II SA/Kr 263/03
WyrokWSA w Krakowie2006-07-25
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Joanna Tuszyńska, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę po wznowieniu postępowania, oparta na stwierdzeniu braku interesu prawnego strony, została wydana prawidłowo, jeśli organ nie wykazał w sposób należyty braku tego interesu i nie zbadał wszystkich istotnych okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo, ponieważ zostały wydane przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia sprawy i zebrania wszystkich dowodów. Organy nie wykazały w sposób wystarczający braku interesu prawnego strony, co stanowiło podstawę do odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, a także nie zbadały wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co narusza przepisy art. 7, 77 i 107 KPA. Wobec stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Stan faktyczny
K.W. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2002 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie układu komunikacyjnego. Skarżący podniósł, że nie brał udziału w postępowaniu, mimo posiadania interesu prawnego jako współwłaściciel sąsiedniej działki, która miała utracić dostęp do drogi publicznej. Organ I instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając brak interesu prawnego skarżącego. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody do NSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 13 grudnia 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...].2002 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie NSA Joanna Tuszyńska (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2006 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody z dnia 13 grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Ostateczną decyzją z dnia [...] 2002r Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił ‘’C’’ pozwolenia na budowę dla inwestycji : przebudowa układu komunikacyjnego dla potrzeb go "C", tj. ul. [...] i ul.[...] w zakresie II etapu , zlokalizowanej na cz. działek nr [...] , [...], [...] obr.1
Pismem z dnia [...] 2002r (z prezentatą urzędu [...].2002r) K.W. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją.
Podał , że o przedmiotowej decyzji dowiedział się dopiero pod koniec [...] 2002r. Wniosek uzasadnił tym , że nie brał udziału w postępowaniu , mimo , że jako współwłaściciel działki nr [...] sąsiadującej bezpośrednio z działkami inwestora , miał oczywisty interes prawny w tej sprawie. Wnosząc o uchylenie decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę zarzucił , że jego działka pozbawiona zostanie jakiegokolwiek dostępu do drogi publicznej.
Postanowieniem z dnia [...].2002r zostało wznowione postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] 2002r w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji.
Decyzją z dnia [...].2002r Prezydent Miasta na podstawie art.145par.2 , art.145 pkt 4 kpa w związku z art.146 par.2 kpa i art.150 par.1 kpa oraz art.104 kpa, po wznowieniu postępowania , odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej z dnia 27.03.2002r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał , że zgodnie z art.28 kpa "stroną jest każdy , czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Dalej stwierdził , że jak wynika z załącznika graficznego do decyzji o pozwoleniu na budowę działka nr [...] br.7 nie graniczy z terenem inwestycji tj. przebudowy układu komunikacyjnego dla potrzeb centrum Handlowego "C" II etap , a zatem właściciel nie posiada interesu prawnego i nie może być uznany jako strona postępowania. Brak jest zatem przesłanek , na podstawie których można uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę.
W odwołaniu od tej decyzji K.W. wniósł o jej uchylenie, zarzucając , że w decyzji błędnie przyjęto , że nie ma on interesu prawnego w tej sprawie. Podał , że centrum komunikacyjne stanowi integralną całość inwestycyjną wraz z centrum handlowym i nie można tych inwestycji rozpatrywać niezależnie od siebie. Działka stanowiąca własność odwołującego się graniczy z terenami , na których powstało Centrum Handlowe, a przebudowa układu komunikacyjnego pozbawiła działkę nr [...] swobodnego dojazdu do niej.
Po rozpatrzeniu odwołania , decyzją z dnia 13 grudnia 2002r znak : [...] Wojewoda , na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji powtórzył stanowisko organu i instancji i stwierdził , że jest ono słuszne i w pełni uzasadnione.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję K. W. wniósł o jej uchylenie , powtarzając zarzuty przedstawione we wniosku o wznowienie postępowania i w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dodała , że jak wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie (załącznik graficzny do projektu budowlanego), działka skarżącego nie posiada wjazdu z ul. [...].
Sąd zważył , co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 ustawy).
W wyniku dokonanej oceny stwierdzić należy , że kwestionowana decyzja jest niezgodna z prawem.
Zaskarżona decyzja zapadła w wyniku wznowienia postępowania.
W myśl art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
W myśl art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony.
Stosownie do treści art.149 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia.
Organ zobowiązany jest do podjęcia takiego postanowienia wtedy , gdy strona wskazuje we wniosku o wznowienie ustawową podstawę wznowienia. Postanowienie to wywiera jedynie skutki procesowe (nie przesądza o bycie prawnym decyzji ostatecznej), natomiast stwierdzenie, czy przyczyna (przyczyny) wznowienia rzeczywiście wystąpiły mogą być oceniane po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 Kpa (por. wyrok NSA z dnia 30.09.1999r IV SA 1532/97).
Ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania .
Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje zatem organowi podstawę do rozpoznania dwóch połączonych ze sobą spraw, tj. jednej dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej , gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art.145 § 1 lub art.145 a (art.151 par.1 pkt 1 kpa)
albo
2) uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art.151 par.1 pkt 2 kpa),
albo
3) ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (art.146 par.2 kpa).
Organ wydaje decyzję stwierdzającą wydanie decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa , gdy zaszły co prawda przesłanki wznowienia , lecz jednocześnie wystąpiły przesłanki negatywne z art.146 kpa. (por. Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz . Zakamycze 2000 str.846 , odmiennie Z.Janowicz. Komentarz 1999).
W myśl art.146 § 2 kpa nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Decyzja organu I instancji , utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, wskazywała jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepis art.146 par.2 kpa.
Jak wyżej wskazano przepis ten nie dotyczy sytuacji , gdy organ stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art.145 § 1 , co miało miejsce w niniejszej sprawie (organ ustalił , że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony).W razie dokonania takiego ustalenia prawidłową podstawą decyzji jest przepis art.151 par.1 pkt 1 kpa.
Organy obydwu instancji brak przymiotu strony uzasadniły jednym zdaniem : jak wynika z załącznika graficznego do decyzji o pozwoleniu na budowę działka nr [...] obr.7 nie graniczy z terenem inwestycji tj. przebudowy układu komunikacyjnego dla potrzeb centrum Handlowego "C" II etap , a zatem właściciel nie posiada interesu prawnego i nie może być uznany jako strona postępowania. Nie wiadomo jaki "załącznik graficzny" miały na myśli. Przedłożone akta są niekompletne. Zawierają jedynie fragment dokumentacji wchodzącej w skład projektu budowlanego. Z mapy "Zagospodarowanie terenu" - arkusz 1 nie wynika , aby działka nr [...] nie przylegała do działki stanowiącej ulicę [...] Z żadnego dokumentu znajdującego się w dołączonych aktach administracyjnych nie wynika stan dotychczasowy w zakresie dostępu tej działki do drogi publicznej. Twierdzenie organu odwoławczego , zawarte w odpowiedzi na skargę , że działka skarżącego nie posiada wjazdu z ul. [...](załącznik graficzny do projektu budowlanego), nie jest oparte na wystarczających , do dokonania takiego ustalenia, przesłankach. Na mapie zagospodarowania terenu zaznaczono bowiem jedynie projektowane wjazdy. Skoro w części opisowej do projektu zawarte zostało stwierdzenie , że inwestycją objęta jest przebudowa ciągów pieszych w ulicy [...], należało ustalić czy działka skarżącego do ciągu takiego przylega. W aktach brak nawet dowodu , że skarżący jest właścicielem działki nr [...]
Wobec powyższego nie można stwierdzić czy rzeczywiście istniała w niniejszej sprawie podstawa wznowienia.
Gdyby organ administracji ustalił pozytywnie powyższą okoliczność , winien następnie ocenić , czy (przyjmując hipotetyczne założenie , że nie zapadła decyzja ostateczna kończąca postępowanie , które zostało wznowione) na gruncie przepisów obowiązujących w dniu wydawania decyzji dotychczasowej , zapadłaby w wyniku wznowienia postępowania decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Dopiero w razie takiego ustalenia , organ odmówi uchylenia decyzji dotychczasowej.
Rozumowania takiego organ nie przeprowadził.
Nie mógł zresztą tego uczynić , bowiem w przedłożonych aktach administracyjnych brak jest dowodów , by organy obydwu instancji zapoznały się z aktami sprawy zakończonej decyzją z dnia [...].2002r o pozwoleniu na budowę , czy też z wydaną w sprawie decyzją wzizt. Znajdująca się w aktach sprawy kserokopia decyzji wzizt nie zawiera wszystkich stron , brak w aktach wszystkich uzgodnień , o których mowa w decyzji o pozwoleniu na budowę , brak jest wyrysu i wypisu z rejestru gruntów.
Wobec powyższego uznać należy , że zaskarżona decyzja , jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo.
Decyzje te zostały wydane przedwcześnie , bez należytego wyjaśnienia sprawy , co narusza przepis art.7 , 77 i 107 kpa.
Stosownie do treści art.145 § 1 pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku .
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło