II SA/Kr 1939/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Aldona Gąsecka -Duda (spr) WSA Piotr Głowacki Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2003 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję , II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. O. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] stycznia 2002r., znak [...], na podstawie art. 80 ust. 2 pkt l w związku z art. 83 ust. 1 i art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. 2000 r., Nr 106 póz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazano K. O. wykonać rozbiórkę obiektu budowlanego - wiaty o wymiarach 3,50m x 3,90m, wybudowanej na działce nr [...] w L.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że S. O. złożył w dniu [...] grudnia 200Ir. zawiadomienie o naruszeniu prawa budowlanego, mającym polegać na realizacji przez K. O. wiaty w zabudowie wspólnej na działce nr [...] w L.. Po dokonaniu w dniu [...] stycznia 2003r. oględzin stwierdzono, że na tej działce została wybudowana wiata o rozmiarach 3,50 x 3,90 m, o konstrukcji stalowo-drewnianej. Stanowią ją słupy drewniane o przekroju 10,00 cm x 10,00 cm, wysokości 1,65 m w ilości 6 sztuk, połączone na trwałe z gruntem poprzez betonowe stopy fundamentowe, do których są przymocowane za pomocą śrub. Słupki drewniane połączone z dwuspadową konstrukcją dachu wykonaną z profili zimnogiętych o przekroju kwadratowym 4,00 cm x 4,00 cm stanowią układ ramowy stężony łatami w połaci dachowej. Pokrycie dachu zostało wykonane z blachy stalowej trapezowej. Ścianami obiektu są przegrody wykonane z folii przymocowanej do słupków drewnianych. Wiata obecnie jest użytkowana jako garaż na samochód osobowy. Przedmiotowa wiata jest obiektem budowlanym wymagającym pozwolenia na budowę, a inwestor pozwolenia takiego nie posiada, co skutkuje orzeczeniem rozbiórki zgodnie z art. 48 ustawy Prawo budowlane. Powyższa decyzja została w całości zaskarżona przez K. O., który wnosząc w terminie odwołanie domagał się jej uchylenia. Skarżący wskazywał, że w lipcu 2002r. rozpoczął budowę tymczasowego obiektu o wymiarach 3,50 m x 3,90m na działkach nr [...] i nr [...] w miejscowości L., przeznaczonego do użytkowania w czasie robót budowlanych - remontowych. Drewniane słupy stanowiące konstrukcję zostały połączone śrubami z betonowymi stopami fundamentowymi w celu zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji i w każdej chwili mogą zostać od nich odkręcone i zdemontowane, gdyż w żadnym razie nie są one połączeniem trwałym. Ponadto skarżący podawał, że lokal mieszkalny, który zajmuje wraz z rodziną w budynku dwurodzinnym jest w złym stanie i wymaga remontu kapitalnego, docieplenia ścian oraz wielu innych czynności. Zaczął więc gromadzić materiały budowlane rozpoczynając od budowy tymczasowego obiektu przeznaczonego do ich składowania desek. Ponieważ skarżący przebywa na zasiłku przedemerytalnym nie mógł go dokończyć i właśnie ze względu na złą sytuację materialną zdecydował się na budowę obiektu tymczasowego, a nie trwałej wiaty. Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2003r., znak [...], na podstawie art. 138 § l pkt l i art. 104 k.p.a., art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku- Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. 2000 r., Nr 106 poz. 1126 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania K. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] stycznia 2003r., znak [...], utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia powołano ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji odnośnie realizacji przez K. O. na działce nr [...] w L. przedmiotowej wiaty w lipcu 2002r. bez dokonania zgłoszenia i bez uzyskania pozwolenia na budowę, zaś w nawiązaniu do złożonego odwołania stwierdzono prawidłowość postępowania oraz zaskarżonej . Podano w tym zakresie, że zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30 tej ustawy. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest wiata, którą organ pierwszej instancji zakwalifikował trafnie jako obiekt budowlany, na którego wybudowanie wymaga się uzyskania pozwolenia na budowę. Artykuł 48 ustawy Prawo budowlane stanowi iż właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia i nie istnieje możliwość odstąpienia od nakazu rozbiórki w przypadku gdy zostały spełnione przesłanki zastosowania tego przepisu. Podnoszony przez stronę argument, że sporna wiata ma służyć do składowania materiałów w trakcie wykonywania prac remontowych budynku mieszkalnego nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, zaś w szczególności inwestor nie dysponuje pozwoleniem na budowę. Przedmiotowa wiata nie spełnia także przesłanek, które pozwalałyby na zakwalifikowanie jej jako nie wymagającego pozwolenia na budowę obiektu tymczasowego, nadto inwestor nie posiada nawet koniecznego w przypadku obiektów tymczasowych zgłoszenia. Wnosząc w terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2003r., znak [...] K. O. kwestionując ją w całości domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Skarżący zarzucał niesłuszność stanowiska organów nadzoru budowlanego, uznających przedmiotową wiatę za trwale połączoną z podłożem, skoro słupy konstrukcyjne zostały przymocowane do fundamentu śrubami i w każdej chwili mogą one zostać odkręcone. Wskazywał również iż w momencie wykonania wiaty nie był jedynym właścicielem budynku, w którym zamieszkuje wraz z rodziną, współwłasność nie była jeszcze wówczas zniesiona, więc nie mógł uzyskać pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje. Zgodnie z treścią art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a. ). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. -następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Mając na uwadze treść opisanych wyżej orzeczeń, okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania skargę należy uwzględnić pomimo bezzasadności podnoszonych w niej zarzutów. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § l k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji, a także przewidziany w art. 107 § l i 3 k.p.a. obowiązek zawarcia w decyzji uzasadnienie faktycznego - które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także uzasadnienie prawnego, zwierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.04.2005r. III SA/Wa 180/05, zam zb. LEX nr 166546 ). Odnosząc te ogólne uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy uznać, że organ pierwszej i drugiej instancji uczynił zadość obowiązkom wynikającym z wyżej wskazanych przepisów w zakresie ustaleń dotyczących rodzaju zrealizowanego obiektu budowlanego, daty jego budowy, inwestora, a także okoliczności związanych z brakiem zgłoszenia, czy pozwolenia na budowę przedmiotowej wiaty i jej przeznaczenia. Te fakty były zresztą bezsporne w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, zaś inwestor bez zastrzeżeń podpisał protokół oględzin z dnia [...] stycznia 2003r. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] stycznia 2002r., znak [...] nie zawiera co prawda pełnej oceny prawnej w zakresie kwalifikacji przedmiotowej wiaty jako obiektu budowlanego, na co wskazano jednak w zaskarżonej decyzji z powołaniem właściwych przepisów prawa, gdzie wskazano słusznie na brak znaczenia twierdzeń skarżącego o zamiarze realizacji obiektu jako tymczasowego, przy niedokonaniu zgłoszenia jego realizacji po myśli art. 29 ust. l pkt 5 a w związku z art. 30 ust. l pkt l, art. 28, oraz art. 3 pkt l a-b, 5-6 tej ustawy. Wadliwości obu wydanych decyzji należy upatrywać w dowolności ustaleń co do lokalizacji przedmiotowej wiaty w L. nr [...] oraz braku odnoszących się do kwestii własności nieruchomości stanowiącej teren inwestycji oraz z nim sąsiadujących, jak również w odstąpieniu od zgromadzenia na wskazane okoliczności jakichkolwiek dowodów . W szczególności, uwzględniając treść art. 28 k.p.a., przepisy prawa cywilnego za strony postępowania w sprawie samowoli budowlanej należy uznać nie tylko inwestorów, lecz także podmioty, którym przysługuje własność, użytkowanie wieczyste lub ograniczone prawa rzeczowe do gruntów stanowiących teren inwestycji i działek z nimi bezpośrednio sąsiadujących. W nielicznych wypadkach stronami postępowania w takich sprawach mogą być podmioty mające prawa rzeczowe do nieruchomości położonych dalej, co zależy od stopnia uciążliwości inwestycji. Dodatkową wskazówką co do określenia kręgu stron zawiera art. 52 Prawa budowlanego. Stosownie do dyspozycji zawartej w art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania ż urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie, przy czym z uwagi na treść art. 7 k.p.a. i 10 k.p.a. to na organie ciąży każdocześnie obowiązek ich ustalenia ( por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 1998r. I SA/Lu 684/97 zam. zb. LEX nr 34726 ), zaś pominięcie w postępowaniu podmiotu mającego przymiot strony, która bez własnej winy nie brała w nim udziału stanowi przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § l pkt 4 k.p.a. W decyzjach podlegających wykonaniu w drodze egzekucji wskazać należy nadto na zasadnicze znaczenie zachowania wymogu z art. 107 § l k.p.a. poprzez właściwe określenia w osnowie decyzji nałożonego obowiązku, w tym wszelkich z nim związanych elementów, do których w niniejszej sprawie zaliczyć należy prawidłowe określenie lokalizacji podlegającego rozbiórce obiektu budowlanego. W aktach administracyjnych brak istotnych z uwagi na powyższe dokumentów urzędowych w postaci wyrysu z mapy ewidencyjnej i wypisów z ewidencji gruntów działki, na której wybudowano przedmiotową wiatę i z nią sąsiadujących oraz dowodzących ich własności, a wskazane uchybienia są tym bardziej istotne, że w odwołaniu mowa jest o realizacji inwestycji nie na jednej , lecz dwóch działkach oznaczonych nr [...] i [...]. Na powyższe kwestie nie zwrócił uwagi organ drugiej instancji, który nie dostrzegł także braku w aktach administracyjnych utrzymanej w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] stycznia 2003r., znak [...], względnie postanowienia o sprostowaniu daty wydania znajdującej się w nich decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] stycznia 2002r., znak [...], co mając na uwadze orzeczono jak w punkcie I. sentencji wyroku na podstawie art. 145 § l pkt l c p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § l p.p.s.a., zaś rzeczą organu drugiej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie wydanie stosownego rozstrzygnięcia po wyeliminowaniu wyżej wskazanych uchybień przepisom postępowania, których wystąpienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym prowadzić do powstania przesłanek wzruszenia ostatecznej decyzji w drodze jego wznowienia.