II SA/Kr 271/18

WyrokWSA w Krakowie2018-05-07

Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Mirosław Bator, Magda Froncisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu naprawczym dotyczącym samowoli budowlanej, sąsiad, który nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, ale którego interes prawny może być naruszony przez uciążliwości związane z planowanym sposobem użytkowania obiektu (np. usługi komercyjne), posiada przymiot strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sąsiad może posiadać przymiot strony w postępowaniu naprawczym, nawet jeśli jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Kluczowe jest zbadanie, czy interes prawny sąsiada może być naruszony przez potencjalne uciążliwości związane z planowanym sposobem użytkowania obiektu, zwłaszcza jeśli obiekt ma charakter usługowy (np. wynajem pokoi). Organ odwoławczy zbyt pobieżnie ocenił ten aspekt, skupiając się jedynie na obszarze oddziaływania obiektu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji odmawiającej uchylenia decyzji nakładającej na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego dla obiektu wybudowanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu. Sąsiad, T. Ż., który złożył wniosek o wznowienie postępowania, kwestionował ustalenie przez organ odwoławczy, że nie posiada przymiotu strony w postępowaniu naprawczym. Organ odwoławczy uznał, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, a tym samym skarżący nie jest stroną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 1 grudnia 2017 r. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Magda Froncisz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2018 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 1 grudnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego T. Z. kwotę 697,00 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia 23 stycznia 2017 r. nr [...] działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku T. Ż. uchylił decyzję PINB w Z. nr [...] z dnia 27.02.2015 r., znak: [...] nakładającą na inwestora K. W. obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych dla obiektu: "tymczasowego pola namiotowego z zapleczem techniczno-socjalnym - budynku sanitariatów oznaczonego na projekcie zagospodarowania symbolem "3" położonego na działce ewid. nr [...] obr.[...] w Z. przy ulicy [...] wybudowanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji Urzędu Miasta Z. o pozwoleniu na budowę z dnia 15.09.1997 r. oraz w decyzji Starosty [...] z dnia 7 września 2010 r. oraz orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w związku z art. 104 K.p.a. nakładając na K. W. obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w terminie do 31 grudnia 2017 r. Należy nadmienić, że według ustaleń PINB dokonanych podczas kontroli, w miejscu projektowanego budynku sanitariatów, stanowiącego zaplecze funkcjonalne pola namiotowego, istnieje budynek o 2 kondygnacjach (druga kond. w poddaszu) wraz z instalacjami. PINB uznał, iż obiekt został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie zmiany sposobu użytkowania, zmiany sposobu zagospodarowania terenu, zwiększenia kubatury oraz zwiększenia powierzchni zabudowy. Zebrany materiał dowodowy pozwolił ustalić, iż budynek pełni funkcję budynku mieszkalnego jednorodzinnego, bowiem jest w nim jedno wejście, wyodrębniono tylko jeden lokal mieszkalny, w którym wydzielono salon z aneksem kuchennym, 1 łazienkę i 2 pokoje na poddaszu. W rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane (art. 3 pkt 2a) jest to budynek mieszkalny jednorodzinny. W dalszej kolejności PINB wydał decyzję z dnia 8 czerwca 2015 r. o zatwierdzeniu przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego i zezwolił na wznowienie robót przy budowie "budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w którym będą świadczone usługi komercyjne - wynajem pokoi dla turystów na działce ewid. nr [...] obr. [...] w miejscowości Z.. W wyniku rozpatrzenia wniosku T. Ż., który z dniem 26.02.2015 r. stał się właścicielem działki sąsiedniej nr [...], MWINB decyzją z dnia 3.11.2016 r. stwierdził nieważność ww. decyzji PINB w Z. z dnia 8 czerwca 2015 r. o zatwierdzeniu przedłożonego projektu zamiennego. Na ww. decyzję MWINB T. Ż. złożył odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego, który decyzją z dnia 31 stycznia 2017r. uchylił decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB w Z. z dnia 8 czerwca 2015 r.. Na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i do dnia orzekania w niniejszej sprawie nie została rozpatrzona. Zatem decyzja GINB i tym samym decyzja PINB w Z. z dnia 8 czerwca 2015 r. pozostaje w obiegu prawnym. Rozpoznając wniosek T. Ż., o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia 27 lutego 2015 r., wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. PINB w Z. postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r., wznowił postępowanie, w pierwszej kolejności przystępując do badania przymiotu strony wnioskującego i tym samym wystąpienia powołanej we wniosku przesłanki z art. 145 §1 pkt 4 K.p.a. W wyniku przeprowadzenia wznowionego postępowania PINB wydał decyzję z dnia 23 stycznia 2017 r. Od tej decyzji odwołanie wnieśli M. W. i K. W. zarzucając naruszenie art. 151 § 2 K.p.a. w związku z art. 146 § 2 K.p.a. poprzez brak zastosowania i uchylenie decyzji nakładającej na inwestora obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowalnego zamiennego uwzgledniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowalnych, naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowalnego poprzez ponowne nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Odwołanie od decyzji wniósł również T. Ż. zarzucając między innymi nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin działki nr [...], nieustosunkowanie się do twierdzeń strony poodnoszonych we wcześniejszych pismach procesowych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. decyzją z dnia 1 grudnia 2017 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego cechuje etapowość. Jak wykazał organ I instancji, wniosek został złożony w przewidzianym w art. 148 § 1 K.p.a. Po pozytywnym zweryfikowaniu przesłanek formalnych do wznowienia postępowania w zakresie terminu oraz przesłanek podmiotowych i przedmiotowych, PINB wznowił postępowanie postanowieniem z dnia 10.06.2016r. Natomiast w kolejnym etapie postępowania PINB zbadał wystąpienie przesłanki wymienionej w art. 145 §1 pkt 4 K.p.a., tj. przymiot T. Ż.. W tej kwestii PINB w Z. wypowiedział się dość ogólnikowo stwierdzając, że: "nieruchomość wnioskodawcy, której stał się posiadaczem w dniu 26.02.2015r (...) leży w sąsiedztwie zrealizowanego przedsięwzięcia, zatem należało uznać, że T. Ż. winien brać udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną PINB nr [...] z dnia 27.02.2015r... " Przypomnieć należy, iż po przeprowadzeniu wznowionego postępowania w trybie art. 145 §1 K.p.a. organ może wydać jedną z decyzji określonych w art. 151 K.p.a. Zatem wnikliwe zbadanie wystąpienia jednej z przesłanek wymienionej enumeratywnie w art. 145 §1 K.p.a. warunkuje przystąpienie do dalszego etapu wznowionego postępowania. Dopiero po zbadaniu faktycznego wystąpienia wskazanej przesłanki do wznowienia postępowania można było przystąpić do ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy, zakończonej w niniejszej sprawie decyzją ostateczną wydaną w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Wyjątki wykluczające uchylenie decyzji dotychczasowej są wskazane w art. 146 K.p.a., który stanowi, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W ocenie MWINB organ I instancji nie dokonał prawidłowej analizy wystąpienia przesłanki z art. 145 §1 pkt 4 K.p.a. tj. posiadania przymiotu strony przez T. Ż.. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowalnego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przy czym obszar oddziaływania nie zawsze wykracza poza działkę inwestora, co znalazło odzwierciedlenie w znowelizowanych przepisach ustawy Prawo budowlane, w szczególności w treści obowiązującego art. 29 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego. Natomiast stronami postępowania legalizującego prowadzonego przez organy nadzoru budowalnego na podstawie art. 50-51 Prawa budowalnego są wszystkie te podmioty, których interesu prawnego bądź obowiązku w rozumieniu art. 28 K.p.a. dotyczy to postępowania. Podkreślić należy, że inwestor, zamiast pola namiotowego z budynkiem recepcji i budynkiem sanitariatów zrealizował budynek mieszkalny jednorodzinny od strony ulicy w południowej części działki (zamiast budynku recepcji; przyjęty do użytkowania w odrębnym postępowaniu) oraz przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny (zamiast sanitariatów), zlokalizowany w pomocnej części działki. Z akt sprawy wynika, że nie zostało zrealizowane pole namiotowe, a decyzja o pozwoleniu na budowę dla tej inwestycji została uchylona w całości. Zatem nowa sprawa dotycząca istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegającego na zmianie zamierzonego sposobu użytkowania obiektu z budynku socjalnego na budynek mieszkalny jednorodzinny (bowiem zamierzony cel, jakim jest wynajmowanie jednolokalowego budynku dla turystów nie wpływa na określenie jego funkcji w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego - nie jest to budynek zamieszkania zbiorowego, pensjonat czy hotel) obliguje organ prowadzący sprawę do określenia kręgu stron postępowania w oparciu o art. 28 K.p.a. Przez obszar oddziaływania obiektu, zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowalnego należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W związku z powyższym należy podkreślić, iż przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny zlokalizowany jest w północnej części działki nr [...], w odległości ponad 18 metrów od granicy z działką T. Ż. i posiada bardzo niewielkie gabaryty i zaledwie 2 kondygnacje, w tym jedną w poddaszu, 1 wydzielony lokal mieszkalny (łącznie 3 pokoje), zatem jego obszar oddziaływania, mieści się w granicach działki inwestora. W ocenie MWINB z żadnego przepisu odrębnego w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w tym techniczno-budowlanych ani planistycznych, nie wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu, a zatem również w zabudowie sąsiednich nieruchomości. Tym samym należy uznać, że działka T. Ż. nr [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Ponieważ obszar oddziaływania budynku mieści się w granicach działki inwestora, T. Ż. w ocenie organu nie posiada przymiotu strony w postępowaniu naprawczym, dotyczącym realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego zamiast budynku sanitariatów, mimo uznania go za stronę przez organ I instancji. Niezasadnie również uznano za strony właścicieli działki nr [...] w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 27.02.2015r., znak [...] Samo doręczenie decyzji określonym osobom nie przesądza o ich interesie prawnym, zatem T. Ż., jako następca prawny tych osób nie posiada automatycznie legitymacji do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł T. Ż. zarzucając, że organ odwoławczy błędnie uznał, iż nie jest on stroną postępowania naprawczego prowadzonego przez PINB w Z.. Budynek, którego dotyczyło postępowanie naprawcze, a który został zrealizowany niezgodnie z przepisami prawa budowalnego i projektem budowlanym znajduje się na nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością skarżącego. Inwestor wybudował obiekt mieszkalny z funkcją usługową z lokalami na wynajem zamiast pola namiotowego z budynkiem recepcji i sanitariatów. Powstał w konsekwencji zupełnie inny obiekt niż ten, którego dotyczyła decyzja o pozwoleniu na budowę. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest ocena legalności reformacyjnej decyzji organu II instancji - MWINB w K. wydanej w postępowaniu wznowieniowym a dotycząca ostatecznej decyzji jaka została wydana w tzw. postępowaniu naprawczym o nawożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Skarżoną decyzją organ odmówił uchylenia tej decyzji (o nawożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego). W ocenie organu, inicjatorowi tego postępowania (skarżącemu) nie przysługiwał status strony. Nieruchomość, której jest właścicielem nie znajduje się bowiem w obszarze oddziaływania obiektu, który został zrealizowany z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Nie zachodziła zatem przesłanka wznowieniowa. Przedmiotem postępowania naprawczego był budynek mieszkalny jednorodzinny mający być użytkowany, jako pensjonat, który został zrealizowany zamiast pola namiotowego z zapleczem technicznym, na które to przedsięwzięcie inwestor dysponował pozwoleniem na budowę. Ten sam organ tj. WINB w K. stwierdził wcześniej nieważność decyzji PINB w Z. z dnia 8 czerwca 2015 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i zezwoleniu na wznowienie robót budowlanych (decyzja z dnia 3 listopada 2018 r.). GINB decyzją z dnia 31 stycznia 2017 r. decyzję tę uchylił i orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w K. z dnia 8 czerwca 2015 r. Z kolei WSA w Warszawie w rozpoznaniu skargi na tę decyzje wyrokiem z dnia 29 stycznia 2018 r. VII SA/Wa [...]).uchylił decyzję GING stojąc na stanowisku, iż decyzja o PINB w Z. z dnia 8 czerwca 2015 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i zezwoleniu na wznowienie robót budowlanych została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie sądu skarga jest w pełni zasadna. Tytułem wstępu wskazać należy, iż pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym nie jest zagadnieniem regulowanym jednolicie. Otóż zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć szeroko - jako normę opartą o przepis prawa materialnego (niekoniecznie prawa administracyjnego) w oparciu o którą strona może żądać od organu administracji określonego zachowania się (dokonania czynności) lub na podstawie której organ może nakładać na stronę obowiązki lub uprawnienia (jak się wydaje w tym aspekcie norma musi mieć oparcie wyłącznie o przepisy prawa administracyjnego). Przymiot strony został znacząco ograniczony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Zgodnie z art. 28 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm (alej ustawa) stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis art. 3 pkt 20 ustawy stanowi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, iż ograniczenie, o którym mowa w art. 28 ust 2 ustawy nie dotyczy każdego postępowania prowadzonego przez organy administracji architektoniczno-budowlanej oraz nadzoru budowalnego na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane, a jedynie postępowań o udzielenie pozwolenia na budowę oraz tzw. postępowań nadzwyczajnych dotyczących decyzji ostatecznych o udzieleniu pozwolenia na budowę. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2017 r. II OSK [...] oraz z dnia 2 lutego 2017 r. II OSK [...]). W postępowaniach dotyczących np. stanu technicznego budników, samowoli budowlanej czy tzw. postępowań naprawczych przymiot stron tego postępowania powinien być ustalany na zasadach ogólnych tj. przez pryzmat interesu prawnego podmiotów, którego to postępowanie dotyczy. Samo oddziaływanie przedsięwzięcia w rozumieniu art. 28 ust 2 ustawy jest tylko jednym z aspektów, które organ winien brać pod uwagę ustalając krąg stron takiego postępowania – aczkolwiek nie budzi wątpliwości, że jest to aspekt podstawowy. Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 18 lutego 2015 r. II SA/Go [...] - ten jest stroną postępowania legalizacyjnego lub naprawczego, kto może wykazać swój indywidualny, konkretny, bezpośredni interes prawny oparty na normie prawa materialnego, która nie musi być normą administracyjną, a może być normą innej gałęzi prawa np. cywilnego W postępowaniu naprawczym przymiot strony tego postępowania winien być zatem ustalany przez pryzmat art. 28 K.p.a. Faktycznie istotnym jest przede wszystkim zbadanie czy dany podmiot (potencjalna strona) znajduje się w zakresie oddziaływania danej inwestycji. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, zakres odziaływania inwestycji musi być związany ograniczeniami zagospodarowania lub uciążliwościami dla nieruchomości sąsiednich (przy szerokim ujęciu tego pojęcia) a ochrona przed tymi ograniczeniami, choćby dozwolonymi, mieć umocowanie w przepisach prawa materialnego tak z zakresu prawa administracyjnego jak i innych dziedzin prawa np. prawa cywilnego. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2017 r. II OSK [...] stroną postępowania naprawczego winien być podmiot, który z racji przysługującego mu prawa własności, czy użytkowania wieczystego do nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji wywodzi swój interes prawny i domaga się udziału w postępowaniu zmierzającym do legalizacji inwestycji. Interes prawny tych osób chroniony jest z mocy art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.. W świetle art. 28 k.p.a. przy badaniu legitymacji procesowej nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny takiego podmiotu, a jedynie czy interes taki jej przysługuje. W ocenie sądu (aczkolwiek pogląd ten może traktowany jako polemiczny) interesu prawnego strony można upatrywać także w możliwości kontroli organu administracji co do trybu w jakim prowadzi postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu tj. czy może być to tryb normowany art. 50-51 ustawy czy też organ powinien wdrożyć tryb regulowany przepisami art. 48 lub 49a ustawy. Organ badając przymiot strony w postępowaniu naprawczym czy też dotyczącym samowoli budowlanej o której mowa w art. 48 oraz 49a ustawy, powinien zatem poddać analizie obszar oddziaływania tego obiektu (ograniczenia w możliwości zagospodarowania terenów sąsiednich) ale też uciążliwości jakie obiekt ten będzie choćby potencjalnie wywierał na obszary sąsiadujące z uwagi na jego rozmiary, posadowienie czy zamierzony sposób użytkowania. Interes prawny stron tego postępowania organ winien upatrywać nie tylko w regulacjach zawartych w przepisach szeroko rozumianego prawa administracyjnego (prawo budowlane, wodne) ale też w przepisach prawa cywilnego, w szczególności uregulowań dotyczących tzw. prawa sąsiedzkiego np. art. 144 K.c. Istotnym jest przy tym, w jaki sposób dany obiekt ma być wykorzystywany. Niewątpliwie innym uciążliwościom poddane są nieruchomości sąsiadujące z nieruchomością zabudowaną domem jednorodzinnym a innym sąsiadujące z nieruchomością zabudowaną obiektem o charakterze pensjonatowym. Organ w uzasadnieniu co prawda wskakuje na orzecznictwo sądów administracyjnych w których wyrażono poglądy zbieżne ze stanowiskiem wyżej zaprezentowanym, tym niemniej przymiot strony tego postępowania po stronie wnioskodawcy (skarżącego) ocenił i to – co należy podkreślić z całą stanowczością – w sposób niedopuszczalnie pobieżny, jedynie w aspekcie obszaru oddziaływania nowopowstałego obiektu na nieruchomość skarżącego - a więc przez pryzmat art. 29 ust 2 ustawy Prawo budowlane a nie art. 28 K.p.a. Organ nie uwzględnił w szczelności, że w obiekcie tym mają być świadczone usługi komercyjne – wynajmowanie pokoi (o czym mowa na str. 2 decyzji). W rezultacie nie ocenił stopnia uciążliwości jakie nowo powstały obiekt będzie stwarzał choćby potencjalnie, dla terenu będący własnością skarżącego. Znamiennym jest także to, że ten sam organ (WINB w K.), w postępowania zakończonym decyzją z dnia 3 listopada 2016 r. orzekając o stwierdzeniu nieważności decyzji PINB w Z. z 8 czerwca 2015 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i zezwoleniu na wznowienie robót budowlanych działał na wniosek skarżącego T. Ż. i jako traktował go jako stronę do samego końca postępowania (w rozdzielniku decyzji figuruje on na pierwszym miejscu). Jeżeli zatem w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji kończącej postępowanie naprawcze organ skarżącego traktuje jako stronę to na jakiej zasadzie przymiotu tego odmawia mu w postępowaniu dotyczącym przebiegu tego postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazania zawarte wyżej, o ile nie stwierdzi konieczności (analogicznie do postępowania zakończonego decyzją z dnia 3 listopada 2016 r. i biorąc pod uwagę stanowisko i pogląd prawny wyrażony przez WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2018 r. VII SA/Wa [...]), stwierdzenia nieważności tej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić wymaga, że stanowisko wyrażone przez WSA w Warszawie w w/w wyroku jest w orzecznictwie ugruntowanie. I tak dla przykładu można wskazać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2012 r. II OSK [...] istotne odstąpienie", w rozumieniu przepisu art. 36a ust. 1 p.b., nie może oznaczać wybudowania całkiem innego obiektu, pozbawionego charakterystycznych parametrów i cech właściwych dla obiektu zatwierdzonego w pierwotnym pozwoleniu na budowę, choćby jego przeznaczenie było podobne czy nawet identyczne. Takie samo stanowisko zajął także NSA w wyroku z dnia 31 stycznia 2008 r. II OSK [...]. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę zwraca uwagę, iż istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a ust 1 ustawy) ale i w tym wypadku orzecznictwo wymaga, by zachodziła tożsamość obiektu na który uzyskano pozwolenie na budowę oraz obiektu objętego projektem zastępczym. Jak przyjmuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 marca 2011 r. II OSK [...] jeżeli pomiędzy dwoma projektami zachodzi rozbieżność w zakresie kubatury obiektów przedsięwzięcia, a przede wszystkim w zakresie ich lokalizacji, oznacza to, że nie może być mowy o tożsamości obiektu oznaczonego w pozwoleniu na budowę i obiektu oznaczonego w decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, a zmiana projektowanego przedsięwzięcia w istocie zmierza do realizacji całkiem odmiennego, nowego projektu. Podobnie NSA orzekł w wyroku z dnia 3 marca 2011 r. II OSK [...]. Organ powinien ocenić czy zachodzi tożsamość pomiędzy obiektem objętym pozwoleniem na budowę a obiektem faktycznie zrealizowanym (tylko wtedy postępowanie naprawcze jest wdrożone prawidłowo) czy też tożsamości takiej nie ma – wtedy należy przyjąć, iż obiekt był realizowany jako samowola budowlana a właściwy tryb to w zależności od rodzaju obiektu i czasu jego realizacji - tryb regulowany przepisami art. 48 lub 49a ustawy. Mając na uwadze powyższe, sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło