II SA/Kr 201/23
WyrokWSA w Krakowie2023-05-08
Skład orzekający: Joanna Człowiekowska, Mirosław Bator, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciel nieruchomości, który nie wykazał indywidualnego interesu prawnego, ma status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i prawo do wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że współwłaściciel nieruchomości nie posiada statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jeśli nie wykazuje indywidualnego interesu prawnego związanego z inwestycją. W konsekwencji brak przymiotu strony uniemożliwia wznowienie postępowania oraz badanie zarzutów merytorycznych dotyczących decyzji o warunkach zabudowy.Stan faktyczny
S. P. jako współwłaściciel działki złożył wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Organ odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżącemu nie przysługuje status strony z uwagi na brak indywidualnego interesu prawnego, gdyż działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa i podniósł, że inwestycja negatywnie wpływa na jego nieruchomość.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2023 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 października 2022 r. nr SKO.ZP/415/124/2022 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania. skargę oddala.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 18 października 2022r. znak SKO.ZP/415/124/2022 orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia 26 stycznia 2022 r. nr 6/F/2022 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Nr 79/A/2020, znak: UGG-1.6730.41.2020.IP z dnia 27 lipca 2020 r. o warunkach zabudowy w obszarze nieruchomości ozn. dz. nr [...], [...] położonych w jedn. ewid. C.w-Miasto, obręb C. przy ul. [...] w C., dla zmiany zagospodarowania terenu, polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego V kondygnacyjnego (IV kondygnacje mieszkalne) do 16 mieszkań, z garażem w kondygnacji przyziemia wraz z infrastrukturą techniczną, z budową parkingu na 10 miejsc postojowych oraz ciągów pieszo-jezdnych
W uzasadnieniu organ podkreślił, że po rozpatrzeniu wniosku z dnia 9 listopada 2021 r. S. A. P., w oparciu o przesłankę z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. oraz po weryfikacji wniosku w zakresie zachowanie terminu do wniesienia podania, zgodnie z art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., Burmistrz Miasta C. postanowieniem Nr 41/2021 z dnia 19 listopada 2021 r. wznowił postępowanie zakończone w/w ostateczną decyzją Burmistrza Miasta C. Nr 79/A/2020 celem zbadania, czy wnioskodawca posiada przymiot strony, a także, czy bez własnej winy nie brał w nim udziału.
S. P. nie przysługuje w niniejszej sprawie prawo do bycia stroną postępowania z uwagi na brak interesu prawnego dla jego uczestnictwa w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy dla działki objętej decyzją Burmistrza Miasta C.. W ocenie SKO z materiału dowodowego wynika, że działka, której współwłaścicielem jest skarżący nie znajduje się w obszarze potencjalnego oddziaływania terenu inwestycji w szczególności planowana inwestycja nie oddziałuje na nieruchomość w sposób ograniczający skarżącemu korzystanie z rzeczy, co wówczas uzasadniałoby oparcie interesu prawnego na art. 140 k.c. SKO stwierdził w uzasadnieniu, że działka będąca przedmiotem współwłasności skarżącego nie graniczy bezpośrednio z działkami inwestycyjnymi, działki mają inny dostęp do drogi publicznej, a kwestie wpływu planowanej zabudowy wielorodzinnej na generowanie hałasu, czy zacienienie okolicznych działek czy wystarczającej ilości miejsc parkingowych nie są przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy, a podlegają weryfikacji dopiero w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę i nie mogą mieć wpływu na ustalenie interesu prawnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
Organ szczegółowo podał, iż S. A. P. wywodzi swój interes prawny z tego, że jako współwłaściciel nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...] obręb C., sąsiaduje - graniczy punktem narożnym - z działką objętą ustaleniami warunków zabudowy, tj. z nieruchomością oznaczoną jako dz. nr [...] i powinien występować jako strona postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Działka oznaczona nr [...] jest zabudowana, znajduje się na niej V kondygnacyjny budynek mieszkalny wielorodzinny nr [...] przy ul. [...] w C.. Działka nr [...] będące własnością wnioskodawcy nie graniczą z terenem inwestycji (kubaturowej), graniczą jedynie punktem narożnym z działką stanowiącą teren inwestycji. W doktrynie oraz w orzecznictwie przyjmuje się, iż ustalanie kręgu stron postępowania nie ogranicza się do automatycznego uznawania za strony jedynie właścicieli lub użytkowników wieczystych działek bezpośrednio sąsiadujących.
Z analizy akt sprawy wynika, iż działka pozostająca we współwłasności wnioskodawcy nie znajduje się w obszarze potencjalnego oddziaływania terenu inwestycji, co stanowi konieczną przesłankę warunkującą przyznanie wnioskodawcy statusu strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem Inwestora. Z materiału dowodowego nie wynika, aby zasięg oddziaływania przedmiotowej inwestycji wraz z infrastrukturą towarzyszącą obejmował nieruchomość będącą własnością Wnioskodawcy. Tym bardziej nie było możliwe stwierdzenie, aby planowana inwestycja miała oddziaływać na wyżej wskazaną nieruchomości w stopniu ograniczającym wnioskodawcy korzystanie z rzeczy, co - wówczas - uzasadniałoby oparcie interesu prawnego na treści art. 140 kodeksu cywilnego.
Działka nr [...], której współwłaścicielem jest wnioskodawca, nie graniczy bezpośrednio z działkami inwestycyjnymi. Działki inwestycyjne otoczone są działkami, które nie stanowią jego własności. Ponadto działki inwestycyjne i stanowiąca własność Wnioskodawcy mają inny dostęp do drogi publicznej. W decyzji ustalającej warunki zabudowy dla planowanej inwestycji Burmistrz C. określił dostęp do drogi publicznej jako dojazd do terenu inwestycji, przez drogę gminną, ul. [...]. Przedmiotowa decyzja nie przewiduje obsługi komunikacyjnej dla planowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego poprzez istniejący układ komunikacyjny, z którego korzystają mieszkańcy położonego na działce ozn. nr [...] budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Kwestie wpływu planowanej zabudowy wielorodzinnej na generowanie hałasu czy zacienienie okolicznych działek bądź oceny wystarczającej ilości miejsc parkingowych, jako że nie są przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, a podlegają weryfikacji dopiero w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, nie mogą mieć wpływu na ustalenie
interesu prawnego w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, a co za tym idzie nie mają wpływu na ustalenie interesu prawnego osób wnoszących o wznowienie postępowania. Mając na uwadze zasięg oddziaływania planowanej inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego V kondygnacyjnego (IV kondygnacje mieszkalne) do 16 mieszkań, z garażem kondygnacji przyziemia wraź ż infrastrukturą techniczną, z budową parkingu na 10 miejsc postojowych oraz ciągów pieszojezdnych należy stwierdzić, że nie ogranicza możliwości zabudowy działek wnioskodawcy zarówno z punktu widzenia planistycznego jak i prawnobudowlanego. Interesu prawnego w rozpatrywanym przypadku nie można, w ocenie Kolegium, wyprowadzić również z prawa własności. Interesu prawnego Wnioskodawcy nie uzasadnia ponadto art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku, przede wszystkim, z konkretną normą prawa materialnego (ewentualnie - w pewnych sytuacjach - procesowego lub ustrojowego), w oparciu o którą w postępowaniu administracyjnym, w określonym stanie faktycznym, organ administracji publicznej może dokonać konkretyzacji uprawnień lub obowiązków określonego podmiotu bądź podjąć określone czynności. Stwierdzenie zatem interesu prawnego wymaga ustalenia związku między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, który polega na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego indywidualnych praw i obowiązków wynikających z obowiązującego prawa. Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, który nie daje legitymacji do bycia stroną, tak postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego. Występuje on wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże zainteresowanie to nie znajduje oparcia w przepisach chroniących sferę jego interesów. W ocenie Kolegium twierdzenia Wnioskodawcy owszem uzasadniają ewentualnie istnienie interesu faktycznego po jego stronie, jednakże ta przesłanka nie warunkuje możliwości przyznania statusu strony postępowania.
Wnioskodawca na powyższą decyzję złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie art. 145§1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a w zw. z art. 1,2 i 7 , art. 6 ust 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 140 K.c.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż nieruchomość stanowiąca działkę [...] jest nieruchomością, na którą planowana inwestycja, dla której warunki zabudowy ustalał Burmistrz Miasta C. w tej decyzji będzie w największym stopniu oddziaływać, bowiem budowa pięciokondygnacyjnego budynku na działce położonej w odległości ok. 5 metrów od południowej elewacji budynku, nawet przy zachowaniu wymaganej prawem odległości 4 metrów od granicy działki skutecznie ograniczy bezpośredni dostęp budynku do światła słonecznego, wpływając w zdecydowany sposób nie tylko na naświetlenie lokali, ale także na ogrzewanie elewacji, generowanie hałasu i bezpieczeństwo pożarowe budynku, ponadto planowana lokalizacja zaburza harmonię istniejącego układu urbanistycznego osiedla. Powszechna Spółdzielnia Mieszkaniowa posiada wynikający z określonego w art. 140 K.c. prawa do ochrony swojej własności, interes prawny w udziale w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy, bowiem kwestie takie jak ustalona linia zabudowy długość i wysokość elewacji frontowej z uwagi na fakt związania organu administracji budowlanej wydającego pozwolenie na budowę ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy rzutują w bezpośredni sposób na nieruchomość będącą w zarządzie PSM w C. i prawa własności PSM i właścicieli lokali oraz własnościowych praw do lokali. Skarżący, podobnie jak i PSM w C. i inni właściciele wyodrębnionych na nieruchomości lokali i osoby którym przysługuje własnościowe prawo do lokalu zostali przez organ pozbawieni, bez swojej winy, możliwości udziału w przedmiotowym postępowaniu w sprawie wydania warunków zabudowy co wyczerpuje przesłankę określoną w przepisie art. 145§1 pkt 4 K.p.a. uzasadniającą wznowienie postępowania. W pozostałej części skargi szczegółowo zakwestionowano prawidłowość decyzji o warunkach zabudowy.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
W odpowiedzi na skargę inwestor K. M. wniósł o oddalenie skargi, podkreślając, że w przypadku członka Wspólnoty Mieszkaniowej w postępowaniu o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy innej nieruchomości z obszaru analizowanego, taki interes winien zostać wykazany szczególnie dokładnie z uwagi na formalną reprezentacje wspólnoty mieszkaniowej przez jej zarząd
. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarżący swój tytuł prawny do udziału w sprawie o ustalenie warunków zabudowy na działkach ozn. dz. nr [...], [...] wywodził z samej okoliczności przysługującego mu prawa własności lokalu znajdującego się w budynku wielorodzinnym usytuowanym na działce nr [...] i tym samym udziału we współwłasności tejże działki z racji własności tego lokalu mieszkalnego. Zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem orzecznictwa w postępowaniu administracyjnym do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową - co do zasady legitymację ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni członkowie tej wspólnoty, co wynika z art. 6 u.w.l. Tylko w wyjątkowych sytuacjach członek wspólnoty może samodzielnie, niezależnie od wspólnoty, wystąpić jako strona postępowania. Może to mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy wykaże on swój indywidualny, własny interes (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2022 r. sygn. II OSK 3653/19). Z powyższego wynika zatem, że skarżący jako, że swój interes prawny wywodził wyłącznie z faktu, że jest współwłaścicielem w/w działki i ogólnie wskazywane ograniczenie w bezpośrednim dostępie budynku mieszkalnego wielorodzinnego do światła słonecznego, ogrzewania elewacji, generowanie hałasu i na bezpieczeństwo pożarowe budynku, to nie wykazał on żadnych okoliczności mogących wskazywać na jego indywidualny własny interes. Podawane bardzo ogólnie okoliczności dotyczą co do zasady części wspólnych budynku oraz kwestii co do których legitymację ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni członkowie tej wspólnoty.
Z uwagi na to skarżone organy prawidłowo przyjęły, iż skarżącemu nie przysługuje status strony w postępowaniu o ustaleniu warunków zabudowy z uwagi na formalną reprezentację wspólnoty mieszkaniowej przez jej zarząd - interes winien zostać wykazany indywidualnie, a skarżący takiego interesu nie wykazał.
Natomiast zarzuty merytoryczne zawarte w skardze odnoszące się do decyzji o warunkach zabudowy, w tym w szczególności zachowania wymaganych prawem parametrów zabudowy, są bezprzedmiotowe i nie mogły być uwzględnione, gdyż skoro odmówiono skarżącemu uchylenia decyzji z racji na brak przymiotu strony to nie podlegają one badaniu ani przez organ w postępowaniu wznowieniowym, ani przez Sąd. Stwierdzenie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, zamyka organowi drogę do dalszego merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. Pogląd przeciwny prowadziłby po raz kolejny (trzecia instancja) do analizy całokształtu sprawy. Dlatego brak podstaw prawnych, aby kontrolując zaskarżaną decyzję odnosić się do zarzutów merytorycznych, podnoszonych w skardze z uwagi na brak statusu strony u skarżącego. W związku z powyższym zarzuty merytoryczne odnoszące się do rozstrzygnięć ściśle urbanistycznych oraz technicznych w decyzji nie mogą być przez Sąd badane, jako bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło