II SA/Kr 251/15

Kraków, dnia 3 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Wojewody z dnia 17 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia wstrzymać wykonanie decyzji nr [...] Starosty C. z dnia 28 sierpnia 2014 r. znak [...] . P.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody z dnia 17 grudnia 2014 r. nr [...], którą organ ten umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte w wyniku odwołania P.K. od decyzji nr [...] Starosty C. z dnia 28 sierpnia 2014 r. znak [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu A. Spółce z o.o. z siedzibą w S. pozwolenia na budowę inwestycji pn. "Budowa obiektu handlowo-usługowego wraz z zagospodarowaniem terenu na działce nr [...] obręb K. , ul. [...] w C". Skarga zawierała wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty C. z dnia 28 sierpnia 2014 r. znak [...] . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w cytowanym przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08). W pierwszej kolejności wskazać należy, że dopuszczalność wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy skargą objęta jest decyzja organu II instancji, nie jest kwestionowana w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przyjmuje się przy tym, że dla zakresu stosowania ochrony tymczasowej przewidzianej art. 61 § 3 in fine P.p.s.a. istotne jest ustalenie znaczenia pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktów lub czynności. W szczególności należy mieć na uwadze, że "o możliwości przyznania ochrony (...) [tymczasowej] nie decyduje rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona interesu strony, dysponującej przyznanymi jej przez konkretną normę prawną uprawnieniami" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II OZ 469/14). Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II OZ 1114/14, "treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą zarówno akty zaskarżone, jak i akty wydane w pierwszej instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli". W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, może podlegać rozpoznaniu wniosek o wstrzymanie decyzji organu I instancji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę w sytuacji zaskarżenia do sądu decyzji organu II instancji, umarzającej postępowania odwoławcze od tej decyzji organu I instancji, bowiem w okolicznościach niniejszej sprawy "granice tej samej sprawy", o których mowa w art. 61 § 3 in fine P.p.s.a., wyznacza stosunek administracyjnoprawny pomiędzy organami administracji architektoniczno-budowlanej a podmiotami, którym przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) umożliwia, lub potencjalnie umożliwiałby, udział w postępowaniu. W tym rozumieniu, materialnoprawnym przedmiotem sprawy, w której zapadły rozstrzygnięcia organów obu instancji, jest przyznanie uprawnień na jednych uczestników postępowania oraz jednoczesna ingerencja w sferę praw innych uczestników na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane. Z tego powodu dopuszczalne i uzasadnione jest badanie, czy w sferze praw osoby, która kwestionuje pominięcie jej jako strony postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, a która potencjalnie – w efekcie kontroli legalności zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego – może stać się stroną postępowania odwoławczego od decyzji o pozwoleniu na budowę, wykonanie decyzji organu I instancji nie spowoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przechodząc zatem do rozstrzygnięcia tej zasadniczej kwestii, podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Z reguły wiąże się z obawą wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zaś jej zastosowanie nie może być poprzedzone merytoryczną oceną zasadności skargi. Podstawową przesłanką wstrzymania jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Dokonując oceny złożonego wniosku w kontekście opisanych wyżej przesłanek, Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji. Istotne znaczenie ma przy tym fakt, że skarżący kwestionuje sam fakt pominięcia go jako strony w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę obiektu handlowo-usługowego wraz z zagospodarowaniem terenu na działce nr [...] przy ul. [...] w C. Skarżący utrzymuje, że planowane zamierzenie inwestycyjne oddziałuje w postaci emitowanego hałasu na nieruchomość sąsiednią, utworzoną z działki nr [...], której jest użytkownikiem wieczystym. Ta okoliczność powoduje, że wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę, polegające na podjęciu czynności zmierzających do realizacji tej inwestycji, a w konsekwencji prowadzących do powstania obiektu, rodzi po stronie skarżącego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu administracyjnego jest jedynie takie ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy, które zapobiegnie znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom. Biorąc zaś pod uwagę, że zgodnie z treścią art. 61 § 6 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada z momentem wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, udzielenie skarżącemu tymczasowej ochrony jego praw i interesów nie będzie nieproporcjonalną ingerencją w sferę uprawnień inwestora zamierzenia objętego treścią decyzji nr [...] Starosty C. z dnia 28 sierpnia 2014 r. znak [...] . Mając powyższe na względzie, na mocy art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji.