II SA/Kr 201/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skarg A. J. i M. J. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 17 października 2016 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania robót budowlanych skargi oddala. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 i 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz art. 51 ust.1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 października 2016 r., znak [...], o utrzymaniu w mocy od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 2 maja 2016 r., znak [...], którą umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wykonanych robót budowlanych na dz. ew. nr [...], [...], [...] obr. [...] w L. w zakresie rozbiórki nawierzchni bitumicznej oraz podbudowy. Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzała opisana niżej sekwencja zdarzeń. Pismem z dnia 5 czerwca 2015 r. M. J. wniósł o kontrolę robót budowlanych związanych z rozbiórką obiektu liniowego na części działek ewidencyjnych [...], [...] i [...] obr. [...] w mieście L. w postaci usunięcia nawierzchni bitumicznej oraz podsypki. W dniu [...] czerwca 2015 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowalnego w L. przeprowadzili kontrolę na odnośnych działkach, w trakcie której stwierdzono jedynie demontaż nawierzchni bitumicznej. Do akt postępowania dołączono postanowienie Sądu Rejonowego w L. Wydział [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., sygn. akt [...], wraz z protokołem oraz zawartą w tej sprawie ugodą o treści: "strona pozwana – Miasto L. zobowiązuje się względem powodów A. J. i M. J. przywrócić stan zgodny z prawem własności nieruchomości stanowiących działki ewidencyjne [...], [...], [...] położone w L. obręb [...] poprzez usunięcie warstwy bitumicznej wraz z zalegającą pod nią bezpośrednio warstwą podłoża grubości 15 cm z części tych nieruchomości obejmującej pas gruntu zawierający się w liniach między punktami C, D, E, F oraz 6, 7, 8, 9 zaznaczonymi w opinii biegłego sądowego Z. S. z dnia [...] grudnia 2009 r. zam. nr [...], a stanowiącej integralną część postanowienia Sądu Rejonowego w L. o rozgraniczeniu nieruchomości z dnia [...] kwietnia 2010 roku, sygn. akt [...] w terminie do 30 kwietnia 2014 roku". W oparciu o dokonane ustalenia w dniu 15 lipca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wydał postanowienie, znak: [...], którym na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. postanowił zwrócić wnoszącemu M. J. podanie z dnia 5 czerwca 2015 r. z uwagi na fakt, iż właściwym do jego rozpoznania jest sąd powszechny. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...], znak: [...], z dnia 21 października 2015 r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniu [...] lutego 2016 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w L. przeprowadzili kontrolę w terenie działek ewid. nr [...], [...], [...], obr. [...] w L. , o której strony uprzednio zostały zawiadomione. W wyniku kontroli stwierdzono, że na odcinku długości ok. 52 m i szerokości ok. 0,9-1,10 m brak jest nawierzchni bitumicznej. M. O., przesłuchany w dniu [...] marca 2016 r., zeznał, że prace na dz.ew.nr [...], [...], [...], obr. [...] w L. – demontaż nawierzchni asfaltowej i 15 cm klińca wykonane zostały w kwietniu 2014 i wynikały z ugody sądowej zawartej w dniu [...] stycznia 2016 r. Świadek wyjaśnił, że przedmiotowa nawierzchnia asfaltowa ułożona została w 1998 r. w ramach prac remontowych na ul. Z. w L. uszkodzonej po powodzi w 1997 i 1998 r. Zawiadomieniem z dnia 15 marca 2016 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w L. na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. poinformował strony postępowania o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego, możliwości zapoznania się aktami sprawy oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz złożonych żądań. W związku z powyższym zawiadomieniem A. J. i M. J. pismem z dnia 23 marca 2016 r. wnieśli o przyłączenie do materiału dowodowego akt [...] i [...] , wszystkich uchwał Radnych Rady Miejskiej w L. następnie Rady Miasta L., którymi uchwalono przebieg ulicy Z. oraz ponowne przeprowadzenie czynności w terenie. Do akt sprawy dołączono kserokopie: decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 8 stycznia 2010 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 5 listopada 2007 r., znak: [...]; decyzję Generalnego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 października 310 r., znak: [...] w przedmiocie uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 16 listopada 2007 r., znak: [...]; wniosek M. M. z dnia 28 listopada 2011 r. o przeprowadzenie kontroli na działce [...] - do wniosku dołączono dokumentację fotograficzną; protokołu nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. wraz z dokumentacją fotograficzną; protokołu nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. wraz z dokumentacją fotograficzną; pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 22 sierpnia 2012 r., przesyłające kserokopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 20/12, oddalającego skargę M. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 października 2010 znak: [...] uchylającą w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 8 stycznia 2010 r., znak: [...] i odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 16 listopada 2007 r., znak: [...]. Decyzją nr [...] z dnia 2 maja 2016 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. umorzył ustępowanie administracyjne w sprawie wykonanych robót budowlanych na dz.ew.nr [...], [...], [...] obr. [...] L. w zakresie rozbiórki nawierzchni bitumicznej oraz podbudowy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ omówił poczynione ustalenia faktyczne i wskazał na art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. stwierdził, że roboty budowlane na drodze – ul. Z. w L. – zrealizowane zostały przez Miasto L. w ramach usuwania skutków żywiołu powodzi w 1997 r. na podstawie zgłoszenia organowi administracji architektoniczno - budowlanej, wobec którego nie został wniesiony sprzeciw. Wobec przeprowadzenia rozgraniczenia nieruchomości i ustalenia przebiegu granic, a co za tym idzie stwierdzenia wykonania robót budowlanych objętych w/w zgłoszeniem na nieruchomości stanowiącej własność osoby prywatnej, tj. na dz. ew. nr [...], [...], [...], inwestor dążąc do usunięcia naruszenia własności prywatnej, wobec zawartej ugody przed sądem powszechnym, dokonał rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego na dz. ew. nr [...], [...], [...], realizując postanowienia ugody oraz czyniąc zadość żądaniu M. J. i A. J. W tej sytuacji – zdaniem organu – brak jest podstaw do podejmowania działań w trybie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Dalej organ odniósł się szczegółowo do poszczególnych uwag stron podnoszonych w toku postępowania, w szczególności wskazał na ostatecznie zakończenie postępowania w przedmiocie wykonanych robót budowlanych na działkach ewidencyjnych numer [...], [...] obręb [...] w L. związanych z realizacją nawierzchni asfaltowej i ułożeniem wzdłuż niej korytek betonowych. W tym kontekście powołany został wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2012 r. Nadto organ zaznaczył, że nie posiada kompetencji do podejmowania działań w kwestii naruszenia własności, jako że właściwym w tym zakresie jest sąd powszechny. Działając na skutek odwołań A. J. i M. J., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją z dnia 17 października 2016 r., znak [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. j z dnia 2 maja 2016 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 i 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U z 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wskazał w szczególności, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że nie istnieje przedmiot postępowania będący częścią budowli, co świadczy o trwałym i nieusuwalnym braku możliwości kontynuowania postępowania i wydania przez organ decyzji merytorycznej konkretyzującej prawa i obowiązki stron. Inwestor nielegalnie wykonał roboty budowlane polegające na rozbiórce części budowli, tj. fragmentu drogi zlokalizowanej na działkach ewid. nr [...], [...] i [...] obr. [...] w L. Organ I instancji nie miał kompetencji do prowadzenia postępowania w przedmiocie rozbiórki części obiektu liniowego w postaci usunięcia nawierzchni bitumicznej i podbudowy po tym jak stwierdzono ich usunięcie. W rezultacie dokonanej rozbiórki przestał istnieć przedmiot postępowania w postaci części drogi w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo budowlane. Prawidłową w stanie faktycznym i prawnym sprawy była dokonana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. ocena, iż postępowanie w sprawie rozbiórki części obiektu liniowego w postaci usunięcia nawierzchni bitumicznej i podbudowy na działkach ewid. nr [...], [...] i [...] obr. [...] w L. stało się bezprzedmiotowe z uwagi na brak przedmiotu postępowania, co skutkowało podjęciem decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W konsekwencji za niezasadne należy uznać zarzuty odwołania dotyczące obowiązku merytorycznego procedowania w sprawie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wyjaśnił nadto, że uwagi na fakt prowadzenia postępowania w sprawie robót budowlanych (na co wskazuje zarówno całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jak i treść zawiadomienia z dnia 16 czerwca 2015 r., znak: [...], oraz treść uzasadnienia skarżonej decyzji) – utrzymując na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zaskarżoną decyzję w mocy – dokonał jednocześnie jej doprecyzowania w zakresie podstawy prawnej wskazaniem na art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. Z materiału dowodowego wynika, iż inwestor nie dokonał odpowiedniego zgłoszenia robót budowlanych, wobec czego właściwym jest wskazanie na wspomniany przepis. Organ II instancji obszernie zrelacjonował przebieg i sekwencję rozstrzygnięć w postępowaniu zarejestrowanym pierwotnie pod znakiem [...] i skonkludował, że jest ono ostatecznie zakończone. Pismem z dnia 28 grudnia 2016 r. M. J. wniósł skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze został sformułowany wniosek o wyłączenie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego oraz o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał w szczególności, że przedmiotowy obiekt liniowy został zrealizowany pod przykrywką remontu ul. Z., gdzie również równocześnie na ówczesnych parcelach gruntowych przylegających do działek ewidencyjnych [...], [...] i [...] obręb [...] w mieście L. wysypano podsypkę i wykonano nawierzchnię bitumiczną podnosząc drogę, zmieniając spływ wód opadowych, uznając płot na działkach ewidencyjnych [...], [...] i [...] obręb [...] w mieście L. za mur oporowy i krawężnik drogi. Droga ta, w części wskazanej we wniosku, została częściowo usunięta. Mimo to obiekt liniowy istniej nadal. Zdaniem skarżącego, organ nie "pofatygował się" wskazać ani na jakim gruncie pozostawiono podsypkę i nawierzchnię bitumiczną przedmiotowej budowli, ani też nie wskazał na czym jest obecnie oparta pozostała część budowli, tj.: luźny tłuczeń plus smoła, wystające 35 cm nad gruntem; zataił fakt ogólnej dostępności przedmiotowego kontrolowanego obiektu liniowego (w tym ograniczone prawo rzeczowe Miasta) i nie udokumentował, że przedmiotowe roboty nie zagrażają życiu i zdrowiu użytkowników. Pominął strony postępowania, mianowicie właścicieli nieruchomości bezpośrednio graniczących z działkami ewidencyjnymi [...], [...] i [...] obręb [...] w mieście L. , na których zalega kontrolowany obiekt liniowy. W odczuciu skarżącego organ po raz kolejny wywiódł postępowanie do odpowiadającego jemu rozstrzygnięcia, nie przeprowadzając oględzin całego obiektu liniowego i pomijając szereg istotnych okoliczności. Z kolei pismem z dnia 29 grudnia 2016 r. skargę na tę samą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wniosła A. J. Skarżąca wniosła: "1. o zarządzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dosłania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. , [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie całości akt wraz ze wszystkimi decyzjami i postanowieniami z wykazami stron włącznie do postępowania wszczętego pierwotnie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. pod znakiem: [...] następnie przerejestrowanego do znaku: [...]; 2. o ocenę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprawy, jako sprawy indywidualnej, która nie ma nic wspólnego z listewkami przy jakichś tam altankach, 3. o wyłączenie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, 4. o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła w szczególności stanowisko, że w obecnym postępowaniu jedynym racjonalnym rozstrzygnięciem, z którym skarżąca mogłaby się zgodzić, jest zawieszenie obecnego postępowania do czasu wzruszenia i zakończenia niezakończonego jak prawem przewidziane postępowania zarejestrowanego pod znakiem: [...]. Skarżąca zwróciła też uwagę na art. 3 § 1, art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W toku postępowania skarżący złożyli dalsze pisma procesowe, które zostały ujawnione na rozprawie. Na rozprawie Sąd postanowił też połączyć sprawy ze skargi M. J. i A. J. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia – i prowadzić je dalej pod sygnaturą II SA/Kr 201/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Kontrolując zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Zarzuty sformułowane w skargach okazały się niezasadne. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że organy przeprowadziły w odpowiednim zakresie postępowanie wyjaśniające i w sposób prawidłowy ustaliły relewantne okoliczności faktyczne. Ustalono w szczególności, że roboty budowlane na drodze – ul. Z. w L. – zrealizowane zostały przez Miasto L. w 1998 roku w ramach usuwania skutków żywiołu powodzi w 1997 roku na podstawie zgłoszenia organowi administracji architektoniczno – budowlanej, wobec którego nie został wniesiony sprzeciw. Kwestia legalności tych robót – z pespektywy prawa administracyjnego – była przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 16 listopada 2007 r. (decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, postępowanie nieważnościowe co do niej zakończyło się ostateczną decyzją o odmowie stwierdzenia jej nieważności; skargę na decyzję wydaną w postepowaniu nadzwyczajnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił prawomocnym wyrokiem z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 20/12). Ponadto ustalono, że w wykonaniu ugody zawartej w dniu [...] stycznia 2014 r. pomiędzy A. J. i M. J. a Miastem L. przed Sądem Rejonowym w L. w kwietniu 2014 r. wykonane zostały prace na działkach ewid. nr [...], [...], [...] obr. [...] w L. polegające na demontażu nawierzchni asfaltowej i 15 cm klińca. Okoliczność ta została potwierdzona zeznaniami świadka oraz zweryfikowana w toku czynności kontrolnych. Przedmiotowe prace zostały wykonane bez zgłoszenia. W ocenie Sądu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej powyższego stanu faktycznego. Trafna jest ocena, że wykonane prace polegające na demontażu nawierzchni asfaltowej i klińca stanowią rozbiórkę części budowli – obiektu liniowego, która wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi. W obliczu braku wspomnianego zgłoszenia należało rozważyć zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), jednak z uwagi na charakter wykonanych robót (rozbiórka) i brak przedmiotu, do którego mogłyby się odnosić ewentualne obowiązki, nie ma podstaw do konkretyzacji wynikającej z powołanego przepisu normy. Innymi słowy, nie ma podstaw do wydania decyzji merytorycznej. Zgodnie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a."), gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Najogólniej rzecz ujmując, bezprzedmiotowość postępowania występuje w sytuacji braku sprawy administracyjnej, innymi słowy, w obliczu braku możliwości konkretyzacji – pozytywnej lub negatywnej – wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego; stosunek procesowy, jako w założeniu wtórny, nie ma wtedy racji bytu. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszym postępowaniu. Odnosząc się do zarzutów i twierdzeń skarżących sformułowanych w skargach oraz późniejszych pismach procesowych, należy stwierdzić, że nie wskazują one na relewantne fakty ani na normę materialną, która mogłaby być przedmiotem decyzyjnej konkretyzacji przez organ nadzoru budowlanego. Skarżący odwołują się w dużej mierze nie tyle do dokonanej w 2014 r. rozbiórki części obiektu liniowego (a tylko jej dotyczyło niniejsze postępowanie), ile do samej budowy tego obiektu w 1998 r. i kwestii jego legalności. Świadczą o tym liczne nawiązania – w skargach i w pismach procesowych – do postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 16 listopada 2007 r. Należy zatem wyjaśnić, że to, co ongiś było przedmiotem postępowania, nie może – dopóki wspomniana decyzja pozostaje w obrocie prawym – stać się ponownie przedmiotem postępowania. Stoi temu na przeszkodzie zasada ne bis in idem, której naruszenie jest obwarowane sankcją nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Ponieważ skarżący podnoszą także zarzut pominięcia w postępowaniu innych stron, trzeba stwierdzić, że ewentualne pominięcie strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną może być brane pod uwagę jako przyczyna wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) i tym samym jako podstawa uwzględnienia skargi przez administracyjny (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Niemniej jednak prawo do żądania powtórzenia czynności jurysdykcyjnych przed organem administracji przysługuje tylko tej stronie, której prawa procesowe zostały naruszone – tylko ona może skutecznie podnosić przedmiotowy zarzut. Innymi słowy, strony, które brały udział w postępowaniu, nie mogą domagać się wzruszenia decyzji ostatecznej powołując się na brak udziału w postępowaniu innych stron. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.