II SA/Kr 238/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie NSA Piotr Lechowski NSA Grażyna Danielec Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [....] w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej skargę oddala. Decyzją z dnia [...] r.. znak [...] Prezydent Miasta [...] ustalił na podstawie art. 104 i 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 60, 61, 62, 104 ust. 1, 106 ust. 5, 107 ust.4, 109, 112 ust. 2, ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.), zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domach pomocy społecznej na rok [...] odpłatność za pobyt M. Z. w Domu Pomocy Społecznej [...] ul. [...] od dnia [...] r.. w ten sposób, iż ponosi ona opłatę w wysokości [...] zł miesięcznie, co stanowi 70% jej dochodu,( jako podstawę naliczenia przyjęto dochód w kwocie [...] zł miesięcznie ), oraz że Miasto [...] ponosi opłatę w kwocie [...] zł miesięcznie, co stanowi różnicę między średnim kosztem utrzymania w tym domu społecznym a opłatą ponoszoną przez osobę skierowaną. Dane dotyczące dochodu M. Z. organ ustalił na podstawie dokumentacji uzyskanej z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego a kwota, do której zapłaty zobowiązana została M. Z. stanowi 70% jej dochodu netto. Od powyższej decyzji złożyła odwołanie H. A. - opiekun prawny M. Z. Kwestionując obliczenia dokonane przez organ, podniosła, że faktyczny miesięczny dochód M. Z. to kwota [...] zł a stąd 70% dochodu to [...] zł. Załączyła również zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o kwocie osiągniętego przez skarżącą dochodu w roku [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzekając jako organ II instancji utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, wydając w tej kwestii decyzję w dniu [...] r.. znak [...] Organ stwierdził, że definicję dochodu zawiera art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten stanowi, że dochód to suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeśli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach i kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ponadto ust. 4 tego artykułu stanowi, że do dochodu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze oraz świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Wobec tego przepisu organ I instancji dokonał słusznych obliczeń, uwzględniając w rozliczeniu dochód M. Z. w postaci emerytury rolnej: [...] zł brutto, dodatku pielęgnacyjnego w wysokości 153,19 zł, ryczałtu energetycznego w wysokości [...] zł i dodatku kompensacyjnego w wysokości [...] zł, natomiast odliczył kwotę zaliczki podatku dochodowego od osób fizycznych oraz kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wskazał, że innych odliczeń nie stosuje się wobec enumeratywnego wskazania wyłączeń na podstawie art. 8 ust.3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. A. podniosła, że rozumienie "dochodu" na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej musi być dokonywane identycznie jak w przypadku dochodu uwzględnianego w rozliczeniu z Urzędem Skarbowym. Ma być to dochód, od którego odprowadza się składkę na ubezpieczenie oraz podatek dochodowy od osób fizycznych. Dodatek pielęgnacyjny, który organy uznały za składnik dochodu M. Z. będący podstawą do obliczenia kwoty kosztów pobytu w Domu Opieki Społecznej nie jest tego typu dochodem. Przedstawiła prawidłowe według niej wyliczenie kwoty stanowiącej 70% dochodu w ten sposób, iż zsumowała rentę [...] zł, dodatek kompensacyjny [...] zł i ryczałt energetyczny [...] zł a następnie odjęła od uzyskanej kwoty zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych [...], zł i składkę na ubezpieczenie zdrowotne wysokości [...] zł, w ten sposób otrzymując kwotę [...] zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o jej oddalenie, podniosło, że przepis art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej nie daje podstaw do wyłączenia dodatku pielęgnacyjnego z dochodu obliczanego na potrzeby ustawy, bowiem stanowi on o sumie miesięcznych przychodów. W świetle tego artykułu pismo Inspektora Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w [...] jest pełnoprawnym dowodem na okoliczność źródeł dochodu M. Z., a twierdzenie skarżącej jakoby dowodem miało być tylko i wyłącznie zaświadczenie Urzędu Skarbowego jest niezasadne, gdyż wymóg ten stosuje się jedynie do ustalania dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w przypadku prowadzenia działalności opodatkowanej na zasadach określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tymczasem M. Z. nie prowadzi żadnej działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 145, poz. 1270) (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 tej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga M. Z. działającej za pośrednictwem opiekuna prawnego H. A. nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Prezydent Miasta [...] wydał poprawną pod względem merytorycznym decyzję w przedmiocie opłaty za pobyt skarżącej w Domu Pomocy Społecznej mającym siedzibę przy ul. [...] w [...]. Z akt sprawy wynika, że istota sporu sprowadza się do sposobu dokonywania obliczeń tj. kto i w jakiej części ma pokryć koszt pobytu mieszkańca domu. Kwestię odpłatności za pobyt w domu opieki społecznej reguluje art. 61 § 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, który używa pojęcia "dochód mieszkańca domu" i nakazuje pokryć mieszkańcowi pobyt w domu opieki społecznej w wysokości nie więcej niż 70 % jego dochodu. Zakres pojęcia "dochodu" określony jest w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, który jako jedyny na gruncie ustawy precyzuje to pojęcie. Stanowi on, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach oraz o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W kwestii tej wypowiedział się m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 06.09.2006r. I SA/Wa 929/06, LEX nr 256731. Przepis ten nie odsyła, wbrew twierdzeniu skarżącej, do pojęcia dochodu na płaszczyźnie zobowiązań podatkowych, na co miałby według niej wskazywać fakt, iż od dodatku pielęgnacyjnego nie odprowadza się zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz nie stanowi jego składnika składka na ubezpieczenie zdrowotne. Należy zatem pojęcie dochodu na gruncie ustawy o pomocy społecznej traktować w oderwaniu od sfery podatkowej. Podkreśla tę tezę okoliczność prawna, iż z przychodu osoby ubiegającej się o dane świadczenie z pomocy społecznej (czy osoby zobowiązanej do pokrycia kosztów utrzymania w domu pomocy społecznej) należy odliczyć kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Co więcej, ust. 4 wskazanego artykułu wyraźnie wskazuje, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Wyliczenie to ma charakter wyliczenia enumeratywnego. Brak jest podstaw by stosować wykładnię rozszerzającą art. 8 ust. 4 w kierunku wskazanym przez skarżącą czyli by wyłączyć z puli dochodów kwotę dodatku pielęgnacyjnego. Dodatek pielęgnacyjny jako instytucja pomocy finansowej osobie uznanej za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji przyznawany jest osobie uprawnionej do emerytury lub renty (czyli w przedmiotowej sprawie skarżącej) na podstawie art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 39, poz. 353). Stanowi zatem w świetle ustawy o pomocy społecznej element dochodu, choćby z uwagi, że jest on wypłacany comiesięcznie. Nie ma znaczenia okoliczność, iż faktycznie dodatek wypłacany jest do rąk opiekuna prawnego, wobec czego należy podkreślić raz jeszcze, że Prezydent Miasta [...] prawidłowo wyliczył na podstawie art. 60 i 61 ustawy o pomocy społecznej, iż odpłatność za pobyt M. Z. w Domu Pomocy Społecznej [...] ul. [...] od dnia [...] r.. wynosi [...] zł miesięcznie, co stanowi 70% jej dochodu. Wobec powyższego Sąd oddalił skargę M. Z. na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.