II SA/Kr 214/12
WyrokWSA w Krakowie2012-04-20
Skład orzekający: Mirosław Bator, Renata Czeluśniak, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa przydomowej oczyszczalni ścieków, która jest technologicznie bardziej zaawansowana i korzystniejsza ekologicznie niż tymczasowe, szczelne zbiorniki na ścieki dopuszczone przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest zgodna z tym planem i może być realizowana w ramach zgłoszenia zamiaru budowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa przydomowej oczyszczalni ścieków nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza tymczasowe, szczelne zbiorniki na ścieki do czasu realizacji kanalizacji. Sąd przyjął dynamiczną i funkcjonalną wykładnię planu, zgodnie z którą rozwiązanie bardziej zaawansowane technologicznie i ekologicznie (oczyszczalnia) jest dopuszczalne, a literalna wykładnia prowadziłaby do nieracjonalnych wniosków. Błędna wykładnia przepisów przez organy administracji miała wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący dokonał zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Starosta wniósł sprzeciw, uznając, że inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał jedynie tymczasowe, szczelne zbiorniki na ścieki. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy, argumentując, że oczyszczalnia nie jest rozwiązaniem szczelnym ani okresowo wybieralnym. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając m.in. błędną wykładnię planu i naruszenie przepisów Konstytucji oraz ustaw.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, orzekł, że decyzje te nie mogą być wykonywane, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/Kr 214 /12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję Wojewody z dnia 9 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego W.P. kwotę 500 zł ( słownie: pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Starosta O. decyzją z dnia [...] października 2011r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo Budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623) oraz art. 104 kpa, wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków w O. przy ul. [...] na działce nr [...] dokonanego przez W.P. .
W uzasadnieniu Starosta wskazał, że 27 września 2011r. W.P. dokonał zgłoszenia dotyczącego zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] przy ul. [...] w O. Do zgłoszenia dołączone zostało oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mapa ze wskazaniem lokalizacji oczyszczalni, oświadczenie inwestora o ilości wprowadzanych ścieków do gruntu, deklaracja zgodności i aprobaty techniczne na elementy systemu oczyszczalni. Starosta ustalił, że działka nr [...] objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Zespołu Mieszkaniowego [...] w O. zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia 17 czerwca 1998r. i na rysunku planu znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem M2, czyli tereny zabudowy mieszkaniowej. Według zapisu § 26 ust. 1 pkt 4 tego planu do czasu realizacji przepompowni ścieków i kanalizacji sanitarnej dla całego zespołu mieszkaniowego [...] dopuszcza się z wyłączeniem obiektów usług komercyjnych zastosowanie na koszt inwestorów, tymczasowych rozwiązań technicznych obejmujących okresowo wybieralne, szczelne zbiorniki na ścieki, a warunkiem zastosowania wymienionego rozwiązania jest zapewnienie w instalacji wewnętrznej w budynkach parametrów technicznych umożliwiających podłączenie ich w przyszłości do projektowanej miejskiej sieci kanalizacyjnej. Dlatego też, zdaniem Starosty, wykonanie zamierzonej przydomowej oczyszczalni ścieków było niezgodne z ustaleniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. To zaś uprawniało organ do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W.P. , który podniósł, że budowa przydomowej oczyszczalni ścieków ma być wykonana na terenie przewidzianym pod zabudowę mieszkaniową z możliwością realizacji tymczasowych zbiorników bezodpływowych na ścieki. Zatem budowa technicznie odpowiedniej i zapewniającej wyższy standard ekologiczny przydomowej oczyszczalni ścieków nie powinna być potraktowana jako zamierzenie sprzeczne z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto odwołujący się powołał się na art. 36 § 1 i 5 Prawa wodnego oraz wskazał, że zgodnie z Prawem budowlanym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3 na dobę. Odwołujący się podkreślił również, że nie ma konieczności dokonywania zmian w pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy jest w nim zapis o szczelnych zbiornikach bezodpływowych, a inwestor chce wybudować przydomową oczyszczalnię ścieków, (tak wyrok NSA sygn. akt II OSK 1115/07). Odwołujący się wyjaśnił, że planowana przydomowa biologiczna oczyszczalnia ścieków służy zaspakajaniu potrzeb własnych jego gospodarstwa domowego i jest przeznaczona do oczyszczenia ścieków w ilości do 0,75 m3 na dobę, co jest ilością znacznie mniejszą niż zapisana w Prawie wodnym w ramach zwykłego korzystania z wód. Natomiast odprowadzenie oczyszczonych ścieków zaplanowane jest do gruntu za pośrednictwem studni chłonnej, zlokalizowanej na terenie działki, której odwołujący się i jego żona są właścicielami.
Wojewoda decyzją z dnia [...] grudnia 2011r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu Wojewoda przywołał ustalenia organu I instancji dotyczące położenia działki, na której zgłoszono zamiar realizacji przedmiotowej inwestycji, a następnie wskazał na treść § 26 ust. 1 pkt 4 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Wojewody ten przepis planu w czasie braku sieci kanalizacji sanitarnej dopuszcza gromadzenie ścieków w okresowo wybieralnych, szczelnych zbiornikach. Organy administracji architektoniczno - budowlanej nie są uprawnione do stosowania rozszerzającej interpretacji ustaleń planu i przyjęcia, że przydomowe oczyszczalnie ścieków, które z samego założenia i zasady ich funkcjonowania nie są szczelne ani okresowo wybieralne, także spełniają warunki wynikające z ustaleń planu. Dlatego w ocenie Wojewody budowa przydomowej oczyszczalni ścieków nie mogła być zrealizowana na przedmiotowym terenie, ponieważ naruszała ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co dawało podstawy do wniesienia sprzeciwu wobec przedmiotowego zgłoszenia.
Skargę na decyzję Wojewody wniósł W.P. , zarzucając jej:
1) rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego i art. 64 ust. 1 -3 Konstytucji w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego i art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 2 ust. 1 ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym poprzez oczywiście błędne zastosowanie tego przepisu i jego niewłaściwą wykładnię;
2) rażąca obrazę przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. Nr 132. poz. 622) w związku z § 26 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia 17 czerwca 1998r.oraz dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 21 maja 1991r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz.U. UE. L. z 1991r. Nr 135, poz. 40 ze zm.), która nałożyła na państwa członkowskie UE obowiązek oczyszczania ścieków komunalnych i przemysłowych w celu zapobiegania niekorzystnym dla środowiska naturalnego skutkom odprowadzania niedostatecznie oczyszczonych ścieków;
3) obrazę przepisu art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz art. 6 i 8 kpa poprzez rażące naruszenie zasady praworządności i demokratycznego państwa prawa przez przyjęcie niedopuszczalnej, bo zawężającej wykładni miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w oderwaniu od innych aktów prawa rangi ustawowej, a to ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Prawa wodnego oraz implementowanej do porządku krajowego ww. dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich.
Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.
Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W niniejszej sprawie Sąd w całości podziela stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z dnia 3 października 2008r. sygn. akt II OSK 1115/07. Stosownie bowiem do art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego właściwy organ wnosi sprzeciw w razie dokonania przez inwestora zgłoszenia, które narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W kontrolowanym postępowaniu zaś bezspornym było, że § 26 ust. 1 pkt 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Zespołu Mieszkaniowego [...] w O. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia 17 czerwca 1998r w obszarze oznaczonym symbolem M2 (tereny zabudowy mieszkaniowej) do czasu realizacji przepompowni ścieków i kanalizacji sanitarnej dla całego zespołu mieszkaniowego dopuszcza z wyłączeniem obiektów usług komercyjnych zastosowanie na koszt inwestorów, tymczasowych rozwiązań technicznych obejmujących okresowo wybieralne, szczelne zbiorniki na ścieki. Jedynym warunkiem zastosowania takiego rozwiązania jest zapewnienie w instalacji wewnętrznej w budynkach parametrów technicznych umożliwiających podłączenie ich w przyszłości do projektowanej miejskiej sieci kanalizacyjnej.
W takiej sytuacji w ocenie Sądu zgłoszenie przez skarżącego inwestycji polegającej na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków nie może być uznane za sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Słusznie podniesiono w skardze, a wcześniej także odwołaniu od decyzji organu I instancji, że planowana budowa kanalizacji z tymczasowym dopuszczeniem wybieralnych, szczelnych zbiorników na ścieki nie sprawia, iż sprzeczne z miejscowym planem jest wykonanie przydomowej oczyszczalni ścieków, która jest technologią bardziej zaawansowaną i korzystniejszą z punktu widzenia wymogów ekologicznych. W powołanym wyżej wyroku NSA opowiedział się za stosowaniem dynamicznej i funkcjonalnej wykładni postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ literalna wykładnia przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego prowadziłaby do wniosku, że rozwiązanie technicznie i ekologicznie korzystniejsze, czyli przydomowa oczyszczalnia ścieków, nie byłaby dopuszczalna. W niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko, że tego rodzaju odczytanie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie da się pogodzić z racjonalnością stosowania prawa. Dlatego też Sąd uznał, że w kontrolowanym postępowaniu organy obu instancji błędnie odczytały przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego i przyjęły, że budowa przedmiotowej przydomowej oczyszczalni ścieków narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podkreślić trzeba też, że wykładnia przyjęta przez organy nie uwzględnia treści art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który to przepis nakazuje uwzględniać w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych. Oczywistym jest, że błędna wykładnia art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego skutkowała w kontrolowanym postępowaniu naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy. Zatem przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy będą zobowiązane do wydania rozstrzygnięcia z uwzględnieniem przedstawionej wyżej wykładni przepisów prawa.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w punkcie I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 135 ppsa.
W związku z uwzględnieniem skargi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości na podstawie art. 152 ppsa.
W przedmiocie kosztów orzeczono w oparciu o art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz skarżącego od organu, który podjął zaskarżoną decyzję równowartość uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło