II SA/Kr 190/08
WyrokWSA w Krakowie2008-04-15
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Aldona Gąsecka-Duda, Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prezydent miasta na prawach powiatu, będący jednocześnie organem wykonawczym gminy i jej przedstawicielem, podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, której właścicielem jest gmina?Ratio decidendi
Prezydent miasta na prawach powiatu, będący organem wykonawczym gminy i jej przedstawicielem, podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, której właścicielem jest gmina, na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 KPA. Niewyłączenie prezydenta od udziału w postępowaniu stanowi rażące naruszenie przepisów proceduralnych, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela. Organ pierwszej instancji odmówił zwrotu części działek, argumentując, że zostały one przejęte na rzecz Skarbu Państwa w drodze wywłaszczenia lub umowy sprzedaży i nie stały się zbędne dla celów wywłaszczenia, a część z nich została oddana w użytkowanie wieczyste przed 1 stycznia 1998 r. Organ drugiej instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca zarzucała, że organy błędnie zastosowały art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż Skarb Państwa nabył nieruchomości w drodze czynności prawnej, a nie aktu administracyjnego. WSA w Krakowie pierwotnie oddalił skargę, ale NSA uchylił ten wyrok z powodu naruszenia praw prokuratora. WSA, ponownie rozpoznając sprawę, uwzględnił skargę, stwierdzając, że prezydent miasta powinien był być wyłączony od rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Umarza postępowanie sądowe co do skargi w części dotyczącej decyzji o odmowie zwrotu działki nr [...] obręb [...] K., uchyla w pozostałej części decyzję zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Z. F. kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka- Duda AWSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Wojewody z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. umarza postępowanie sądowe co do skargi w części dotyczącej decyzji o odmowie zwrotu działki nr [...] obręb [...] K., II. uchyla w pozostałej części decyzję zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Z. F. kwotę 257 zł ( dwieście pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Organ l instancji Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] 2002r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 4 pkt 9b1, art.136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142, art. 229, art. 233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2000r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.) oraz upoważnienia Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] 1999r. - orzekł o odmowie zwrotu części działek nr: [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...]o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 oraz [...] o pow. [...] m2 obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...] ( w granicach przejętych na rzecz Skarbu Państwa parcel gruntowych [...].kat [...],[...][...],[...],[...] i [...] b.gm. kat. [...])- na rzecz poprzedniego właściciela.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że parcela [...].kat [...] w dniu wywłaszczenia stanowiła własność Z. R. (Z. R. zmieniła nazwisko na "F.") i została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa , na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu z dnia [...] 1967r. pod rozbudowę ulicy [...]. Parcele gruntowe [...].kat. [...],[...],[...],[...] i [...] zostały sprzedane Skarbowi Państwa na podstawie umowy z dnia [...] 1969r. nr repertorium [...] z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe osiedla "[...]" Umowa została zawarta w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U z 1961 r. Nr 18, póz. 94) W wyniku licznych zmian gruntowych parcele gruntowe [...].kat: [...],[...],[...],[...] i [...] odpowiadają obecnie częściom działek nr: [...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Parcela [...].kat. [...] odpowiada części działki nr [...]. Część działki nr [...] w granicach parceli [...].kat. [...] stanowi własność Skarbu Państwa i urządzona jest dla niej KW nr [...]. Działka ta stanowi fragment chodnika z płyt betonowych przed blokiem nr [...] wzdłuż ulicy [...]. Zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami opisana działka w granicach wywłaszczonej parceli [...] .kat [...] nie stała się zbędna dla celów wywłaszczenia. Parcela [...].kat [...] weszła w skład pasa drogowego ulicy [...] zatem została wykorzystana zgodnie z celem przejęcia jej na rzecz Skarbu Państwa zatem odmowa jej zwrotu jest zasadna. Działka nr [...] ( obecnie stanowiąca działki nr: [...],[...],[...],[...] i [...]) objęta KW nr [...]
stanowiąca własność Gminy [...] pozostaje w użytkowaniu wieczystym Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...]. Wpis prawa użytkowania wieczystego SM ujawniono w księdze wieczystej w dniu [...] 1995r. Działka nr [...] i [...] (stanowiące część działki nr [...]) zgodnie z wpisem do księgi wieczystej stanowią własność Gminy [...] w oparciu o decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 1996r. i pozostają w użytkowaniu wieczystym Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...]. Wpis prawa użytkowania wieczystego SM ujawniono w księdze wieczystej w dniu [...] 1996r. Działki nr: [...],[...],[...],[...],[...] i [...] stanowiące własność Gminy [...] zostały oddane w użytkowanie wieczyste i prawo to zostało ujawnione w księgach wieczystych przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami tzn. przed 01 stycznia 1998r. to byłemu właścicielowi wywłaszczonej nieruchomości roszczenie o jej zwrot nie przysługuje.
Odwołanie od decyzji złożyła Z. F. zarzucając naruszenie art. 216 w zw z art. 136 i art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami wnosząc o uchylenie decyzji w części w jakiej odmawia się jej zwrotu działek nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] i jej zmianę w tym zakresie poprzez orzeczenie o zwrocie tych działek na rzecz poprzedniego właściciela albo uchylenie decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że w rozpatrywanej sprawie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami w ogóle nie ma zastosowania albowiem Skarb Państwa stał się właścicielem nie w drodze aktu administracyjnego lecz w drodze czynności prawnej tzn. umowy sprzedaży.
Organ II instancji, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] 2003r. znak: [...] wydaną na podstawie art.9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U z 2000r. Nr 46, póz. 543 ze zm.) art.138§1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2000r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.) - utrzymał w mocy w zaskarżonej części decyzję Prezydenta Miasta [...] na prawach powiatu z dnia [...] 2002r. nr [...]W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że wszelkie warunki niedopuszczalności zwrotu działek nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] zostały spełnione. Nieruchomości te zostały oddane w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej przed dniem 01 stycznia 1998r. oraz prawo to zostało ujawnione przed dniem 01 stycznia 1998r. jednocześnie organ II instancji nie podzielił poglądu, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Skargę do Sądu złożyła Z. F., zaskarżając decyzję organu II instancji w całości i wniosła o jej uchylenie jak również o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że błędne jest stanowisko Wojewody [...], iż zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest ograniczone jedynie do przypadków wywłaszczenia nieruchomości w rozumieniu art. 136 tej ustawy. Organy rozpoznające sprawę pominęły podstawę nabycia przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa. Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowych działek nie w drodze aktu administracyjnego lecz w drodze czynności prawnej zatem art. 229 nie powinien mieć w ogóle zastosowania w przedmiotowej sprawie. Stanowisko Wojewody, który stwierdza, że przepisy art. 136-142 cyt. ustawy znajdują zastosowanie w sprawie jest sprzeczne z literalnym brzmieniem art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który nakazuje jedynie ich odpowiednie zastosowanie. Literalna a także systemowa wykładnia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje, że art. 229 nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania, chociażby odpowiedniego.
W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu [...] 2006r. pełnomocnik strony skarżącej zarzucił, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prezydent Miasta [...] podlegał wyłączeniu od rozpoznania sprawy a skoro orzekał w sprawie istnieje podstawa do wznowienia postępowania, która to podstawa musi stanowić przyczynę uchylenia zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia [...] 2006r. skargę oddalił. Co do podniesionego na rozprawie zarzutu skargi, Sąd stwierdził, że nie podziela poglądu wyrażonego uchwale 7 sędziów NSA z dnia 19 maja 2003r. sygn. akt: OPS 1/03.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Z. F., zaskarżając go w całości i zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego to jest art. 229 w zw. z art. 136 ust. 3 w zw. z art. 216 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że art. 229 ustawy znajduje zastosowanie także w sytuacji , gdy z roszczeniem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości występuje były właściciel nieruchomości przejętej przez Skarb Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. w sytuacji gdy przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami nastąpił obrót prawny nieruchomością.
Na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] 2008r. wydanym do sygn. akt: l OSK 1999/06 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasadził od Wojewody [...] na rzecz Z. F. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W motywach rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny poniósł, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw jednakże wystąpiła przesłanka wskazana w art. 183§2 pkt 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w zarządzeniu o wyznaczeniu rozprawy z dnia [...] 2006r. nakazał zawiadomić o terminie rozprawy Prokuratora Okręgowego w [...]. Z akt postępowania wynika, że brak jest zwrotnego poświadczenia odbioru zawiadomienia o terminie rozprawy dla prokuratora wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uprawnienie prokuratora do wzięcia udziału w toczącym się postępowaniu nie zostało zrealizowane. Z protokołu rozprawy przeprowadzonej w dniu [...] 2006r. wynika, że Sąd l instancji nie zajmował się tą kwestią i po przeprowadzeniu postępowania wydał wyrok. Tym samym prokurator, którego udział w rozprawie Sąd uznał za celowy nie mógł złożyć oświadczenia, iż nie weźmie udziału w postępowaniu w charakterze strony. Szczególna pozycja prokuratora w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz ranga chronionych przez niego wartości o praw pozwala uznać, że w postępowaniu przed Sądem l instancji naruszone zostały prawa prokuratora jako strony.
Co się zaś tyczy podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów rażącego naruszenia prawa materialnego w postaci art. 229 w zw. z art. 136 ust. 3 w zw z art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni akceptuje wywód dotyczący tej kwestii zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, uznając go za trafny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy podnieść, że na rozprawie w dniu [...] 2008 r. pełnomocnik strony skarżącej cofnął skargę co do działki nr [...] obr. [...] , zabudowanej obecnie budynkiem Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...]. Częściowe cofnięcie skargi jest dopuszczalne , nie zmierza do obejścia prawa i nie spowoduje utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej dotkniętej wadą nieważności wobec powyższego na zasadzie art. 60 w zw. z art. 161 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w pkt. l sentencji wyroku.
Po wtóre Prokurator Okręgowy został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień [...] 2008r. przez doręczenie wokandy.
Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa istnieje tylko wtedy gdy: a) stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny ; b) po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s.268)
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, odnosząc przedstawione wyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji czyli przy założeniu, że decyzja nie narusza art. 229 w zw. z art. 136 ust. 3 w zw. z art. 216 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty rażącego naruszenia prawa materialnego tzn. art. 229 w zw. z art. 136 ust. 3 w zw. z art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Wskazane przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia zdeterminowały kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 183§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej związany był jej podstawami i wnioskami i tylko w takim zakresie (nie licząc przypadku nieważności postępowania) mógł poddać kontroli wyrok Sądu l instancji. Jeżeli w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu dotyczącego wyłączenia Prezydenta Miasta [...]-miasta na prawach powiatu od rozpoznawania sprawy (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 19 maja 2003r. sygn. akt: OPS 1/03) to kwestia ta musiała pozostać poza kontrolą tego Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zgłoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 229 w zw. z art. 136 ust. 3 w zw. z art. 216 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami uznał za nieuzasadniony a wyrok Sądu l instancji uchylił ale z zupełnie innej przyczyny. Uchylenie wyroku przy braku wypowiedzi Sądu II instancji na temat poglądu Sądu I instancji co do wyłączenia Prezydenta Miasta [...] na prawach powiatu od rozpoznawania sprawy oznacza, że pogląd ten nie wiąże Sądu ponownie rozpoznającego sprawę.
Konsekwencją uchylenia zaskarżonego orzeczenia jest powrót do sytuacji, która istniała przed wydaniem orzeczenia przez Sąd l instancji. Uchylenie wyroku Sądu l instancji przez Naczelny Sąd Administracyjny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania pozbawia skutków prawnych wydane orzeczenie zatem aktualnie Sąd l instancji rozpoznający niniejszą sprawę nie jest związany poglądem prawnym wyrażonym w uchylonym wyroku z dnia [...] 2006r.
Oznacza to, że kwestia wyłączenia Prezydenta Miasta [...] na prawach powiatu od orzekania w sprawie, którą podniósł pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu [...] 2006r. (k. [...] akt sądowych) a której nie podniesiono w skardze kasacyjnej była teraz analizowana przez Sąd l instancji któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podniesiony przez pełnomocnika skarżącej zarzut, iż Prezydent Miasta [...], zgodnie z treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegał wyłączeniu od rozpoznania sprawy uznać należy za zasady.
Zgodnie z uchwałą z dnia 19 maja 2003r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt: OPS 1/03 ONSA 2003/4/115) " W sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta ." Jak podniesiono w uzasadnieniu cyt. uchwały: " w sprawach o zwrot wywłaszczonych nieruchomości - stosownie do art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, póz. 543 ze zm.) -rolę organu prowadzącego postępowanie ustawodawca powierzył staroście. Jest on organem właściwym w tej sprawie bez względu na to, czyją własnością jest nieruchomość, której dotyczy żądanie zwrotu (Skarbu Państwa, gminy, powiatu czy województwa). Natomiast stronami w tym postępowaniu są: właściciel nieruchomości (z wyjątkiem powiatu), podmiot ubiegający się o jej zwrot oraz osoby posiadające inne tytuły prawnorzeczowe do tej nieruchomości. Jeżeli zatem gmina jest właścicielem nieruchomości będącej przedmiotem tego postępowania, tej gminie została wyznaczona rola strony. Ta rola procesowa gminy nie może być zmieniona tylko dlatego, że wszędzie tam, gdzie nie wyodrębniono struktur powiatowych, organ gminy (w tym wypadku prezydent miasta)
wykonuje zadania starosty (art. 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1592 ze zm. w związku z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591 ze zm.) Wskazane przepisy mają charakter reguł kolizyjnych i jako takie nie mogą zmieniać ról, jakie przez przepisy prawa materialnego zostały wyznaczone poszczególnym podmiotom w procesie orzekania. Organem właściwym w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest starosta, a nie prezydent miasta. Prezydent sprawujący funkcję starosty nie może jednocześnie występować w imieniu gminy jako strony w tej sprawie i jako organ rozpoznający tę sprawę. Podstawę do wyłączenia prezydenta miasta mogą stanowić również przepisy zawarte w art. 24 k.p.a., ponieważ prezydent jest pracownikiem gminy (art. 2 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych - Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1593 ze zm.), z tym zastrzeżeniem, że jest pracownikiem sprawującym równocześnie funkcję organu gminy (miasta)"
W omawianej sprawie należy przyjąć, że zachodzi określona w art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. przyczyna wyłączenia prezydenta miasta od udziału w postępowaniu w sprawie. Pozostawanie z gminą w stosunku zatrudnienia, a ponadto sprawowanie funkcji organu wykonawczego miasta i pełnienie funkcji jego ustawowego przedstawiciela, można uznać za pozostawanie ze stroną w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć chociażby pośredni wpływ na prawa lub obowiązki prezydenta miasta.
Zgodnie z art. 31 cytowanej ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym prezydent miasta kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Z tego wynika jednoznacznie, że w omawianej sprawie prezydent miasta jest także ustawowym przedstawicielem strony. Oznacza to, że zachodzi określona w art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. przyczyna wyłączenia prezydenta miasta od udziału w postępowaniu w sprawie zwrotu nieruchomości, której właścicielem jest gmina.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie korzystając z uprawnienia jakie daje art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm.) -uznał, że w świetle podstawowego celu sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, określonego w art. 1§2 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm.)-
ma obowiązek wydania orzeczenia usuwającego z obrotu prawnego akt niezgodny z prawem a za taki należy uznać również decyzję z [...] 2006r. wydaną przez organ l instancji. Art. 135 uszczegóławia zasadę niezwiązania wojewódzkich sądów administracyjnych granicami skargi, upoważniając ten Sąd do orzekania także o aktach lub czynnościach niezaskarżonych rozpoznawaną skargą ale wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, sprawy administracyjnej.
Z tych względów, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 24§1 pkt.4 Kodeksu postępowania administracyjnego co powoduje konieczność jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta [...] na prawach powiatu powinien wyłączyć się od udziału w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oraz uwzględnić wskazanie i dokonana przez Sąd ocenę prawną.
O kosztach sądowych orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002r-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło