II SA/Kr 21/12
WyrokWSA w Krakowie2012-08-09
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Joanna Tuszyńska, Anna Szkodzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy altana o powierzchni zabudowy do 25 m2, posiadająca przegrody budowlane, okno i drzwi, może być zaliczona do obiektów małej architektury w rozumieniu Prawa budowlanego i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a tym samym czy jej budowa jest dopuszczalna na terenach oznaczonych symbolem "RL"?Ratio decidendi
Altana o parametrach opisanych w zgłoszeniu, posiadająca przegrody budowlane, okno i drzwi, nie może być zaliczona do obiektów małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego. W związku z tym, jej realizacja na terenach oznaczonych symbolem "RL" (tereny lasów, zadrzewień, torfowisk i gruntów rolnych wskazanych do zalesień) jest niedopuszczalna, gdyż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wyklucza lokalizację nowych obiektów budowlanych, z wyjątkiem obiektów małej architektury, na tych terenach. Organ administracji architektoniczno-budowlanej miał podstawy do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia.Stan faktyczny
J.K. zgłosił zamiar budowy altanki o powierzchni do 25 m2 na działkach nr [...] i nr [...] w miejscowości C. Starosta wniósł sprzeciw, uznając, że realizacja altanki narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przeznacza te tereny pod "RL" (lasy, zadrzewienia), "KD" (drogi) i "RW" (wody, zieleń ochronna), gdzie wyklucza się lokalizację nowych obiektów budowlanych. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. J.K. złożył skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, błędną interpretację planu zagospodarowania przestrzennego oraz brak uzasadnienia decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J.K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska NSA Anna Szkodzińska Protokolant: Anna Pałasz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 24 listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru przystąpienia do wykonania altanki skargę oddala.
Starosta decyzją z dnia 14 września 2011r., znak [...] , na podstawie art. 30 ust. 2 w związku z art. 80 ust.1 pkt 1, art.81 ust. 1 pkt 2 i art.82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. Nr. 243 z 2010r, poz. 1623) oraz art. 104 k.p.a., wniósł sprzeciw wobec zgłoszonego przez J.K. zamiaru przystąpienia do wykonania altanki o pow. zab. do 25 m2 na działkach nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości C.
Orzekając w ten sposób podał, że inwestor pismem doręczonym do Starostwa [...] w dniu 9 września 2011r. zgłosił zamiar wykonania przedmiotowej altanki. Działki nr [...] i [...] położone w miejscowości C. według ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. , zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy w J. Nr XV/143/2004 z dnia 22 marca 2004r. (Dz. Urz. Woj. ....nr 95 poz. 1339 z dnia 11 maja 2004r.), zmienioną uchwałami Rady Gminy w J. Nr XXXIV/288/2006 z dnia 17 marca 2006r. (Dz. Urz. Woj. ....Nr 210, poz. 1450 ), Nr LI1/307/2010 z dnia 29 kwietnia 2010r. ( Dz. Urz. Woj. .....Nr 281, poz. 1865 ), Nr LIX/354/2010 z dnia 20 października 2010r. (Dz. Urz. Woj. ....Nr629, poz. 5087 ), oraz Nr VI/21/2011 z dnia 2 lutego 2011r. znajdują się w terenach o symbolach: "RL" - tereny lasów, zadrzewień (...), "KD" - tereny dróg i ulic, "RW" - teren wód otwartych, koryt potoków i zieleni ochronnej wzdłuż cieków wodnych (...).W terenach o symbolu "RL" i "RW" wyklucza się lokalizację nowych obiektów budowlanych z wyjątkiem urządzeń komunikacji, gospodarki wodnej i infrastruktury technicznej, niezbędnych dla potrzeb lokalnych . Tereny o symbolu "KD" przeznaczone są pod lokalizację dróg.
W związku z powyższym wykonanie przedmiotowej altanki jest niemożliwe, gdyż jej realizacji nie dopuszczają ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. Zgodnie zaś treścią z art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy.
J. K. nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem, złożył
w terminie odwołanie, w którym wnosił o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie art. 1, 8, 9,11 i 107 k.p.a.
Skarżący podnosił, że w sprzeciwie podano, iż działki zgłaszającego zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego położone są na terenach oznaczonych symbolami RL, KD, RW, na których powyższa uchwała zabrania całkowicie wykonanie nowych obiektów budowlanych. Organ jednakże bardzo pobieżnie wskazał teren, nie odnosząc się do poszczególnych działek. Strona nie znając się na mapach i planach nie została zatem należycie poinformowana, w jakich faktycznie obszarach przedmiotowe działki się znajdują. Tym samym organ nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 8 i 9 k.p.a. zrzucając na stronę obowiązek dokonania stosownych ustaleń faktycznych w terenie , w zgodności z planem znajdującym się w siedzibie organu.
Organ stwierdził, że w terenach oznaczonych symbolami RL i RW wyklucza się lokalizację nowych obiektów budowlanych, z wyjątkiem wskazanych w decyzji. Podkreślić jednak należy , że skarżący podał iż realizuje altankę, co do której nie jest wymagane pozwolenie na jej wzniesienie, a wyłącznie zawiadomienie właściwego organu. Zatem organ bezpodstawnie uznał, że wznoszona altanka jest obiektem budowlanym podlegającym zastrzeżeniom planu zagospodarowania przestrzennego. Brak uzasadnienie narusza skutecznie art. 107 k.p.a.
Skarżący zaznaczał , że plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący miejscowość C. posiada oznaczenia terenów RL i RW. Zgodnie z uchwałą Rady Gminy w J. z 2004 r., co do których późniejsze uchwały nie doprowadziły do zmiany zapisów , co do symbolu RL tereny te można zabudować małą architekturą, a w przypadku trenów RW, wzdłuż cieków obiektami małej gastronomii. Wykładnia językowa małej architektury, czy też małej gastronomii ze słownika wskazuje, że są to niewielkie obiekty wznoszone w ramach zagospodarowania terenu, do których zalicza się obecnie również altanki, jak i letni domek w ogródku, czy też na działce. Skoro Rada Gminy w J. określiła możliwość zabudowy mała architekturą, to brak właściwego uzasadnienia tej kwestii narusza przepisy postępowania administracyjnego. To zaś skutkuje zasadnością zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, niewłaściwe, niekompletne i rażąco niezrozumiałe dla strony uzasadnienie decyzji, a wręcz wydanie jej bez uzasadnienia faktycznego, z samym uzasadnieniem prawnym.
Organ wydał również decyzję z wątpliwym rozstrzygnięciem co do faktycznej woli organu uchwalającego plan zagospodarowania przestrzennego. Skoro Rada Gminy J. wprost chce propagować turystykę i wypoczynek w rejonie objętym jej władztwem, to czy zakazy wznoszenia małej architektury dopuszczonej planem zagospodarowania, mającej służyć tym celom, są z uchwałą zgodne. Uzasadnia to wątpliwość wobec zawartej w uchwale zgody na zabudowę małą architekturą,
a orzeczeniem o zakazie jej wznoszenia wydanym przez Starostę.
Organ pominął również, że wskazane działki mieszczą się w obszarze nieużytków rolnych, przeznaczonych pod zalesienie, lub inne przywrócenie środowisku. Przez przedmiotowe działki biegnie droga dojazdowa do łąk położonych dalej, a właściciel w ramach wypoczynku osobistego, czy też innych osób korzystających z jego gościnności zamierza dokonać częściowej rekultywacji działek, jak również obsadzenia niezalesionych części stosowną roślinnością.
Po przekazaniu akt w raz z odwołaniem organowi drugiej instancji, postanowieniem z dnia 17 listopada 2011r., znak [...] , Starosta sprostował z urzędu, na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., błąd pisarski w decyzji własnej z dnia 14 września 2011r. , znak [...] , w ten sposób, że na stronie 1 decyzji wiersz 6 słowa "Na podstawie art. 30 ust. 2 w związku z art. 80 ust.1 pkt 1, art.81 ust.1 pkt 2 i art.82 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r." zastąpił słowami "Na podstawie art. 30 ust. 6 pkt. 2 w związku z art. 80 ust.1 pkt 1, art.81 ust.1 pkt 2 i art.82 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r."
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji państwowej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych decyzjach.
Błędy zawarte w sprostowanej decyzji są oczywistymi pomyłkami pisarskimi.
Decyzją z dnia 24 listopada 2011r., znak [...] , Wojewoda [...] na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednol. z 2010 r. Dz. U. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia 14 września 2011r., znak [...] .
Organ odwoławczy omówił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie.
Podniósł następnie, że zgodnie z art. 4 Prawa budowlanego każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, w myśl którego właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli : budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. Zatem zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma ustalenie, czy zgłaszane do realizacji zamierzenie inwestycyjne narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania. Obowiązujący miejscowy plan stanowi element prawa miejscowego i musi być bezwzględnie respektowany.
Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. w części obejmującej sołectwa: [...] , [...],[...], zatwierdzonego uchwałą Nr XV/143/2004 Rady Gminy [...] z dnia 22 marca 2004 r. (Dz. Urz. Woj. ....z 2004 r. Nr 95 poz. 1339) działki, na których zgłoszono zamiar realizacji inwestycji, znajdują się na obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolami: "RL" - tereny lasów, zadrzewień, torfowisk i gruntów rolnych wskazanych do zalesień, "KD" - tereny dróg i ulic, "RW" - tereny wód otwartych, dolin potoków i zieleni ochronnej wzdłuż cieków wodnych. Zgodnie z § 19 ust. 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów oznaczonych symbolem "RW" ustanowiono zakaz realizacji nowych obiektów budowlanych z wyjątkiem urządzeń komunikacji, gospodarki wodnej i infrastruktury technicznej, niezbędnych dla potrzeb lokalnych, a § 20 ust. 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi, że wyklucza się lokalizację nowych obiektów budowlanych z wyjątkiem: urządzeń komunikacji, gospodarki wodnej i infrastruktury technicznej, turystycznych tras pieszych i rowerowych, obiektów małej architektury.
W ocenie organu odwoławczego, realizacja zgłaszanej przez J.K. inwestycji nie służy celom wskazanym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu, zaś Starosta wnosząc sprzeciw w sprawie przedmiotowego zgłoszenia postąpił prawidłowo.
O ile miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy J. w części obejmującej sołectwa: [...],[...],[...], , Podwilk budzi zastrzeżenia skarżącego i uznaje , że ustaleniami planu został naruszony jego interes prawny, przysługuje mu prawo do złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy w sprawie miejscowego planu, na podstawie art. 101 ustawy
o samorządzie gminnym. Wojewoda przytoczył treść tego przepisu i poinformował, że warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy jest wezwanie rady gminy do usunięcia naruszenia prawa. Jeżeli wezwanie okaże się bezskuteczne, czyli odpowiedź jest odmowna lub brak odpowiedzi, wówczas w pierwszym przypadku termin wniesienia skargi wynosi 30 dni od dnia otrzymania odpowiedzi, a w przypadku braku odpowiedzi skarżący może wnieść skargę w terminie 60 dni od daty wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Ponadto, organ odwoławczy stwierdził, że złożone przez inwestora zgłoszenie jest niekompletne. Wśród braków przedmiotowego zgłoszenia wskazać należy m.in.: nieokreślenie odległości projektowanego obiektu od granic działek, niewrysowanie planowanego obiektu na przedłożonych mapach.
Dodatkowo wskazał , że z załączonych do wniosku szkiców wynika, iż planowana do realizacji inwestycja to budowa budynku, a nie altanka, jak napisał inwestor w treści wniosku. Pojęcie "altany" nie zostało zdefiniowane w Prawie budowlanym, ale w art. 3 pkt 2 tejże ustawy zostało zdefiniowane pojęcie "budynku" jako - "obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach". Słownik języka polskiego PWN (wersja internetowa) definiuje, że altana to "budowla ogrodowa lekkiej konstrukcji, często z ażurowymi ścianami". Planowany do realizacji obiekt będzie posiadał przegrody budowlane z czterech stron, jak również drzwi i okno. Będzie to zatem budynek a nie altana.
Jednakże mimo wskazanych powyżej braków zgłoszenia organ pierwszej instancji odstąpił od nałożenia na wnioskodawcę obowiązku jego uzupełnienia, gdyż uznał, że już z samej jego treści wynika, że jest ono niezgodne z obowiązującymi dla tego terenu ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
i w związku z tym inwestor nie jest w stanie uzupełnić zgłoszenia w taki sposób, by miało to wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Takie działanie organu pierwszej instancji należy uznać za prawidłowe.
Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2011r. , znak [...] , Wojewoda [...] działając na podstawie art. 113 §, art. 123 i asrt. 126 k.p.a. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w treści decyzji własnej z dnia 24 listopada 2011r. w ten sposób, że w wymienionych jej fragmentach zwrot zawierający błąd w pisowni nazwiska strony , podanego jako [...] , zastąpił właściwymi brzmieniem - [...].
W uzasadnieniu wskazał, że zaistniała omyłka jest oczywista omyłką pisarską, jak również zacytował treść art. 113 § 1 k.p.a.
Rozpoznając zażalenie na postanowienie Starosty z dnia 17 listopada 2011r., znak [...] , Wojewoda [...] postanowieniem z dnia 20 grudnia 2011r., znak [...] , na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednol. z 2010 r. - Dz. U. Nr 243 ,poz. 1623 ze zm.), oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Mając na uwadze treść decyzji organu pierwszej instancji oraz art. 113 § 1 k.p.a. wywiódł, że w sprawie niniejszej nie zachodzi przypadek niedopuszczalnego prostowanie omyłek, polegającego na zmianie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie doszło do omyłki pisarskiej polegającej na pominięciu w osnowie zapisu - "6 pkt", co spowodowało, że w decyzji tej jako podstawę prawną wskazano art. 30 ust. 2 zamiast art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. Z uzasadnienia decyzji Starosty wynika zaś jednoznacznie, że podstawą sprzeciwu w sprawie przedmiotowego zgłoszenia był przepis 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego w nim powołany, który stanowi, że właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli: budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy.
Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia 24 listopada 2011r., znak [...] , J.K. domagał się uchylenia wydanych rozstrzygnięć i umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, wynikającą z upływu terminu, o którym mowa w art. 30 Prawa budowlanego.
Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, zbędne i nieprzejrzyste działania, wydanie decyzji z zastosowaniem rażąco błędnej
i stronniczej interpretacji przepisów prawa materialnego, w tym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, brak poszanowania przepisów, dotyczących postępowania odwoławczego oraz rozpatrzenie sprawy z zastosowaniem zaskarżonych aktów.
W uzasadnieniu J.K. zwracał uwagę, że druki zgłoszenia otrzymał w organie w pierwszych dniach lipca wraz informacja o wymaganej dokumentacji. Zgłoszenie składał dwukrotnie – tj. w pierwszym tygodniu sierpnia, oraz obecne, przy czym za pierwszym razem organ odmówił bezprawnie jej przyjęcia zgłoszenia z uwagi Nawego niewłaściwe wypełnienie.. Brak było zatem podstaw obecnie do ponownego analizowania złożonych dokumentów pod kątem ich kompletności.
Zdaniem skarżącego organy naruszyły przepisy prawa materialnego
i procesowego, a także niewłaściwie ustaliły stan faktyczny. Zaniechały wezwania strony do uzupełnienia przedstawionej dokumentacji, co miało bezsprzecznie wpływ na wynik końcowego rozstrzygnięcia. Organ pierwszej instancji rażąco naruszył obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Organy usiłowały później w niedozwolonej prawem formie naprawić to uchybienie, zmieniając faktycznie treść aktu pierwotnego w zakresie rozstrzygnięcia.
W sprawie zastosowano akt administracyjny nieprawomocny, od którego przysługiwało odwołanie. W ten sposób naruszono zasadę dwuinstancyjności i prawo do zaskarżenia aktu do sądu administracyjnego, jak również bezprawnie do postanowienia zastosowano art. 108 k.p.a. - klauzulę natychmiastowej wykonalności, wbrew art. 126 k.p.a.
Dokonano błędnej interpretacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – zastosowano wyłącznie części wykładni językowej określenia "altana", które nie zostało w planie miejscowym jednoznacznie wyjaśnione, a prawo budowlane w tym zakresie również nie jest precyzyjne. Zdaniem organów, na terenie inwestycji istnieje całkowity zakaz prac budowlanych, podczas gdy plan miejscowy dopuszcza powstanie małej zabudowy.
Modyfikacja podstawy prawnej oznacza, że decyzję organu pierwszej instancji wydano w innej sprawie oraz na podstawie całkowicie innych okoliczności faktycznych i prawnych, co czyni postępowanie bezprawnym w całym zakresie z uwagi na błędy proceduralne.
Zaskarżona decyzja winna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego, a postępowanie umorzone z uwagi na brak podstaw prawnych do dalszego orzekania. Postępowanie przed organem pierwszej instancji trwało od dnia zgłoszenia, tj. 9 września, do dnia doręczenia postanowienia w dniu 29 listopada 2011r. Pominięto ponadto art. 29 pkt 1 lit. 1 oraz pkt 2 Prawa budowlanego.
W uzupełnieniu skargi złożonym w piśmie przygotowawczym J.K. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił, że organy administracji publicznej dokonały ustalenia stanu faktycznego bez pełnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, nie podejmując się zbadania podstawowej kwestii, jaką jest określenie rodzaju obiektu, którego dotyczy przedmiotowe zgłoszenie. Skarżący zarzucił też, że organ odwoławczy – pomimo stwierdzenia braków w zgłoszeniu – wydał decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, podczas gdy w razie stwierdzenia takich braków nie powinno dojść do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia kończącego sprawę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi administracyjnymi ( tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nie stwierdzenia podstaw do wyeliminowania zaskarżonego aktu administracyjnego z obrotu prawnego sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, utrzymane w mocy w decyzji zaskarżonej, oparte zostało o unormowaną w art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednol. z 2010 r. - Dz. U. Nr 243, poz. 1623 ze zm. – dalej w skrócie również Pb ) instytucję zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Zakres jej zastosowania został uregulowany w art. 30 ust. 1 Pb. Stosownie do art. 30 ust. 2 Pb, w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia,
w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. W szczególnych sytuacjach dalsze wymogi wniosku przewidziane są w art. 30 ust. 3, 4 i 4a Pb. Jak stanowi art. 30 ust. 5 Pb, zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1-3 Pb, właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli : zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę (art. 30 ust. 6 pkt 1), budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy (art. 30 ust. 6 pkt 2) albo zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje (art. 30 ust. 6 pkt 3).
W niniejszej sprawie podstawą do wniesienia w drodze decyzji sprzeciwu wobec zgłoszonego przez J.K. zamiaru przystąpienia do wykonania altanki o powierzchni zabudowy do 25 m2 na działkach nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości C. było naruszenie przez planowaną inwestycję ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego , o czym mowa w art. 30 ust. 6 pkt 2 Pb. Co prawda Starosta w sentencji swojej decyzji zamieścił art. 30 ust. 2 Pb, jednakże działanie to miało charakter oczywistej omyłki, co wynika z treści całości decyzji. Zważyć należy bowiem, że w końcowej części uzasadnienia decyzji powołano jako podstawę prawną art. 30 ust. 6 pkt 2 Pb , a nie art. 30 ust. 2 Pb . Wszelkie ustalenia i rozważania prawne organu pierwszej instancji korespondują z treścią art. 30 ust. 6 pkt 2 Pb , zaś w świetle ich treści nie budzi wątpliwości , że podstawą wniesienia sprzeciwu było to, iż zamierzona inwestycja narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący dołączył do zgłoszenia zarówno rysunek altany ze wskazaniem jej wyglądu oraz parametrów , jak i zaświadczenie o przeznaczeniu działek, wydane dnia 18 sierpnia 2011r. (k. 2 akt organu pierwszej instancji). Wynika z niego, że działki oznaczone numerami [...] i nr [...] w C. położone są
w terenie oznaczonym symbolami: "RL" (odpowiednio 31 % i 10 % działek), "KD" (5% i 10%) oraz "RW" (64% i 80%). Z tegoż zaświadczenia wynika, że symbolem "RL"
w planie miejscowym oznaczone są tereny lasów, zadrzewień, torfowisk i gruntów rolnych wskazanych do zalesień. Symbol "KD" oznacza tereny dróg, ulic i urządzeń komunikacji. Natomiast symbolem "RW" oznaczono tereny wód otwartych, dolin potoków i zieleni ochronnej wzdłuż cieków wodnych. Treść powyższego dokumentu, dołączonego przez inwestora do zgłoszenia, w tym odniesienie oznaczeń planu do konkretnych działek mających stanowić teren, a nawet ich części, była zatem skarżącemu znana.
Stosownie do § 16 ust. 1 uchwały Rady Gminy w J. Nr XV/143/2004
z dnia 22 marca 2004r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. w części obejmującej sołectwa [...] , [...] , [...] , (Dz. Urz. Woj. ....nr 95 poz. 1339), z uwzględnieniem późniejszych zmian powołanych prawidłowo w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, tereny dróg i ulic (w tym oznaczone symbolem "KD") mogą być przeznaczone wyłącznie na drogi, ulice publiczne i wewnętrzne wraz z urządzeniami infrastruktury technicznej, przy czym – stosownie do § 16 ust. 2 pkt 8 – symbol "KD" oznacza drogi ( ulice ) dojazdowe, a oznaczenie dotyczy istniejących i projektowanych dróg gminnych.
Zgodnie z § 19 ust. 1 planu miejscowego, tereny wód otwartych, koryt potoków i zieleni ochronnej wzdłuż cieków wodnych, w tym oznaczone symbolem "RW", przeznacza się na cele gospodarki wodnej, utrzymania i wprowadzenia obudowy biologicznej wód płynących oraz rekreacji nadwodnej. W § 19 ust. 2 pkt 1 przewidziano, że na tych terenach wyklucza się lokalizację nowych obiektów budowlanych, z wyjątkiem urządzeń komunikacji, gospodarki wodnej i infrastruktury technicznej, niezbędnych dla potrzeb lokalnych. Wyjątki od tej reguły, przewidziane
w § 19 ust. 2 pkt 2, dotyczą wyłącznie terenów o symbolu "RW1".
Stosownie do § 20 ust. 1 planu miejscowego, tereny o symbolu "RL" przeznacza się na cele gospodarki leśnej, zalesień gruntów, gospodarki rolnej, funkcji rekreacyjno – turystycznych oraz przyrodniczych funkcji ochronnych. Na terenach tych, zgodnie z § 20 ust. 2 pkt 1, wyklucza się lokalizację nowych obiektów budowlanych, z wyjątkiem urządzeń komunikacji, gospodarki wodnej i infrastruktury technicznej, turystycznych tras pieszych i rowerowych oraz obiektów małej architektury.
Skarżący powoływał się w niniejszej sprawie na zapis § 20 ust. 2 pkt 1 planu miejscowego podając, że zamierzone przez niego wykonanie altany nie narusza ustaleń planu, jako że powstały obiekt będzie obiektem małej architektury. Organy administracji architektoniczno-budowlanej obu instancji nie podzieliły tego stanowiska. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy altana o powierzchni zabudowy do 25m2, wykonywana przez inwestora we własnym zakresie z gotowego elementu, o szerokości frontu i tyłu po 4m , długości pozostałych dwóch boków 6m, zawierająca wypełnione w całości przegrody budowlane, okno i drzwi wejściowe od front, z dachem dwuspadowym, o wysokości 4,50 do kalenicy, może być zaliczone do obiektów architektury i w konsekwencji, czy jej realizacja jest dopuszczalna w świetle ustaleń planu miejscowego z uwagi na zapisy dotyczące tereny o symbolu "RL", w którym znajduje się 31 % działki nr [...] oraz 10 % działki nr [...] .
W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pojęcie "obiektu małej architektury" nie zostało zdefiniowane. Z § 2 ust. 2 pkt 1 części tekstowej planu wynika, że użyte w planie wyrażenia : obiekt budowlany, budynek, budynek mieszkalny jednorodzinny, obiekt małej architektury – określają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane.
Zgodnie z treścią art. 3 pkt 1- 2a Pb, ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć:
a)budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,
b)budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,
c)obiekt małej architektury;
2)budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;
2a) budynku mieszkalnym jednorodzinnym - należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30 % powierzchni całkowitej budynku.
W art. 3 pkt 4 Pb ustawodawca zamieścił tzw. otwartą definicję obiektów małej architektury. Stosowni do art. 3 pkt 4 Pb , ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie małej architektury należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności obiekty kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, a także obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Wyliczenie, zawarte w art. 3 pkt 4 Pb ma wyraźnie przykładowy charakter, nie może być zatem uznane za katalog zamknięty. Jednakże trudno nie zwrócić uwagi na fakt, że ustawodawca nie wymienił w powołanej regulacji wprost altany, pomimo, że takie pojęcie jest mu znane. Przy braku legalnej definicji pojęcia " altany " , należy mieć na uwadze jego znaczenie w języku potocznym sięgając np. do Słownika języka polskiego pod red. M. Szymczaka ( PIN, W-wa 1979 Tom pierwszy A-K , str.28). Altana, to niewielka budowla ogrodowa, o lekkiej konstrukcji, często o ażurowych ścianach, służąca do wypoczynki i ochrony przed słońcem i deszczem. Altanka zaś, to zdrobniale altana. Z języka potocznego wynika, że altana to budowla. Powyższe odpowiada definicji legalną zawartą w art. 3 pkt 3 Pb, z której wynika, że pod pojęciem budowli należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury,
W tym kontekście należy zwrócić uwagę na fakt, że altana w kształcie, w jakim zamierzał realizować ją inwestor, w sposób znaczący odbiega nie tylko gabarytami, lecz przeznaczeniem od wszystkich obiektów, wyliczonych w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego. Miejscem jej lokalizacji nie jest ogród, a w kategoriach obiektywnych ani nie stanowi ona ani obiektu kultu religijnego, ani obiektu służącego rekreacji codziennej, czy codziennego utrzymania porządku skoro ma zostać usytuowana w terenie niezbudowanym, gdzie obowiązuje zakaz budowy budynków. Ponadto, co ważniejsze, ustawodawca posłużył się określeniem "altana" w innych przepisach Prawa budowlanego (por. art. 29 ust. 1 pkt 2 i pkt 4). Trzeba zatem przyjąć, że gdyby ustawodawca chciał zaliczyć altanę do obiektów małej architektury, wymieniłby ją wprost w przykładowym wyliczeniu wśród . Skoro tego nie uczynił , brak podstaw do uznania, że altana należy do obiektów małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego. W podobny sposób wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2010r., sygn. akt II OSK 1502/09, (Lex Omega nr 746590).
Z dotychczasowych rozważań wynika, że zamierzenie inwestycyjne objęte zgłoszeniem skarżącego naruszało ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ administracji architektoniczno – budowlanej pierwszej instancji miał zatem podstawy, aby wnieść sprzeciw wobec tego zamierzenia, co wynikało z art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. Taką decyzję - czyniąc własne ustalenia i rozważania prawne, z argumentacją nawiązującą w pierwszym rzędzie do ustaleń oraz rozważań organu pierwszej instancji, słusznie utrzymał w mocy organ odwoławczy.
Rozpoznając odwołanie Wojewoda [...] prawidłowo uwzględnił fakt sprostowania decyzji organu pierwszej instancji postanowieniem Starosty z dnia 17 listopada 2011r., znak [...] , co wynika z osnowy decyzji z dnia 24 listopada 2011r., znak [...] . Takie podejście nie budzi zastrzeżeń w sytuacji, gdy postanowienie to zostało nie tylko podpisane przez organ pierwszej instancji 17 listopada 2011r., ale również skierowane do strony oraz przekazane do wiadomości organu odwoławczego . Z akt administracyjnych wynika, że skarżący odebrał postanowieniem Starosty z 17 listopada 2011r., znak [...] , w dniu 28 listopada 2011r., natomiast sama przesyłka była już awizowana 25 listopada 2011r. Organ prowadzący postępowanie w drugiej instancji nie jest uprawniony do ustalenia - z pominięciem trybu postępowania przewidzianego w art. 113 § 1 i 3 k.p.a. - że w decyzji tej nastąpiła oczywista omyłka. Wydane postanowienie o sprostowaniu winien natomiast uwzględnić , bez względu na to czy było ono przedmiotem zaskarżenia ( por. tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 1993r.,sygn. akt I SA 1429/92, ONSA 1994/1/39. Jak wynika z art. 126 k.p.a, do postanowień stosuje się między innymi art. 110 k.p.a., który przewiduje związanie organu wydającego decyzję od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Doręczenie aktu administracyjnego przynajmniej jednej ze stron postępowania, ale także organowi drugiej instancji wywołuje skutki prawne wobec jego zakomunikowania, co oznacza wejścia tego aktu do obrotu prawnego.
W tym zatem zakresie zarzuty skargi uznać należy za bezzasadne.
Nie jest również tak, jak twierdzi skarżący, że w sprawie niniejszej organ pierwszej instancji na skutek sprostowania wydał dwie decyzje, co wynika z uprzednio już czynionych wywodów. Prowadzona w granicach sprawy kontrola legalności postanowienia Starosty z dnia 17 listopada 2011r., znak [...] , nastąpiła zaś w sprawie sygn. akt II SA/Kr 254/12, w której nieprawomocnym wyrokiem wydanym dnia 9 sierpnia 2012r. tj. w tej samej dacie co niniejszy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J.K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 20 grudnia 2011r., znak [...] , utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej.
Nie zasługują twierdzenia skarżącego o wystąpieniu przed organem drugiej instancji przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na niemożność terminowego wniesienia sprzeciwu. Analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że decyzja organu pierwszej instancji o wniesieniu sprzeciwu wobec zgłoszonego zamiaru wykonania robót budowlanych została wydana i doręczona skarżącemu w terminie, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Pb. Zgłoszenie robót budowlanych zostało złożone przez J.K. w dniu 9 września 2011r., co wynika z zamieszczonej na tym podaniu prezentaty Starostwa Powiatowego w N. (k. 7 akt organu pierwszej instancji). Wydana w dniu 14 września 2011r. decyzja o wniesieniu sprzeciwu została doręczona skarżącemu w dniu 21 września 2011r., a zatem przed upływem trzydziestodniowego terminu. Wydanie przez Starostę postanowienia o sprostowaniu decyzji własnej pozostaje bez wpływu na bieg, czy sposób liczenia powyższego terminu, jak również dla biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji.
Nie można też podzielić poglądu skarżącego, jakoby wniesienie sprzeciwu w rozumieniu art. 30 ust. 5 Pb następowało dopiero wówczas, gdy decyzja o sprzeciwie stanie się ostateczna. Przepis ten nie zawiera takiego zastrzeżenia, co oznacza, że skuteczne wniesienie sprzeciwu dotyczy decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto, ustawodawca wskazał na wniesienie sprzeciwu przez organ właściwy, a takim jak wynika z art. 80 ust. 1 pkt 1 Pb, jest starosta. Powiązanie skutecznego wniesienia sprzeciwu z nabyciem przez decyzję organu przymiotu ostateczności wypaczyłoby sens tej instytucji, a to z uwagi na krótki termin, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Pb. Przyjmując taki pogląd należałoby uznać, że w terminie trzydziestodniowym organ pierwszej instancji musiałby zweryfikować kompletność zgłoszenia, wnieść w drodze decyzji sprzeciw i doręczyć go zgłaszającemu, przekazać wniesione odwołanie, zaś organ drugiej instancji wydać decyzję odwoławczą. Dotrzymanie tego terminu - przy prezentowanym przez skarżącego rozumieniu "wniesienia sprzeciwu" - byłoby praktycznie nierealne oraz przeczyło założeniu racjonalności ustawodawcy. Przyjąć zatem należy, że dla zachowania materialnoprawnego terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego wystarczające jest wniesienie sprzeciwu w postaci nieostatecznej decyzji organu pierwszej instancji. Wobec tego nieuzasadnione są zarzuty skarżącego, dotyczące naruszenia tegoż terminu.
Sąd nie dopatrzył się też uchybień w zakresie nadania aktowi administracyjnemu klauzuli natychmiastowej wykonalności. W odniesieniu do żadnej z decyzji, czy postanowień powołanych na wstępie, orzeczenie takie nie zapadło.
Artykuł 126 k.p.a. nie stwarza podstaw do odpowiedniego stosowania odnośnie postanowień przepisu dotyczącego nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem nie wymienia bowiem w swej treści art. 108 k.p.a.
W przypadku decyzji organu pierwszej instancji o wniesieniu sprzeciwu można mówić o jej skuteczności ( a nie natychmiastowej wykonalności ), która polega na tym, że po wniesieniu w terminie sprzeciwu i jego doręczeniu inwestor nie ma prawa rozpocząć realizacji zamierzenia budowlanego. Natomiast decyzja o wniesieniu sprzeciwu nie podlega przymusowemu wykonaniu.
Nie jest zasadny zarzut dotyczący nieprawidłowości zaskarżonej decyzji w części, w której sygnalizuje ona braki zgłoszenia. W tym zakresie należy zauważyć po pierwsze, że organ drugiej instancji jest zarówno organem kontrolnym, jak i ponownie rozpatrującym i rozstrzygającym sprawę. O ile braki wniosku organ drugiej instancji dostrzegał nie stanowi uchybienia zasadzie z art. 15 k.p.a. lub innym przepisom ich wymienienie w decyzji. Powyższe nastąpiło zresztą w zupełnie innym kontekście niż przedstawiany w skardze, tj. po to aby wykazać, że nieokreślenie odległości projektowanego obiektu od granic działek, niewrysowanie planowanego obiektu na przedłożonych mapach nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu inwestycji, który nie dopuszcza budowy przedmiotowej altany, nie będącej obiektem małej architektury.
Tylko częściowo można przyznać rację skarżącemu, o ile podnosi, że Wojewoda [...] nieprawidłowo, tj. z naruszeniem zasad przewidzianych w art. 7 k.p.a, art. 77 § 1 k.p.a, , art. 107 § 1 i 3 k.p.a. podjął próbę kwalifikacji obiektu budowlanego objętego zgłoszeniem jako budynku. W tym zakresie zarówno ustalenia, jak i ocena prawna stanu faktycznego nie są dostateczne bez dokładnego wskazania na wszelkie różnice pomiędzy budynkiem a altaną , zaś motywy podawane w decyzji można uznać za wewnętrznie sprzeczne.
To uchybienia pozostaje jednakże bez wpływu dla rozstrzygnięcia sprawy skoro na działkach nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości C. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie dopuszcza ani budowy altan, ani budynków, zaś treść zgłoszenia z załączonymi dokumentami pozwalała na jednoznaczne zakwalifikowanie przedmiotowego obiektu budowlanego jako nie będącego obiektem małej architektury .
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie brak przesłanek do stosowania art. 152 p.p.s.a
Orzekanie o kosztach pomocy prawnej z urzędu należy zgodnie z podziałem czynności do referendarza sądowego i następuje na posiedzeniu niejawnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło