II SA/Kr 251/15

Kraków, dnia 15 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "I" Spółki z o.o. w S. o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2015 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia I. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2015 r., II. odmówić wstrzymania wykonania decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia 28 sierpnia 2014 r. znak [...]. P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 grudnia 2014 r. nr [...], którą organ ten umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte w wyniku odwołania P. K. od decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia 28 sierpnia 2014 r. znak [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu "I’ Spółce z o.o. z siedzibą w S. pozwolenia na budowę inwestycji pn. "Budowa obiektu handlowo-usługowego wraz z zagospodarowaniem terenu na działce nr [...] obręb [...], ul. S. w C.". Skarga zawierała wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia 28 sierpnia 2014 r. znak [...]. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wstrzymał wykonanie decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia 28 sierpnia 2014 r. znak [...], wskazując, że uprawdopodobnione zostało wystąpienie po stronie skarżącego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w następstwie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, polegającego na podjęciu czynności zmierzających do realizacji inwestycji. Skarżący P. K. utrzymywał bowiem, że planowane zamierzenie inwestycyjne oddziałuje w postaci emitowanego hałasu na nieruchomość sąsiednią, utworzoną z działki nr [...], której jest użytkownikiem wieczystym. Pismem z dnia 6 maja 2015 r. uczestnik postępowania "I" Spółka z o.o. w S. (dalej jako Spółka) wystąpiła z wnioskiem o uchylenie ww. postanowienia Sądu z dnia 3 kwietnia 2015 r. W uzasadnieniu podała, że działania skarżącego P. K. oraz Stowarzyszenia "[...]" dają asumpt do uznania, że służą one wyłącznie przedłużeniu toczącego się postępowania i storpedowaniu planowanej przez Spółkę inwestycji. Wskazała przy tym na fakt złożenia przez skarżącego P. K. wniosku o wyłączenie sędziego referenta sprawy oraz złożenie przez ww. Stowarzyszenie niekompletnego wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie. W konsekwencji powyższych działań skarżącego i działającego na jego rzecz Stowarzyszenia, Spółka została pozbawiona możliwości wykonywania prac budowlanych na podstawie uzyskanej ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę i z każdym dniem opóźnienia w ich rozpoczęciu nie tylko ryzykuje poniesieniem niepowetowanej szkody w postaci wielomilionowych kar umownych i odszkodowań wobec wykonawców budowlanych oraz wobec przyszłych najemców, z którymi zostały nawiązane umowy, lecz również w postaci utraty zysku, który wedle biznesplanu przygotowanego na przedmiotową inwestycję planowany jest na poziomie ponad 9.000.000 zł rocznie. Wskazane konsekwencje finansowe o charakterze niepowetowanej szkody mogą zaistnieć realnie po stronie Spółki, która planuje realizację inwestycji w postaci galerii handlowej, a której budowa winna rozpocząć się niezwłocznie, aby możliwym było terminowe zakończenie jej realizacji. W przeciwnym bowiem razie Spółka narazi się na odpowiedzialność odszkodowawczą wobec kontrahentów związanych z procesem inwestycyjnym, jak i kontrahentów oczekujących na możliwość rozpoczęcia użytkowania powierzchni galerii handlowej w charakterze najemców. Przedstawiając we wniosku nowe okoliczności dotyczące wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji w niniejszej sprawie, Spółka podała, że zostały już zawarte liczne umowy najmu powierzchni użytkowej w planowanej galerii handlowej, celem zagwarantowania rentowności planowanej inwestycji. Inwestor, opierając się na szczegółowych wyliczeniach, przy uwzględnieniu czynników ryzyka, w umowach najmu, wskazał koniec 2015 r. jako termin, w którym będzie możliwe wydanie w posiadanie najemcom powierzchni najmu. W związku z wydaniem zaskarżonego postanowienia oraz bezterminowego odroczenia rozprawy, istnieje realna obawa, że inwestor nie będzie miał możliwości dotrzymania tego terminu, co może skutkować dochodzeniem od Spółki jako inwestora znaczących roszczeń odszkodowawczych wynikających z ww. umów najmu. Spółka poniosła nadto dotychczas znaczące koszty nic tylko związane z przygotowaniem kosztownej dokumentacji projektowej, wykonaniem wielu specjalistycznych opracowań, jak choćby z zakresu ochrony środowiska, koszty związane z zorganizowaniem procesu budowy, ale także dalsze nakłady związane z przygotowaniem inwestycji. Spółka, dysponując ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, zawarła ponadto umowy o nadzór inwestorski oraz o generalne wykonawstwo inwestycji, które nie tylko obwarowane są karami umownymi na wypadek niewywiązania się przez inwestora z określonych w umowie terminów, ale dają możliwość w przypadku braku realizacji przez inwestora ciążących na nim obowiązków, wypowiedzenia przez drugą stronę zawartych z inwestorem umów. W ocenie wnioskującej Spółki, realizacja inwestycji nie wiąże się dla skarżącego z powstaniem jakiejkolwiek szkody, ani nieodwracalnych skutków, ponieważ wszystkie działania podejmowane przez inwestora w toku realizacji zamierzenia budowlanego są odwracalne, a środki finansowe i techniczne, którymi dysponuje Spółka, dają jej pełną możliwość, gdyby zaistniała taka konieczność, przywrócenia stanu nieruchomości oraz jej otoczenia do stanu sprzed rozpoczęcia inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może uchylić lub zmienić postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Muszą to być takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Postępowanie wpadkowe dotyczące złożonego przez uczestnika wniosku o uchylenie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji organu I instancji powinno zatem mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności, które były podstawą zastosowania ochrony tymczasowej w poprzednim, prawomocnie zakończonym postępowaniu wpadkowym dotyczącym tej kwestii. W ocenie Sądu, wniosek uczestnika – "I’ Spółki z o.o. wskazuje na nowe, nieznane Sądowi w chwili wydawania postanowienia z dnia 3 kwietnia 2015 r., okoliczności w sposób uzasadniający zmianę wydanego rozstrzygnięcia w tej sprawie wpadkowej. U podstaw postanowienia Sądu z dnia 3 kwietnia 2015 r. o wstrzymaniu wykonania decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia 28 sierpnia 2014 r. znak [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, legł pogląd o uprawdopodobnionym przez skarżącego niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków poprzez ponadnormatywne oddziaływanie realizowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego na działkę [...], której skarżący jest użytkownikiem wieczystym. Niezależnie wszak od powyższego wskazać należy, że przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, obowiązkiem Sądu jest zbadanie całokształtu okoliczności, mających wpływ na ukształtowanie sfery praw i obowiązków wszystkich uczestników postępowania. Z tego względu, za nową okoliczność w sprawie mogą być uznane podnoszone we wniosku Spółki fakty dotyczące ryzyka wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków właśnie po stronie Spółki, będącej inwestorem planowanego zamierzenia. Na potrzebę zwrócenia uwagi na konsekwencje wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz wydającej pozwolenie na budowę zwracał także uwagę Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1004/14). Ze złożonego przez "I" Sp. z o.o. wniosku wynika, że skala obciążeń finansowych, jakie generuje wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji w niniejszej sprawie, jest niewspółmiernie wysoka do ryzyka wykazanego przez skarżącego we wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji. W kontekście działań procesowych skarżącego P. K. oraz Stowarzyszenia "[...]", które w obiektywny sposób uniemożliwiły rozpoznanie skargi na pierwszej rozprawie, udaremniając wyrażony w art. 7 P.p.s.a. postulat szybkości postępowania, można przyjąć, że rzeczywista szkoda Spółki będzie się powiększać wraz z upływem czasu do zakończenia postępowania, w to wskutek narastania kar umownych związanych z nierozpoczęciem w założonym terminie prac budowlanych. Ważąc zatem ciężar i ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków po stronie skarżącego P. K. oraz uczestnika postępowania – "I" Sp. z o.o., Sąd przyjął, że wyższe prawdopodobieństwo ich wystąpienia leży po stronie Spółki, co uzasadnia zmianę wydanego postanowienia i odmowę wstrzymania wykonania decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia 28 sierpnia 2014 r. znak [...]. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej postanowieniu z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1004/14), iż wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, który można odwrócić, bo jego odwrócenie zależy tylko od możliwości technicznych inwestora. Zatem to inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt. Mając na uwadze wniosek o wyłączenie sędziego, Sąd zauważa, że w myśl art. 20 § 3 P.p.s.a. " Do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia może spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki". W przedmiocie wykładni tego przepisu Sąd podziela stanowisko doktryny, zgodnie z którym "Wyjątkiem są tylko czynności niecierpiące zwłoki, to jest takie, których nie dokonanie naraziłoby stronę na szkodę, uniemożliwiając lub utrudniając właściwe rozstrzygnięcie sprawy albo późniejsze wykonanie orzeczenia (np. rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu). Czynności podejmowane wbrew temu zakazowi nie powodują nieważności postępowania, lecz mają jedynie charakter uchybień procesowych, które mogą być uznane za wpływające na wynik sprawy, ale tylko wtedy, gdy wniosek o wyłączenie zostanie uwzględniony. W razie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego czynności te pozostają skuteczne i nie mogą być postrzegane w kategoriach uchybień procesowych". Tak: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz red. T. Woś, Wydanie 4 Warszawa 2011, s.217. W tej sprawie czynnością niecierpiącą zwłoki było wydanie niniejszego postanowienia z uwagi na wykazaną i uargumentowaną powyżej ochronę interesów uczestnika postępowania. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2015 r. i na podstawie art. 61 § 3 i § 5 powołanej ustawy odmówił wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji, o czym orzekł w sentencji postanowienia.