II SA/Kr 2540/02
WyrokWSA w Krakowie2005-04-25
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Bożenna Blitek, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca może kwestionować decyzję nakazującą obniżenie stężenia pyłów do granic NDS na stanowiskach pracy, jeśli specyfika tych stanowisk polega na tym, że pracownicy nie wykonują pracy w jednym miejscu przez 8 godzin dziennie, a jedynie przemieszczają się po terenie zakładu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pracodawca nie może skutecznie kwestionować decyzji nakazującej obniżenie stężenia pyłów do granic NDS, powołując się na specyfikę stanowisk pracy polegającą na przemieszczaniu się pracowników. Pracodawca nie wykazał, jak długo pracownicy są narażeni na czynniki szkodliwe ani nie wykluczył, że może to być cała zmiana robocza. Ponadto, sąd podkreślił, że ocenie podlega stan faktyczny i prawny z chwili wydania decyzji, a późniejsze zmiany nie mają wpływu na legalność orzeczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi "C." Sp. z o.o. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nakazującą obniżenie stężenia pyłów do granic NDS na określonych stanowiskach pracy. Skarżąca spółka podnosiła, że modernizacje zakładu poprawiły warunki pracy, a pracownicy na wskazanych stanowiskach nie pracują stale w jednym miejscu przez 8 godzin, co uniemożliwia przekroczenie NDS. Organy sanitarne powoływały się na wyniki pomiarów wykazujące przekroczenia NDS.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia: WSA Elżbieta Kremer Sędziowie : WSA Bożenna Blitek AWSA Dorota Dąbek ( spr.) Protokolant : Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005r sprawy ze skargi "C." Sp. z o. o na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 sierpnia 2002r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania do obniżenia stężenia pyłów -skargę oddala-
Decyzją z dnia [...] 2002 r., nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 4 i 27 ustawy z dnia 14 marca 1985r. Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 104 kpa w związku z art. 207 i 227 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. kodeks pracy oraz § 2, 6 i 7 Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 9.07.1996r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, zarządził obniżenie stężenia pyłów do granic NDS na stanowiskach pracy technika maszyn i urządzeń - Wydział Produkcji, ślusarza-spawacza - Wydział Produkcji oraz próbobiorcy w Laboratorium - pracownia ruchoma. Nakazano również dokonanie pomiarów zapylenia zgodnie z obowiązującymi przepisami. W uzasadnieniu decyzji powołano się na wyniki pomiarów zapylenia wykonane przez Laboratorium Pomiarów w okresie od [...] do [...] 2001 r., jak również wyniki ponownych pomiarów wykonanych przez Zespół Pracowni Pyłu i Mikroklimatu z dnia [...] 2002 r., które wykazały przekroczenia NDS pyłów na w/w stanowiskach pracy.
Od decyzji tej odwołanie wniosła "C" Sp. z o.o. siedzibą podnosząc, że w ciągu ostatnich lat przeprowadzono w cementowni modernizację ciągów produkcyjnych i wprowadzono nowoczesne rozwiązania techniczne, które zdecydowanie poprawiły warunki pracy. Stanowiska wymienione w decyzji nie są stałymi stanowiskami pracy. Pracownicy tam zatrudnieni pracują każdego dnia w innym miejscu, wynikającym z konieczności napraw i obsługi urządzeń produkcyjnych. Podniesiono, że w przypadku gdy wykonywane są prace, które powodują okresowe nadmierne zapylenie, osoby te są wyposażane w odpowiednio dobraną odzież ochronną oraz ochrony dróg oddechowych. Pracownicy informowani są o szkodliwym działaniu pyłów przemysłowych i konieczności stosowania ochron osobistych.
Decyzją z dnia 20 sierpnia 2002r., nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 §1 kpa w związku z art. 207, 226 i 227 ustawy Kodeks pracy oraz Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 9.07.1996r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że nałożone zaskarżoną decyzją obowiązki ciążą na pracodawcy stosownie do treści art. 207 §2 kp. Pomiary zapylenia wykonane przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną z dnia [...] 2002 r. wykazały, że na określonych w decyzji stanowiskach występuje przekroczenie NDS pyłów, co stwarza zagrożenie dla zdrowia pracowników. Zarzuty zaś odwołania są zdaniem organu bezzasadne, gdyż pomiary zapylenia zostały wykonane zgodnie z Polskimi Normami i odnoszą się do 8-godzinnego czasu pracy.
W skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego "C" sp. z o.o. wniosła o orzeczenie, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, narusza bowiem przepisy Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 17 czerwca 1998r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Podniesiono bowiem, że przepisy §1 ust. 1 tego rozporządzenia określają najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) - średnie ważone, którego oddziaływanie na pracownika w ciągu 8-godzinnego dobowego i tygodniowego, określonego w kp wymiaru czasu pracy przez jego okres aktywności zawodowej nie powinno spowodować ujemnych zmian w stanie jego zdrowia oraz w stanie zdrowia przyszłych pokoleń. Tymczasem określone w decyzji stanowiska pracy nie są stanowiskami pracy stałej. Pracownicy zatrudnieni na tych stanowiskach wykonują swoją pracę każdego dnia w innym miejscu przedsiębiorstwa i nie są każdego dnia przez 8 godzin dziennie narażeni na oddziaływanie czynnika szkodliwego dla zdrowia tj. pyłu całkowitego i pyłu respirabilnego.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia [...] 2005 r. skarżący podtrzymując argumenty zawarte w skardze, iż na wskazanych w zaskarżonej decyzji stanowiskach nie występuje narażenie na występowanie czynnika szkodliwego przez całe 8 godzin dziennie, podniósł dodatkowo, że nigdy nie kwestionował, iż na stanowiskach technik maszyn i urządzeń, ślusarz-spawacz i próbobiorca w momencie wykonywania pomiarów najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) pyłów przekraczało dopuszczalne normy. W zaskarżonej decyzji nakazano obniżenie stężenia pyłów do granic NDS wyznaczając termin wykonania tego obowiązku na [...] 2002 r. Skarżący podnosi, że w chwili obecnej tj. w dniu [...] 2005 r. na tych stanowiskach najwyższe dopuszczalne stężenie pyłów nie przekracza NDS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje :
Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2002 r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r., podlega więc rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a podnoszone w skardze zarzuty są bezzasadne.
Materialno-prawną podstawą zapadłych w niniejszej sprawie decyzji administracyjnych były przepisy art. 207, 226 i 227 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. kodeks pracy oraz § 2, 6 i 7 Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 9.07.1996r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Wynikają z nich obowiązki ciążące na pracodawcy w zakresie zabezpieczenia pracowników przed czynnikami szkodliwymi w środowisku pracy. Na skarżącym zatem, jako na pracodawcy, ciążą określone w tych przepisach obowiązki, skonkretyzowane w zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu nieprawidłowa jest argumentacja skarżącego dotycząca sposobu interpretowania treści § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 17 czerwca 1998r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Przepis ten ustala wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń chemicznych i pyłowych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które określa wykaz stanowiący załącznik do rozporządzenia. Z § 2 zaś wynika, że "wartości, o których mowa w § 1 ust. 1 określają najwyższe dopuszczalne stężenia czynników szkodliwych dla zdrowia, ustalone jako najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) - średnie ważone, którego oddziaływanie na pracownika w ciągu 8-godzinnego dobowego i tygodniowego, określonego w Kodeksie pracy wymiaru czasu pracy przez okres jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń". W dalszej części tego przepisu wskazane zostały dwie kolejne wartości, a mianowicie "najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe (NDSCh) - wartość średnia, która nie powinna spowodować ujemnych zmian w stanie zdrowia pracownika oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń, jeżeli utrzymuje się w środowisku pracy nie dłużej niż 30 minut w czasie zmiany roboczej" oraz "najwyższe dopuszczalne stężenie pułapowe (NDSP), które ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia pracownika nie może być w środowisku pracy przekroczone w żadnym momencie". Ustawodawca przewidział zatem trzy różne wartości, które muszą zostać spełnione dla zapewnienia prawidłowych warunków pracy, precyzyjnie definiując sposób ich określania.
Skarżący nie kwestionuje ustaleń faktycznych poczynionych przez organ administracyjny, ani prawidłowości przeprowadzonych pomiarów. W swojej argumentacji wskazuje jedynie, że na wymienionych stanowiskach pracy nie można mówić o przekroczeniu NDS, albowiem specyfika tych stanowisk polega na tym, że pracownicy nie wykonują pracy w jednym miejscu, lecz przemieszczają się po terenie zakładu. Należy jednak podkreślić, że skarżący nie sprecyzował, jak długo w ciągu każdego dnia pracownicy ci narażeni są na działanie czynników szkodliwych, ani nie wykluczył, że specyfika pracy na tych stanowiskach może wymagać jej wykonywania w warunkach szkodliwych przez całą zmianę. Równocześnie nie wskazał też, by pracownicy ci przebywali w warunkach szkodliwych jedynie nie dłużej niż 30 minut w czasie zmiany, kiedy to można by mówić o konieczności zapewnienia przez pracodawcę najwyższego dopuszczalnego stężenia chwilowego (NDSCh), a nie najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS). Należy zatem uznać, że przedstawiona przez skarżącego argumentacja jest nietrafiona, a organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie dokonały właściwej oceny stanu faktycznego i wykładni obowiązujących przepisów oraz prawidłowej subsumcji. W ocenie sądu postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo, a wydane decyzje administracyjne są zgodne z prawem.
Podkreślenia wymaga równocześnie, że twierdzenia skarżącego są niekonsekwentne. Z jednej strony kwestionuje on bowiem prawidłowość decyzji poprzez błędne uznanie, że na wskazanych stanowiskach można mówić o przekroczeniu NDS, z drugiej zaś stwierdza wyraźnie (pismo z dnia [...] 2005 r.), że nigdy nie kwestionował przekroczenia na tych stanowiskach NDS, a w skardze jednocześnie dodaje, że nie jest w stanie obniżyć stężenia pyłów do granic NDS.
Na uwzględnienie nie zasługuje także kolejny argument powołany przez skarżącego w piśmie z dnia [...] 2005 r., iż w chwili obecnej tj. w dniu [...] 2005 r. na tych stanowiskach najwyższe dopuszczalne stężenie pyłów nie przekracza NDS. Rolą sądu administracyjnego jest bowiem ocena legalności działania organu administracyjnego. Orzekając zatem o legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uwzględnia jedynie stan faktyczny i prawny istniejący w chwili jej wydawania. Wszelkie zatem zmiany w tym zakresie, które nastąpiły później tj. po wydaniu decyzji, nie mogą być przez Sąd brane pod uwagę i pozostają bez wpływu na treść orzeczenia sądowego.
Mając na uwadze przytoczone argumenty należy stwierdzić, że zarzuty skargi nie są uzasadnione, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło