II SA/Kr 1930/11
WyrokWSA w Krakowie2012-08-06
Skład orzekający: Andrzej Irla, Krystyna Daniel, Andrzej Niecikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, która została wykonana i skutkowała zmianami własnościowymi oraz wpisami do ksiąg wieczystych, może zostać uznana za bezprzedmiotową w rozumieniu art. 162 § 1 k.p.a. po śmierci jednego z pierwotnych współwłaścicieli?Ratio decidendi
Decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, która została wykonana i skutkowała zmianami własnościowymi oraz wpisami do ksiąg wieczystych, nie staje się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 162 § 1 k.p.a. nawet po śmierci jednego z pierwotnych współwłaścicieli, jeśli cel decyzji został zrealizowany poprzez fizyczny podział działki i ujawnienie tych zmian w ewidencji gruntów oraz księgach wieczystych.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z 1989 r. zatwierdzającej podział nieruchomości, argumentując, że stała się ona bezprzedmiotowa po śmierci jej męża w 1994 r. Organy administracji odmówiły stwierdzenia wygaśnięcia, wskazując, że decyzja została wykonana, a podział nieruchomości doprowadził do powstania dwóch odrębnych działek o różnej własności i wpisanych do odrębnych ksiąg wieczystych. Skarżąca podniosła również zarzuty dotyczące naruszenia jej interesów i braku udziału w pierwotnym postępowaniu podziałowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Protokolant : Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi S.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 października 2011 r. nr [....] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji skargę oddala
Prezydent Miasta K. decyzją z 8 sierpnia 2011 r., na podstawie art. 162 § 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku S.T. odmówił stwierdzenia wygaśnięcia z dniem 22 lipca 1994 roku decyzji Urzędu Dzielnicowego [....] Nr [....] z 26 czerwca 1989 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości objętej KW [....] położonej w obrębie Nr [....] dz. adm. [....] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka Nr [....] , przedstawiony na mapie sytuacyjnej, wykonany przez geodetę uprawnionego inż. A.P. , Nr ks. [....] .
W uzasadnieniu organ podał, że S.T. 9 maja 2011 r. wniosła o wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 22 lipca 1994 r. decyzji z 26 czerwca 1989 r., znak [....] jako bezprzedmiotowej.
Organ na podstawie wypisów z [....] i [....] , postanowienia sądu Nr sygn. akt ł Ns 2439/00/P z 23 maja 2006 r. oraz postanowienia sądu Nr Sygn. akt II Ca 93/07 z 1 marca 2007 r. ustalił, że działki Nr [....] o pow. 0,0536 ha i Nr [....] o pow. 0,0634 ha powstałe z podziału działki Nr [....] stanowią różną własność i każda z nich jest objęta odrębną księgą wieczystą. Działka Nr [....] objęta jest KW KR [....] i stanowi własność [....] Rady Niepełnosprawnych w K. , a działka Nr [....] objęta jest KW [....] i stanowi własność S.T.
Organ odwołał się do poglądu wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6. 09. 2007 r., II OSK 1179/06, w którym stwierdzono, że art. 162 § 1 k.p.a. z natury rzeczy dotyczy decyzji, które albo nie zostały jeszcze wykonane i na skutek określonych zdarzeń faktycznych wykonanie ich stało się bezprzedmiotowe (niemożliwe) albo decyzji, które są w trakcie wykonywania lub wykonane w części, ale dalsze ich wykonywanie może być uznane za bezprzedmiotowe. W doktrynie przyjmuje się, że stać tak się może z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji, albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy powoduje ona taki sam skutek.
Po zatwierdzeniu decyzją z 26 czerwca 1989 r. podziału działki Nr [....] , ujawniono zmianę danych ewidencyjnych w operacie ewidencji gruntów dla obrębu Nr [....] , co stanowiło podstawę do dokonania czynności prawnych skutkujących zmianami własnościowymi.
S.T. przedłożyła kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego dla [....] w K. Wydz. l Cywilny z 28. 09. 1994 r. o nabyciu praw do spadku po W.T. sygn. akt l Ns 1509/94/P oraz poinformowała, że toczy się w sądzie sprawa o pozbawienie wykonalności postanowienia sądu Nr sygn. akt l Ns 2439/00/P z 23 maja 2006 r. (o dziale spadku).
Z uwagi na fakt, że decyzja z 26 czerwca 1989 r. została wykonana, a data zgonu W.T. nie ma wpływu na wykonalność w/w decyzji, organ odmówił stwierdzenia wygaśnięcia powyższej decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła S.T. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z 8 sierpnia 2011 r. jako zawierającą wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Uzasadniając ten wniosek odwołująca się stwierdziła, że organ l instancji naruszył jej interes jako współwłaściciela nieruchomości wpisanej do KW [....] . Jej zdaniem organ l instancji nie przeprowadził dowodu z akt, które wówczas były w SKO w K. w związku z prowadzonym postępowaniem (sprawa SKO.....). Ponadto odwołująca się podała, iż organ l instancji błędnie przyjął, że decyzja z 1989 r. została wykonana. Jej zdaniem została jedynie uwzględniona w ewidencji gruntów, co nie jest równoznaczne z jej wykonaniem tj. fizycznym podziałem działki, albowiem do dnia zgonu męża nie została wykonana, zaś w postępowaniu podziałowym zakończonym tą decyzją nie brała bez własnej winy udziału. Skarżąca wskazała, że niewątpliwie mąż otrzymał decyzję, a może nawet był inicjatorem postępowania, jednakże to on miał jakiś cel w podziale działki, a z dniem jego śmierci decyzja stała się bezprzedmiotowa, ponieważ cel ten nie został przez męża zrealizowany.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 18 października 2011 r. znak: [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 162 § 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że odwołanie nie jest zasadne, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Z przepisu art. 162 kpa wynika, że to bezprzedmiotowość decyzji daje podstawę do stwierdzenia jej
2
wygaśnięcia - albo z mocy przepisu prawa albo po ustaleniu, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Pojęcie bezprzedmiotowości użyte w tym przepisie powinno być interpretowane w sposób zbliżony do pojęcia bezprzedmiotowości postępowania. W niniejszej sprawie żadna ze wskazanych wyżej sytuacji nie zachodzi. Nie świadczy bowiem o braku podmiotu tamtego (z dnia 26 czerwca 1989 r.) stosunku prawnego powołany we wniosku i odwołaniu fakt śmierci (w 1994 r.) wnioskodawcy o podział nieruchomości . Śmierć wnioskującego o zatwierdzenie podziału nieruchomości po dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, nie niweczy skutków, jakie ta decyzja wywołała. W szczególności nie powoduje, że wydzielone na podstawie tej decyzji działki na powrót stają się nieruchomością w takim kształcie, w jakim nieruchomość ta istniała przed zatwierdzeniem podziału. Organ odwoławczy zauważył także, iż wobec uznania, iż wnioskowana do wygaśnięcia decyzja z 1989 r. nie stała się bezprzedmiotowa, nie miało dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenia ustalenie, czy stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji leżało w interesie społecznym lub interesie strony.
Odnosząc się natomiast do zawartego w odwołaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z 8 sierpnia 2011 r. Kolegium wyjaśniło, że przepisy o działaniu w trybie nadzoru znajdują się po przepisach o postępowaniu odwoławczym, a więc powinny być stosowane w dalszej kolejności (nie jednocześnie), a to z tego względu, że organ odwoławczy ma szerszy zakres uprawnień od organu działającego w ramach nadzoru, badającego tylko legalność decyzji. Zatem, w sytuacji, gdy w ustawowym terminie wpłynęło odwołanie, to wszystkie wadliwości postępowania i decyzji są naprawione w postępowaniu odwoławczym.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła S.T. Skarżąca podniosła, że nie miała możliwości zaskarżenia decyzji Urzędu Dzielnicowego [....] z 26 czerwca 1989 r. albowiem nie brała udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją. Ponadto organ pominął jej wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Skarżąca odniosła się również do postanowień i decyzji wydanych w sprawie podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej
3
decyzji. Dodatkowo organ podniósł, że nieprawdą jest, że pominął wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego [....] z 26 czerwca 1989, gdyż ostateczną decyzją z 7 czerwca 2011 r. Kolegium orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności ww. decyzji i jednocześnie stwierdziło, że decyzja została wydana naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a.
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 162 § 1 kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. W rozpatrywanym przypadku przepis powyższy oznacza, że organ administracji publicznej jest zobowiązany stwierdzić wygaśniecie decyzji w sytuacji gdy spełnione są jednocześnie obie przesłanki tj. 1. decyzja stała się bezprzedmiotowa i 2. stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Należy przy tym podkreślić, że spełnienie tylko jednej z ww. przesłanek nie uprawnia organu do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
W niniejszej sprawie kwestią zasadniczą jest ustalenie czy decyzja Urzędu Dzielnicowego [....] z 26 czerwca 1989 r. znak: [....] zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości objętej [....] położonej w obrębie Nr [....] dz. adm. [....] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka Nr [....] stała się bezprzedmiotowa.
W ocenie organów obu instancji ww. decyzja nie stała się bezprzedmiotowa ponieważ w wyniku zatwierdzenia przez nią projektu podziału nieruchomości
oznaczonej jako działka nr [....] ., wykonanego przez uprawnionego geodetę inż. A.P. nr ks. rób. [....] działka ta podzieliła się na dwie działki : nr [....] i [....] przy czym ustalono, że każda z powstałych z podziału działek stanowi różną własność i jest wpisana do odrębnej księgi wieczystej tj. działka nr [....] o pow. 0.0536 ha wpisana do KW nr KR [....] stanowi własność [....] Rady Niepełnosprawnych, natomiast działka nr [....] o pow. 0.0634 wpisana do KW nr [....] stanowi własność skarżącej S.T.
W ocenie Sądu ustalenia organu i i II instancji, w świetle dokumentów przedłożonych do akt administracyjnych sprawy, zostały poczynione prawidłowo. A zatem nie budzi wątpliwości, że decyzja z 26 czerwca 1989 r. o podziale działki nr [....] została wykonana, a tym samym nie jest ona bezprzedmiotowa. Wobec powyższego nawet spełnienie drugiej przesłanki tj. ustalenie, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji jest zgodne z interesem skarżącej lub z interesem społecznym nie jest wystarczające dla stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o podziale przedmiotowej nieruchomości. Nie czyni również decyzji bezprzedmiotową fakt, iż jeden ze współwłaścicieli działki nr [....] - W.T. , będący stroną postępowania podziałowego zmarł w 22 lipca 1994, gdy jeszcze nie dokonano wpisów nowopowstałych działek do ksiąg wieczystych. Istotne jest bowiem , że decyzja z 26 czerwca została wykonana, o czym świadczy ujawnienie zmiany w księgach wieczystych i w ewidencji gruntów. Nadto należy wskazać, że organy nie pominęły wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji z 26.06. 1989 r. zatwierdzającej projekt podziału przedmiotowej działki. Wniosek skarżącej był rozpoznany gdyż ostateczną decyzją SKO w K. z 13 lipca 2011, organ utrzymał decyzje własna z 7 czerwca 2011 r. którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji z 26 czerwca 1989 r.i równocześnie orzeczono, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa. Decyzja SKO w K. z 13. 07. 2011 r. została poddana kontroli WSA w Krakowie, który wyrokiem z 11 maja 2012 r. sygn. akt 1400/11 oddalił skargę S.T.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło