II SA/Kr 283/17

WyrokWSA w Krakowie2017-07-24

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Aldona Gąsecka-Duda, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły datę usunięcia drzewa, co miało wpływ na zastosowanie właściwych przepisów ustawy o ochronie przyrody i wymierzenie kary pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe było nieprawidłowe ustalenie daty usunięcia drzewa, co wpłynęło na zastosowanie właściwego stanu prawnego i wymierzenie kary pieniężnej. Sąd wskazał na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym ewentualnego zasięgnięcia opinii biegłego dendrologa, aby rzetelnie ustalić datę i wiek drzewa.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta wymierzył J.P. karę pieniężną za usunięcie drzewa bez zezwolenia. Skarżący kwestionował datę usunięcia drzewa, twierdząc, że nastąpiło to przed wejściem w życie nowych przepisów ustawy o ochronie przyrody, które wprowadziły surowsze regulacje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając datę usunięcia drzewa za potwierdzoną. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2017 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 2 grudnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego J. P. kwotę 856 (osiemset pięćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta K. w decyzji z dnia 19 sierpnia 2016 roku, (znak: [...] ), wymierzył J.P. administracyjną karę pieniężną w kwocie 9 399,32 zł za usuniecie 1 sztuki drzewa gatunku: klon zwyczajny bez wymaganego zezwolenia z terenu nieruchomości przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] , obr. [...] w K. Organ I instancji ustalił, że w dniu 9 września 2015 r. doszło do usunięcia 1 szt. drzewa gatunku klon zwyczajny o obw. pnia 34 cm. Ustalono stan fitosanitarny drzewa jako bardzo dobry, żywotny, bez widocznych zewnętrznych objawów chorobowych. Wobec tak poczynionych ustaleń oraz niekwestionowanego sprawstwa, wymierzono administracyjną karę pieniężną w kwocie 9 399,32 zł. Od decyzji tej odwołał się J.P. , reprezentowany przez adwokata P.Z. . W treści odwołania wskazano na naruszenie art. 88 ust. 1 pkt 1 oraz art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, naruszenie art. 7, 8, 77 § 1, 78 § 1, 75 w zw. z art. 77, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także zarzucono błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że w dniu 9 września 2015 roku z działki należącej do J. i E.P. usunięto drzewo bez wymaganego pozwolenia, podczas gdy drzewo to zostało usunięte w dniu 18 sierpnia 2015 roku, a zatem jego usunięcie nie wymagało uzyskania pozwolenia pod rządami ustawy o ochronie przyrody obowiązującej w chwili jego usunięcia, tj. 18.08.2015 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji dnia 2 grudnia 2016r., nr [...] działając na podstawie art. 88 ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2015 roku, poz. 1651 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy przytoczył brzmienie przepisów powołanych w podstawie materialno prawnej rozstrzygnięcia. W ocenie SKO, nie ma wątpliwości, co do faktu, iż drzewo gatunku klon zwyczajny zostało usunięte w dniu 9 września 2015 bez wymaganego zezwolenia z terenu nieruchomości przy ul. [...] ozn. jako działka nr [...] obr. [...] w K . Datę usunięcia drzewa potwierdzają oświadczenia świadków A.P. oraz funkcjonariusza Straży Miejskiej Miasta K. , M.K. , oraz zawiadamiającej G.M. (książka interwencji na karcie [...] akt sprawy), treść notatki urzędowej z dnia 9 września 2015 roku, funkcjonariuszki Straży Miejskiej Miasta K. , mł. Str. A.W. Przedmiotowe drzewo zostało wycięte przez J.C. na zlecenie współwłaściciela nieruchomości J.P. Strona postępowania kwestionuje jednakże datę wycięcia przedmiotowego drzewa, wskazując, iż przedmiotowy klon został początkowo nadcięty w znacznej części w dniu 18 sierpnia 2015 roku, jednakże na skutek protestów sąsiadów, jak i wątpliwości, co do wieku drzewa, wstrzymano prace, a drzewo, zdaniem odwołującego zostało podparte, a ostatecznego usunięcia drzewa dokonano dopiero w dniu 9 września 2015 roku, tj. w dniu, w którym na terenie nieruchomości pojawiła się Straż Miejska Miasta K. Organ II instancji po dokonanej analizie materiału dowodowego sprawy, w całości podzielił dokonane przez organ I instancji ustalenia, co do daty wycięcia przedmiotowego drzewa. Tym samym, za całkowicie niewiarygodne uznaje wyjaśnienia strony postępowania, jak i jej pełnomocnika, K.B. W szczególności SKO zarzuciło J.P. i jemu pełnomocnikowi, że nie przedstawili żadnej dokumentacji fotograficznej, czy też innej, potwierdzającej przedstawianą przez nich wersję zdarzeń. Nie wskazali również, jako świadków, żadnych z sąsiadów przedmiotowej nieruchomości, którzy potwierdziliby lansowaną przez nich wersję zdarzeń. Organ odwoławczy przyjmuje podobnie jak Prezydent Miasta K. , że istotne znaczenie mają początkowe ustalenia dokonywane przez organ I instancji. Zatem należało uznać, że początkowe wyjaśnienia strony i jej pełnomocnika (przed pismem pełnomocnika z dnia 27 października 2015 roku oraz oświadczeniem M.Z. - świadka strony postępowania - z tej samej daty), co do faktu wycięcia drzewa w dniu 9 września 2015 roku (w tej dacie nie ma żadnej adnotacji o wcześniejszym nacięciu drzewa), w tym w szczególności oświadczenia samego bezpośredniego sprawcy, J.C. , za wiarygodne i przyjąć je za najbardziej zbliżony do rzeczywistości przebieg i okoliczności samego zdarzenia. Objęta przez stronę postępowania oraz jej pełnomocnika taktyka procesowa, związana jest ściśle ze zmianą obowiązujących przepisów prawa, tj. ustawy o ochronie przyrody, na przełomie od dnia 18 sierpnia 2015 roku (wskazywanej przez stronę, jako data wycięcia drzewa) do dnia 9 września 2015 roku (data ustalona przez organ I instancji). Z zasad doświadczenia życiowego wynika, iż przyjęta przez stronę postępowania wersja zdarzeń ma za zadanie, w jej ocenie, uwolnić ją od odpowiedzialności za wycięcie przedmiotowego drzewa. W dalszej części SKO podniosło, że ustawą z dnia 25 czerwca 2015 roku o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., póz. 1045) wprowadzono zmiany w ustawie o ochronie przyrody, mające na celu wypełnienie wskazań wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 roku (SK 6/12), a jak stanowi art. 53 ust. 3 powyższej ustawy do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy o ochronie przyrody w art. 29, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 11 w zakresie art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 29, stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, byłaby względniejsza. W orzecznictwie administracyjnym również wskazuje się, iż późniejsza zmiana przepisów, w tym dotyczących kary, ma taki wpływ na jej rozmiar, że nowe przepisy mogą mieć zastosowanie, o ile są dla sprawcy względniejsze (wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 marca 2010 roku, II OSK 543/09). Powyższa regulacja weszła w życie z dniem 28 sierpnia 2015 roku. W przedmiotowej sytuacji, wobec ustalenia, iż do wycięcia drzewa doszło w dniu 9 września 2015 roku, należało przyjąć zastosowanie wprost regulacji ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu znowelizowanym (przepisy te w omawianej sprawie nie są względniejsze dla sprawcy). Odwołujący zaś, wobec próby wskazania, iż do wycięcia drzewa doszło już w dniu 18 sierpnia 2015 roku, próbuje wykazać, iż zastosowanie miała poprzednia regulacja prawna sprzed jej nowelizacji dokonanej z dniem 28 sierpnia 2015 roku. Upatruje w tym swojej mniejszej odpowiedzialności, w związku z sugerowanym wiekiem drzewa określonym arbitralnie na ok. 8-9 lat, co jednak nie ma potwierdzenia w żadnym środku dowodowym poza samymi twierdzeniami strony i jej pełnomocnika. W konsekwencji uznano, że organ I instancji prawidłowo wydał zaskarżoną decyzję stwierdzając, że ścięcie z terenu w/w nieruchomości 1 sztuki drzewa z gat. klon zwyczajny o obwodzie pnia na wysokości 130 cm: 34 cm bez wymaganego zezwolenia, podlega naliczeniu współwłaścicielowi nieruchomości od usunięcia drzewa karę administracyjną. Zaskarżając ww. decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, J.P. reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj. naruszenie art. 7, 77 § 1, 78 § 1, oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania wszechstronnej oceny materiału dowodowego, zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., jak również nieuzasadnione pominięcie w sposób wybiórczy na korzyść organu: wniosków dowodowych zawnioskowanych przez skarżącego J.P. w postaci: przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków A.P. , K.B. oraz J.C oraz pominięcie złożonych w niniejszej sprawie oświadczeń M.M. , J.C , M.Z. oraz A.S. ; dowodu w postaci wyników pobranego i zabezpieczonego w dniu 22.10.2015r. przez pracowników organu do badań wycinka fragmentu kłody przedmiotowego drzewa na okoliczność ustalenia wieku tego drzewa oraz daty jego wycięcia na podstawie śladów jego nacięcia, podczas kiedy z przedmiotowego śladu wynikało, że ślad ten nie jest świeży i że przedmiotowe drzewo zostało wycięte wcześniej aniżeli niż 09.09.2015r. jak ustalił organ; - naruszenie art. 7, 77, 84 k.p.a. poprzez zaniechanie powołania z urzędu biegłego dendrologa na okoliczność wieku przedmiotowego drzewa w sytuacji, kiedy organ administracji uznał, że określanie wieku drzewa na 8-9 lat wynikało tylko z rzekomo przyjętej przez skarżącego oraz pełnomocnika K.B. "linią obrony" przyjętą na potrzeby niniejszego postępowania, a nie wynikało z żadnych innych dowodów, co w świetle przepisów o konieczności podejmowania przez organ administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego stanowi znaczące naruszenie procedury; - naruszenie art. 7, 8 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zaniechanie podjęcia przez organ administracji publicznej wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej; - naruszenie art. 75 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez dopuszczenie jako dowód i oparcie rozstrzygnięcia głównie na podstawie notatek urzędowych funkcjonariuszy Straży Miejskiej z dnia 09.09.2015r. oraz z dnia 07.12.2015r. oraz będących załącznikiem do notatki z dni 09.09.2015r. zdjęć, podczas gdy przepisy k.p.a. nie dopuszczają możliwości przeprowadzania dowodów z notatek urzędowych a tym bardziej opierania rozstrzygnięcia na takiej podstawie; ponadto oparcie rozstrzygnięcia na opinii funkcjonariuszy Straży Miejskiej w zakresie czasookresu wycięcia drzewa na podstawie wyglądu wiór, pnia, kłody oraz liści podczas kiedy strażnicy miejscy nie posiadają wiadomości specjalnych jak biegli ani kompetencji w zakresie stwierdzania w jakim stanie fitosanitarnym znajdują się poszczególne drzewa, a ponadto oparcie rozstrzygnięcia na podstawie opinii funkcjonariuszy Straży Miejskiej, iż wióra oraz liście znajdujące się na działce skarżącego pochodzą z przedmiotowego drzewa, podczas gdy osoby te nie mają uprawnień do wydawania tego typu wiążących opinii; - naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów oraz oparcie rozstrzygnięcia na podstawie zawiadomienia G.M. i radnej A.P. w sytuacji, kiedy G.M. i A.P. występują nagminnie w stosunku do właścicieli nieruchomości przy ul. [...] w K. w tym do skarżącego z kilkudziesięcioma skargami w różnych sprawach dot. tej nieruchomości z zaniechaniem oceny całokształtu okoliczności i bezkrytyczne oparcie rozstrzygnięcia na jednoznacznym stanowisku osób zgłaszających z pominięciem stanowiska skarżącego i podjętej przez niego obrony; - naruszenie art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 19.08.2016r. w sytuacji, gdy prawidłowe było jej uchylenie w całości i orzeczenie o umorzeniu postępowania; Naruszenie przepisów prawa materialnego a to: - art. 88 ust. 1 pkt 1, art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16.04.2004r. o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym od dnia 28.08.2015r. przez ich niezasadne zastosowanie w sytuacji kiedy do wycinki drzewa doszło w dacie 18.08.2015r., kiedy ustawa ta jeszcze nie obowiązywała; - art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16.04.2004r. o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym od dnia 28.08.2015r. poprzez niezasadne przyjęcie, że skarżący dokonał w dniu 09.09.2015r. wycinki drzewa lub zlecił wykonanie tej czynności komuś innemu przy czym organ administracji nie wykazał, że skarżący co najmniej wiedział o usuwaniu drzew z jego nieruchomości i na to działanie się godził - co jest warunkiem uznania odpowiedzialności posiadacza nieruchomości, podczas gdy z skarżący przedłożył szereg dowodów - pominiętych przez organ, a które przeczą temu, że skarżący co najmniej godził się na wycinkę przedmiotowego drzewa samosiejki, którego usunięcie miało nastąpić wówczas kiedy wycinka tegoż drzewa bez uzyskania pozwolenia była pod rządami ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym od dnia 28.08.2015r. niemożliwa, podczas gdy to organ administracji publicznej, orzekając wobec właściciela nieruchomości, karę za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia powinien wykazać i udowodnić, że właściciel nieruchomości co najmniej wiedział o usuwaniu drzew z jego nieruchomości i na takie działanie się godził. Ponadto zarzucono: błąd w ustaleniach faktycznych przez niezasadne przyjęcie, iż w dniu 9 września 2015r. z działki należącej do J. i E.P. usunięto drzewo bez wymaganego pozwolenia, podczas gdy drzewo to zostało usunięte w dniu 18.08.2015r., a jego usunięcie nie wymagało uzyskania pozwolenia pod rządami ustawy o ochronie przyrody obowiązującej w dniu jego usunięcia tj. 18.08.2015r.; błąd w ustaleniach faktycznych poprzez niezasadne przyjęcie, że określenie wieku przedmiotowego drzewa na 8-9 lat nie ma potwierdzenia w żadnym środku dowodowym poza samymi twierdzeniami strony i jej pełnomocnika, podczas gdy, skarżący składał wnioski dowodowe w postaci m.in. oświadczenia inż. A.S. - z którego wynika wiek drzewa, jak również M.M. - poprzedniego administratora nieruchomości przy ul. [...] w K. z dnia 10.09.2015r., oraz M.Z. , a ponadto ustaleń takich dokonał sam organ I instancji na podstawie protokołu oględzin z dnia 22.10.2015r. dokonanych przez pracowników organu, którzy określili w nim wiek przedmiotowego drzewa na "do 10 lat" na podstawie widocznych słoi. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są wadliwe i podlegają uchyleniu. Zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1651 ze zm., dalej oznaczona, jako u.o.p.). Kwestią istotną a jednocześnie sporną w przedmiotowym postępowaniu jest data usunięcia przedmiotowego drzewa. Skarżący wskazuje na datę 18 sierpnia 2015r., natomiast organy administracyjne na dzień 9 września 2015r. W ustawie o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013r., poz. 627 t.j. ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 27 sierpnia 2015 r. był przepis (art. 83 ust. 6 pkt 4), który wśród wyjątków od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów wymieniał drzewa lub krzewy, których wiek nie przekracza 10 lat. W dniu 28 sierpnia 2015 r. ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1045) została wprowadzona szeroka nowelizacja przepisów ustawy o ochronie przyrody. W obowiązującym od tego dnia stanie prawnym, wśród zawartych w przepisie art. 83 f wyjątków od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów nie zawarto drzew, których wiek nie przekracza 10 lat, lecz wprowadzono inny wyjątek dotyczący drzew, których obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza: a) 35 cm - w przypadku topoli, wierzb, kasztanowca zwyczajnego, klonu jesionolistnego, klonu srebrzystego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego, b) 25 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew Zatem organy powinny w sposób nie budzący wątpliwości ustalić kiedy nastąpiło wycięcie (nadcięcie drzewa uniemożliwiające jego dalszą wegetację) przedmiotowego drzewa. Ustalając datę wycięcia przedmiotowego drzewa na 9 września 2015r. organy oparły się w głównej mierze na treści notatki urzędowej, sporządzonej w dniu 9 września 2015 r. (k. 8 a.a.) oraz wykonanym wówczas materiale zdjęciowym (k.5, 6). Tymczasem skarżący to kwestionuje podając inną wersję o "nadcięciu samosiejki" w połowie sierpnia – 18.08.2015r. Drzewo zostało wówczas zabezpieczone poprzez ustawienie podpórki, aby uniknąć jego przewrócenia. Ustalić to należy wszelkimi dostępnymi środkami, a w szczególności poprzez przesłuchanie świadków. Organ odwoławczy uzasadniając swoje wywody powołał się na "oświadczenia świadków", tj. A. P. , M. K. , G.M. oraz A.W . Podkreślenia wymaga, że żadna ze wskazanych przez SKO w K. osób nie występowała w przedmiotowym postępowaniu w charakterze świadka. Szczególna cecha dowodu, jakimi są zeznania świadków, opiera się na zobowiązaniu osoby będącej świadkiem do składania wyjaśnień pod rygorem jej odpowiedzialności karnej związanej ze składaniem fałszywych zeznań. Stąd, choć przepisy k.p.a. dopuszczają możliwość złożenia na piśmie zeznań przez osoby fizycznej (art. 50 § 1 i art. 54 § 1 k.p.a.), jednakże nie są to zeznania świadków w rozumieniu art. 83 § 3 k.p.a., a jedynie pisemne oświadczenia osób fizycznych o posiadaniu określonych informacji. Samo oświadczenie osoby fizycznej bez pouczenia o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania nie jest wystarczające dla uznania go równoważnym z dowodem zeznań świadka. Jeżeli wycięcie drzewa miało miejsce przed 28 sierpnia 2015r., to istotną kwestią będzie wiek drzewa, gdyż można było wówczas wycinać drzewa, których wiek nie przekroczył 10 lat, a to nie zostało również przez organy administracyjne jednoznacznie ustalone. Być może w przedmiotowej sprawie konieczne będzie zasięgnięcie opinii biegłego specjalisty z zakresu dendrologii, który oceniłby okoliczności usunięcia drzewa i jego wiek, wobec pojawiających się w sprawie wątpliwości. Chociaż art. 84 § 1 k.p.a. stwarza jedynie możliwość zastosowania opinii biegłego w sytuacji, gdy wymagane są wiadomości specjalne to granice tej swobody wyznacza zasada prawdy obiektywnej, ponieważ to z niej wypływa zobowiązanie organu do podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w danej sprawie administracyjnej (komentarz do k.p.a. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014 r., str 337). O ile zostanie ustalone, że wiek wyciętego drzewa nie przekraczał 10 lat, to należy przyjąć, że wycinka nastąpiła zgodnie z obowiązującym wówczas prawem. W przypadku, gdy wiek drzewa przekraczał jednak 10 lat, to zasadne było wszczęcie postępowania. Postępowania, które w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 28 sierpnia 2015r. – (zawiadomienie z dnia 23.09.2015r.o wszczęciu postępowania z urzędu doręczono stronie 30 września 2015r., k. 14 a.a.). W ustawie o ochronie przyrody przyjęto zasadę, wedle której decyzje w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia mają charakter decyzji związanych, tzn. ocena organu ogranicza się jedynie do etapu wyprowadzania wniosków z określonego stanu faktycznego sprawy. W przypadku wystąpienia przesłanek do wymierzenia kary, wydanie przez organ decyzji staje się obligatoryjne. Przy prawidłowej wykładni zastosowanych przez organy przepisów a następnie wymierzeniu kary należy brać pod uwagę okoliczności faktyczne całego ustalonego stanu faktycznego, a w tym względzie brak było wystarczająco szczegółowych ustaleń. W kontrolowanym postępowaniu zostały naruszone przepisy postępowania w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie organy przeprowadzą dodatkowe postępowanie wyjaśniające (art. 75 § 1 k.p.a.) w wyżej wskazanym zakresie dotyczącym daty i ewentualnie wieku drzewa (o ile będzie to konieczne także przy pomocy dowodu z opinii biegłego dendrologa). Wcześniej organy rozważą potrzebę dokładnego przesłuchania skarżącego i ewentualnych świadków na te okoliczności. O ile wszczęcie i prowadzenie przedmiotowego postępowania okażą się uzasadnione, to organ administracyjny I instancji będzie musiał zastosować właściwy stan prawny mając na względzie zmiany ustawy o ochronie przyrody (wysokości i wymierzaniu kary za usunięcie drzewa bez zezwolenia) jakie nastąpiły w międzyczasie. Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a.). Przy prawidłowej wykładni zastosowanych przez organy przepisów a następnie wymierzeniu kary należy brać pod uwagę okoliczności faktyczne całego ustalonego stanu faktycznego, a w tym względzie brak było wystarczająco szczegółowych i prawidłowo poczynionych ustaleń. W kontrolowanym postępowaniu zostały naruszone przepisy postępowania w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy i prawidłowe zastosowanie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że orzeczono jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 par. 2 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło