II SA/Kr 250/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Grażyna Firek AWSA Wojciech Jakimowicz / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2006 r. sprawy ze skarg J. S. i W. K. na uchwały Rady Gminy Tymbark z dnia 31 marca 2005 r. nr XXIII/172/05 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Tymbark z dnia 29 grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa postanawia odrzucić skargi Rada Miasta Tymbark podjęła w dniu 31 marca 2005 r. uchwałę Nr XXIII/172/05 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Tymbark. Pismem datowanym na dzień [...] listopada 2005 r., które wpłynęło do Urzędu Gminy w Tymbarku w dniu [...] listopada 2005 r. mieszkańcy os. [...] w Tymbarku, w tym m.in. J. S. i W. K. wystąpili do Rady Gminy w Tymbarku w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym z wnioskiem o zmianę uchwały Nr XXIII/172/05 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Tymbark. Uchwałą Nr [...] z dnia 29 grudnia 2005 r. Rada Gminy Tymbark działając w oparciu o art. 101 ustawy o samorządzie gminnym odrzuciła wniesione przez mieszkańców os. [...] w Tymbarku wezwanie z dnia [...] listopada 2005 r. do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę postanowień uchwały Nr XXIII/172/05 Rady Gminy Tymbark z dnia 31 marca 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Tymbark. Uchwałę tę doręczono J. S. w dniu [...] stycznia 2006 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy) z pouczeniem o przysługującej na tę uchwałę skardze do sądu administracyjnego. W aktach sprawy brakuje dowodu doręczenia powyższej uchwały W. K. Skargę datowaną na dzień [...] stycznia 2006 r. (data wpływu do Urzędu Gminy w Tymbarku - [...] stycznia 2006 r.) w sprawie nieprawidłowości przy podejmowaniu uchwały Rady Gminy Nr XXIII/172/05 z dnia 31 marca 2005 r. dotyczącej uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Tymbark, a następnie odrzucenia wezwania mieszkańców os. [...] z dnia [...] listopada 2005 r. uchwałą Rady Gminy Tymbark z dnia 29 2005 r, Nr [...] w sprawie zmian w tym planie, złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem Rady Gminy w Tymbarku złożyli J. S. i W. K. Skarżący domagali się uchylenia obydwu uchwał Rady Gminy w Tymbarku. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Tymbark odniosła się do stanowiska skarżących i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn.: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego, a w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA przyjmowano, iż w sprawie zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwał organów gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym stosuje się termin do wniesienia skargi określony w art. 35 ust. 1 ustawy o NSA, którego bieg rozpoczyna się od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, gdy odpowiedź została doręczona przed upływem dwumiesięcznego terminu przewidzianego dla rozpatrzenia wezwania. Jeżeli odpowiedzi nie doręczono termin do wniesienia skargi biegnie od dnia upływu tego dwumiesięcznego terminu, jednakże gdy spóźniona odpowiedź na wezwanie została doręczona przed upływem terminu do wniesienia skargi, termin ten liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. W zmienionym stanie prawnym uchwała ta straciła swą aktualność. Podkreśla to Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w najnowszym orzecznictwie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt: l OSK 785/05) wskazując, że przepis art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ustala termin trzydziestodniowy do wniesienia skargi. Termin ten odnosi się także do skarg na uchwały organów samorządowych podjętych w sprawie z zakresu administracji publicznej w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Wynika to a contrario z art. 102a tej ustawy, który wyłącza jedynie zastosowanie w tych sprawach art. 52 § 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyłączenie to oznacza, że pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące wnoszenia skargi do sądu administracyjnego będą miały zastosowanie, o ile ustawa o samorządzie gminnym nie stanowi inaczej. Oprócz wspomnianego art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mieć więc będzie zastosowanie art. 53 § 2 tej ustawy. Stanowi on, że termin na wniesienie skargi w wypadku nie udzielenia odpowiedzi przez organ na wezwanie go do usunięcia naruszenia prawa wynosi sześćdziesiąt dni od doręczenia wezwania. Jak podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (cyt. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt: l OSK 785/05) zmiana zatem stanu prawnego upoważnia do weryfikacji tezy, że terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym, do którego odsyła art. 101 ust. 3 ustawy w sprawach wezwania do usunięcia naruszenia prawa winny odpowiadać maksymalnemu terminowi przewidzianemu w art. 35 § 3 k.p.a., czyli terminowi dwumiesięcznemu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 lipca 2005 r. sygn. akt OSK 1634/04 (niepubl.) zwrócił też uwagę, że w praktyce dwumiesięczny termin do rozpoznania wezwania wynosiłby 62 dni (np. miesiące grudzień - styczeń, czy lipiec - sierpień), co uniemożliwiałoby złożenie skargi w terminie zakreślonym art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zachodzącą sprzeczność pomiędzy tymi przepisami można jedynie usunąć przyjmując, że na podstawie art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym organ gminy ma obowiązek rozpoznać wezwanie w terminie miesięcznym od jego wniesienia. Po bezskutecznym upływie tego terminu skarżący może wnieść skargę do sądu, przy czym ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi jest upływ ostatniego sześćdziesiątego dnia od dnia wniesienia wezwania. Za przyjęciem miesięcznego terminu do "udzielenia" odpowiedzi na wezwanie przemawia także to, iż wezwanie w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi surogat środka zaskarżenia. Pogląd ten znalazł swe odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym wcześniej, bowiem już w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanego w składzie siedmiu sędziów, z dnia 24 czerwca 2002 r. sygn. akt OSA 2/02 Sąd ten stwierdził, że skoro wezwanie do usunięcia naruszenia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest surogatem środka odwoławczego, to nie ma podstaw by traktować je inaczej niż określają to przepisy dotyczące klasycznych środków odwoławczych w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym (publ.: ONSA z 2003 r., nr 1, poz. 2). Jeśli tak - to uzasadnionym jest przyjęcie terminu miesięcznego do rozpatrzenia wezwania, bowiem termin ten odpowiada terminowi przewidzianemu w art. 35 § 3 k.p.a. do rozpatrzenia odwołania. Innymi słowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynosi 30 dni, liczony po upływie trzydziestego dnia od dnia doręczenia organowi wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jeżeli organ gminy nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie. Podkreślić przy tym należy, iż późniejsze udzielenie odpowiedzi na wezwanie nie powoduje, że skarga wniesiona między trzydziestym a sześćdziesiątym dniem licząc od daty wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest skargą przedwczesną, na pewno jednak skarga wniesiono po upływie sześćdziesięciu dni licząc od daty wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest skargą spóźnioną. Jak wynika z akt sprawy J. S. i W. K. wezwali w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym Radę Gminy w Tymbarku pismem z dnia [...] listopada 2005 r., które wpłynęło do Urzędu Gminy w Tymbarku w dniu [...] listopada 2005 r. (w aktach sprawy brak dowodu nadania w urzędzie pocztowym) do zmiany uchwały Nr XXIII/172/05 z dnia 31 marca 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Tymbark. Pismo z dnia [...] listopada 2005 r. spełnia wymogi wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego na skutek uchwalenia uchwały z dnia 31 marca 2005 r. Dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy nie pozwala stwierdzić, czy wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego zostało złożone przez wnioskodawców osobiście, czy też nadane w urzędzie pocztowym. Wątpliwości w tym zakresie pogłębia stwierdzenie organu planistycznego zawarte w odpowiedzi na skargę, że przedmiotowe wezwanie wpłynęło do Urzędu Gminy Tymbark w dniu [...] listopada 2005 r., podczas gdy z prezentaty przybitej na wezwaniu wynika, że wpłynęło ono w dniu [...] listopada 2005 r. Na rozprawie w dniu 5 czerwca 2006 r. J. S. oświadczył jednak, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone osobiście przez wzywających w dniu 14 listopada 2005 r. Termin sześćdziesięciodniowy do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy w Tymbarku Nr XXIII/172/05 z dnia 31 marca 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Tymbark liczony od daty osobistego wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, tj. od dnia [...] listopada 2005 r. upłynął z dniem [...] stycznia 2006 r. (piątek) Skarga J. S. i W. K. sporządzona została w dniu [...] stycznia 2006 r., a wpłynęła do Urzędu Gminy w Tymbarku w dniu [...] stycznia 2006 r. Z akt sprawy nie wynika, czy skarga została złożona przez skarżących osobiście, czy też nadana w urzędzie pocztowym. . Na rozprawie w dniu 5 czerwca 2006 r. J. S. oświadczył, że skarga została złożona osobiście przez skarżących w dniu [...] stycznia 2006 r. Niezależnie od powyższego oświadczenia skarżącego należy podkreślić, mając na uwadze zasady logiki, że skarga nie mogła być nadana w urzędzie pocztowym przed jej sporządzeniem, tj. przed dniem [...] stycznia 2006 r. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że skarżący złożyli skargę na uchwałę Rady Gminy w Tymbarku Nr XXIII/172/05 z dnia 31 marca 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Tymbark z uchybieniem terminu do jej wniesienia, który to termin - wobec braku wniosku skarżących - nie został przywrócony. Skargę w tym stanie rzeczy należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270), zgodnie z którym sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W związku z wniesieniem skargi po upływie sześćdziesięciu dni licząc od daty wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, dla oceny zachowania terminu do złożenia skargi nie ma znaczenia ani fakt, ani data udzielenia odpowiedzi na wezwanie z dnia 3 listopada 2005 r. Z kolei skarga na uchwałę Nr [...] z dnia 29 grudnia 2005 r. Rady Gminy Tymbark odrzucającą wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest niedopuszczalna. Jak bowiem słusznie podkreśla się w orzecznictwie uchwała organów gminy dotycząca wezwania do usunięcia naruszenia ma charakter procesowy, a nie reguluje spraw z zakresu administracji publicznej podlegających zaskarżeniu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy (postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2000 r., l SA 794/00, LEX nr 57172). Wprawdzie skarżącego J. S. pouczono o przysługującej na uchwałę Nr [...] z dnia 29 grudnia 2005 r. skardze do sądu administracyjnego, jednakże zgodnie z ugruntowanym w judykaturze poglądem, który sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela, wprawdzie błędne pouczenie co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, ale też nie może dawać tej stronie specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania. Mając powyższe na uwadze należało odrzucić skargę na uchwałę Nr [...] z dnia 29 grudnia 2005 r. Rady Gminy Tymbark odrzucającą wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1270), który stanowi, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż określone w art. 58 § 1 pkt 1- 5 cytowanej ustawy.