stanowi, że w przypadku usunięcia drzewa lub krzewu obumarłego albo nierokującego szansy na przeżycie, złomu lub wywrotu, wysokość administracyjnej kary pieniężnej obniża się o 50%. Ustalenia poczynione w przedmiotowej sprawie są następujące: dwie wierzby rosnące na działce nr [...] przy ul. [...] były złomami (karta akt nr 5), wierzba leżąca na działce nr [...] przy ul. [...] była wywrotem (karta akt nr [...]), a wierzba na działce nr [...] przy ul. [...] była w stanie nierokującym szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, wobec czego należało obniżyć karę o 50%. Kolegium przychyliło się także do ustaleń organu I instancji, co do tego, że brak jest podstaw do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary, w oparciu o art. 79 ust. 6 ustawy, ponieważ drzewa nie zostało usunięte w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności. Podana przez stronę przyczyna, dla której drzewa zostały usunięte, tj. udrożnienie przejść i uprzątnięcie terenu, tak by korzystanie z niego przez mieszkańców osiedla i osoby trzecie było bezpieczne, w żadnym razie nie upoważniała jej do usunięcia drzew bez zezwolenia, ponieważ nie jest to stan wyższej konieczności. Mając powyższe na względzie zasadne jest obliczenie wysokości administracyjnej kary pieniężnej. < Kara za usunięcie wierzby nr 1: 172,4 cm (obwód) x 15 zł (stawka za 1 cm obwodu pnia) = 2 586,00 zł - 50% = 1 293,00 zł. < Kara za usunięcie wierzby nr 2: 178,1 cm (obwód) x 15 zł (stawka za 1 cm obwodu pnia) = 2 671,50 zł - 50% = 1 335,75 zł. < Kara za usunięcie wierzby nr 3: 107,4 cm (obwód) x 15 zł (stawka za 1 cm obwodu pnia) = 1 611,00 zł x 2 = 3 222,00 zł -50%= 1 611,00 zł. < Kara za usunięcie wierzby nr 4: 183,7 cm (obwód) x 15 zł (stawka za 1 cm obwodu pnia) = 2 755,50 zł - 50% = 1 377,75 zł. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium wskazało, iż przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie w sposób jednoznaczny wykazało, że z terenu nieruchomości: przy ul. [...] (działka nr [...] obr. [...]), przy ul. [...] (działka nr [...] obr. [...]), przy ul. [...] (działka nr [...] obr. [...]) zostały usunięte 4 wierzby bez wymaganego prawem zezwolenia, a to stanowiło podstawę do wydania decyzji nakładającej na Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w K. kary pieniężnej, o której stanowi art. 88 i nast. ustawy o ochronie przyrody. Przy ustalaniu wysokości kary za usunięcie drzew bez zezwolenia- wzięto pod uwagę, że niektóre drzewa zagrażały bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz nie rokowały szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości i ustalona została kara w wysokości opłaty za usunięcie tych drzew. Ponadto w stosunku do drzew nierokujących szansy na przeżycie, złomów czy wywrotów, wysokość administracyjnej kary pieniężnej obniżona została o 50%. Natomiast tak jak to wyżej wskazano - nie było podstaw do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary, ponieważ drzewa nie zostały usunięte w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności. Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w K., zarzucając jej 1) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu wyjaśnień Spółdzielni co do sposobu oraz motywów jej działania w związku ze zniszczeniem 7 drzew na terenie osiedla [...] wskutek nadzwyczajnego zjawiska atmosferycznego (wichury), jakie miało miejsce w K. w nocy z 5 na 6 października 2017 r.; 2) naruszenie art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego niezastosowanie, pomimo istnienia stanu wyższej konieczności uzasadniającego bezzwłoczne usunięcie z ciągów komunikacyjnych powalonych i połamanych drzew; 3) nieuwzględnienie interesu społecznego, który przemawiał za niezwłocznym usunięciem skutków wichury w celu wyeliminowania zagrożenia powstania dalszych szkód na osobach lub mieniu. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] w K. zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przypomniano, że wszystkie drzewa objęte wnioskiem Spółdzielni z dnia 6 października 2017 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na ich usunięcie uległy złamaniu lub przewróceniu z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, a wskutek wichury jaka przeszła nad K. w nocy z dnia 5 na 6 października 2017 r. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja nie może być uznana za zasadną. Konieczność niezwłocznego usunięcia powalonych oraz połamanych wskutek działania sił natury drzew, podyktowana była tylko i wyłącznie obowiązkiem ciążącym na Spółdzielni jako zarządcy terenu, udrożnienia przejść i uprzątnięcia terenu, tak by korzystanie z niego przez mieszkańców osiedla i osoby trzecie było bezpieczne i nie stwarzało ryzyka powstania dalszych szkód na osobach lub mieniu. Spółdzielnia nie dokonała samowolnego, tj. bez wymaganego zezwolenia usunięcia zdrowych drzew, co istotnie winno spotkać się z działaniem sankcyjnym, lecz uprzątnęła skutki zjawiska atmosferycznego, które zniszczyło drzewa doprowadzając do stanu zagrażającego bezpieczeństwu ludzi i mienia (stan wyższej konieczności). Wszystkie 4 drzewa z uwagi na stan nie rokowały szans na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości (Spółdzielni), a zatem ich usunięcie było uzasadnione, a dodatkowo ze względu na stwarzane w dalszym ciągu zagrożenie wręcz konieczne. W tej sytuacji zastosowanie winien znaleźć przepis art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym jeżeli usunięcia drzew dokonano w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej. Z tych względów nałożenie kary pieniężnej nie było zasadne. Dodatkowo Spółdzielnia podnosi, że decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 9 stycznia 2018 r., znak [...] zezwolono Spółdzielni na usunięcie wierzby na działce nr [...] przy ul. [...], z uwagi na to, że drzewo zagrażało bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz nie rokowało szansy na przeżycie (decyzja k. 43-44), a jednocześnie nałożono na Spółdzielnię obowiązek dokonania nasadzeń zastępczych nie 1, ale 3 sztuk drzew na tej samej działce, co odpowiada łącznej liczbie 3 wierzb, usuniętych z działki przy ul. [...], w tym 2 sztuk po wichurze oraz 1 na podstawie ww. decyzji. Nałożenie kary utrzymaną w mocy decyzją oraz zobowiązanie do przywrócenia tej samej liczby drzew na działce nr [...] w ocenie Spółdzielni stanowi przejaw podwójnego "karania", z czym nie sposób się zgodzić. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – dalej "p.p.s.a."). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonawszy kontroli zaskarżonej decyzji na podstawie tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ona prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Nie budzą wątpliwości i nie są kwestionowane ustalenia faktyczne, z których wynika, że 6 października 2017 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" zwróciła się o wyrażenie zgody w trybie pilnym 7 sztuk drzew, które zostały połamane podczas wichury w nocy 5/6 października 2017 r. Oględziny przeprowadzone w dniu 10 października 2017 r. wykazały, że 2 wierzby przy ul. [...], oraz po jednej wierzbie przy ul. [...] i [...] uległy wycięciu przed przyjazdem przedstawiciela organu. Co do zasady usunięcie drzew lub krzewów możliwe jest po uzyskaniu zezwolenia, o czym stanowi art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1614 z późn. zm.) – dalej również jako "ustawa". Wyjątki od tej zasady przewidziane zostały w art. 83f ustawy o ochronie przyrody. Zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 14 ustawy przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do drzew lub krzewów stanowiących złomy lub wywroty usuwanych przez: a) jednostki ochrony przeciwpożarowej, jednostki Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, właścicieli urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, zarządców dróg, zarządców infrastruktury kolejowej, gminne lub powiatowe jednostki oczyszczania lub inne podmioty działające w tym zakresie na zlecenie gminy lub powiatu, b) inne podmioty lub osoby, po przeprowadzeniu oględzin przez organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu, potwierdzających, że drzewa lub krzewy stanowią złom lub wywrot. Definicje złomu i wywrotu zostały zawarte w art. 5 pkt 26c i 26d ustawy, zgodnie z którymi użyte w ustawie określenia oznaczają: 26c) wywrot - drzewo lub krzew wywrócone w wyniku działania czynników naturalnych, wypadku lub katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, lub katastrofy budowlanej; 26d) złom - drzewo, którego pień uległ złamaniu, lub krzew, którego pędy uległy złamaniu w wyniku działania czynników naturalnych, wypadku lub katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, lub katastrofy budowlanej. Aby więc Spółdzielnia mogła skorzystać z możliwości przewidzianej powołanymi wyżej przepisami i usunąć drzewo bez konieczności uzyskiwania pozwolenia, konieczne było zachowanie pewnej sekwencji czynności. Mianowicie po poinformowaniu drogą mailową w dniu 6 października 2017 r. organu właściwego do wydania zezwolenia o konieczności usunięcia powalonych drzew należało wstrzymać się z ich usunięciem do czasu przeprowadzenia oględzin, o których mowa w art. 83f ust. 1 pkt 14 lit. "b". Dopiero bowiem te oględziny mogłyby potwierdzić, które z objętych wnioskiem drzew stanowią złom lub wywrot, a zatem mogą zostać usunięte bez zezwolenia. W okolicznościach niniejszej sprawy oględziny miały miejsce 10 października 2017 r. Natomiast już po upływie czterdziestu minut od wpłynięcia wiadomości e-mail od Spółdzielni, pracownik urzędu zwrotną wiadomością mailową poinformował Spółdzielnię, że "nie wszystkie z podanych drzew nadają się do usunięcia na podstawie protokołu i konieczne będzie złożenie wniosku". Mimo to Spółdzielnia dokonała usunięcia powalonych drzew bez oczekiwania na wynik oględzin, uniemożliwiając w ten sposób ocenę, czy drzewa te stanowiły złomy lub wywroty. Z tego powodu niejako z własnej woli zrezygnowała z zastosowania trybu opisanego w art. 83f ust. 1 pkt 14 lit. "b" ustawy o ochronie przyrody tj. możliwości usunięcia drzew bez zezwolenia, co w konsekwencji prowadziło do konieczności wszczęcia postępowania o wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 88 ustawy. Zdaniem skarżącej działała ona w stanie wyższej konieczności, a zgodnie z art. 89 ust. 7 ustawy "W przypadku usunięcia albo zniszczenia drzewa lub krzewu, albo uszkodzenia drzewa w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej". W orzecznictwie podkreśla się, że przepis art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody stanowi regulację szczególną, której zastosowanie musi być uzasadnione wyjątkowymi okolicznościami (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 października 2017 r., sygn. II SA/Rz 916/17). Zwraca się też uwagę, że stan wyższej konieczności musi być stanem nadzwyczajnym, obejmującym wyjątkowe i nagłe, na tyle poważne zagrożenie dla dóbr prawnych o wyższej wartości niż drzewa lub krzewy (np. życie lub zdrowie ludzkie), że nie można oczekiwać na przybycie uprawnionych służb lub na uzyskanie odpowiedniego zezwolenia właściwego organu (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 29 stycznia 2019 r., sygn. II SA/Rz 1264/18, LEX nr 2625731). Z kolei w wyroku z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. II SA/Rz 971/18 (LEX nr 2598776) stwierdzono, że "Stanu wyższej konieczności, o jakim mowa art. 89 ust. 7 u.o.p., nie można intepretować przez pryzmat przepisów prawa karnego. W odniesieniu do dóbr chronionych przepisami u.o.p. pojęcie to należy interpretować szerzej, uznając za nie, nie tylko bezpośrednie zagrożenie dla dóbr chronionych prawem, w szczególności bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, ale także inne - niebezpośrednie - zagrożenia, jak na przykład zagrożenie dla nieprzerwanych dostaw energii oraz inne zagrożenia, które mogą wystąpić, o ile nie podejmie się prac redukujących koronę drzewa. Kwestia ta in casu wymaga jednoznacznych ustaleń i ocen". Powyższe poglądy Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela. Należało zgodzić się z organami administracji, iż skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa nie działała w okolicznościach stanu wyższej konieczności. Powalone drzewa, które następnie stały się przedmiotem postępowania, nie zagrażały życiu ani zdrowi ludzi, nie utrudniały przejścia chodnikiem czy też przejazdu drogą ani korzystania z mediów, co najwyżej naruszały poczucie estetyki. Oczywiście drzewa te wymagały uprzątnięcia, jednakże nie zaistniały jakiekolwiek okoliczności, które usprawiedliwiałyby ich natychmiastowe usunięcie zamiast wstrzymania się z tymi czynnościami kilka dni do czasu przeprowadzenia oględzin. Ustalenia takie wynikają wprost ze znajdujących się w aktach sprawy zdjęć dołączonych przez Spółdzielnię do maila z dnia 6 października 2017 r. (k. 2 – 5 akt administracyjnych), które obrazują stan drzew i nieruchomości w dniu 6 października 2017 r. Wbrew zarzutom strony skarżącej nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 89 ust. 7 ustawy, bowiem nie zachodził stan wyższej konieczności, o którym mowa w tym przepisie. Gdyby zaś każdy przypadek uprzątnięcia powalonych przez wichurę drzew miał być kwalifikowany jako mieszczący się w zakresie tego przepisu, pozbawiona sensu byłaby opisana wcześniej regulacja zawarta w art. 83f ust. 1 pkt 14 lit. "b", przewidująca procedurę oględzin celem potwierdzenia, czy drzewa stanowią złomy lub wywroty. Wprawdzie zarzuty skargi ograniczały się do kwestii zasadności nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, jednakże Sąd działając z urzędu dokonał kontroli zaskarżonej decyzji także w zakresie prawidłowości obliczenia wysokości tej kary. Nie budzi ona zastrzeżeń Sądu, jest prawidłowa i oparta na powołanych w zaskarżonej decyzji przepisach prawa. Wobec powyższego należało dojść do wniosku, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło