II SA/Kr 197/07

WyrokWSA w Krakowie2007-12-13

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Piotr Lechowski, Grażyna Danielec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu wysokości zasiłku stałego może zostać wydana na podstawie nieprecyzyjnych notatek służbowych dotyczących rzekomego nadużywania alkoholu przez świadczeniobiorcę i braku współpracy z pracownikami socjalnymi, bez wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny dowodów?
Ratio decidendi
Decyzje organów administracji publicznej dotyczące ograniczenia wysokości zasiłku stałego zostały wydane z naruszeniem prawa, ponieważ nie opierały się na prawidłowo i wyczerpująco ustalonym stanie faktycznym. Dowody w postaci ogólnikowych notatek służbowych nie stanowiły wystarczającej podstawy do ograniczenia świadczenia, a organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności, w tym kwestii przyjmowania leków uniemożliwiających spożywanie alkoholu oraz nie wezwały skarżącego do przedstawienia rozliczenia dochodów. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący K.W., osoba niepełnosprawna, miał przyznany zasiłek stały, który następnie został ograniczony przez Burmistrza Miasta G. do 200 zł miesięcznie z powodu rzekomego nadużywania alkoholu i braku współpracy z pracownikami socjalnymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. utrzymało tę decyzję w mocy, opierając się na notatkach służbowych i zeznaniach świadków. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując zasadność ograniczenia i podnosząc, że spożywa alkohol okazjonalnie, a przyjmowane leki uniemożliwiają mu picie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta G.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Jakubiec Sędziowie NSA Piotr Lechowski NSA Grażyna Danielec (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007r. sprawy ze skargi K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [....] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. UZASADENIENIE Burmistrza Miasta G. decyzją z dnia[...] nr.[...], zmienił decyzję własną z dnia [...].nr [...] w ten sposób, że przyznany K.W. zasiłek stały od [...]., ograniczył do kwoty 200 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że ograniczenie zasiłku jest wynikiem nadużywania przez skarżącego alkoholu oraz brakiem współpracy z pracownikami opieki społecznej. Zdaniem organu administracji skarżący nie korzysta z zasiłku zgodnie z jego przeznaczeniem. Od powyższej decyzji odwołał się K.W. w którym stwierdził, że zmniejszenie mu zasiłku stałego z kwoty [...] zł na kwotę 200,00 zł jest dla niego krzywdzące, ponieważ przyznana kwota nie wystarczy mu nawet na podstawowe opłaty, które wynoszą ok. [...] zł. miesięcznie. Podkreślił, iż spożywa alkohol jedynie okazjonalnie na przyjęciach. Zaznaczył także, że zawsze po otrzymaniu zasiłku, na bieżąco opłaca obciążające go należności, i nie zalega z żadnymi opłatami, co może udowodnić rozliczając się w każdym miesiącu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. , decyzją z dnia [...]. SKO [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta G. W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, iż KW. , mieszka samotnie. Jest osobą niepełnosprawną i ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności na okres do [...]. W związku z tym, a także z uwagi na to, że nie posiada żadnego dochodu, miał przyznany zasiłek stały, w kwocie [...] zł miesięcznie. Jednakże zaskarżoną decyzją zasiłek ten został mu zmniejszony do kwoty 200,00 zł miesięcznie, ponieważ jak podano w uzasadnieniu decyzji, nadużywa on alkohol i przyznany zasiłek stały nie wykorzystuje zgodnie z jego przeznaczeniem. Organ odwoławczy wskazał, iż skarżący znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej i dlatego wymaga wsparcia materialnego ze środków pomocy społecznej. Niedopuszczalne jest jednak zdaniem SKO celowe działanie na swoją szkodę, czym niewątpliwie jest nadużywanie alkoholu. SKO podkreśliło również, iż skarżący widywany jest w gronie osób, które notorycznie nadużywają alkohol. Na okoliczność nadużywania alkoholu przez K.W. , sporządzone są notatki służbowe, znajdujące się w aktach sprawy. Wyjaśnienie zamieszczone w odwołaniu, jakoby pił alkohol okazjonalnie, jest zdaniem SKO nieprzekonywające. Organ odwoławczy stwierdził, iż skarżący często się upija, prowadząc do marnotrawienia przyznanych mu świadczeń z pomocy społecznej, które to zgodnie z ustawą, powinny służyć do zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych świadczeniobiorcy. SKO zwróciło także uwagę, że w przypadku ustania przyczyny dla której ograniczono stronie wysokość tego zasiłku, tzn. jeżeli K.W. zaprzestanie nadużywania alkoholu, to należałoby przywrócić mu zasiłek stały w pełnej wysokości. Na powyższą decyzję złożył skargę K.W. . W uzasadnieniu skargi wskazał, iż przyznana mu kwota 200 złotych nie zaspokaja jego podstawowych potrzeb i skutkuje jego zadłużeniem aby mógł normalnie egzystować. Podkreślił, także iż zna on osoby nadużywające alkohol ale z nimi nie pije. Wskazał również, że zażywa mocne lekarstwa, przy których nie może spożywać alkoholu. W odpowiedzi na skargę SKO potrzymało w całości dotychczasową argumentację w sprawie, dodając iż skarżący był kilkakrotnie ostrzegany przez pracowników opieki społecznej o możliwości cofnięcia mu zasiłku z powodu nadużywania alkoholu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zatem kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności a więc zgodności z obowiązującym prawem. W ocenie sądu wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne naruszają prawo albowiem nie wskazują w sposób prawidłowy podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Art. 154 KPA uznaje, że słuszny interes strony (rozumiany aż do kolizji z interesem społecznym) nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy, ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 KPA, zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa. wyrok WSA Warszawa z 2005-04-071 SA/Wa 76/04 opbl. Legalis. Europejski Kodeks Dobrej Administracji w art. 8 stanowi: "7. Urzędnik działa bezstronnie i niezależnie. Urzędnik powstrzyma się od wszelkich arbitralnych działań, które mogą mieć negatywny wpływ na sytuację pojedynczych osób oraz od wszelkich form faworyzowania, bez względu na motywy takiego postępowania". Naruszenie przez organ ogólnych zasad postępowania administracyjnego, takich jak zasada prawdy obiektywnej, wyjaśniania zasadności przesłanek, pogłębiania zaufania obywatela do organu oraz stanowiących ich konkretyzacji przepisów o zbieraniu i ocenie dowodów i składnikach uzasadnienia decyzji utrudnia adresatowi decyzji kontrolę jej zasadności i ewentualne sformułowanie zarzutów przeciwko treści aktu. Brak należytego przedstawienia stanu faktycznego, a w konsekwencji uzasadnienia rozstrzygnięcia jest zaprzeczeniem uznania administracyjnego i wskazuje na dowolność organu. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania, ma bowiem kapitalny wpływ na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu w postępowaniu administracyjnym. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne winny zatem w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadzić administracyjne postępowanie wyjaśniające. Powołane bowiem przez organy administracyjne dowody są dla sądu nie przekonywujące. Zastrzeżenia budzą niewystarczające uzasadnienia decyzji organu l i II instancji, które nie spełniają wymogów art. 107 §3 kpa. Zauważyć należy, że zaskarżone decyzje nie wskazują w sposób prawidłowy podstawy rozstrzygnięcia. Organ l instancji ograniczył się właściwie jedynie do lakonicznego stwierdzenia, iż skarżący nadużywa alkoholu i że jest widywany przez hipotetyczne osoby w stanie nietrzeźwości. Załączone do akt sprawy notatki służbowe sporządzone przez jedna i tę samą osobę nie mogą stanowić wystarczającego dowodu. Zawarte w nich stwierdzenie, iż skarżący jest widywany w stanie upojenia alkoholu czy że przebywa z osobami nadużywającymi alkohol bez podania konkretnych okoliczności nie są wystarczającą podstawą faktyczną rozstrzygnięcia. Sam fakt przebywania w miejscach publicznych jak rynek miasta, określona ulica czy budynek nie potwierdzają, iż osoba taka nadużywa w tych miejscach alkohol. Nie można też uzasadniać twierdzenia o nadmiernym spożywaniu alkoholu przez skarżącego z racji przebywania z osobami pijącymi alkohol, organy opieki społecznej nie mogą wybierać swoim podopiecznym towarzystwa z którym mają oni przebywać. Ogólnikowe i nieprecyzyjne informacje, a takie zawierają notatki służbowe nie powinny stanowić podstawy faktycznej rozstrzygnięcia wydanego przez organ administracyjny. Ponad to skarżący i w odwołaniu, odpowiedzi na skargę i na rozprawie konsekwentnie podkreślał, iż spożywa on alkohol okazjonalnie i czasami przebywa na rynku miasta nocą, bo nie może spać. Nie wyjaśniona została także okoliczność podnoszoną przez skarżącego, iż zażywa on takie leki, które uniemożliwiają mu picie alkoholu. Organ powinien także wezwać skarżącego do przedłożenia wyliczenia miesięcznego z otrzymywanych dochodów aby stwierdzić czy rzeczywiście skarżący nie wydaje otrzymanych pieniędzy zgodnie z ich przeznaczeniem. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że decyzje organów obu instancji zapadły bez należytego wyjaśnienia sprawy, co naruszyło art. 7 i art. 77 §1 kpa. Przeprowadzone zatem w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne było dotknięte wadami. Stwierdzone przez Sąd uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c tej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,, stanowiąc podstawę do uchylenia decyzji obu instancji. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na mocy powołanych przepisów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło