II SA/Kr 2856/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Grażyna Danielec AWSA Dorota Dąbek (spr) Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2004 r sprawy ze skargi H. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 29 sierpnia 2001r, Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie choroby zawodowej -uchyla zaskarżoną decyzję- Uzasadnienie. Zaskarżoną decyzją z dnia 29.08.2001r., znak: [...] , [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny umorzył postępowanie w sprawie z odwołania S. M. od decyzji Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] .1997r., znak: [...], nie stwierdzającej u wyżej wymienionego choroby zawodowej - przewlekłego zatrucia rtęcią. W uzasadnieniu wskazano, że S. M. pracował w okresie od [...].1948r. do [...].1981r. na stanowisku między innymi aparatowego produkcji aldehydu octowego i bezwodnika kwasu octowego, aparatowego wymiany ciepła oraz ostatnio - maszynisty urządzeń pakujących i układających w Zakładach Chemicznych "[...]". W czasie zatrudnienia był narażony na kontakt z rtęcią metaliczną oraz parami aldehydu octowego, kwasu siarkowego i azotowego oraz pyłu przemysłowego, głównie wapna palonego. W kierunku choroby zawodowej badany był w Klinice Chorób Zawodowych w [...] po 15 latach od ustania narażenia zawodowego. Przeprowadzone badania w dniach od [...] .1996r. do [...].1996r. nie stwierdziły cech upośledzenia narządów miąższowych pochodzenia zawodowego, poziom rtęci w moczu mieścił się w granicach dopuszczalnych stężeń biologicznych. Na podstawie całości obrazu chorobowego oraz szeregu konsultacji specjalistycznych, nie połączono istniejącego w latach 1948 - 1960 oraz od [...] .1973r. do [...].1973r. narażenia na rtęć metaliczną z rozpoznanymi schorzeniami, które nie mieszczą się w wykazie chorób zawodowych. W trakcie hospitalizacji wykluczono również u p. S.. M. zawodową etiologię zmian w układzie oddechowym. Wobec nie rozpoznania choroby zawodowej Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w [...] w dniu [...].1997r. wydał decyzję administracyjną o nie stwierdzeniu u S. M. choroby zawodowej "przewlekłego zatrucia rtęcią metaliczną", a Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał ją w mocy. Sprawa choroby zawodowej S. M. była rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach i wyrokiem NSA z dnia 22.12.1998r., sygn. akt: II SA./ Ka 791/97, ostateczna decyzja P.W.I.S. w [...] z dnia [...].1997r., znak: [...] r., w przedmiocie nie stwierdzenia choroby zawodowej, została uchylona. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż przy rozpatrywaniu sprawy doszło do naruszenia przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, bowiem S. M. nie zgodził się z treścią orzeczenia lekarskiego nie rozpoznającego u niego choroby zawodowej, czemu dał wyraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zakwestionowanie wyników przeprowadzonych badań, a w jego ocenie także orzeczenia lekarskiego jako nietrafnego, nakazywało organowi odwoławczemu przed podjęciem zaskarżonej decyzji zlecenie przeprowadzenia ponownych badań w innej placówce diagnostycznej. Okoliczność, iż jednostką pierwszego szczebla wydającą orzeczenie był Instytut Medycyny Pracy w [...], nie stała na przeszkodzie skierowania S. M. na ponowne badania w innym Instytucie. Po przejęciu sprawy do rozpatrywania w trybie odwoławczym [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w maju 1999r. przekazał Instytutowi Medycyny Pracy w [...] całość dokumentacji p. S. M. celem przeprowadzenia ponownych badań pacjenta i wydania orzeczenia lekarskiego o chorobie zawodowej. Dokumentacja została zwrócona, bowiem samorząd województwa małopolskiego nie podpisał z Instytutem Medycyny Pracy w [...] umowy gwarantującej pokrycie kosztów hospitalizacji pacjentów z tego województwa. Nie mając prawnych podstaw do kierowania pacjentów do Instytutu Medycyny Pracy w [...] , [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wystąpił do [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...] o skierowanie pacjenta do Instytutu. [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...] uznał, że S. M. powinien złożyć wniosek o ponowne przebadanie za pośrednictwem Instytutu Medycyny Pracy w [...], bowiem ta jednostka dokonała ustaleń w sprawie rozpoznania choroby zawodowej i ona powinna skierować pacjenta do Instytutu Medycyny Pracy w [...] , przesyłając tam dokumentację oraz pokrywając koszty badań. S. M. został powiadomiony o konieczności złożenia wniosku o ponowne badanie w Instytucie (pisma z dnia [...] .2000r., [...] , a także z dnia [...] .2000r. i [...] .2001 r.). Z uwagi na to, iż przy zwrocie korespondencji widniała informacja o śmierci p. S.. M., Inspektor wystąpił o potwierdzenie lub zaprzeczenie tej informacji do Urzędu Gminy w [...], tj. urzędu miejsca zamieszkania p. S.. M.. W piśmie z dnia [...] .2001r., [...] , Urząd Gminy potwierdził, iż p. S. M. zmarł [...] .2000r. w [...] W ocenie orzekającego w niniejszej sprawie organu administracyjnego, wobec śmierci strony postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art.138 i §1 pkt. 3 należało go umorzyć, bowiem sprawa dotyczyła osobistego interesu osoby zmarłej. Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego wniosła żona S. M.- H. M.. Powołuje się ona na swój interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej decyzji oraz kontynuowaniu postępowania w sprawie choroby zawodowej jej zmarłego męża, wskazując na przysługujące jej ewentualne uprawnienia z tego tytułu wynikające z art. 237 1 kp w związku z art. 63 1 §2 kp oraz art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 12.06.1975r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, to jest uprawnienie do jednorazowego odszkodowania i renty rodzinnej. Wnosi zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Podkreślił, że wobec śmierci S. M. niemożliwym stało się jego ponowne przebadanie i uzyskanie orzeczenia lekarskiego, a więc wykonanie zaleceń sądu administracyjnego. Podkreślił także, że organ Inspekcji Sanitarnej rozstrzyga o fakcie istnienia lub nieistnienia choroby zawodowej, to jest choroby dotyczącej bezpośrednio osoby chorej. Nie rozstrzyga natomiast o roszczeniach majątkowych. Tych ostatnich może dochodzić skarżąca w postępowaniu przed sądem pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2001r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą. W ocenie sądu zaskarżona decyzja administracyjna narusza prawo. Zgodnie z treścią art. 105 §1 kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracyjny umarza postępowanie, jeżeli to postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Instytucja umorzenia postępowania związana jest z istnieniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji tego postępowania. Istotą umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość, czyli brak przedmiotu postępowania administracyjnego, a więc sprawy administracyjnej. Postępowanie może stać się bezprzedmiotowe m.in. w przypadku śmierci strony w toku postępowania dotyczącego praw ściśle związanych z osobą zmarłej strony. Tymczasem niniejsze postępowanie w ocenie Sądu nie miało takiego charakteru. Z uwagi na jego przedmiot uznać należy, że w razie śmierci strony winno być ono kontynuowane z udziałem jej spadkobierców. Ewentualnie, w sytuacji gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie było możliwe, mogło dojść do jego zawieszenia, stosownie do treści art. 97 §1 pkt 1 kpa. Sąd podziela zatem argumentację skarżącej o istnieniu jej interesu prawnego w prowadzeniu postępowania sądowo-administracyjnego i administracyjnego w niniejszej sprawie. Ponieważ w przedmiotowej sprawie dotyczącej kwestii ustalenia choroby zawodowej S. M., z uwagi na jej przedmiot, mogły do udziału w sprawie zgłosić się osoby, których interesu prawnego dotyczyć będzie wynik tego postępowania, w szczególności np. jego następcy prawni uprawnieni z tytułu renty rodzinnej, nie można mówić o jego bezprzedmiotowości. Wobec powyższego przyjąć należy, że zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie administracyjne narusza prawo procesowe, tj. cyt. powyżej art.105 §1 kpa. Umorzenie postępowania odwoławczego skutkuje pozostawieniem w obrocie prawnym decyzji zaskarżonej odwołaniem. Jeżeli zatem, tak jak w tym przypadku, doszło do bezpodstawnego umorzenia postępowania odwoławczego, doszło do pozbawienia strony (następcy prawnego zmarłego S. M.) możliwości obrony swych praw. Stanowi to, zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądu administracyjnego, rażące naruszenie przepisów postępowania odwoławczego (por. m.in. wyrok NSA z 15 stycznia 1985r., II SA 1585/84, ONSA 1985, nr 1, poz. 2). Powyższe uchybienia proceduralne niewątpliwie miały istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowią zatem przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne winny w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadzić postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej, uwzględniając w tym zakresie wskazówki Sądu. Dopiero wydane w oparciu o takie postępowanie rozstrzygnięcie nie będzie obarczone wadami prawnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.