II SA/Kr 1992/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Halina Jakubiec (Spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 9 lipca 2003 r Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego skargę oddala Decyzją z dnia 9 lipca 2003r. ([...]) Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] .05.2003r. ([...] ) o odmowie przyznania B. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] .03. 2003r. z powodu niespełnienia warunków określonych w art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1994r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r Nr 6 poz. 5 6 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji organy powołały się na art. 11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 154 poz. 1793)- dalej zwaną ustawą nowelizującą. Przepis ten zdaniem organów ma charakter przejściowy i ustala zasadę, którą kierował się organ pierwszej instancji, że osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. 01.01.2002r.) zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia zasiłku przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach. Wynika stąd, że gdy rejestracja nastąpiła do końca 2001 r., świadczenie przedemerytalne powinno być ustalane i przyznawane na "starych zasadach". Decydującą rolę w kwestii przyznania prawa do świadczenia Przedemerytalnego spełnia dzień rejestracji. To na ten dzień bada się czy dana osoba spełniła warunki do nabycia świadczenia przedemerytalnego, przedemerytalnego ocena ta dokonywana jest w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu rejestracji. Z niespornych ustaleń faktycznych organu wynika, że skarżąca B. S. zarejestrowała się w Grodzkim Urzędzie Pracy w [...] w dniu [...].10.2001r. i decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].10. 2001r. przyznany jej został zasiłek przedemerytalny od dnia 17.10.2001r. Z tym dniem B. S. pozbawiona została statusu osoby bezrobotnej z powodu nabycia uprawnień do zasiłku przedemerytalnego. W dniu [...] . 03. 2003r. B. S. zwróciła się z wnioskiem o przekwalifikowanie zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne, wszczynając postępowanie w przedmiocie ustalenia uprawnień do tego świadczenia. Organ pierwszej instancji wydał opisaną na wstępie decyzję odmawiającą prawa do świadczenie przedemerytalnego, przedemerytalnego z powołaniem się na art. 11 ust.2 ustawy nowelizującej. W odwołaniu od tej decyzji B. S. zarzuciła niewłaściwą interpretację art. 11 ust.2 ustawy nowelizującej, który zdaniem skarżącej ma na celu wyłącznie ochronę praw nabytych. Nie stanowi natomiast przeszkody do skorzystania przez osoby, które już uzyskały uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego na starych zasadach z możliwości uzyskania uprawnień na nowych zasadach, w przypadku, gdy te nowe zasady pozwolą na ustalenie kryteriów korzystniejszego świadczenia. Ponadto organ pierwszej instancji dokonał szczegółowej analizy przedłożonej przez wnioskodawczynię dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia , w kontekście możliwości zastosowania art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w/w) w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska wyrażonego w przez skarżącą zakresie interpretacji art. 11 ust.2 ustawy nowelizującej i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie organów skarżąca nie spełniła żadnego z wymogów określonych w pkt 1-4 tego przepisu art. 37k w jego brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją. ad. pkt 1- w dniu rejestracji B. S. ( ur. 3. 12. 1950r.) nie spełniła warunku osiągnięcia co najmniej 58 lat. ad. pkt 2 - w roku kalendarzowym, w którym rozwiązany został stosunek pracy nie ukończyła wymaganych 55 lat, a stosunek pracy nie został rozwiązany z przyczyn dotyczących pracodawcy , lecz na podstawie art. 33 kodeksu pracy ad. pkt 3 - zastosowanie tego kryterium jest także wykluczone ze względu na tryb rozwiązania stosunku pracy, ad. pkt 4 - rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy. Z tych powodów według organów brak było podstaw do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego określonego art.37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2001r. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody [...] B. S. domagała się uchylenia tej decyzji. W ocenie skarżącej posiadany w dacie rejestracji 32 letni staż pracy i ukończony 51 rok życia oraz fakt pobierania zasiłku przedemerytalnego uprawniają do przyznania świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w art. 37k ust. 1 pkt.2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z dnia 17 grudnia 2001 r wyżej powołaną, w związku z art. 11 ust. 2 tej nowelizacji. Nie negując faktu, że nie spełnia warunków do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego na "starych" tj. obowiązujących do 31.12.2001 r. zasadach, B. S. podniosła, iż spełnia wszystkie przesłanki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego wymagane art.37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2002r.- tj. w dacie złożenia wniosku. Mianowicie spełniła warunki określone w ustawie do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, prawa do zasiłku o czym świadczy fakt pobierania zasiłku przedemerytalnego, ukończyła 50 lat i osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący 30 lat. Warunki zostały spełnione w dacie rejestracji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł ojej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy na podstawie tej ustawy w/w zwanej dalej ppsa- z mocy art.97§ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stan faktyczny sprawy nie jest sporny, jak również nie podlega wątpliwości fakt, że według przepisów obowiązujących w dacie rejestracji jako osoby bezrobotnej, nie spełnia warunków do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Spełniła natomiast warunki do uzyskania zasiłku przedemerytalnego określonego obowiązującym wówczas art.37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Nie została też zakwestionowana przez skarżącą okoliczność iż rozwiązanie stosunku pracy w ostatnim miejscu zatrudnienia miało miejsce w dniu 14. 10. 2000r. trybie art. 33 Kodeksu Pracy. Sporna jest natomiast możliwość zastosowania w stosunku do zarejestrowanej w dniu [...] .12.2001r. B. S. przepisu art.37k w jego brzmieniu nadanym art.3 pkt 14 ustawy nowelizującej z dnia 17 grudnia 200lr., w związku z treścią art. 11 ust.2 tej ustawy. Przepis art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej (w/w) orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005r. K19/02 (Dz.U. Dz dnia 12 kwietnia 2005r. nr59 poz.517) uznany został za niezgodny z art.2 Konstytucji w części, w jakiej zawiera zwrot "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i (...)"» wyłączającej nabycie prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniły warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy. Oznacza to, iż w pozostałym zakresie korzysta on z domniemania konstytucyjności i otrzymał brzmienie "osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych warunkach". Wykładnia literalna tego przepisu prowadzi do wniosku, iż art. 11 ust.2 stanowi wyłącznie realizację zasady ochrony praw nabytych na podstawie przepisów, które następnie uległy zmianie. O zasadności takiej interpretacji świadczy także treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, który jedynie rozszerzył ochronę praw nabytych in abstracto, tj. w rozumieniu możliwości realizacji ekspektatywy tych praw, a nie tylko tych, które nabyto w drodze konkretnych, indywidualnych decyzji. Brak jest podstaw do przypisywania przepisowi art.11 ust.2 charakteru intertemporalnego tym rozumieniu, iż pozostawia możliwość wyboru np. korzystniejszego świadczenia od tego, które zostało nabyte na dotychczasowych zasadach. W szczególności należy zauważyć, że przepis art.371 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą (art.3 pkt 15) wiąże fakt nabycia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego ze spełnieniem warunków w dacie rejestracji. Konieczność oceny spełnienia kryteriów niezbędnych do nabycia uprawnień na dzień rejestracji oznacza, iż to właśnie data rejestracji przesądza o tym, że zastosowanie przy ustalaniu uprawnień do świadczenia przedemerytalnego mają wyłącznie przepisy obowiązujące w dniu rejestracji. Skoro w dacie rejestracji B. S. spełniła warunki do uzyskania zasiłku przedemerytalnego, to mogła skutecznie ubiegać się tylko o zasiłek przedemerytalny. Zmiana przepisów, która miała miejsce od [...] .01.2002r., w wyniku której uchylony został przepis art.37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a w konsekwencji zlikwidowano zasiłki przedemerytalne, natomiast ustalono mniej restrykcyjne kryteria przyznawania świadczeń przedemerytalnych, w kontekście art. 11 ust.2 ustawy nowelizującej, nie może skutkować także zmianą dotychczas nabytych uprawnień na nowe- tj. według nowo ustalonych kryteriów. Zarówno w ustawie nowelizującej jak i w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu brak jest przepisu zezwalającego na ponowne ustalenie uprawnień, ze względu na zmianę stanu prawnego. Na marginesie sprawy należy zauważyć, że skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności mogące świadczyć o tym , że do wypowiedzenia umowy o pracę zawartej z ostatnim pracodawcą na czas określony (art. 33 K.P.), doszło z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Reasumując powyższe rozważania trzeba stwierdzić, iż organy słusznie przyjęły, że brak jest możliwości przechodzenia na świadczenie przedemerytalne na nowych zasadach, skoro wolą ustawodawcy, wyrażona w art. 11 ust.2 ustawy nowelizującej była jedynie ochrona uprawnień nabytych przed wejściem w życie nowelizacji. Organy prawidłowo zastosowały przepisy niezbędne dla oceny prawnej złożonego przez skarżącą wniosku p świadczenie przedemerytalne. Sad nie dopatrzył się także żadnych uchybień mogących mieć wpływ na wynik postępowania. Z tych względów skarga została oddalona na podstawie art. 151 ppsa.