II SA/Kr 283/16

WyrokWSA w Krakowie2016-12-21

Skład orzekający: Beata Łomnicka, Jacek Bursa, Aldona Gąsecka-Duda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wnieść sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, jeśli zawiadomienie o zakończeniu budowy zostało złożone z brakami, a termin na wniesienie sprzeciwu biegnie od daty złożenia kompletnego zawiadomienia po uzupełnieniu braków?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego może wnieść sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, jeśli zawiadomienie o zakończeniu budowy zostało złożone z brakami, a termin 21 dni na wniesienie sprzeciwu biegnie od daty doręczenia organowi kompletnego zawiadomienia po uzupełnieniu braków. Istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, takie jak zmiana kubatury obiektu, uzasadniają wniesienie sprzeciwu.
Stan faktyczny
Inwestor złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał do uzupełnienia dokumentów, a następnie wniósł sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania, stwierdzając istotne odstępstwa od projektu. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił te decyzje, uznając, że sprzeciw został wniesiony po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sprzeciw został wniesiony w terminie, a uzupełnienie braków otwiera bieg terminu. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, oddalił skargę, stwierdzając istotne odstępstwo w postaci zmiany kubatury budynku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie : WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi G.M. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 maja 2013 r. znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania skargę oddala W dniu 20 września 2012 r. inwestor G.M. złożyła na dziennik podawczy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. zawiadomienie z dnia 19 września 2012 r. o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w L. na działce ew. nr [...] obr [...] . Do zawiadomienia dołączyła oświadczenie kierownika budowy wraz z projektem zagospodarowania działki i naniesionymi zmianami, mapę inwentaryzacji powykonawczej, protokoły z przeprowadzonych badań i sprawdzeń szczelności poszczególnych instalacji, dziennik budowy oraz dokumentację związaną z pozwoleniem na budowę wraz z projektem budowlanym. W dniu 8 października 2012 r. PINB pismem znak: [...] wezwał G.M. do usunięcia braku dokumentów dołączonych do ww. zawiadomienia o zakończeniu budowy poprzez wykazanie, czy przy realizacji przedmiotowego budynku zachowano charakterystyczne parametry obiektu budowlanego względem dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Starosty L. z dnia 27 grudnia 2001 r. znak: [...] . W dniu 11 października 2012 r. wpłynęły zdjęcia budynku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po przeanalizowaniu przedłożonych dokumentów, wydał w dniu 30 października 2012 r. decyzję znak: [...] , w której na podstawie art. 54 ustawy Prawo budowlane wniósł sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego. Organ powołał się na treść art. 54 ustawy, zgodnie z którym do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57 po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. PINB w L. w oparciu o załączoną dokumentację, w szczególności inwentaryzację powykonawczą, oświadczenie kierownika budowy o wykonaniu przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zgłoszonymi przez kierownika budowy zmianami oraz kopią rysunków zamiennych do zatwierdzonego projektu budowlanego z naniesionymi przez projektanta zmianami stwierdził, że doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie zmiany kubatury obiektu oraz zagospodarowania terenu. Według organu I instancji istotność odstępstw od projektu przejawia się m.in. w zmianie wysokości posadowienia budynku, w wykonaniu dodatkowego pomieszczenia pod płytą spocznika oraz w zmianie biegu trasy przyłącza wodociągowego oraz kanalizacyjnego. Od powyższej decyzji G.M. wniosła w ustawowym terminie odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. podnosząc, że powyższa decyzja jest niezgodna z prawem. Podkreśliła, że dostarczyła do organu I instancji wszystkie wymagane protokoły odbiorów oraz sprawdzeń, z których jednoznacznie wynika, że dom jest bezpieczny i nie zagraża życiu i zdrowiu ludzi. Zarzuciła, że PINB w L. nie odniósł się do pisma Burmistrza L. , w którym stwierdzono, że przedmiotowy budynek zbudowano zgodnie z planem zagospodarowania działki, a odkopanie ziemi wokół trzech ścian piwnicy stanowi niezbędne odwodnienie domu. Ponadto przebieg przyłącza wody i kanalizacji w żaden sposób nie zmienia sposobu zagospodarowania działki a pomieszczenie pod spocznikiem nie zmienia kubatury domu i nie odbiega od projektu, ponieważ "gdyby był obsypany ziemią stanowiłby fundament pod schody". Wg odwołującej wątpliwe jest istnienie podstawy prawnej, która zezwalałaby PINB w L. na kwestionowanie wydanej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W dniu 28 maja 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję PINB w L. z dnia 30 października 2012 r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 54 ustawy Prawo budowlane wniesienie sprzeciwu przez organ powinno nastąpić w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia. Powołano się na pogląd NSA zawarty w wyroku z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 445/06, zgodnie z którym termin wniesienia sprzeciwu ustala się wg art. 57 § 5 k.p.a., a zatem 21- dniowy termin uważa się za zachowany, jeżeli decyzja o sprzeciwie została przed upływem tego terminu nadana w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Organ przypomniał, iż w przedmiotowej sprawie zawiadomienie o zakończeniu budowy wpłynęło na dziennik podawczy PINB w dniu 20 września 2012 r., w dniu 8 października 2012 r. PINB wezwało stronę do uzupełnienia dokumentów, którego z kolei dokonano w dniu 11 października 2012 r., a decyzję organu I instancji wydano, a następnie wysłano, w dniu 30 października 2012 r. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia MWINB stwierdził, iż zachowano 21-dniowy termin przewidziany przez art. 54 ustawy Prawo budowlane. MWINB zauważył ponadto, że o tym, czy dane odstępstwo od projektu budowlanego ma charakter istotny, decyduje całokształt okoliczności konkretnego przypadku. W przedmiotowej sprawie doszło do zmiany wysokości posadowienia budynku oraz dobudowania dodatkowego pomieszczenia pod płytą spocznika, co doprowadziło do zmiany kubatury budynku, a także do zmian w zakresie trasy przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego. W ocenie organu zmiany takie należy uznać za istotne, doszło więc do naruszenia art. 36a ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym organ I instancji po ustaleniu istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie w/w zmian zobowiązany był w myśl art. 54 ustawy Prawo budowlane do zgłoszenia sprzeciwu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G.M. podniosła zarzuty analogiczne do zarzutów odwołania od decyzji PINB w L. , a mianowicie zakwestionowała zmianę zagospodarowania działki oraz zmianę kubatury budynku oraz wskazała na konieczność odwodnienia domu poprzez odkopanie ziemi wokół trzech ścian piwnic. Skarżąca podkreśliła fakt dostarczenia do organu I instancji wszystkich wymaganych protokołów odbiorów i sprawdzeń instalacji oraz dokonania niezbędnych uzgodnień dotyczących zagospodarowania działki z kierownikiem budowy , architektem oraz Urzędem Gminy L. W dniu 14 listopada 2013 r. do WSA w Krakowie wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej z 12 listopada 2013 r. uzupełniające skargę. Podniesiono przede wszystkim zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 54 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie przez organy obu instancji, że zachowany został termin do wniesienie sprzeciwu. W dalszej części pisma podniesiono zarzut naruszenia przepisów proceduralnych, tj. art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. dotyczących zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz prawidłowego uzasadnienia wniosków organów, co doprowadziło w opinii pełnomocnika skarżącej do naruszenia art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane przez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie miały miejsce istotne odstępstwa od projektu budowlanego. Przede wszystkim zakwestionowano ustalenia obu organów dokonane w oparciu o dokumentację fotograficzną, jakoby doszło do podwyższenia posadowienia budynku, co spowodowało zmianę jego kubatury, a zatem istotne odstępstwo od projektu budowlanego. Stwierdzono, że do podwyższenia budynku nigdy nie doszło, a wrażenie takie spowodowane jest jedynie faktem usunięcia warstwy gruntu obok budynku, dokonane w celu zapobieżenia jego podmakaniu. Zauważono, iż choć obniżenie gruntu spowodowało konieczność podwyższenia schodów zewnętrznych, jednak zmiana taka została zakwalifikowana prze architekta Z.S., za nieistotną co według pełnomocnika pozwala uznać, że w jego opinii nie miała ona wpływu na kubaturę budynku. Podobnie samo podniesienie schodów nie spowodowało powstania pod płytą spocznika "pomieszczenia" rozumianego jako przestrzeń wydzielona trwałymi ścianami. Podobnie w odniesieniu do stwierdzenia przesunięcia trasy przebiegu przyłączy wodno-kanalizacyjnych zarzucono organom obu instancji, iż nie wskazano podstawy tego ustalenia, a także nie ustalono, czy mieści się ono w granicach dopuszczalnego odstępstwa przewidzianego przepisami szczególnymi Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Rolnictwa z dnia 2 kwietnia 2001 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej. W odpowiedzi na skargę WINB w K. w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie widząc podstaw do jego zmiany z powodu argumentacji zawartej w treści skargi. Wyrokiem z dnia 18.12.2013 roku, sygnatura akt II SA/Kr 1014/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do treści art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca nie określił przesłanek wniesienia sprzeciwu przez organ. Jednakże brak ich określenia nie oznacza, że organ właściwy do wydania decyzji został przez ustawodawcę upoważniony do swobodnego uznania, czy stwierdzone okoliczności są wystarczające do orzeczenia na podstawie tego przepisu o sprzeciwie. Wniesienie sprzeciwu w sytuacji, gdy nie stwierdza się istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę, ani też innej okoliczności, która mogłaby powodować, że przystąpienie do użytkowania w sposób kwalifikowany narusza prawo, należy uznać za naruszające prawo. W przedmiotowej sprawie słusznie zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. dotyczących przede wszystkim rozpatrzenia materiału dowodowego oraz prawidłowego uzasadnienia co do występowania istotnych odstępstw od projektu budowlanego, chociaż zasadność tych zarzutów miała drugorzędne znaczenie wobec zasadności zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 54 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie przez organy obu instancji, że zachowany został termin do wniesienia sprzeciwu. Termin do wniesienia sprzeciwu jest terminem prawa materialnego, a pogląd ten jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Upływ 21-dniowego terminu skutkuje nabyciem przez zgłaszającego uprawnienia do przystąpienia do użytkowania zrealizowanego obiektu. Wobec materialnoprawnego charakteru powyższego terminu nie jest możliwe jego przedłużenie, w szczególności przez zobowiązanie inwestora do uzupełnienia braków zgłoszenia na podstawie art. 57 ust. 4 Prawa budowlanego. Literalna wykładnia art. 54 Prawa budowlanego nie może nasuwać żadnych wątpliwości w tym zakresie. Gdyby bowiem wezwanie do usunięcia braków miało mieć wpływ na początek biegu przedmiotowego terminu, to powinno to zostać jednoznacznie wyrażone w przepisie, czego nie uczyniono. Dlatego dokonanie zgłoszenia, nawet zawierającego braki, rozpoczyna bieg terminu do wniesienia sprzeciwu. Termin do wniesienia sprzeciwu nie może być liczony od dnia uzupełnienia zgłoszenia, gdyż na taką interpretację nie pozwala wyraźny zapis ustawy Prawo budowlane, co uniemożliwia inny sposób liczenia terminu do wniesienia sprzeciwu jak od daty doręczenia organowi zgłoszenia. Przyjąć zatem należy, iż termin 21-dniowy zakreśla dla organu ramy czasowe na wszelkie działania procesowe, które zakończyć się mogą wniesieniem sprzeciwu. Ponadto – i to bez względu na przyjętą wykładnię "zgłoszenia sprzeciwu" zawartego w art. 54 Prawa budowlanego (tj. jako dnia doręczenia decyzji stronie, czy też jako dnia jej nadania w urzędzie pocztowym) sprzeciw nie został wniesiony w żaden ww. sposób w terminie 21 dni od dokonania przez skarżącą zgłoszenia o zamiarze przystąpienia do użytkowania budynku. Zawiadomienie o zakończeniu budowy zostało dokonane w dniu 20 września 2012 r. (k. [...] akt administracyjnych). W dniu 8 października 2012 r. wezwano stronę do uzupełnienia złożonych dokumentów. W dniu 11 października 2012 r. przesłano zdjęcia obiektu. Decyzję o wniesieniu sprzeciwu organ I instancji wydał 30 października 2012 r. i tego samego dnia nadał ją w placówce urzędu pocztowego. Ponieważ jak wyżej wspomniano, wezwanie do uzupełnienia dokumentów dołączonych do wniosku z dnia 8 października 2012 r. nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia sprzeciwu, termin ten, zgodnie z przepisem art. 54 Prawa budowlanego, upłynął z końcem 11 października 2012 r. Skoro zatem decyzja o sprzeciwie została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 30 października 2012 r., to zarówno jej nadanie, jak i doręczenie nastąpiło po upływie 21 – dniowego terminu określonego w przepisie art. 54 Prawa budowlanego. Wobec powyższego zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 54 ustawy Prawo budowlane Sąd uznał za zasadne. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K . Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: - art. 57 ust. 4 w zw. z art. 54 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nałożony na inwestora obowiązek uzupełnienia zawiadomienia nie ma wpływu na określenie początku biegu terminu określonego w art. 54 ustawy Prawo budowlane, podczas gdy dokonanie zgłoszenia obarczonego brakami nie powoduje wszczęcia biegu terminu przewidzianego w art. 54 ustawy Prawo budowlanego do wniesienia w drodze decyzji sprzeciwu, tylko do wezwania o uzupełnienia braków, albowiem tylko kompletne zgłoszenie lub bezskuteczny upływ terminu wyznaczonego postanowieniem o uzupełnieniu braków otwiera bieg 21-dniowego terminu do zgłoszenia sprzeciwu, w wyniku czego naruszono art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.; - naruszenie art. 54 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ wniósł sprzeciw z uchybieniem 21-dniowego, ustawowego terminu, w wyniku czego naruszono art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną G.M wniosła o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów zastępstwa procesowego, które dotychczas nie zostały w całości ani w części uiszczone przez stronę. Wyrokiem z dnia 11.12.2015 roku, sygnatura II OSK 952/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Skargę o wznowienie postępowania zakończonego powyższym wyrokiem z dnia 11 grudnia 2015 r. w oparciu o art. 271 pkt 2 w związku z art. 91 § 2, art. 93 i art. 193 P.p.s.a. złożyła G.M. , wnosząc o wznowienie ww. postępowania, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącej kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały dotychczas uiszczone w całości ani w części. Jak wskazała skarżąca, w postępowaniu, w którym wydany został skarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego doszło do naruszenia przepisów art. 91 § 2 i art. 93 w zw. z art. 193 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe wskazanie w zawiadomieniu doręczonym pełnomocnikowi skarżącej terminu rozprawy. Skutkiem powyższych naruszeń skarżąca i jej pełnomocnik bez swojej winy zostali pozbawieni możności działania - uczestniczenia w rozprawie, a zatem wystąpiła określona w art. 271 pkt 2 P.p.s.a. "przesłanka nieważności postępowania." Wyrokiem z dnia 27.09.2016 roku, sygnatura II OSK 622/16 Naczelny Sąd Administracyjny 1. uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 952/14, 2. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1014/13 w całości i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania, 3. odstępił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości. Rozpoznając skargę o wznowienie postępowania sądowego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rozpoznawana skarga o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2015 r. (sygn. akt II OSK 952/14), jest zasadna. W toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II OSK 952/14 zaszła nieważność postępowania sądowego, skutkująca koniecznością usunięcia z obrotu prawnego wydanego wyroku, o czym też orzeczono na podstawie art. 282 § 2 P.p.s.a. w punkcie pierwszym niniejszego wyroku. Analizując z kolei przedstawione w kasacji zarzuty, NSA stwierdził, że zawiera ona usprawiedliwione podstawy. W pierwszej kolejności wskazano, że spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy termin z art. 54 Prawa budowlanego zakreśla dla organu ramy czasowe na wszelkie działania procesowe – jak stwierdza Sąd pierwszej instancji, czy też dopiero uzupełnienie stwierdzonych przez organ braków otwiera bieg terminu do zgłoszenia sprzeciwu – jak stwierdza organ odwoławczy w rozpoznawanej kasacji. Odnosząc się do tak przedstawionego problemu, za prawidłowe NSA uznał stanowisko reprezentwoane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdził, że zgodnie z art. 54 Prawa budowlanego (w stanie prawnym na dzień dokonania zgłoszenia): "Do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji". Stosownie zaś do art. 57 ust. 4 tej ustawy inwestor jest obowiązany uzupełnić dokumenty składające się na zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu budowlanego wymienione w ust. 1- 3, jeżeli w wyniku ich sprawdzenia przez właściwy organ, okaże się, że są one niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości. Z tego też wynika, że organ może wydać decyzję o sprzeciwie w terminie 21 dni od daty doręczenia mu kompletnego zawiadomienia o zakończeniu budowy lub upływu terminu zakreślonego w wezwaniu do uzupełnienia wniosku. Organ w zakresie badania dokumentacji, jaką należy dołączyć do zawiadomienia o zakończeniu budowy, nie jest bowiem zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i zachowania norm prawnych oraz zasad postępowania, o których mowa w art. 7, art. 10 i art. 77 § 1 K.p.a. Wskazuje na to wprost art. 57 ust. 4 Prawa budowlanego, który niezależnie od powyższych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ obowiązek ustalenia, czy złożone zawiadomienie jest kompletne. Tym samym, dwudziestojednodniowy termin do zgłoszenia sprzeciwu może rozpocząć swój bieg dopiero wówczas, gdy inwestor złoży wszystkie kompletne dokumenty, niezbędne do oceny, czy budowa została zrealizowana zgodnie z pozwoleniem na budowę i innymi przepisami. Wskazując na powyższe, stwierdzono, iż błędnie przyjął Sąd pierwszej instancji, że datą, od której należy liczyć upływ terminu z art. 54 Prawa budowlanego jest dzień 20 września 2012 r., kiedy to zawiadomiono organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy. Data tą winien być natomiast – jak prawidłowo stwierdza skarżący kasacyjnie organ odwoławczy – 11 października 2012 r., a więc dzień wykonania wezwania organu. Tym samym, zgłoszenie sprzeciwu w dniu 30 października 2012 r. nastąpiło z zachowaniem przedmiotowego terminu, z tych też przyczyn należało podzielić zarzuty kasacji dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego art. 57 ust. 4 w zw. z art. 54 Prawa budowlanego oraz art. 54 tej ustawy w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę, Sąd pierwszej instancji zobowiązany został do przeprowadzenia dalszej oceny legalności kontrolowanych w sprawie decyzji, a w szczególności zajętego w nich przez organ stanowiska, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ponieważ niniejsza sprawa rozpoznawana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie, po uchyleniu poprzedniego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, to zgodnie z art. 190 p.p.s.a., Sąd I instancji związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z wykładni tej wynika, że sprzeciw został wniesiony w terminie, a rozpoznając ponownie sprawę, Sąd pierwszej instancji zobowiązany został do przeprowadzenia dalszej oceny legalności kontrolowanych w sprawie decyzji, a w szczególności zajętego w nich przez organ stanowiska, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Przechodząc do oceny zaskarżonych decyzji na tej płaszczyźnie wskazać należy, że w myśl art. 145 § 1 pkt. 1a i c p.p.s.a, Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O ile można wyrazić ocenę, że w kontrolowanym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania w zakresie ustalenia stanu faktycznego, to jednak uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy. Wydając decyzję o sprzeciwie organy stwierdziły, że doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, co przejawia się w zmianie wysokości posadowienia budynku, zmianą kubatury obiektu w związku z wykonaniem dodatkowego pomieszczenia pod płytą spocznika oraz w zmianie biegu trasy przyłącza wodociągowego oraz kanalizacyjnego. O ile zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że doszło do zmiany wysokości (podwyższenia) budynku, a zmiany w przebiegu trasy przyłącza wodociągowego oraz kanalizacyjnego, z przyczyn wskazanych w skardze nie można uznać za odstępstwo uzasadniające wniesienie sprzeciwu, o tyle zebrany materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości co do tego, że doszło do zmiany (zwiększenia się) kubatury przedmiotowego obiektu. Taka zmiana w świetle zarówno ówcześnie, jak i aktualnie obowiązującego art. 36a ust. 5 prawa budowlanego jest zmianą istotną, a co za tym idzie obliguje organ do wniesienia sprzeciwu. Przechodząc do okoliczności sprawy należy wskazać, że jak wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczącego przedmiotowego budynku, w rzucie piwnic pod płytą spocznika zaprojektowane zostały jedynie dwie stopy fundamentowe o grubości 30 cm., oddalone od ściany wschodniej o 120 cm., a od siebie o 240 cm. ( str. 31 i k. 37 akt dokumentacji projektowej). Z dokumentacji fotograficznej przedłożonej na żądanie organu (k. [...] akt organu I instancji) wynika natomiast, że na poziomie piwnic, pomiędzy stopami fundamentowymi oraz pomiędzy stopą usytuowaną od strony północnej i wschodnią ścianą budynku wybudowano łączące się w jedną całość dodatkowe ściany, które utworzyły pod płytą spocznika pomieszczenie z bezdrzwiowym wejściem od strony południowej, stanowiącym rodzaj zadaszonego ganku, z którego wykonano dodatkowe, nie przewidziane w projekcie, wejście do kondygnacji poziomu piwnic. Taka zmiana obiektu niewątpliwie zwiększyła jego kubaturę. Zgodnie bowiem z § 3 pkt. 24 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez kubaturę brutto budynku należy rozumieć sumę kubatury brutto wszystkich kondygnacji, stanowiącą iloczyn powierzchni całkowitej, mierzonej po zewnętrznym obrysie przegród zewnętrznych i wysokości kondygnacji brutto, albo między podłogą na stropie lub warstwą wyrównawczą na gruncie a górną powierzchnią podłogi bądź warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu nad najwyższą kondygnacją, przy czym do kubatury brutto budynku: a) wlicza się kubaturę przejść, prześwitów i przejazdów bramowych, poddaszy nieużytkowych oraz przekrytych części zewnętrznych budynku, takich jak: loggie, podcienia, ganki, krużganki, werandy, a także kubaturę balkonów i tarasów, obliczaną do wysokości balustrady, b) nie wlicza się kubatury ław i stóp fundamentowych, kanałów i studzienek instalacyjnych, studzienek przy oknach piwnicznych, zewnętrznych schodów, ramp i pochylni, gzymsów, daszków i osłon oraz kominów i attyk ponad płaszczyzną dachu. Uwzględniając treść przytoczonej definicji i odnosząc ją do w/w zmian w wybudowanym budynku należy uznać, że zmiana ta zwiększyła jego kubaturę, co stanowi istotne odstępstwo od projektu i uzasadniało wniesienie przez organ sprzeciwu. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło