II SA/Kr 2/14

WyrokWSA w Krakowie2014-04-03

Skład orzekający: Agnieszka Nawara-Dubiel, Mariusz Kotulski, Paweł Darmoń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wymierzeniu opłaty legalizacyjnej za samowolnie rozbudowany budynek mieszkalny jest prawidłowe, jeśli skarżący kwestionuje datę wykonania rozbudowy oraz prawidłowość postępowania dowodowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły zakres wykonanych robót budowlanych i prawidłowo prowadziły postępowanie w trybie art. 48 i nast. Prawa budowlanego. Dowody z ortofotomap jednoznacznie wykazały, że rozbudowa (taras ze schodami) miała miejsce między 2003 a 2009 rokiem, co uzasadnia nałożenie opłaty legalizacyjnej. Zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych, w tym sposobu prowadzenia postępowania dowodowego i braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania, zostały uznane za bezzasadne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu na skarżącego opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000 zł z tytułu samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego o taras ze schodami zewnętrznymi. Skarżący kwestionował datę wykonania rozbudowy oraz prawidłowość postępowania dowodowego, zarzucając m.in. naruszenie zasady dwuinstancyjności i brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J.C.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie : Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. C. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 października 2013 r., znak: [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. postanowieniem z dnia 29 stycznia 2013 r. nr [....] znak: [....] nałożył na J.C. opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł tytułem samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce ewidencyjnej numer [....] , położonej w miejscowości M. o taras ze schodami zewnętrznymi. Po rozpatrzeniu zażalenia J.C. , wniesionego od powyższego postanowienia, [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 29 października 2013 r., znak [....] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 123 i art. 144 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2010 r. Nr 243 poz. 1623 z późn. zmianami, dalej: u.p.b.) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ II instancji opisał dotychczasowy przebieg postępowania, które zostało wszczęte w związku z pismem J.D. z dnia 14 listopada 2011 r. dotyczącym obiektów usytuowanych na działce J.C. ("posiada szopy, wiaty, ogrodzenie kamienne, pale stalowe w obrysie drogi dojazdowej do osiedla oraz dobudowę do budynku mieszkalnego balkonu na słupach żelbetonowych"). W dniu 25 stycznia 2012 r. pracownicy PINB przeprowadzili w obecności J.C. kontrolę na działce nr ewid. [....] w miejscowości M. W jej toku ustalono, iż na przedmiotowej działce znajdują się zabudowania mieszkalno-gospodarcze. Kolejną kontrolę przeprowadzono w dniu 15 lutego 2012 r. stwierdzając, że od strony południowej istniejącego budynku mieszkalnego wykonany został balkon/taras o konstrukcji żelbetowej. Taras zlokalizowany jest na całej długości ściany istniejącego budynku mieszkalnego i posiada wymiary ok. 1,20 m x 9,5 m. Do tarasu prowadzą schody. Zgodnie z oświadczeniem J.C. taras powstał ok. 1980 r., a budynek mieszkalny powstał w latach 60-tych XX w. W 2005 r. na przedmiotowym tarasie ułożono płytki oraz wykonano barierki. Jak oświadczył inwestor od 1980 r. konstrukcja obiektu nie uległa zmianie, a wykonywane prace związane były wyłącznie z bieżącą konserwacją. J.C. wyjaśnił, że "wszystkie zabudowania mieszkalno - gospodarczo -garażowe prócz objętych kontrolą w dniu 25.01.2012 r. przejęte zostały ok. 1999/2000 r. i nie były przez niego budowane". Organ odwoławczy opisał także pozostałe przeprowadzone w sprawie dowody: kopię zdjęcia wykonanego w 2002 r. przesłanego przez J.D. , kopię pisma J.C. z dnia 12 kwietnia 2012 r. wraz załącznikiem - aktem notarialnym umowy o dział spadku i zniesienia współwłasności z dnia 27 lutego 2001 r. Rep [....] . Do akt postępowania włączono również uwierzytelnione kserokopie dokumentacji przesłanej przez Starostę L. , dotyczącej dokonanego w 2006 r. zgłoszenia budowy ogrodzenia oraz budowy budynku gospodarczego na działce nr ewid. [....] w M. - inwestor: J.C. Ponadto pismem z dnia 22 czerwca 2012 r. znak: [....] organ I instancji zwrócił się do Gminy M. o wskazanie daty nadania numeru posesyjnego [....] w M. oraz określenie numeru ewidencyjnego działki na której znajduje się przedmiotowy budynek. W odpowiedzi Wójt Gminy M. poinformował, że nie posiada informacji na temat daty nadania ww. numeru posesyjnego. Wskazał jednocześnie, iż J.C. zameldowany jest pod tym numerem od 1955 r. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2012 r. znak: [....] organ I instancji, działając na podstawie art. 48 ust. 1 ust. 3 u.p.b. wstrzymał roboty budowlane przy rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o taras wraz ze schodami zewnętrznymi oraz nałożył na J.C. obowiązek przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w L. , w terminie do dnia 15 listopada 2012 roku, określonych dokumentów i opracowań. W dniu 14 listopada 2012 r. J.C. przedłożył w PINB żądaną dokumentację, którą następnie na żądanie organu uzupełnił i poprawił. Organ odwoławczy stwierdził, że roboty budowlane będące przedmiotem postępowania stanowiły rozbudowę. Zgodnie bowiem z poglądem wykształconym w doktrynie konsekwencją rozbudowy jest zmiana charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, szerokość bądź liczba kondygnacji. W niniejszej sprawie doszło do zmiany powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego — jednorodzinnego. Od strony południowej budynku mieszkalnego wykonany został balkon/taras o konstrukcji żelbetowej. Taras zlokalizowany jest na całej długości ściany istniejącego budynku mieszkalnego i posiada wymiary ok. 1,20 m x 9,5 m. Do tarasu prowadzą schody. Roboty te wymagały uzyskania pozwolenia na budowę/ Wobec powyższego PINB prawidłowo zastosował w przedmiotowej sprawie tryb postępowania określony w art. 48 u.p.b. W toku prowadzonego postępowania legalizacyjnego organ I instancji wydał postanowienie, którym w myśl art. 48 ust. 2 i ust. 3 u.p.b. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na J.C. , obowiązek przedstawienia określonych dokumentów. W związku z tym, iż zobowiązany przedłożył wymagane dokumenty w wyznaczonym terminie, jak również uzupełnił w dniu 10 stycznia 2013 r. projekt budowlany w zakresie w jakim wymagało tego postanowienie PINB z dnia 28 listopada 2012 r. znak: [....] , organ I instancji skarżonym postanowieniem ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej w wysokości 50 000,00 zł - stosownie do art. 49 ust. 1 u.p.b. Przedmiotem postępowania [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. jest zasadność i prawidłowość nałożenia powyższej opłaty legalizacyjnej. Zdaniem organu odwoławczego PINB w prawidłowy sposób ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej dla wykonanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę rozbudowy budynku mieszkalnego. Zgodnie z art. 49 ust. 2 u.p.b. do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Zgodnie z regulacją zawartą we wskazanym art. 59f u.p.b.: "1. W przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (ki i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). 2. Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł". Składniki powyższego iloczynu wynoszą więc odpowiednio: stawka opłaty (s) - 500 zł (art. 59f ust. 2 u.p.b.). współczynnik kategorii obiektu (k) wg załącznika do u.p.b. wynosi 2,0 (kategoria I), natomiast współczynnik wielkości obiektu (w) wynosi 1,0. Stawka powyższa zgodnie z art. 49 ust. 2 u.p.b. podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. W związku z powyższym organ I instancji wyliczając karę w następujący sposób: "500 x 2 x 1,0 x 50 = 50,000.000 zł". W ocenie organu odwoławczego uczynił te w sposób prawidłowy. Mając na uwadze zarzuty zażalenia dotyczące udowodnienia kwestii czasookresu wykonania przedmiotowej rozbudowy, jak również rozbieżności w tym zakresie występujące w zebranym materiale dowodowym, postanowieniem nr [....] z dnia 22 sierpnia 2013 r. znak: [....] . organ II instancji działając na podstawie art. 136 k.p.a., zlecił organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego o ortofotomapy sporządzone w latach 1960 - 2009, obejmujące działkę nr ewid. [....] . położoną w miejscowości M. W wykonaniu nałożonego obowiązku organ I instancji przesłał pozyskane w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej ortofotomapy obejmujące ww. działkę, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 1976 r., 1998 r., 2003 r. i 2009 r. Rzeczona rozbudowa jest widoczna jedynie na zdjęciu wykonanym w 2009 r. Zatem nietrafny jest zarzut inwestora, iż rozbudowy dokonano ok. 1980 r. Z przesłanych zdjęć wynika, że taras wraz ze schodami zewnętrznymi wykonano w bliżej nieokreślonej dacie przypadającej na okres od 2003 r. do 2009 r. Odnosząc się do zarzutów dotyczących kwestii proceduralnych (prawidłowość przyjętego kręgu stron postępowania, postępowania dowodowego), organ odwoławczy wyjaśnił, iż nie są one przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu. Zgodnie z dominującym orzecznictwem sądowym postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej jest postanowieniem wpadkowym w postępowaniu administracyjnym. Ostateczna weryfikacja prawna wskazywanych przez skarżącego kwestii następuje w rozstrzygnięciu kończącym postępowanie legalizacyjne Powyższe postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.C. , zarzucając mu naruszenie prawa materialnego i procesowego mające wpływ na wynik sprawy poprzez: 1. oparcie się na dowodach, które zostały zawnioskowane i wskazane przez J.D. - a więc przez osobę nie mającą statusu strony w postępowaniu, co miało wpływ na wynik sprawy, 2. oparcie ustaleń na dowodach przeprowadzonych w nieprawidłowy sposób - przy czynnym udziale J.D. , który w tym postępowaniu nie miał statusu strony - co miało wpływ na wynik sprawy, 3. naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, poprzez rozstrzygnięcie sprawy na podstawie dowodów zgromadzonych w decydującej części dopiero na etapie postępowania odwoławczego - co sprawia, że merytoryczna ocena zgromadzonego materiału została dokonana tylko w jednej instancji, 4. naruszenie art. 64 § 4 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego, 5. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie konkretnych faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wian godności - gdyż ogólnikowe stwierdzenia zawarte w zaskarżonym postanowieniu nie pozwalają w sposób pełny na ustosunkowanie się do postanowienia 6. na wypadek nieuwzględnienia zarzutów przywołanych powyżej skarżący podniósł, z ostrożności procesowej, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstawy do stwierdzenia, że taras - balkon powstał pomiędzy rokiem 2003 a 2009 - a w konsekwencji niezasadne jest ustalenie opłaty legalizacyjnej. Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienie oraz poprzedzającego je postanowienia organu l instancji w całości oraz stwierdzenie na podstawie art. 152 p.p.s.a., że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Dokonawszy kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem określonych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Przedmiotem skargi jest postanowienie o wymierzeniu skarżącemu opłaty legalizacyjnej w związku z wykonaniem bez pozwolenia na budowę robót budowlanych stanowiących rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce ewidencyjnej numer [....] , położonej w miejscowości Mszana Górna o taras ze schodami zewnętrznymi. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły zakres wykonanych robót budowlanych i prawidłowo wszczęły i prowadziły postępowanie w trybie art. 48 i nst. ustawy Prawo budowlane. W tym miejscu należy wskazać, że bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 64 § 4 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania. Jak bowiem wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru (k. 88 akt administracyjnych I instancji) zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone J.C. jednocześnie z postanowieniem o wstrzymaniu robót budowlanych tzn. w tej samej kopercie. Skarżący odebrał oba pisma w dniu 24 sierpnia 2012 r. Skarżący zarzuca również wadliwe dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych przez J.D. , w tym przesłuchanie wskazanych przez niego świadków. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei art. 75 § 1 stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W ocenie Sądu przesłuchanie świadków wskazanych przez J.D. nie było sprzeczne z prawem. Wprawdzie w protokole rozprawy administracyjnej z dnia 10 kwietnia 2012 r. J.D. został określony, jako strona postępowania, mimo, iż na późniejszym etapie organy I i II instancji nie uznały go za stronę, jednakże sam fakt, że dowód został przeprowadzony w taki sposób nie pozbawia go wiarygodności. Dodatkowo - wbrew stanowisku skarżącego - dopuszczenie dowodu wskazanego przez podmiot nie będący stroną postępowania i przeprowadzenie tego dowodu przy udziale takiego podmiotu nie ma wpływu na wynik sprawy. Dowody te, bowiem podlegają swobodnej ocenie organu administracji, który rozważa wiarygodność i wartość takiego dowodu. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ocenił zeznania wszystkich przesłuchanych w sprawie świadków. Należy również podkreślić, że [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zweryfikował zeznania świadków poprzez przeprowadzenie dowodu z ortofotomap. Stosownie do art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. MWINB skorzystał z tej możliwości i postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2013 r. zlecił organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego ortofotomapy sporządzone w latach 1960 - 2009 dla przedmiotowej nieruchomości. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że organ odwoławczy naruszył w ten sposób zasadę dwuinstancyjności. Z powołanego wyżej art. 136 k.p.a. wynika, że w tym trybie dopuszczalne jest jedynie uzupełnienie dowodów, a więc przeprowadzenie postępowania dowodowego w bardzo ograniczonym zakresie. Zdaniem Sądu wezwanie organu I instancji o ortofotomapy nie przekracza tego zakresu. Dowody te pozwoliły na jednoznaczne ustalenie, że wybudowanie przedmiotowego balkonu/tarasu miało miejsce między 2003 a 2009 rokiem. Dodatkowo trzeba zauważyć, że powyższe postanowienie z dnia 22 sierpnia 2013 r. zostało doręczone skarżącemu do wiadomości, miał on więc możliwość zapoznania się z przesłanym materiałem przed wydaniem decyzji przez organ II instancji. Skarżący kwestionuje wartość przedmiotowych zdjęć lotniczych, jako dających podstawę do ustaleń w zakresie czasu wybudowania tarasu. Zwraca przy tym uwagę, że "z biegiem czasu postęp techniczny umożliwił dokonanie zdjęć z coraz większą dokładnością". Trzeba jednak podkreślić, że na zdjęciach z lat 2003, 1998 i 1976 nie widać tarasu/balkonu nie, dlatego, że zdjęcia te są niewyraźne, lecz dlatego, że tarasu/balkonu wówczas nie było. Mimo bowiem gorszej, jakości zdjęć z lat wcześniejszych są one jednak na tyle wyraźne, że schody prowadzące na taras byłyby na nich widoczne. Nie można również zgodzić się ze skarżącym, iż pojawienie się balkonu ze schodami dopiero na zdjęciu z 2009 roku może wynikać z faktu położenia płytek w 2005 roku, a "powyższa zmiana mogła spowodować, iż balkon uwidocznił się na zdjęciach". Podkreślić, bowiem należy, że schody na balkon/taras wychodzą poza obręb budynku, a zatem na zdjęciu robionym "z lotu ptaka" byłyby widoczne bez względy na to, jakim materiałem byłyby pokryte. Podsumowując data wykonania przedmiotowych robót budowlanych wbrew zarzutom skargi nie budzi wątpliwości. W kwestii postępowania dowodowego zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. należy również uznać za bezzasadny. Zdaniem skarżącego w zaskarżonym postanowieniu nie wskazano konkretnych faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności "gdyż ogólnikowe stwierdzenia zawarte w zaskarżonym postanowieniu nie pozwalają w sposób pełny na ustosunkowanie się do postanowienia". Tymczasem w zaskarżonym postanowieniu szczegółowo opisano przeprowadzone w sprawie dowody - zarówno przeprowadzone przed organem I instancji, jak i uzupełnione w postępowaniu odwoławczym. Na podstawie zebranych dowodów organy obu instancji ustaliły fakt dokonania przez J.C. samowoli budowlanej, zakres wykonanych w ten sposób robót budowlanych, a także czas ich wykonania. Ustalenia te dały podstawę do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, którego kolejnym etapem - po dostarczeniu przez inwestora dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane i zbadaniu ich prawidłowości i zgodności robót budowlanych z obowiązującym prawem - jest postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej. Dopiero po uiszczeniu opłaty legalizacyjnej możliwe jest wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i ewentualnie pozwoleniu na wznowienie robót (art. 49 ust. 4 ustawy Prawo budowlane). Na takim też stanowisku stanął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 października 2011 r., sygn. VII SA/Wa 842/11 (LEX nr 1155982) stwierdzając: "Opłata legalizacyjna przewidziana w przepisach art. 49 ust. 1 i ust. 2 p.b. stanowi warunek legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Spełnienie wymogów określony w art. 49 ust. 1 ww. ustawy otwiera możliwość legalizacji, ale do legalizacji może dojść dopiero po uiszczeniu stosownej opłaty legalizacyjnej, którą organ określa w postanowieniu podlegającym zaskarżeniu". Oznacza to, że wydanie postanowienia o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej jest obligatoryjnym etapem procesu legalizacji samowoli budowlanej. Organy prowadzące postępowanie nie mogą z tego etapu zrezygnować bez względu na okoliczności. Nie mogą również decydować o wysokości opłaty legalizacyjnej, bowiem jej wysokość wynika wprost z obowiązujących przepisów prawa. Zwrócił na to uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. VII SA/Wa 1826/12 (LEX nr 1324126): "Organy administracji nie mogą różnicować stron postępowania w zależności od wieku, sytuacji materialnej czy też ich sytuacji życiowej. Przepis art. 5 k.c. nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym. Obowiązujące przepisy nie przewidują żadnych wyjątków od obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej, który to obowiązek jest niezbędnym warunkiem odstąpienia od sankcji nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanych robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę. Opłata legalizacyjna nie jest jednak karą, ponieważ postępowanie legalizacyjne, w toku, którego zapada postanowienie ustalające taką opłatę, stwarza dla strony możliwość odstąpienia od nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, z której ma ona prawo, a nie obowiązek skorzystać". Warto również przytoczyć pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. VII SA/Wa 1594/12 (LEX nr 1338813), że ustalenie opłaty legalizacyjnej nie jest środkiem represyjnym, ani też nie ma charakteru kary administracyjnej, opłata legalizacyjna nie ma, bowiem cech przymusowości. To adresat postanowienia ustalającego wysokość opłaty decyduje, czy chce skorzystać z możliwości legalizacji samowolnie wykonanego obiektu, czy też nie. W przypadku odstąpienia od legalizacji i nie uiszczenia opłaty legalizacyjnej, opłata ta nie podlega egzekucji. Przepisy prawa budowlanego przewidują w tym przypadku sankcję w postaci nakazu rozbiórki. Jak wynika z powyższego ustalenie, że doszło do wykonania określonych robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę obligowało organy nadzoru budowlanego do nałożenia na inwestora na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane obowiązku dostarczenia określonych tym przepisem dokumentów, a po ich dostarczeniu i stwierdzeniu dopuszczalności legalizacji - do nałożenia, w drodze postanowienia, opłaty legalizacyjnej. W ocenie Sądu wysokość opłaty legalizacyjnej została w niniejszej sprawie ustalona prawidłowo. Wobec powyższego skarga wniesiona w niniejszej sprawie, jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r , poz. 270 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło