II SA/Kr 265/06

WyrokWSA w Krakowie2007-07-24

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Aldona Gąsecka- Duda, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest zobowiązany do samodzielnego ustalania stanu faktycznego dotyczącego wykonania obowiązku rozbiórki przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, czy też zobowiązany powinien kwestionować zasadność egzekucji poprzez wniesienie zarzutów?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do samodzielnego ustalania stanu faktycznego dotyczącego wykonania obowiązku rozbiórki przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany, który kwestionuje zasadność egzekucji z powodu uprzedniego wykonania obowiązków, powinien wnieść zarzuty zgodnie z art. 33 Prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wniesienie zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny nie jest równoznaczne z wniesieniem zarzutów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki fundamentów i fragmentów ścian. Skarżący zarzucał m.in. przedwczesne wydanie postanowienia, błąd w ustaleniach faktycznych co do wykonania rozbiórki oraz błędne naliczenie grzywny. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA: Aldona Gąsecka- Duda (spr.) WSA: Barbara Pasternak Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2007 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2003r. znak [...], na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 pkt 1 a ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 z późn. zm.) , a także art. 20§1 pkt 4, 27a§ 1, art. 64 a §1 pkt 1, art. 119, art. 120, art. 121 § 4 i 5, art. 122 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity Dz. U. Nr 110 z 2002r., poz. 968 z późn. zm.) oraz Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19.05.2003r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za I kwartał 2003r. – nałożono na Z. B., właściciela działki nr [...] w P., grzywnę w wysokości [...] zł. w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego, to jest dokonania rozbiórki fundamentów betonowych oraz fragmentów ścian zewnętrznych z pustaków żużlobetonowych wykonanych na tych fundamentach o wymiarach po obrysie zewnętrznym około [...] m x [...] m, stanowiących powierzchnię zabudowy ok. [...] m2 oraz uporządkowania terenu po rozbiórce obowiązek, a także uiszczenia opłaty za wydanie niniejszego postanowienia w wysokości [...] zł. Równocześnie wezwano zobowiązanego do uiszczenia nałożonej grzywny wraz z opłatą w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia na rachunek bankowy organu egzekucyjnego pod rygorem ich ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych , a także do wykonania w terminie 7 dni obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego, pod rygorem orzeczenia zostanie wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo . Wskazano ponadto na powinność niezwłocznego powiadomienia organ egzekucyjnego o wykonaniu przedmiotowego obowiązku. W uzasadnieniu powyższego podano, że postanowienie wydano z powodu niewykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego, pomimo upomnienia, w którym PINB uprzedzał o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Wysokość grzywny wyliczono na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jako iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Zgodnie z treścią Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19.05.2003r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za I kwartał 2003r. aktualnie wynosi ona 2.071,00zł. Obiekt budowlany podlegający rozbiórce ma [...] m2, tak więc : [...] m2 x 1/5 z 2.071,00zł. = [...] zł. W postanowieniu zawarto pouczenie o zażaleniu, wyjaśniono iż jego wniesienie nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, zaś w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nie uiszczone lub nie ściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu w drodze postanowienie, które wydaje się na wniosek zobowiązanego. Jako załączniki do postanowienia wskazano : odpis tytułu wykonawczego z klauzulą o skierowaniu do egzekucji administracyjnej oraz ksero dowodu doręczenia upomnienia Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2003r. znak [...] zostało zaskarżone w terminie przez Z. B. w drodze zażalenia, w którym domagał się on jego uchylenia w całości i umorzenia postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego. Uzasadniając powyższe skarżący zarzucał po pierwsze, że kwestionowane postanowienie wydano przedwcześnie, bez ustalenia aktualnego stanu faktycznego sprawy. W tym zakresie przytaczał art. 81 a. ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane wskazując, że z przewidzianego w tym przepisie uprawnienia organ pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie skorzystał raz – [...].08.1999r., kiedy to odbyły się oględziny rzekomo samowolnie wybudowanego niego budynku gospodarczego. Skarżący podnosił, że od tej daty stan faktyczny sprawy uległ zmianie, bowiem kierując się treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.01.2003r. sygn. akt II SA/Kr 1499/01 dokonał częściowego wyburzenia ścian i innych elementów konstrukcyjnych tego budynku, tak że w chwili obecnej nie jest to budynek, a jedynie budowla. Wskazując na drugiego uchybienie organu pierwszej instancji, skarżący powoływał art. 121 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzucając w szczególności, że w przedmiotowej sprawie nie ustalono dokładnie jaka jest powierzchnia zabudowy, którą ma likwidować. Podano, że wynosi ona około 41 metrów, nie stwierdzono, czy jest to budynek czy budowla. Jest to kolejna okoliczność która wskazuje na brak znajomości stanu faktycznego sprawy po stronie organu administracji, który istniał w dacie orzekania. Skarżący wyjaśnił, że sprawdził ile wynosi 1/5 ceny 1 m powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. W komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19.05.2003r. w sprawie ceny 1 m powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za I kwartał 2003r. opublikowanego w Dz. Urz. GUS z dnia 22.05.2003r. ogłoszono, że cena 1 m powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za I kwartał 2003r. wyniosła 2.071,00zł. Wobec tego 1/5 tej kwoty to 414,20zł., a iloczyn tej kwoty i powierzchni nieruchomości, którą ma rozebrać, określonej w przybliżenia na [...] m2 stanowi należność [...] zł, a nie jak obliczono w [...] zł. Wszystkie podniesione okoliczności wskazują na bezprzedmiotowość wydanego postanowienia, dlatego też w pełni zasadny jest wniosek o umorzenia postępowanie w tej sprawie. Postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29.09.2005r. znak [...], po rozpatrzeniu zażalenia Z. B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2003r. znak [...], na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 i art. 123 w związku z art. 144 k.p.a., art. 18, art. 23 § 4 ustawy z dnia 17.06.196 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity Dz. U. Nr 110 z 2002r., poz. 968 z późn. zm.) - utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie . Uznając po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, że w sprawie zachowane zostały w pełni zasadny prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym, a zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem i w warunkach przewidzianych przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazano na następujące okoliczności. Zaskarżonym postanowieniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na zobowiązanego Z. B. grzywnę w wysokości [...] zł., w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego, wraz z opłatą w wysokości [...] zł. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego organ ten upomnieniem z dnia [...].05.2001r. wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB z dnia [...].10.1999r. znak [...], utrzymanej w mocy decyzją WINB z dnia [...].04.2001r. znak. [...], nakazującej Z. B. rozbiórkę fundamentów betonowych oraz fragmentów ścian zewnętrznych z pustaków żużlobetonowych wykonanych na tych fundamentach o wymiarach po obrysie zewnętrznym około 7,15 x 5, 75m, stanowiących powierzchnie zabudowy ok. 41 m2 oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce. Powyższa decyzja jest ostateczna i prawomocna wobec treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 29.01.2003r., którym oddalono skargę Z. B. Jednocześnie PINB pouczył zobowiązanego, że w przypadku niewykonania obowiązku we wskazanym w upomnieniu terminie sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany nie wykonał dobrowolnie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji, wobec powyższego organ egzekucyjny w dniu [...].08.2003r. wystawił tytuł wykonawczy znak [...] oraz postanowieniem z dnia [...].08.2003r, znak [...] nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. W opinii organu drugiej instancji zaskarżone postanowienie zostało wydane prawidłowo. Egzekucja w przedmiotowym postępowaniu dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, a ściślej obowiązku przymusowej rozbiórki części budynku gospodarczego, co wynika z decyzji PINB z dnia [...].10.1999r. znak [...], utrzymanej w mocy decyzją WINB z dnia [...].04.2001r. znak. [...]. Zgodnie art. 121 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanych obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Wysokość takiej grzywny stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Z komunikatu Prezesa GUS w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za I kwartał 2003r. z dnia 19.05.2003r. wynika, że wynosiła ona 2.071,00zł. W decyzji PINB z dnia [...].10.1999r. znak [...], utrzymanej w mocy decyzją WINB z dnia [...].04.2001r., podano, że obowiązek rozbiórki dotyczy fundamentów betonowych oraz fragmentów ścian zewnętrznych z pustaków żużlobetonowych, będących częścią budynku, o wymiarach [...] m x [...] m, zatem powierzchnia zabudowy wynosi [...] m2. Zgodnie z wyliczeniem [...] m2 x 1/5 x 2.071,00zł., grzywna wynosi [...] zł. , a organ pierwszej instancji prawidłowo wyliczył wysokość nałożonej grzywny. Ponadto skarżone postanowienie zawiera wymagane w art. 122 § 2 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wezwanie do zapłaty nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nie uiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, a także wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Odnosząc się do uwag skarżącego zawartych w zażaleniu wyjaśniono dalej, że do kompetencji organu egzekucyjnego należy doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku nałożonego decyzją. Obowiązkiem organu egzekucyjnego jest jedynie zbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Z treści decyzji PINB z dnia [...].10.1999r. znak [...], utrzymanej w mocy decyzją WINB z dnia [...].04.2001r. wynika, że nałożony obowiązek dotyczy fundamentów betonowych oraz fragmentów ścian zewnętrznych o wymiarach [...] m x [...] m zatem powierzchnia wynosi [...] m2, stąd jak już wyżej podniesiono wyliczenie grzywny jest prawidłowe. Nałożenie na zobowiązanego grzywny na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest zgodne przepisami tej ustawy, bowiem niewątpliwie fundamenty i ściany zewnętrzne wykonane na tych fundamentach są częścią budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, którego wykonanie było objęte zamiarem inwestycyjnym (vide: przytoczone w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji oświadczenie inwestora). PINB zgodnie z art. 1, art. 2 § 1 pkt 3 oraz art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prowadzi postępowanie egzekucyjne służące doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tej decyzji, w celu przymuszenia do jego wykonania nałożył na zobowiązanego przedmiotową grzywnę. Zastosowano środek egzekucyjny zgodnie z art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi iż organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego . Spośród środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. b powołanej ustawy, grzywna w celu przymuszenia jest środkiem najmniej uciążliwym dla zobowiązanego i prowadzi bezpośrednio do celu egzekucji - realizacji obowiązku. Ponadto zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nie uiszczone lub nie ściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Natomiast zgodnie z art. 126 tej ustawy na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub w części. Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29.09.2005r. znak [...], Z. B. domagał się jego uchylenia lub stwierdzenie nieważności z uwagi na wydanie zaskarżonego postanowienia z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zarzucał : błąd w ustaleniach faktycznych - poprze stwierdzenie, że nie dokonał rozbiórki; naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 i 77 k.p.a. - poprzez nieprzeprowadzenie wizji w terenie i niestwierdzenie naocznie, czy dostosował się do wcześniej wydanej decyzji; błędne naliczenie opłaty za wydanie tegoż postanowienia - poprzez podwójne jego policzenie. Uzasadniając powyższe wskazywał, że przedmiotowe postanowienie zostało wydane w oparciu o nie ustalony stan faktyczny sprawy. Wojewoda bezpodstawnie przyjął, że zostały w pełni zachowane zasady prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym, bowiem opierając się na ustaleniach organu pierwszej instancji nie zadał sobie trudu dokonania wizji w terenie w celu ustalenia czy rozbiórka została wykonana, czy też nie. Takie postępowanie organu stanowi naruszenie treści art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego, a także zasady działania przez administrację państwową w taki sposób, aby obywatel mógł mieć do niej pełne zaufanie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie z dnia [...].07.2007r. Z. B. wnosząc o uchylenie w całości rozstrzygnięcia o nałożeniu grzywny na właściciela działki nr [...] w P. wyjaśniał dodatkowo, że złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak [...] z dnia [...].12.2006r. , zaś w sprawie nie zapadło jeszcze rozstrzygnięcie Sądu. Podawał, że na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, 4, 5, 7 k.p.a. zwróciłem się z prośbą o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, gdyż w dacie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę fundamentów betonowych oraz fragmentu ścian zewnętrznych obiektu budowlanego działka oznaczona była nr [...], natomiast inwestorem przedmiotowej inwestycji był jego ojciec M. B. dożywotni użytkownik wskazanego terenu. Opisany wyżej stan faktyczny potwierdza wypis z ewidencji gruntów oraz decyzja Wójta Gminy z dnia [...].08.2000r. ( ksero w aktach sprawy), jak również decyzja Wójta Gminy z dnia [...].05.1999r., na którą powołano się w decyzji z dnia [...].08.2000r. W okresie budowy skarżący nie zamieszkiwałem na wskazanej posesji i nie byłem inwestorem obiektu. W postępowaniu administracyjnym zakończonym powołaną na wstępie decyzją PINB z dnia [...].10.1999r. pominięto nakaz wszczęcie postępowania z art. 61 k.p.a. Wezwany na oględziny w dniu [...].08.1999r. w sprawie powyższej budowy był ojciec skarżącego, faktyczny inwestor, natomiast później z niewiadomych względów i w niejasnym trybie do postępowania włączono skarżącego, a ojca pominięto. Opisane wyżej fakty skarżący ustalił po otrzymaniu dnia [...].04.2006r. wypisu z ewidencji gruntów, na którym zauważył, że posesja nr [...] nie jest położona na działce nr [...]. Wtedy też rozpoczął szczegółowe poszukiwania dokumentów i zarazem ich analizę, a przedstawiony stan faktyczny wskazuje, że decyzja z dnia [...].10.1999r. znak [...] nakazuje rozbiórkę niewłaściwej osobie i na niewłaściwej działce. Ponadto na rozprawie dnia [...].07.2007r. podając motywy wniesienia skargi Z. B. wskazał, że nałożono na niego grzywnę w podwójnej wysokości, zaś chodziło także o to iż nie jest to nowy budynek, tylko element starej zabudowy, który miał prowadzić do powstania nowej . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami oraz powołana podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Zaskarżone postanowienie, którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2003r. znak PINB [...] zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym. Zainicjowana wniesieniem skargi w niniejszej sprawie kontrola nie obejmuje zatem odrębnego postępowania rozpoznawczego, w którym doszło do wydania tytułu egzekucyjnego, jak również innych aktów administracyjnych dotyczących orzekania w wewnętrznych postępowaniach nadzwyczajnych o wystąpieniu podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji stanowiącej tytuł egzekucyjny, albo przesłanek do wznowienia postępowania. Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnego postępowania egzekucyjnego w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania skargę należy uznać za bezzasadną. Stosownie do art. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 2 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity Dz. U. Nr 110 z 2002r., poz. 968 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.e.a.) określa ona sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków wynikających z aktów poddanych egzekucji administracyjnej , a także prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, wynikających z takich aktów. Artykuł 18 p.e.a. przewiduje, że jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że przepisy tego kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełnić, a nie modyfikować przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem specyfiki tego postępowania, polegającej przede wszystkim na przymusowym jego charakterze, a także szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków ( por. wyroki NSA w Warszawie z 25.04.2003r. III SA 2585/02 LEX nr 148901 i 13.10.2005r. II FSK 157/05 LEX nr 173123 ). W tym kontekście należy zauważyć, że ustawa z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera samodzielne regulacje odnoszące się do zasad wszczęcia oraz prowadzenia postępowania – w tym trybu stosowania środków przymusu i kręgu stron, a jego specyfika wyklucza też stosowanie szeregu przepisów o postępowaniu rozpoznawczym. Przy brak regulacji dotyczących wezwań, doręczeń, terminów, czy wyczerpującego określenia wymogów formalnych wydawanych w tym postępowaniu rozstrzygnięć oraz zasad orzekania w postępowaniu odwoławczym uzasadnionym jest natomiast odpowiednie stosowanie w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaskarżone postanowienie, które ma charakter merytoryczny spełnia wymogi przewidziane w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. w związku z art. 144 k.p.a, w zw. z art. 18 p.e.a , w szczególności co do uzasadnienia faktycznego i prawnego zawartego w nim rozstrzygnięcia, a jego treść świadczy o wykonaniu przez organ drugiej instancji nie tylko obowiązków kontrolnych, lecz także dotyczących ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w pierwszej kolejności wskazano trafnie na okoliczności świadczące o skutecznym wszczęciu postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie. Wiążą się one z istnieniem tytułu egzekucyjnego podlegającego egzekucji administracyjnej , doręczeniem Z. B. przez wierzyciela upomnienia, o którym mowa w art. 15 p.e.a., sporządzeniem przez wierzyciela - będącego w niniejszej sprawie także organem egzekucyjnym - tytułu wykonawczego opatrzonego wnioskiem o jego skierowaniu do egzekucji po dacie określonej w upomnieniu jako termin do dobrowolnego wykonania obowiązku , a także z doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego wraz z kserokopią dowodu doręczenia upomnienia ( art. 26 § 1 ,§ 4 i § 5 pkt 1 p.e.a.). Dostępny w aktach administracyjnego postępowania egzekucyjnego tytuł wykonawczy należy uznać za prawidłowy w świetle art. 27 § 1 p.e.a., podobnie jak poprzedzające go upomnienie, które spełnia wymogi z art. 15 p.e.a. .W tej sytuacji organ egzekucyjny był uprawniony do zastosowania środków egzekucyjnych w postaci grzywny na zasadach przewidzianych w art. 1a pkt 12 b) p.e.a. , art. 119 § 2 p.e.a, 120 § 1 p.e.a., art. 121 § 4 i 5 p.e.a oraz art. 122 § 1 p.e.a. W kontekście zrzutów skargi dotyczących nałożenia na Z. B. grzywny w celu przymuszenia bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności dotyczących wykonania przez niego obowiązku rozbiórki analizując tę część zaskarżonego postanowienia należy zwrócić dodatkowo uwagę na następujące okoliczności. Już w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.1999r. znak [...] skarżący został zobowiązany do zawiadomienia tego organu o wykonaniu nałożonego nią obowiązku, co powtórzono następnie w upomnieniu. Przepisy ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przewidują samodzielną regulację w zakresie czynności poprzedzających wszczęcie oraz prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie ich treści oraz charakteru i celu postępowania egzekucyjnego wyklucza stosowanie art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., czy innych przepisów o postępowaniu dowodowym dla czynienia z urzędu przez organ egzekucyjny ustaleń dotyczących wykonania obowiązków objętych tytułem wykonawczym, a wynikająca z art. 11 k.p.a. dyrektywa stosowania środków mających doprowadzić do dobrowolnego wykonania obowiązków realizowana jest jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego poprzez art. 15 p.e.a. Przy istnieniu dowodu doręczenia zobowiązanemu prawidłowo sporządzonego upomnienia oraz wystawionego we właściwym terminie, z zachowaniem wymogów formalnych tytułu wykonawczego zaopatrzonego wnioskiem o skierowaniu go do egzekucji, czynienie z urzędu ustaleń dotyczących wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie warunkuje dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Środkiem umożliwiającym zobowiązanemu kwestionowanie zasadności wszczęcia egzekucji z uwagi na uprzednie wykonanie obowiązków wskazanych w tytule wykonawczym jest wniesienie zarzutów ( art. 33 pkt 1 p.e.a. ), które podlegają rozpoznaniu przez organ pierwszej instancji ( art.34 § 4 p.e.a. ). Z. B. nie twierdził w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie, czy w skardze, że wykonał obowiązek rozbiórki fundamentów betonowych oraz fragmentów ścian zewnętrznych budynku gospodarczego z pustaków żużlobetonowych na tych fundamentach o wymiarach po obrysie zewnętrznym około [...] m x [...] m, stanowiących powierzchnię zabudowy ok. [...] m2 , usytuowanych w zabudowie zagrodowej pomiędzy stodołą , a chlewnią na terenie działki nr [...] w P., jak również uporządkowania terenu po rozbiórce przed doręczeniem mu upomnienia, albo w terminie wskazanym w upomnieniu. Nie kwestionował też i nie kwestionuje, że doręczono mu upomnienie, a następnie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2003r. znak [...] wraz z tytułem wykonawczym i kserokopią upomnienia, zaś w aktach administracyjnych znajdują się stosowne potwierdzenia odbioru korespondencji. Środek zaskarżania jaki złożył wyżej wymieniony po doręczeniu mu postanowienia z pouczeniem o zażaleniu oraz tytułu wykonawczego z pouczeniem o zarzutach stanowi adresowane do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które w swej treści zawiera między innymi polemikę z prawidłowością wyliczenia grzywny. W świetle powyższego, a także pozostałej treści tego pisma brak podstaw do uznania, że stanowi ono zarzuty z art. 33 p.e.a., których nie powołano. Zważyć należ w szczególności, że w przedmiotowym piśmie jest mowa nie o wykonaniu obowiązku rozbiórki, lecz częściowym wyburzeniu ścian i innych elementów konstrukcyjnych tego budynku, tak że w chwili obecnej nie jest to budynek, a jedynie budowla. Częściowe wykonanie obowiązków o charakterze niepieniężnym, które wynikają z nakazu rozbiórki budynku lub jego części nie stanowi podstawy utraty mocy tytułu wykonawczego, zaś egzekucja winna toczyć się nadal z uwzględnieniem jego treści determinującej tak wybór stosowanych środków egzekucyjnych, jak i ich zakres. Ponadto , stosownie do art. 35 § 1 p.e.a. zdanie pierwsze wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania. W zaskarżonym postanowieniu wywołanym zażaleniem na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji dotyczące nałożenia grzywny, po zbadaniu kwestii dopuszczalności egzekucji, uznając dalej za prawidłowe zastosowanie w przedmiotowej sprawie środka egzekucyjnego jakim jest grzywna z 119 § 2 p.e.a. w zw. z art. 1a pkt 12 b) p.e.a., organ drugiej instancji dokonał również merytorycznego rozpatrzenia sprawy, czyniąc przy stosowaniu art. 121 § 5 p.e.a. ustalenia pozostające w zgodzie z treścią tytułu egzekucyjnego oraz tytułu wykonawczego. W zaskarżonym postanowieniu powołano wyczerpująco i w sposób właściwy odpowiednie przepisy prawa dotyczące wyboru środka egzekucyjnego, a także wysokości nałożonej na zobowiązanego grzywny, których wyjaśnienie oraz zastosowanie nie budzi zastrzeżeń. W uzupełnieniu do wywodów zawartych w zaskarżonym postanowieniu można jedynie dodać, że nawet w wypadku częściowego wykonania nakazu rozbiórki, w sytuacji stosowania jako środka egzekucyjnego grzywny z art. 119 § 2 p.e.a w zw. z art. 1a pkt 12 b) p.e.a., jej wysokość ustala się w myśl art. 121 § 5 p.e.a. uwzględniając także przyjmując jako jedne z czynników powierzchnię zabudowy budynku lub jego części objęta nakazem przymusowej rozbiórki, a nie faktycznie pozostałą do rozbiórki. W świetle powyższego podnoszone w skardze zarzuty dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów postępowania - a w szczególności art. 7 i 77 k.p.a, czy ustalenia grzywny w podwójnej wysokości należy uznać za bezzasadne. Okoliczności podnoszone przez skarżącego w piśmie [...].07.2007r. nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia, bowiem stosownie do art. 29 § 1 p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ponadto jak wskazano na wstępie rozważań, kontrola wywołana wniesieniem rozpoznawanej skargi nie obejmuje prawidłowości postępowania, w którym doszło do wydania tytułu egzekucyjnego, jak również innych aktów administracyjnych dotyczących orzekania w wewnętrznych postępowaniach nadzwyczajnych o wystąpieniu podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji stanowiącej tytuł egzekucyjny, albo przesłanek do wznowienia postępowania, bowiem jej dokonanie wykracza poza granice sprawy. Mając powyższe na uwadze, uznając skargę za bezzasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło