II SA/Kr 220/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-04-12
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazuje znaczące środki pieniężne na kontach bankowych i w kasie, ale twierdzi, że pochodzą one z pożyczek i są niezbędne do dalszego rozwoju działalności, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek spółki o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ spółka wykazała posiadanie środków pieniężnych na kontach bankowych i w kasie, które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania. Spółka nie wykazała, że nie posiada wystarczających środków na ich poniesienie, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie. Zapobiegliwość w zakresie zabezpieczania środków na koszty sądowe jest szczególnie wymagana od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, wskazując na wysoki kapitał zakładowy, wartość środków trwałych, stratę za ostatni rok obrotowy oraz posiadanie środków na kontach bankowych i w kasie, które pochodzą z pożyczek. Spółka argumentowała, że środki te są niezbędne do dalszych inwestycji i rozwoju działalności. Sąd, analizując przedstawione dokumenty, uznał, że spółka dysponuje wystarczającymi środkami pieniężnymi, aby pokryć koszty postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek "A" spółka z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/Kr 220 /13 P O S T A N O W I E N I E Dnia 12kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 12kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" spółka z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a oddalić wniosek "A" spółka z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych
Sygn. akt II SA/Kr220 /13
UZASADNIENIE
W dniu 22 stycznia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "A" spółka z o.o. w K., uzupełniony pismem z dnia 4 marca 2013 r. w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych.
We wniosku skarżąca spółka oświadczyła, iż jej kapitał zakładowy wynosi 5000 zł, wartość środków trwałych 3.360000 zł , wysokość straty za ostatni rok obrotowy - 61.764,76 zł. Ponadto skarżąca wskazała 3 konta bankowe( w banku [...]), którymi dysponuje, i na których zgromadzono kwotę 6.348,73 zł oraz 4,223,37 euro.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż nie wypracowała jeszcze własnych środków finansowych, albowiem do tego celu konieczne jest poczynienie dalszych inwestycji. Zakup prawa użytkowania wieczystego działki będącej przedmiotem postępowania, nastąpił z pożyczek udzielonych spółce, które to pożyczki stanowią obciążenie spółki. Również z pożyczek spółka uzyskuje środki pozwalające na podejmowanie prac dotyczących dalszego zagospodarowania nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja. Spółka aktualnie podejmuje wszelkie starania w celu jak największego zintensyfikowania prac koniecznych do dalszego zagospodarowania nieruchomości. Następnie, ponieważ działka nie posiada dostępu do drogi publicznej, konieczne jest także gromadzenie przez spółkę środków jakie będzie ona musiała zapłacić właścicielowi nieruchomości obciążonej po uzyskaniu dostępu do drogi publicznej. Spółka podejmuje również starania zmierzające do pozyskania finasowania dla dalszego zagospodarowywania nieruchomości. W niniejszej sprawie skarżąca nie mogła w żaden sposób " przygotować się " do poniesienia opłat albowiem została obciążona opłatą za użytkowanie wieczyste, na mocy decyzji wydanej przed nabyciem prawa użytkowania wieczystego. Skarżąca bowiem nabyła prawo użytkowania wieczystego z dniem 20 listopada 2012 r. , natomiast decyzją ją obciążająca została wydana na miesiąc przed nabyciem przez nią użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Co więcej zaskarżona decyzja nie została dotychczas doręczona "A" spółka z o.o. Została natomiast zaskarżona z daleko idącej ostrożności, po jej doręczeniu pełnomocnikowi spółki
W odpowiedzi na wezwanie sądu, w piśmie z dnia 4 marca 2013 r. pełnomocnik spółki oświadczył, iż przedkłada wyciągi z kont bankowych obejmujące operacje z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających wezwanie. Na rachunku poza środkami z wcześniej zaciągniętych pożyczek od miesiąca stycznia 2013 r. znajduje się kwota kolejnej pożyczki zaciągniętej przez skarżącą na wpłatę wadium na zakup od Gminy Miejskiej nieruchomości, przez którą skarżąca mogłaby uzyskać dostęp do drogi publicznej dla części działki będącej przedmiotem sporu. Do pisma dołączone zostało także zeznanie podatkowe za rok 2011, zeznanie VAT za IV kwartał, przy czym pełnomocnik wskazał jednocześnie, iż wobec kwartalnego rozliczenia VAT skarżącej zeznanie obejmujące styczeń 2013 r. zostanie złożone do dnia 25 kwietnia 2013 r., zaświadczenie o wysokości funduszy w kasie spółki, również pochodzące z zaciągniętych pożyczek oraz bilans i rachunek zysków i strat za rok 2011.
Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasady ponoszenia przez strony kosztów związanych z prowadzeniem postepowań sądowoadministracyjnych, które są dochodami budżetu państwa. Jest to zatem swoista forma dofinansowania strony przez państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w toczącym się postępowaniu sądowym. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postepowania. Jak wskazuje się w doktrynie oraz orzecznictwie prawo pomocy powinno być przede wszystkim udzielane osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. ( por. H. Knysiak- Molczyk, Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Kom., Wydawnictwo Prawnicze. LexsisNexis, Warszawa 2005, s. 628).
Stosownie do art. 246 § 2 cyt. ustawy osobie prawnej, a także jednostce organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym - gdy wykaże, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów postepowania.
W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z przedstawionych Sądowi dokumentów, wbrew twierdzeniem skarżącej dysponuje ona środkami pieniężnymi, dzięki którym może zadośćuczynić obowiązkowi wniesienia stosownej opłaty sądowej oraz ewentualnych innych kosztów postępowania. Na wskazanych przez skarżącą kontach ( trzech w banku [...]) zgromadzone zostały środki pieniężne w łącznej wysokości 37.371,95 zł ( stan na dzień 28 lutego 2013 r.). Z ewidencji stanu środków pieniężnych za styczeń i luty 2013 r, wynika, iż w kasie spółki zgromadzonych jest 12.324,64 zł. Skarżąca nie wykazuje też stałych obciążeń, prócz opłat za prowadzenie rachunku. Skarżąca twierdzi, iż jej działalność opiera się na finansowaniu poprzez udzielone pożyczki. Nie wykazuje jednak ich wysokości, nie wskazuje podmiotu, które je udzielił ani też, na jakich warunkach. Również z przedstawionych historii przepływu środków pieniężnych na rachunkach bankowych nie wynika, że są one spłacane z kont firmowych spółki.
W opinii orzekającego spółka posiada zgromadzone środki pieniężne w wysokości, która pozwala w każdej chwili na zadośćuczynienie obowiązkowi poniesienia stosownych kosztów sądowych. Nie wykazała ona, iż spełnia przesłanki określone w art. 246§ 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiące podstawę do zwolnienie od kosztów sądowych. W tym miejscu należy podkreślić, iż zapobiegliwości w zakresie zabezpieczania środków na ponoszenie kosztów sądowych należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, która ze swej istoty wiąże się z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów- także sądowych ( vide: postanowienie NSA z 7 kwietnia 2009 r., I FZ 70/09, publ. LEX nr 564 254)
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. Z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło