II SA/Kr 1938/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Danielec NSA Piotr Lechowski Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2005r sprawy ze skargi G. W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 25 czerwca 2002r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania środków higieny osobistej - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji- Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. Nr. [...] Komendant Powiatowy Policji w C. - odmówił G. W. wydania środków higieny osobistej w postaci mydła za okres od dnia [...] marca 2001 do dnia [...] kwietnia 2002r. Na uzasadnienie podano, że G. W. od dnia [...] marca 2001 r. był zawieszony w czynnościach służbowych, aż do czasu zwolnienia ze służby z dniem [...] kwietnia 2002r. (na okres do ukończenia postępowania karnego, które umorzono z uwagi na niepoczytalność policjanta w lipcu 2002r.) Jako podstawę prawną wydanej decyzji organ I instancji podał art. 71 ustawy o Policji, który przewiduje, że policjanci otrzymują wyposażenie niezbędne do wykonywania czynności służbowych, art.6 f tej ustawy, art. 104 kpa a także § 16 ust. 1 Zarządzenia nr 7 Komendanta Głównego Policji z dnia 31.03.1998r. W konsekwencji z uzasadnienia wynika, że skoro policjant był w omawianym okresie zawieszony w czynnościach służbowych, to w tym okresie wyposażenie w postaci mydła mu nie przysługiwało. Od tej decyzji organu I instancji złożył odwołanie G. W., który podał, że podstawą prawną jego roszczenia jest art. 107 cyt. ustawy o Policji i podał, że brak jest decyzji administracyjnej w sprawie wydania mu mydła za okres od [...] stycznia 2001 r. do [...] marca 2001 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 do Nr. [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. po rozpatrzeniu tego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na uzasadnienie decyzji [...] Komendant Wojewódzki podał, że cyt. Zarządzenie nr 7 Komendanta Głównego Policji zostało wydane w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 71 ust. 2 ustawy o Policji i dlatego brak podstaw prawnych do stosowania powołanego przez odwołującego się art. 107 tej ustawy. Podano, że decyzja nie obejmuje okresu od [...] stycznia 2001 r. do [...] marca 2001 r., albowiem za ten okres wydano policjantowi mydło pozostawiając je do jego dyspozycji i odbioru, o czym pismem zainteresowany został zawiadomiony. Zaznaczono, że przydział mydła następuje w oparciu o art. 71 ustawy o Policji. Z decyzją organu II instancji nie zgodził się G. W. , który w pisemnej skardze zarzucił, że w Komendzie Powiatowej Policji w C. funkcjonowało zarządzenie Komendanta Powiatowego Policji nr 31/99 z dnia 16.06.1999r., na podstawie którego określano normy przydziału środków higieny osobistej oraz sporządzano listy osób, którym były one wydawane. Zarządzenie to było wydane w oparciu o Zarządzenie nr 7 Komendanta Głównego Policji. Zarzucił, że organy nie wyjaśniły, czy mydło jako środek higieny osobistej jest świadczeniem rzeczowym, czy wyposażeniem niezbędnym do wykonywania czynności służbowych. Zdaniem skarżącego - jeśli mydło należy do środków wyposażenia, to jego przydział nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, a jeśli jest świadczeniem rzeczowym, to wydanie decyzji nie ma umocowania w postaci delegacji ustawowej. Zarzucił także, że wniósł o wyłączenie od prowadzenia postępowania administracyjnego w tej sprawie Komendanta Powiatowego Policji w C. M. M., albowiem był on świadkiem w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko skarżącemu. Podniósł, że z tego względu Komendant powinien być wyłączony w sprawie, a decyzja wydana przez niego rażąco narusza prawo - art. 24 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki w K. wniósł o jej oddalenie uzasadniając jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i zaznaczył, że bez znaczenia jest ustalenie czy mydło jest "świadczeniem rzeczowym", czy "wyposażeniem niezbędnym do wykonywania czynności służbowych", albowiem istotą sprawy jest to, że w okresie, za który organ odmówił wydania mydła – G. W. nie pełnił czynności służbowych z powodu zawieszenia w czynnościach. Zdaniem tego organu - gdyby skarżący wykonywał czynności służbowe w tym okresie, to decyzja byłaby dla niego pozytywna. Uznano, że brak podstaw do wyłączenia Komendanta Powiatowego Policji od prowadzenia sprawy, a wątpliwości skarżącego, co do konieczności wydawania decyzji administracyjnych w sprawie mydła są niezrozumiałe, gdyż sam skarżący domagał się wydania takiej decyzji administracyjnej. W toku postępowania skarżący nadesłał dwa pisma: W piśmie z dnia [...].01.2004r. zakwestionował uprawnienie I zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji do - jak pisze - samodzielnego podejmowania decyzji administracyjnych i podał jako podstawę swych wątpliwości treść wyroku z uzasadnieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 6.02.200Ir. sygn. akt II SA/Lu 1266/00. Zdaniem skarżącego decyzja takiego organu jest nieważna. W piśmie z dnia [...].10.2004r. skarżący podał, że [...] Komendant Wojewódzki Policji wydał w dniu [...]. 09.2004r. postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie roszczeń skarżącego o wydanie środków higieny osobistej, które w kserokopii załączył. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Organy obu instancji podały jako podstawę prawną swych decyzji art. 71 ustawy z dnia 04.04.1990r. o Policji (tekst jednolity: Dz.U. z 2002r., nr 7, poz. 58;.- "1. Jednostki i komórki organizacyjne Policji oraz policjanci otrzymują wyposażenie niezbędne do wykonywania czynności służbowych. 2. Normy wyposażenia, o którym mowa w ust. l, szczegółowe zasady jego przyznawania i użytkowania określa Komendant Główny Policji. " Zdaniem Sadu - mydło nie należy do kategorii wyposażenia niezbędnego do wykonywania czynności służbowych, gdyż nie wykazano, by służyło do takich konkretnych czynności, a nie stanowiło wyłącznie środek higieny. W związku z powyższym - należy zwrócić uwagę, że obowiązek pracodawcy do dostarczenia pracownikowi niezbędnych środków higieny osobistej w rodzaju mydła potrzebnego do mycia rąk wynika z art. 233 kodeksu pracy i nie jest rodzajem świadczenia czy deputatu przysługującego w określonym wymiarze pracownikowi, a tym bardziej nie jest rodzajem wyposażenia niezbędnego do wykonywania czynności służbowych określonych art. 71 ustawy z dnia 4 kwietnia 1990r. o Policji (tekst jednolity Dz.U. z 2002r., nr 7, poz. 58). Z treści przepisu art. 233 kodeksu pracy (ustawa z dnia 26.06.1974r. - tekst jednolity: Dz.U. z 1998r., nr 21, poz. 94) wynika, że: "pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom odpowiednie urządzenia higienicznosanitarne oraz dostarczyć niezbędne środki higieny osobistej, a także zapewnić środki udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku". Zdaniem Sądu, wynika z tego, że pracownik nie ma uprawnienia do domagania się od pracodawcy wydania indywidualnej decyzji administracyjnej określającej ilość przysługującego mu tego środka higieny w stosownym okresie czasu. Dostarczanie przez pracodawcę pracownikom środków higieny osobistej należy do kategorii przepisów o przestrzeganiu zasad bezpieczeństwa i higieny pracy i podlega kontroli przez organy inspekcji pracy. Dostrzeżenie przez organy inspekcji pracy naruszenia przez pracodawcę przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy obliguje te organy do decyzyjnego nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. I takie decyzje w przedmiocie dostarczania środków higieny podlegają istotnie kontroli sądownictwa administracyjnego. Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzji organów obu instancji zostały wydane bez podstawy prawnej. Z akt wynika, że Komendant Powiatowy Policji – M. M. był przesłuchiwany w charakterze świadka w sprawie G. W., jednakże nie nastąpiło to w niniejszej sprawie, a w innej sprawie dotyczącej skarżącego. Z tego względu brak podstaw prawnych do wyłączenia Komendanta od prowadzenia niniejszego postępowania. Nieuzasadniony jest także zarzut skarżącego o braku uprawnień I zastępcy Komendanta Wojewódzkiego do podejmowania decyzji administracyjnych, albowiem w chwili wydawania zaskarżonej decyzji obowiązywały przepisy ustawy o Policji w brzmieniu - art. 6b. ust. 5: "W razie czasowej niemożności sprawowania funkcji przez komendanta wojewódzkiego Policji, zakres jego zadań i kompetencji rozciąga się na I zastępcę komendanta wojewódzkiego Policji"., a art. 6c.ust. 5: "W razie czasowej niemożności sprawowania funkcji przez komendanta powiatowego (miejskiego) Policji, zakres j ego zadań i kompetencji rozciąga się na l zastępcę komendanta powiatowego (miejskiego) Policji". Mając na względzie wydanie bez podstawy prawnej decyzji administracyjnych w tej sprawie przez organy administracyjne obu instancji - Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa orzekł -jak w sentencji.